Η Kathrine Switzer είναι από εκείνες τις ξεχωριστές περιπτώσεις που αξίζει αναφοράς για τον αγώνα που έκανε ώστε να αλλάξει ο κόσμος και να απαλλαγούν οι επόμενες γενιές από το μίσος και την προκατάληψη.
Η στιγμή που άρχισε να τρέχει στον αγώνα είναι η πιο διάσημη στα 123 χρόνια της ιστορίας του περίφημου μαραθωνίου. Ήταν τo 1967, περισσότερο από μισό αιώνα πριν. Η μόλις 19χρονη τότε Switzer που σπούδαζε δημοσιογραφία, λάτρευε να τρέχει. Και το είχε βάλει σκοπό να αγωνιστεί. Για μήνες έκανε προπόνηση με τον Anrie Briggs, τρέχοντας αποστάσεις 30 μιλίων, έτσι ώστε να είναι σίγουρη πως θα τερματίσει. Αφού τσέκαραν τους κανονισμούς πως δεν υπήρχε γραπτή απαγόρευση για τη συμμετοχή γυναικών, καταχωρίστηκε στους καταλόγους ως “K.V. Switzer, No. 261”.
Μόλις δύο μίλια μέσα στον αγώνα οι παρατηρητές άρχισαν να προσπαθούν να τη βγάλουν εκτός. Οι τακτικές τους εκφοβιστικές. Υπήρχε αναταραχή. Ωστόσο τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με τη στιγμή που ο Jock Semple, ένας από τους διοργανωτές, κατέβηκε από ένα λεωφορείο και όρμησε κατά πάνω της ουρλιάζοντας: “Δώσε μου αυτά τα νούμερα και τσακίσου φύγε από τον αγώνα μου!”. Η ματιά του στοιχειώνει ακόμα την Switzer. Σ’ εκείνο το σημείο ο αθλητής του αμερικανικού ποδοσφαίρου και σφαιροβόλος Miller, ανέλαβε δράση και με ένα απίθανο σπρώξιμο έκανε τον Semple κυριολεκτικά να πετάξει! Τα φλας άστραψαν και η ιστορία είχε ήδη γραφτεί.
Η Switzer συνέχισε να τρέχει. Ένιωθε τρομοκρατημένη, ταπεινωμένη αλλά τελικά πιο αποφασισμένη από ποτέ. Θα γυρίσει και θα πει στον Briggs, τον προπονητή της, “θα τερματίσω τον αγώνα ακόμα κι αν χρειαστεί να το κάνω γονατιστή”. Στην υπόλοιπη διαδρομή όλα είχαν ηρεμήσει, ακόμα και οι προκλητικοί δημοσιογράφοι που τη ρωτούσαν “τι προσπαθούσε να αποδείξει”. Ενώ έτρεχε αναρωτιόταν γιατί οι υπόλοιπες γυναίκες δεν γνώριζαν πόσο όμορφα είναι τα αθλήματα. Μέχρι που διαπίστωσε πως δεν έφταιγαν εκείνες. Δεν τους είχε δοθεί η ευκαιρία για να το διαπιστώσουν.
Με τον τερματισμό της, σε 4 ώρες και 20 λεπτά, η Switzer θα έδινε ευκαιρία σε εκατομμύρια γυναίκες στον κόσμο. Την επόμενη ημέρα η κόντρα της με τον Semple ήταν σε όλες τις εφημερίδες. Χάρη στο θάρρος της πολλές αθλήτριες ζουν σήμερα το όνειρό τους και αγωνίζονται επαγγελματικά. Έπειτα από εκείνη την ιστορική ημέρα η ζωή της Switzer άλλαξε και μαζί η γυναικεία προσωπικότητα που έκανε ένα ακόμα τεράστιο βήμα προς την ισότητα και τον σεβασμό.
Η Switzer επανέλαβε το εγχείρημα και σε ηλικία 70 ετών και κατάφερε να τερματίσει τον Μαραθώνιο σε 4 ώρες, 44 λεπτά και 31 δευτερόλεπτα.
«Εκείνη την εποχή, ο Μαραθώνιος ήταν ένας αγώνας αποκλειστικά για άνδρες. Οι γυναίκες θεωρούνταν πολύ αδύναμες για να τον τερματίσουν», έγραψε η ίδια σε ένα άρθρο της στους New York Times πριν από χρόνια. «Όμως είχα κάνει σκληρή προπόνηση και ήμουν σίγουρη για τις δυνάμεις μου».
Χάρη στη βοήθεια του φίλου της, η Switzer κατάφερε να υπερκεράσει το εμπόδιο του διοργανωτή και να τερματίσει σε χρόνο 4 ώρες και 20 λεπτά. «Γύρισα και είδα το μανιασμένο πρόσωπο, το πιο μανιασμένο που έχω δει ποτέ. Με άρπαξε και ούρλιαξε “ξεκουμπίσου από τον αγώνα μου”, προσπαθώντας να μου σκίσει τον αριθμό συμμετοχής. Έγινε ακαριαία, αλλά ακαριαία άλλαξε και τη ζωή μου», ανέφερε η μαραθωνοδρόμος για το συμβάν.
Οι γυναίκες κατάφεραν για πρώτη φορά να συμμετάσχουν επίσημα σε Μαραθώνιο το 1972. Ο Μαραθώνιος γυναικών συμπεριλήφθηκε στα Ολυμπιακά Αθλήματα το 1984 και κέρδισε σε δημοφιλία χάρη σε θρυλικές μορφές του γυναικείου μαραθωνίου, όπως η Grete Waitz. Πλέον πάνω από τους μισούς μαραθωνοδρόμους στις ΗΠΑ είναι γυναίκες.
«Το 1967, λίγοι θα πίστευαν ότι μια μέρα ο Μαραθώνιος θα προσέλκυε εκατομμύρια γυναικών, θα γινόταν ένα αξιοσημείωτο αθλητικό γεγονός στους Ολυμπιακούς Αγώνες και στους δρόμους μεγάλων πόλεων, συμβάλλοντας στο να αλλάξουμε αντίληψη γύρω από τη γυναικεία φυσική ικανότητα και να επαναπροσδιορίσουμε τους οικονομικούς ρόλους των δύο φύλων στις παραδοσιακές κοινωνίες», έγραφε η Switzer.
Μέχρι σήμερα, η Switzer έχει ολοκληρώσει πάνω από 30 μαραθωνίους, κερδίζοντας τον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης το 1974 με χρόνο 3:07:29. Παράλληλα, εργάστηκε ως τηλεοπτικός σχολιαστής και ίδρυσε το 261 Fearless, ένα σωματείο για γυναίκες δρομείς. Το όνομά του προέρχεται από το νούμερο που φορούσε στο Μαραθώνιο του 1967.
Μετά τη συμμετοχή της, το νούμερό της αποσύρθηκε, ώστε να μείνει συνδεδεμένο με το όνομά της.
Η ίδια εξέφρασε την επιθυμία της να συμμετάσχει και στο Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης. Αναφερόμενη στη μέχρι σήμερα συμμετοχή της σε μαραθωνίους, σχολίασε με χιούμορ: «Στα 60 μου ξαφνικά διαπίστωσα ότι γυναίκες μεγαλύτερες από εμένα έτρεχαν σε αγώνες που εγώ βοήθησα να δημιουργηθούν αλλά δεν είχα τρέξει ποτέ. Έτσι ζήλεψα λιγάκι».
«Μάθαμε ότι οι γυναίκες δεν υπολείπονται σε ανθεκτικότητα και αντοχή. Το τρέξιμο δεν απαιτεί ιδιαίτερες εγκαταστάσεις, υποδομές ή εξοπλισμό. Ο γυναικείος μαραθώνιος έχει ήδη αφήσει πίσω του μία παγκόσμια κληρονομιά», είπε η ίδια.
