36.8 C
Athens
Παρασκευή 19 Ιουλίου 2024

Η “Πόλη”, μια παράσταση για το βουβό φόβο στο τοπίο μιας σύγχρονης μεγαλούπολης

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Τα έργα του Βρετανού συγγραφέα Martin Crimp είναι ουσιαστικά κρυπτογραφικά και αλληγορικά, με φοβερή δύναμη και εκπληκτική υποβλητικότητα. Κείμενα μοντέρνα και ισχυρά. Σκοτεινό χιούμορ και ένταση που κινητοποιεί, ακινητοποιεί, προβληματίζει και καθηλώνει. Καλοδουλεμένοι υπαινιγμοί και υπόγειος σαρκασμός. Πίσω από τον καθημερινό, σχεδόν κοινό, διάλογο των ηρώων κρύβεται μια παράξενη ένταση και μια ακαθόριστη απειλή.
Ο θεατρικός οργανισμός Πρώτες Ύλες παρουσιάζει, κάθε Δευτέρα και Τρίτη, το έργο του Μάρτιν Κριμπ «Η Πόλη» σε σκηνοθεσία Χρήστου Λύγκα, στο Θέατρο Δημήτρης Ροντήρης.
Στην άκρως ενδιαφέρουσα παράσταση ένα στέλεχος εταιρείας χάνει απροειδοποίητα τη δουλειά του, ένα κοριτσάκι χάνεται, μια γοητευτική μεταφράστρια συναντά ένα διάσημο και ακριβοθώρητο συγγραφέα, μια νευρική νοσοκόμα υποφέρει από αϋπνίες. Οι νότες ενός πιάνου είναι ανακουφιστικές, ένα ταξίδι στη Λισαβόνα δίνει νέα πνοή στη ζωή μιας γυναίκας. Παιδιά ακούγονται να παίζουν αλλά δεν εμφανίζονται. Κλειδωμένα στο δωμάτιο παιχνιδιού. Παρόντα – απόντα. Εκουσίως – ακουσίως. Ένα πολλά υποσχόμενο στέλεχος πολυεθνικής καταλήγει χασάπης στο σούπερ μάρκετ της γειτονιάς. Μια ιστορία για τρεις καθημερινούς και ιδιαίτερους χαρακτήρες, οι οποίοι κινούνται, ενεργούν και αντιδρούν εγκλωβισμένοι στο προσωπικό τους αδιέξοδο αποκομμένοι από τον έξω κόσμο και αδύναμοι να αντιμετωπίσουν ο ένας την πραγματικότητα του άλλου.

Ο συγγραφέας

Ο Μάρτιν Κριμπ γεννήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου του 1956 στο Ντάρτφορντ του Κεντ. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Καίμπριτζ. Ζει στο Ρίτσμοντ με τη γυναίκα του και τα τρία του παιδιά. Από τη δεκαετία του ’80 και με τα πρώτα έργα του να παρουσιάζονται στη σκηνή του Οrange Tree Theatre, ο Κριμπ καθιερώθηκε ως ένας από τους σημαντικότερους Άγγλους δραματουργούς. Μετά τις επιτυχημένες παραστάσεις έργων του στο Royal Court του Λονδίνου, απέκτησε μια πανευρωπαϊκή φήμη και δημιούργησε επιρροές σε νεότερους συγγραφείς, όπως η Σάρα Κέιν.
Ο Κριμπ ξεκίνησε τη συγγραφική του πορεία με δύο μυθιστορήματα (“An Anatomy”, “Early Days”) και αργότερα αφιερώθηκε στη δραματουργία, γράφοντας όχι μόνο πρωτότυπα θεατρικά έργα (“Living Remains”, “Four Attempted Acts”, “Definitely the Bahamas”, “Dealing with Claire”, “The Treatment”, “Fever Emergencies” κ.λπ.) αλλά και διασκευές και μεταφράσεις κλασικών έργων (“Ο μισάνθρωπος”, οι “Καρέκλες”, “Οι δούλες”, “Ο θρίαμβος του έρωτα” κ.λπ.) και αρχαίας τραγωδίας (πρόσφατο το “Cruel and Tender”, μια διασκευή των “Τραχινιών”). Έχει τιμηθεί με σημαντικά βραβεία, όπως το Radio Times Drama Award (1986) και το John Whiting Award (1993).
To “Attemps on her Life” (δεκαεπτά σενάρια για το θέατρο) γράφτηκε το 1997 και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από τον αγγλικό θίασο του Royal Court στο Λονδίνο, την ίδια χρονιά. Από τότε “ταξίδεψε” σε ολόκληρη την Ευρώπη και την Αμερική. Η τελευταία παρουσίαση του “Attemps on her Life” ήταν στο Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας, το χειμώνα 2006-07.

Εγκεφαλικό παιχνίδι

Η «Πόλη» είναι ένα ξεχωριστό έργο, αξιοσημείωτο για την ευθύτητα των διαλόγων του, τη συναισθηματική αποστασιοποίηση των ηρώων του και τη ζοφερή άποψη για τις ανθρώπινες σχέσεις. Ο Κρις, η Κλαιρ και η Τζένη σε καμιά στιγμή δεν βιώνουν αγάπη ή χαρά. Ο λόγος διαπερνάται από πολιτική χροιά και ειρωνεία, ενώ η θεατρική του γραφή είναι αντισυμβατική και ξεχωριστή περιγράφοντας την κοινωνική παρακμή, τον κάθε είδους συμβιβασμό και τη βία μεταξύ των ανθρώπων. Έμφαση δίνεται στη μορφή και τη γλώσσα και λιγότερο στην ελκυστική αφήγηση. Η νοηματική δομή συχνά αποχωρίζεται τις υφές της λογικής, επενδύοντας σε αφηγηματικές ασυνέχειες που εστιάζουν το ενδιαφέρον του θεατή στη δράση.

Το έργο βασίζεται στους υπαινιγμούς και τις λεκτικές συνδέσεις και όχι στη γραμμική περιγραφή. Τα πρόσωπα, το καθένα με το δικό του προσωπείο, επιδίδονται σε παιχνίδια μυαλού και λόγου μόνο για προσωρινούς νικητές και ηττημένους. Έννοιες όπως ο πόλεμος, η μετανάστευση, η ξενοφοβία, η μοναξιά, ο έρωτας, η δικαιοσύνη, η εγκληματικότητα, η τρομοκρατία τίθενται επί τάπητος. Θέματα που αφορούν τη σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη κοινωνία. Ο συγγραφέας αναλύει το αστικό άγχος. Η σύγχρονη ζωή, προπαντός στις πόλεις, δημιουργεί στους ανθρώπους άγχος. Το άγχος όμως συγκεκριμένα διαιρείται σε μερικές υποκατηγορίες όπως ο πανικός, οι φοβίες, η ιδεοληψία και ο ψυχαναγκασμός.
Μπορούμε να δεχτούμε ότι οι επιλογές μας δεν είναι καθοριστικές, αλλά ότι πάντα μπορούν να μεταβληθούν από την κοινωνία. Ότι χάνουμε κάτι κάθε φορά που επιλέγουμε κάτι άλλο και ότι δεν μπορούμε πράγματι να ελέγξουμε τις συνέπειες των αποφάσεών μας.
Τα θέματά του, βαθιά, σύγχρονα και συναισθηματικά, αποτυπώνουν την ψυχολογία του «νέου» ανθρώπου μέσα στη νέα του πραγματικότητα. Όπως ένας από τους πρώτους καλλιτέχνες που αποτύπωσε το αστικό άγχος εύστοχα, ο Μουνκ, έτσι και ο Κριμπ καταπιάνεται με τις σκοτεινές σκέψεις και την ανθρώπινη τρωτή φύση.

Στη σκηνοθεσία του ικανότατου Χρήστου Λύγκα συναντηθήκαμε με μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση δίχως όμως η δουλειά του να γίνεται δακρύβρεχτη και κουραστική. Η παράσταση που παρακολουθήσαμε δεν θα ισχυριστούμε ότι είναι εύκολη, το υλικό της βαρύ, γιατί πρόκειται για σύνθετο εγκεφαλικό παιχνίδι, είναι αδύνατον ωστόσο να σε αφήσει συναισθηματικά και πνευματικά αμέτοχο.

Τα μοτίβα

Αν θέλεις κάποιος να σε φιλήσει, αλλά όχι τώρα και σίγουρα όχι ο σύζυγός σου, όπως η Κλαιρ…
Αν θέλεις να γιορτάσεις τη νέα σου δουλειά με όλη την οικογένεια στο αυτοκίνητο οδηγώντας στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, όπως ο Κρις…
Κι αν έρχεσαι να παραπονεθείς για τις φωνές των παιδιών των γειτόνων, αλλά ο κήπος είναι άδειος και το κλειδί του παιδικού δωματίου έχει εξαφανιστεί, όπως η Τζένυ…
Τότε, κάτι παράξενο συμβαίνει σ’ αυτή την ιστορία και σίγουρα βρίσκεσαι στην “Πόλη” του Μάρτιν Κριμπ.
Είναι δύσκολο να εξιστορήσει κανείς το έργο, ή να περιγράψει την εμπειρία που αισθάνεται κανείς παρακολουθώντας το. Είναι πολύ λεπτές οι ισορροπίες του για το πώς ο κόσμος διαλύεται μακριά από τους χαρακτήρες, οι οποίοι παραμένουν ασταθείς, ακόμα και απαθείς. Μπορείς να πεις πως υπάρχει ιστορία, και ταυτόχρονα δεν υπάρχει.

Η Κλαιρ σε ένταση περιγράφει μια τυχαία συνάντηση με έναν συγγραφέα, τον Μοχάμεντ, που της έδωσε ένα ημερολόγιο που προοριζόταν για την κόρη του την οποία με τρόπο σκληρό αποχωρίζεται. Ο Κρις, εν τω μεταξύ, έχει εμμονή με τη δική του καταστροφική ημέρα κατά την οποία ο ίδιος έχει μάθει ότι η επιχείρηση για την οποία εργάζεται, αναδιαρθρώνεται.
Μερικά από τα μοτίβα που δημιουργούνται είναι η ανασφάλεια, ο φόβος, ο διωγμός. Και το μίγμα εμπλουτίζεται από την έκρηξη μιας αλλόφρονος γειτόνισσας, της Τζένης. Η σύγχρονη αστική ύπαρξη ορίζεται από την απελπισία και από το γεγονός ότι υπάρχει μια αποτρόπαια συνέχεια της συλλογικής δυστυχίας. Παράνοια και νεύρωση είναι οι συνεχείς τροφοδότες για τους χαρακτήρες του Κριμπ, που αποτυπώνει τη διαρκή ανησυχία και το βουβό φόβο στο δημόσιο και ιδιωτικό τοπίο μιας σύγχρονης μεγαλούπολης. Μια εξίσωση αστικής ταλαιπωρίας και ιμπεριαλιστικής σκληρότητας.

Η παράσταση

Επιπλέον, η σπουδαιότητα των 80 λεπτών παράστασης έγκειται στο πώς επιτρέπει στο κοινό να δημιουργήσει τη δική του ιστορία, αξιοποιώντας τα στοιχεία και τις θεματικές της «Πόλης». Μιας «Πόλης» όπου κυριαρχούν η αλλοτρίωση και μια γενικευμένη καταδίωξη. Οι ψυχολογικές διακυμάνσεις και τα ηθικά διλήμματα των χαρακτήρων έχουν τις σωστές αναλογίες, στη δε σκηνή επικρατεί μια κλειστοφοβική διάσταση.
Ο σκηνοθέτης Χρήστος Λύγκας -μέσω του Μάρτιν Κριμπ- επισημαίνει με την αντισυμβατική σκηνοθετική γραφή του πως το τέλος της “Πόλης” που είχαμε ονειρευτεί, φανταστεί ή γνωρίσει έχει έρθει.

Όλοι οι συντελεστές, από την καίρια μετάφραση της Χριστίνας Μπάμπου – Παγκουρέλη, την εξαιρετικά αφαιρετική εικαστική επιμέλεια και τους φωτισμούς της ομάδας «Πρώτες Ύλες», τη βοηθό σκηνοθέτη Πέτρα Φλαϊσμάνοβα, την ατμοσφαιρική μουσική επιμέλεια του Νίκου Τριβουλίδη και το ωραιότατο βίντεο με σκηνές από το Σικάγο των αρχών του περασμένου αιώνα του Χρήστου Δήμα συντελούν –μαζί με την εμπνευσμένη μελέτη του σκηνοθέτη- στην κατεύθυνση να γίνει αυτή η παράσταση μια μεμονωμένα καθηλωτική στιγμή.

Η παράσταση διαθέτει τρεις συνταρακτικές ερμηνείες.
Ο έμπειρος Χρήστος Λύγκας, αφήνοντάς τους ηθοποιούς του να αυτοσχεδιάσουν σε μεγάλο βαθμό, πέτυχε να δημιουργήσει μια αύρα ρεαλισμού που διαπνέει ολόκληρη την πορεία του έργου και δημιουργεί τη φυσική αίσθηση του ντοκιμαντέρ και της καθημερινότητας.

Ο Θοδωρής Οικονομίδης, πάντα θετικός, ερευνητικός και ευσυνείδητος ηθοποιός, συνέλαβε σωστά τις νότες και τη σωματικότητα του Κρις.

Η Ανδριανή Κυλάφη, μια νεότατη και πολύ χαρισματική ηθοποιός, που θα τύχει προόδου, με δημιουργικότητα και σωστά υλικά έπλασε την Κλαιρ. Κρατά επάξια το δύσκολο ρόλο της, εκφράζοντας τις μεταπτώσεις και τα ποικίλα συναισθήματα της ευάλωτης και αποστασιοποιημένης ηρωίδας.
Τη γενική υποκριτική κατάφαση συμπληρώνει θετικά και ενισχύει έντεχνα η Τζένη της ταλαντούχας Σταυρούλας Καρτσακλή.

Η «Πόλη» της ομάδας «Πρώτες Ύλες» είναι μια παράσταση που αποφεύγει την εύκολη συγκίνηση και τον φτωχό εντυπωσιασμό, δεν θέλει σε κανένα σημείο να «χρυσώσει το χάπι», τα παρουσιάζει όλα με αμεσότητα, ειλικρίνεια και ρυθμό, χωρίς να προσβάλλει τον θεατή, σε μια αυθεντική παραγωγή που σε κατακτά με τη λιτότητα, την αρτιότητα, την ποιητικότητα και τον ρεαλισμό της.

Συντελεστές

Μετάφραση: Χριστίνα Μπάμπου – Παγκουρέλη
Σκηνοθεσία: Χρίστος Λύγκας
Εικαστική Επιμέλεια – Φωτισμοί: Πρώτες Ύλες
Βοηθός σκηνοθέτη: Πέτρα Φλαϊσμάνοβα
Μουσική Επιμέλεια: Νίκος Τριβουλίδης
Βίντεο: Χρήστος Δήμας
Φωτογραφίες: Αλεξάνδρα Χατζηορδάνη
Ηθοποιοί:
Κρις: Θοδωρής Οικονομίδης
Κλαίρ: Ανδριανή Κυλάφη
Τζένυ: Σταυρούλα Καρτσακλή

Πληροφορίες

“Η Πόλη” του Μάρτιν Κριμπ
Θέατρο «Δημήτρης Ροντήρης»
Φρυνίχου 10, Πλάκα (μετρό Ακρόπολη)
Τηλ.: 2114089670
Ημέρες και ώρες παραστάσεων:
Δευτέρα: 21:00
Τρίτη: 21:00
Τιμές εισιτηρίων:
Γενική είσοδος: 12 ευρώ
Φοιτητικό: 8 ευρώ
Διάρκεια παράστασης: 90 λεπτά

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -