«…εις τας 6 Ιανουαρίου έφθασα εις την Σκαρδαμούλα εις του πατρικού μου φίλου καπετάν Παναγιώτη Μούρτζινου». [Κολοκοτρώνη, Απομνημονεύματα]
Η διεθνής έκθεση σύγχρονης τέχνης με τίτλο «Η αναβίωση των λίθων», με τη συμμετοχή Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, θα παρουσιαστεί στην Παλιά Καρδαμύλη, στο Οχυρό Συγκρότημα Τρουπάκηδων – Μούρτζινων, από 27 Αυγούστου έως 28 Οκτωβρίου 2022.
Η έκθεση αναπτύσσεται σε όλους τους χώρους του μεταβυζαντινού οχυρού συγκροτήματος της Καρδαμύλης, που συνιστά ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία της μανιάτικης χερσονήσου και ένα από τα καλύτερα σωζόμενα του είδους του σε όλη τη Μάνη. Η ανέγερση των πρώτων κτηρίων ανάγεται στα τέλη του 17ου αι., ενώ συνεχείς ανακατασκευές και προσθήκες πραγματοποιούνται έως τις αρχές του 19ου αι. Πλήρως αποκατεστημένο από το έτος 2015 προσελκύει πλήθος επισκεπτών και ήδη έχει καθιερωθεί ως χώρος φιλοξενίας ποικίλων εκθέσεων σύγχρονης τέχνης κατά τα προηγούμενα έτη.
Στόχος της έκθεσης είναι να εγείρει μια συζήτηση γύρω από το σημείο αναφοράς, το Οχυρό Συγκρότημα, εκκινώντας από τη βαθιά ιστορία, την εθνική μνήμη, τη μυθολογία, τη βιο-πολιτική μέχρι τη γεωλογία του τόπου. Το συγκρότημα των Τρουπάκηδων, πυργοκατοικία μιας από τις ισχυρότερες οικογένειες της Μάνης με ενεργό ρόλο στην Επανάσταση, υπήρξε το καταφύγιο του Κολοκοτρώνη.
Η ίδια η Καρδαμύλη άλλωστε ανάγεται στο απώτερο παρελθόν, καθώς μαζί με την Ίρη (Παλαιόχωρα Αβίας), την Ενόπη (Κάμπος Αβίας) και μερικές ακόμη πόλεις συγκαταλέγεται στην επικράτεια που έταξε ο Αγαμέμνων στον Αχιλλέα για να τον πείσει να επιστρέψει μαχητικός στον πόλεμο κατά των Τρώων, ενώ η ευρύτερη περιοχή αναφέρεται στη μυθολογία ως τόπος καταγωγής της Ωραίας Ελένης.
Η μελέτη αρχείου, ιστορικής έρευνας, οι υλικότητες του γεωγραφικού τοπίου, οι πύργοι που λειτούργησαν ως καταφύγια ηρωικών προσώπων, ο θεσμός της πατριαρχικής οικογένειας εμπλέκονται διαλεκτικά με τις σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές και τις διεπιστημονικές θεωρητικές προσεγγίσεις παράγοντας ένα νέο αφήγημα που απευθύνεται στην τοπική και διερχόμενη κοινότητα.
Μια ανάστροφη κίνηση από μέσα προς τα έξω. Κοίλο υποδέχεται εκ των έσω (μεγάλη οπή) φως, εξερχόμενο προς τα έξω (μικρή οπή). Άνοιγμα αδρό αρχέγονο οργανικό επιθυμεί να αντισταθεί στην τοπική επικρατούσα παραδοσιακή υφή του γυναικείου ρόλου. Κοιλότητα σχεδόν φαλικής μορφολογίας δίνει έναν κυρίαρχο μητριαρχικό ήχο στην επί αιώνων θορυβώδη πατριαρχική δομή της μανιάτικης κοινωνικής συγκρότησης• σαν κωδωνόμορφο ερπετό σύρει μια ηχώ θηλυκογενούς δυνάμεως, η οποία ανθίσταται στην πατριαρχικά δομημένη κοινωνική οργάνωση.
Ο εξαρτώμενος κόλπος αποκολλάται. Είναι μια στιγμή στον χρόνο, κατά την οποία το βάρος της εξάρτησης από το κοινωνικό σύστημα αποκόπτεται από τη συνολική ιστορική κοινωνική αφήγηση του τόπου γεννώντας ένα μεγάλο ερωτηματικό που εκκινεί μια νέα συνομιλία, η οποία προκύπτει από την μη αναμενόμενη αντιστροφή και αποκοπή μέρους από το όλον δημιουργώντας μια νέα σχέση• μια νέα σύνδεση, μια νέα ένωση.
*
Χαρά Πιπερίδου, “Reversal…and severance”, εγκατάσταση, μικτή τεχνική ( σύρμα, χαρτοπολτός, σοβάς, ρητίνη, αλουμινόφυλλο, μεταλλικός ιμάντας), διαστάσεις μεταβλητές: κατά προσέγγιση 300 x 50 x 27.50 εκ, 2022.
Το κοινό καλείται να προβληματιστεί μέσα σε ένα υβριδικό περιβάλλον με έργα ζωγραφικής, site specific installations, γλυπτικής, insitu εγκαταστάσεων, 3d printings, video, φωτογραφίας, λέξεων που δίνουν ηχώ στο επιβλητικό αρχαιολογικό συγκρότημα αναδεικνύοντας την επιβίωση των εκφάνσεων της μανιάτικης κουλτούρας μέσω μιας κινητικής ενέργειας που υπήρχε ήδη στο παρελθόν και κινείται μέχρι σήμερα, έστω κι αν ο χρόνος υπήρξε νεκρός.
Τα εγκαίνια της έκθεσης, παρουσία των καλλιτεχνών και των θεωρητικών θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο, 27/8/22 και ώρα 19:30μ.μ., με την παράλληλη παρουσίαση της site specific performance «Ανάπαυση V», των Αγγελικής Χατζή και Βάσιας Πασπάλη.
Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν παράλληλες επιτόπιες δράσεις και υπαίθριες διαλέξεις.
Συμμετέχοντες καλλιτέχνες:
Μαρία Βαρελά, Κωστής Βελώνης, Mαρία Γεωργούλα, Αναστασία Δούκα, Θεόδωρος Ζαφειρόπουλος, Γιώργος Καζάζης, Αντώνης Κανέλλος, Αλεξάνδρα Κουμαντάκη, Παύλος Νικολακόπουλος, Ηλίας Παπαηλιάκης, Γιώργος Παπαφίγκος, Χαρά Πιπερίδου, Πάνος Προφήτης, Αντρέας Ragnar Κασάπης, Αλέξης Φιδετζής, Κώστας Χριστόπουλος, Στέλλα Χριστοφή, Joan Ayrton, Μάριον Inglessi, Alexandra Roussopoulos, VASKOS (Βασίλης Νούλας – Κώστας Τζημούλης).
Τα έργα των καλλιτεχνών αναπτύσσοντας νέες μεθοδολογίες με ευγενή συνύπαρξη στο πεδίο υποδοχής τους, στους εσωτερικούς και εξωτερικούς υπαίθριους χώρους.
Νέες παραγωγές δημιουργούν οι Θεόδωρος Ζαφειρόπουλος, Παύλος Νικολακόπουλος, Χαρά Πιπερίδου, Γιώργος Παπαφίγκος, Αλεξάνδρα Roussopoulos με site specific installations και insitu installations σε επιμέρους σημεία του χώρου αλληλοεπιδρώντας με την οργανική και εννοιολογική σημασία τους.
Νέες γλυπτικές εγκαταστάσεις από τους Κωστή Βελώνη, Μαρία Γεωργούλα ενώ με σχέδια, prints και ζωγραφική νέων παραγωγών οι Στέλλα Χριστοφή, Κώστας Χριστόπουλος, Αντρέας Ragnar Κασάπης και Αλέξης Φιδετζής.
Η έκθεση συνοδεύεται από δίγλωσση έκδοση/κατάλογο, με θεωρητικά διευρυμένες προσεγγίσεις (αρχαιολόγων, κοινωνιολόγων, αρχιτεκτόνων, θεωρητικών τέχνης) μέσα από τη γραφή των: Δρ Σωζήτας Γκουντούνα, Τάκη Κουμπή, Δρ Άννας Μιχελή, Ελένης Ρήγα, Δρ Σωτήρη Χτούρη, Δρ Βασίλη Ψαρρά.
Ταυτότητα εκδήλωσης
«Η αναβίωση των λίθων»
Ιδέα/Επιμέλεια έκθεσης: Στέλλα Χριστοφή.
Διοργάνωση-επιμέλεια: Στέλλα Χριστοφή/Δρ Ευαγγελία Μηλίτση-Κεχαγιά, Δρ Κωνσταντίνα Γερολύμου, Αναστάσιος Παπαδόγκωνας (ΕΦΑ Μεσσηνίας).
Έκδοση Καταλόγου: ΥΠΠΟΑ-Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας.
Ευγενική υποστήριξη έκθεσης: Ίδρυμα Γεωργίου και Βικτωρίας Καρέλια (μέγας χορηγός) και Ίδρυμα Καπετάν Βασίλη και Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου.
Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός/Τεχνική υποστήριξη: ΕΦΑ Μεσσηνίας.
Οχυρό Συγκρότημα Τρουπάκηδων – Μούρτζινων, Παλιά Καρδαμύλη
Εγκαίνια: Σάββατο 27 Αυγούστου 2022, στις 19:30
Διάρκεια: Από 27/8/2022 έως και 28/10/2022
Καθημερινά εκτός Τρίτης, 8:00 π.μ.-8:00 μ.μ.
Παράλληλες δράσεις
28/8/2022, 10:30 π.μ.
Υπαίθρια διάλεξη: Ομιλητής: Σωτήρης Χτούρης, Κοινωνιολόγος, Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
29/8/2022, 5:30 μ.μ.
Ξενάγηση στην έκθεση από την επιμελήτρια κ. Στέλλα Χριστοφή.
