Ο σκηνοθέτης Γιώργος Λιβανός και «Θεατρίνων Θεατές» διαμαρτύρονται προς την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, με την παρακάτω επιστολή, για την απόρριψή τους από τις επιχορηγήσεις του Υπουργείου Πολιτισμού.
***
«Ανοικτή επιστολή – Ένσταση προς την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, για το αποτέλεσμα της Θεατρικής Επιτροπής Επιχορηγήσεων 2025 – 2026 του Υπουργείου Πολιτισμού, από τη Θεατρική Ομάδα «Θεατρίνων Θεατές».
Δεν χωρά ένα πολυβραβευμένος Tom Stoppard και μια διακεκριμένη Καλλιτεχνική Ομάδα στις Επιχορηγήσεις του Υπουργείου Πολιτισμού;
Κυρία Υπουργέ, με μεγάλη έκπληξη και δυσαρέσκεια πληροφορηθήκαμε ότι και φέτος, δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, η θεατρική μας ομάδα «Θεατρίνων Θεατές», απουσιάζει από τα επιχορηγούμενα σχήματα της προσεχούς θεατρικής περιόδου.
Το αίτημά μας υποβλήθηκε για το «The Real Thing», το σημαντικότερο έργο του Tom Stoppard, πολυβραβευμένο (Τony Αward best play & best revival Tony κλπ) με δεκάδες βραβεία και περγαμηνές-.
Ο Michael Billington μάλιστα, κατέταξε το «The Real Thing» ως ένα από τα 101 καλύτερα έργα που γράφτηκαν ποτέ!
Το γεγονός της απόρριψης φαντάζει προκλητικό, αν λάβει κανείς υπόψιν το δεδομένο του συγγραφέα, του έργου αλλά και της προσπάθειας μιας θεατρικής ομάδας που πληροί όλες τις αντικειμενικά απαιτούμενες καλλιτεχνικές προϋποθέσεις, περγαμηνές κριτικής και εικοσάχρονη σταθερή πορεία!
Αναλυτικότερα, η φετινή μας πρόταση :
«The Real Thing»
Το πολυβραβευμένο «The Real Thing» είναι το σημαντικότερο έργο του Tom Stoppard, με δεκάδες βραβεία. Ανάμεσα τους:
*Evening Standard, για το καλύτερο θεατρικό έργο
*Drama Desk, για το εξαιρετικό νέο έργο
*Βραβείο Κύκλου Κριτικών Θεάτρου της Νέας Υόρκης για το καλύτερο θεατρικό έργο
*Βραβείο Tony, για το καλύτερο έργο
*Βραβείο Drama Desk, για την εξαιρετική αναβίωση ενός θεατρικού έργου
*Βραβείο Tony, για την καλύτερη αναβίωση θεατρικού έργου κ.α.
«Αποτελεί για μένα – σημειώνει ο Γιώργος Λιβανός, ιδρυτής της ομάδας – όνειρο ζωής να προσεγγίσω κάποτε ένα έργο που από παιδί αγάπησα και το βραβείο ΤΟΝΥ επανάκαμψης θεατρικού (πρώτη φορά δίνεται Βραβείο καλύτερου έργου 2 φορές στο ίδιο κείμενο) αλλά και η παράστασιοποίηση του, στο Old Vic το 2024 μου δήλωσαν ότι ήρθε ή ώρα.
Ένα εξαιρετικό σύγχρονο κείμενο, του οποίου τα δικαιώματα έχουμε εξασφαλίσει, και πέραν της δραματουργικής του δύναμης, εντυπωσιάζει το γεγονός ότι παρακολουθούμε δύο παράλληλες ιστορίες των ηρώων ενός θεατρικού στην εξέλιξη του και των ανθρώπων που απαρτίζουν το θίασο που θα παιχτεί το έργο αυτό. Ποια η αλήθεια και ποια η κατασκευή στον μαγικό θεατρικό κόσμο;
Χαρακτηρίστηκε αυτοβιογραφικό, ενώ η καινοτομία της παράστασης είναι ότι την κάθε ενότητα σκηνοθετεί διαφορετικό άτομο. Την πρώτη ο Γιώργος Λιβανός, τη δεύτερη ο Γιάννης Σολδάτος».
Η πρόταση μας και η παράσταση φυσικά, προετοιμάστηκε 1 ολόκληρο χρόνο από μία ομάδα (* με σταθερούς συνεργάτες) που έχει δώσει σταθερά δείγματα παραστάσεων υψηλού καλλιτεχνικό αποτελέσματος, δύσκολου εναλλακτικού ρεπερτορίου και από τις λίγες που έχει να προτείνει θεατρικό σύστημα – το γραμμικό συμβολισμό – ενώ οι παραγωγές της παίζονται τόσο στο δικό μας Studio Κυψέλης, όσο και στα μεγαλύτερα Φεστιβάλ. Με δεκάδες συμμετοχές και βραβεύσεις.
Στους συντελεστές ονόματα γνώριμα στην ελληνική σύγχρονη σκηνή: Ζαχαρίας Ρόχας, Καίτη Ιμπροχώρη, Πέπη Οικονομοπούλου, Γιάννης Τσιώμου, Γιώργος Λιβανός, Αγάπη Μανουρά. Όπως και ταλαντούχοι νεώτεροι ηθοποιοί: Σοφία Μπεράτη, Σόνια Κωτίδου, Νίκος Χαλατζίδης στην υπό διαμόρφωση διανομή.
Επίσης: Μιμή Ντενιση, μετάφραση. Δέσποινα Βολίδη, σκηνικά- κοστούμια. Σάκης Τσιλίκης, πρωτότυπη μουσική. Σίμωνας Πάτροκλος, κινησιολογία. Άρια Λαδά, δραματουργία. Αντώνης Μανδρανής, στις 3d απεικονίσεις.
Η παράσταση πληρούσε τις απαιτούμενες προϋποθέσεις επιχορήγησης που θέτει το Υπουργείο Πολιτισμού, δικαιώματα, πολυπρόσωπος θίασος, ρεπερτόριο, διαφορετικότητα, (την προασπίζουμε όσο λίγα σχήματα στην Ελλάδα), εξασφάλιση δικαιωμάτων, διακεκριμένοι επαγγελματίες συνεργάτες αλλά και συνένωση δυνάμεων.
Για παράδειγμα η Πέπη Οικονομοπούλου, που συμπράττει τα τελευταία χρόνια στην ομάδα, έχει δικό της θεατρικό σχήμα, τον «Καθρέφτη», που επιχορηγήθηκε στο παρελθόν εικοσιπέντε φορές.
Αλλά και την εκ των υστέρων (!) τοποθέτηση της επιτροπής για τα κριτήρια που έθεσαν για την φετινή τους απόφαση.
Η πρόταση μας περίπου 100 σελίδων περιείχε μελέτη, σχεδιασμό παράστασης, 3d σχεδιασμό σκηνικού, ιστοριογραφία (*παράστασης, ομάδας και του θεατρου μας), κριτικές και κινηματογράφηση όλων των παραγωγών μας.
Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΑΣ
Ήμασταν συνεπείς σε όσες παραστάσεις μας επιχορηγήθηκαν και αναλάβαμε να ολοκληρώσουμε εμπρόθεσμα, χωρίς καθυστέρηση ακόμα και στο διάστημα της πανδημίας. Έχουμε σταθερό χώρο, δικό μας θεατρικό σύστημα (γραμμικό συμβολισμό), enseble σταθερών συνεργατών, φέραμε το musical vaudeville στην Ελλάδα, με ένταξη του στις περισσότερος παραστάσεις μας και οι 3 τελευταίες μας παραγωγές «Το πορτρέτο του Ντοριαν Γκρευ» του Osborne από το έργο του Wilde, «Μπαλκόνι» του Genet και «Κομμάτια και θρύψαλα» του Σκούρτη χαρακτηρίστηκαν από κοινό και κριτικούς από τις σημαντικότερες της χρονιάς και παίχθηκαν σε Festival με την αιγίδα του ΟΠΑΝΔΑ.
Τις δύο τελευταίες παραστάσεις τίμησαν με την παρουσία τους μέλη της προηγούμενης επιτροπής, που μας είχε ψηφίσει παμψηφεί όπως μας είπαν εκ των υστέρων και παρότι δεν γνωριζόμαστε πάρα τυπικά, μας συνεχάρησαν για το άρτιο αποτέλεσμα.
Η θεατρική ομάδα «Θεατρίνων Θεατές», έχει εικοσάχρονη ανελλιπή παρουσία στα Θεατρικά Δρώμενα, έχει παρουσιάσει περισσότερα από 40 θεατρικά έργα, προασπιζόμενη το θέατρο ρεπερτορίου, ελληνικό και διεθνές, από το κλασσικό ως το μοντέρνα σύγχρονο κι ερευνητικό με ορισμένους από τους σημαντικότερους συγγραφείς – Ίψεν, Ουίλιαμς, Φόλλευ, Ρης, Ουάιλδ, Μαριβώ, Σαίξπηρ, Πεσσόα, Γκόγκολ, Σώτερ, Χάουαρντ, Μπύχνερ, Έλις, Πιραντέλλο, Τσβάϊχ, Στρίντμπεργκ (όλα με ολοκαίνουριες μεταφράσεις) και ακόμα Έλληνες συγγραφείς: Σκούρτη, Χρονά, Σολδάτο, Λεία Βιτάλη, Χριστοδούλου, Ανδ. Αγγελάκη. Μ. Μιχαλάτου, κ.ά.»
Ενδεικτικά αναφέρουμε τα έργα «Έντα Γκάμπλερ», «Διπλή Απιστία», «Δωδέκατη νύχτα και μισή», «Το ημερολόγιο ενός τρελού», «Λεντς», «Η σημασία να είναι κανείς σοβαρός», τα «Μαύρα Τακούνια», «Αντίνοος» αλλά και (σε πρώτη παρουσίαση) το περίφημο από τον βραβευμένο με Tony, Rick Elice «Leonardo’s Ring», τα «Βρώμικα κόλπα», «Όταν ο Παζολίνι συνάντησε το αγόρι που του πρόσφερε το θάνατο», «Κασσάνδρα Ξέρξης» (*στα Αρχαία Ελληνικά), «Καβάφης Επέστρεφε», «Η κωμωδία του έρωτα», «Ο Fellini και τα όνειρα των κλόουν», «Λέντς», «Απόψε αυτοσχεδιάζουμε», «Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι», το «Μπαλκόνι», «Κομμάτια και θρύψαλα», «Το γράμμα μιας άγνωστης», «Δεσποινίς Τζούλια» κ.ά.
Οι παραστάσεις μας έχουν πάντα ολοκληρωμένη άποψη, σκευή και πάντα συλλεκτικά προγράμματα με όλο το έργο. Έχουμε συμμετάσχει σε 30 Διεθνή κι ελληνικά Φεστιβάλ, έχουμε περιοδεύσει ανά την Ελλάδα, έχουμε κάνει συμπαραγωγές [με τις εταιρείες Συν Κάτι (Ο μέγας Ιεροεξεταστής), 2 Filoi, Αιγόκερως, Ομάδα Μύθος], έχουμε βραβευθεί και διακριθεί για τις παραστάσεις μας κατ΄ επανάληψη («Ο Fellini και τα όνειρα των κλόουν» πήρε 5 βραβεία στο Δεύτερο Διαβαλκανικό Festival τoυ 2017 ), έχουμε μόνιμο χώρο τέλεσης και σταθερούς συνεργάτες (ηθοποιούς και λοιπούς συντελεστές).
Συντηρούμε έναν Πολυχώρο από τον οποίο έχουν περάσει καταξιωμένοι καλλιτέχνες με τις ομάδες τους, όπως ο Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος, η Στέλλα Μαρή, ο Γιάννης Σολδάτος , η Πέπη Οικονομοπούλου με τον «Καθρέφτη» της, η Άντα Χριστίδου και άλλοι σε συνεργασίες που τιμούν το σύγχρονο ελληνικό θέατρο και όσες μορφές τέχνης μπορεί να φιλοξενήσει.
Οι παραστάσεις της ομάδας μας κρίνονται από κοινό αλλά και σημαντικούς Έλληνες κριτικούς και συλλέγουν εγκωμιαστικά σχόλια – κριτικές. Απασχολούν εξαιρετικά υψηλό αριθμό επαγγελματιών ηθοποιών (σταθερή δεκαμελής ομάδα) και προασπίζουν στην Ελλάδα το σύστημα του Γραμμικού Συμβολισμού, που έχει εισαγάγει ο σκηνοθέτης Γιώργος Λιβανός στη χώρα (θέατρο Λόγου σε συνδυασμό με λυρικό – σωματικό θέατρο) και κάνουν σταθερό training προετοιμασίας (Σίμωνας Πάτροκλος – Νίκη Γκουντούμη) καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Ξεκινήσαμε, λαμβάνοντας υπόψιν, αφενός τις θεατρικές μας επιθυμίες, τα δεδομένα που ισχύουν σε Ευρώπη, και αφετέρου το πνεύμα που πρυτανεύει και στις Κρατικές Επιχορηγήσεις για θέατρο ρεπερτορίου πρωτοποριακό και με άποψη στοχεύοντας στη βοήθεια που ο Κρατικός φορέας οφείλει να προσφέρει σε αυτούς που τηρούν καλλιτεχνικές και δημιουργικές προϋποθέσεις, για να μπορέσουμε να ευδοκιμήσουμε.
Πρώτο μας έργο, η «Ρωμαϊκή Άνοιξη της κυρίας Στόουν» του Ουίλιαμς, παράσταση που παρουσιάστηκε με ειδική άδεια από το Ίδρυμα Sewanee of Tennesy (αποκλειστικά παγκόσμια δικαιώματα).
Ακολούθησαν οι προαναφερθείσες παραστάσεις. Το ιστορικό της ομάδας μας έγινε εργασία από την θεατρολόγο Ευαγγελία Καλογιάννη και κυκλοφόρησε από τον Αιγόκερω (Τα δεκάχρονα των Θεατρίνων Θεατές).
Υπομέναμε στο παρελθόν απορρίψεις με παραστάσεις που τελικά ανεβάσαμε και κρίθηκαν καλλιτεχνικά σημαντικές ανάμεσα τους, το «Απόψε αυτοσχεδιάζουμε» του Πιραντέλλο , (υπάρχει το αφιέρωμα της ΕΡΤ στην παράσταση που προλογίζει ο Κώστας Γεωργουσόπουλος), η «Έντα Γκαμπλερ» του Ίψεν, το κύκνειο άσμα του Γιώργου Σκούρτη «ΣΟΚ» και πέρυσι το εξαιρετικά πρωτότυπο στη σύνθεση «Ευρυδικη revisited» του Γ. Σολδάτου, εμπνευσμένο από την Ευρυδίκη του Ανούιγ.
Απορρίφθηκαν και το γεγονός σκανδαλωδώς επαναλαμβάνεται και φέτος. Η εικοσάχρονη πορεία μας σταθερή – που δεν ανεκόπει όταν διακόπηκαν οι Θεατρικές Επιχορηγήσεις, ούτε μας έκαμψε ποτέ η όποια απόρριψη – πραγματοποιήσαμε ό,τι όλα αυτά τα χρόνια προγραμματίσαμε στηριγμένοι στις δικές μας δυνάμεις, που πια μας εγκαταλείπουν.
Μια ομάδα που έχει ολοκληρώσει έναν ουσιαστικά πετυχημένο κύκλο δημιουργίας και αντιμετωπίζει περισσότερο από ποτέ πρόβλημα θεατρικής επιβίωσης, θεωρεί απαραίτητο να καταγγείλει την απόφαση της γνωμοδοτικής επιτροπής για τη φετινή απόρριψη.
Καταγγέλλουμε λοιπόν και ζητούμε επανεξέταση με την παρούσα ένσταση που θα κοινοποιηθεί στον Τύπο και στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Είναι προκλητική η δίχρονη απαξίωση της παρούσας επιτροπής προς την ομάδα μας, ενώ η προηγούμενη μας είχε επιχορηγήσει παμψηφεί. Ποια είναι τα «κρυφά» κριτήρια και επιτέλους απαιτούμε μια συγκεκριμένη απάντηση για το λόγο απόρριψης και όχι την ίδια copy paste που δίνεται χρόνια τώρα σε όλους!
Πώς η ίδια καλλιτεχνική επάρκεια φωτίζει για ένα σχήμα και αδρανοποιεί ένα άλλο;
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΑΣ ΜΕ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
Και μιλώντας για συστηματική αδικία αξίζει να αναφέρουμε τα εξής. Στο παρελθόν υπήρξε το προκλητικό ιστορικό του «λάθους» την πρώτη φορά που επιχορηγηθήκαμε παμψηφεί (*) από το Υπουργείο Πολιτισμού (Τι απέγινε η «Νόρα» του Ίψεν) αλλά το όνομα της ομάδας ξεχάστηκε …στη μεταφορά των πρακτικών της επίσημης επιχορήγησης και ποτέ δεν πέρασε σε έντυπο Τύπο ή ηλεκτρονικό Τύπο (!). (Τη χρονιά εκείνη η Επιτροπή ήρθε να μας δει για να μας κρίνει σύσσωμη και απεφάνθη παμψηφεί). Μια τυχαία συνάντηση με μέλος της Επιτροπής, λίγες μέρες μετά, μάς γνωστοποίησε ότι παρά τα δημοσιεύματα, είχαμε επιχορηγηθεί!!!! (Ευτυχώς με παρέμβαση του τότε διευθυντή, το ποσό δόθηκε στην ομάδα αλλά ποτέ δεν αποκαταστάθηκε δημόσια το λάθος).
Το γεγονός ότι δεν επιμείναμε τότε στην αποκατάσταση του δεδομένου, θεωρούμε ότι είναι η πηγή της επαναλαμβανόμενης αδικίας σε βάρος μας. Επειδή τότε δεν υπήρξε σκεπτικό απόρριψης αλλά παμψηφεί ψηφοφορία υπέρ μας, σαν γεγονός μάς ωθεί να ζητήσουμε το φετινό σκεπτικό που αφορά την δική μας πρόταση, με την ελπίδα πως και φέτος το όνομα της ομάδας «παράπεσε».
Εμείς δηλώνουμε ανελλιπώς παρόντες με συνέπεια, σταθερότητα, ερευνητικό ρεπερτόριο, πρωτοπορία. διαρκή ενημέρωση και προσπάθεια να αγγίξουμε δύσβατα μονοπάτια, που μόνο μια Κρατική σκηνή θα τολμούσε.
Η φετινή απαξίωση της Επιτροπής προσβάλλει τον ίδιο τον θεσμό. Ζητούμε άμεση επανεξέταση της πρότασής μας και συγκριτική δημόσια μελέτη των προτάσεων που εγκρίθηκαν μαζί με τη δική μας, μαζί με το ιστορικό της καθεμίας για να κοινοποιηθούν επιτέλους τα κριτήρια απόρριψης. Αυτή τη φορά ήρθε η δική μας σειρά να ασκήσουμε κριτική στην Επιτροπή που μάς άφησε και φέτος εκτός των Κρατικών επιχορηγήσεων!
Το σίγουρο είναι ότι, η εμμονή της απαξίωσης της επιτροπής που εσείς ορίσατε, αγνοεί εμάς και τη δουλειά μας, πιστή στο πλέγμα που εσείς ορίσατε, μάς προσβάλλει και καταντάει συκοφαντική δυσφήμιση μηνύσιμη!
Προσπαθούμε να υπάρχουμε με σύγχρονο θέατρο ρεπερτορίου και επιτέλους να έχουμε τη βοήθεια που θα μας επιτρέψει να προχωρήσουμε και να δοκιμαστούμε και σε πράγματα που θέλουμε, σκεφτόμαστε αλλά δεν μπορούμε.
Η παρούσα δημοσίευση, έχει και χαρακτήρα ένστασης στην απόφαση και αιτήματος επανεξέτασης.
Καταλήγοντας ξεκινά ο ουσιαστικός προβληματισμός, δεν χωρά στις επιχορηγήσεις ένα πολυβραβευμένο θεατρικό έργο και μια ομάδα με καλλιτεχνική συνέπεια και υψηλά standarts; Αλλά κυρίως πόσο μακριά μπορεί να τρέξει η κρίση της Γνωμοδοτικής επιτροπής από το αντικειμενικά αποδεκτό και τα προδιαγεγραμμένα κριτήρια επιλογής;
ΥΓ. Χαιρόμαστε πολύ που ανάμεσα στις επιχορηγούμενες προτάσεις φέτος υπάρχει και μια κόπια της περσινής δικής μας που απορρίφθηκε (αλήθεια όμως κύριοι γιατί όχι η δική μας που προηγήθηκε;) αλλά εντυπωσιαζόμαστε για το γεγονός της επιχορήγησης σε παράσταση που έχει επιχορηγηθεί ήδη σε άλλη κατηγορία επιχορηγήσεων του Υπουργείου Πολιτισμού.
Η δική μας φετινή είναι ανοικτή σε συγκριτική μελέτη με οποιαδήποτε άλλη, που φέτος εγκρίθηκε
ΕΙΝΑΙ ΣΚΑΝΔΑΛΩΔΕΣ
1. Ν’ αγνοείται μια ομάδα που προσπαθεί στην πρόταση της να τηρούνται όλες οι προϋποθέσεις που θέτει η προκήρυξη και έχει υψηλά καλλιτεχνικά standarts, σύμφωνα με την γνώμη των σημαντικότερων Ελλήνων θεατρικών Κριτικών .
2. Να μην υπάρχει ξεχωριστό σκεπτικό απόρριψης στην κάθε πρόταση. Είναι σαν να μη διαβάστηκαν κάποιες.
3. Να ανακοινώνονται τ’ αποτελέσματα και φέτος 15 Αυγούστου και να δημιουργείται με τη νέα απόρριψη μείζον ζήτημα στην ομάδα μας, που συντηρεί κι ένα θέατρο που φιλοξενεί δεκάδες ομάδες.
4. Να μη λαμβάνεται υπόψιν στην κρίση της επιτροπής η συνέπεια και το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα των παραγωγών, που ολοκλήρωσε η ομάδα και που επιχορηγήθηκαν και συνέλεξαν εγκωμιαστικές κριτικές.
5. Μια κρατική επιχορήγηση να μην έχει και χαρακτήρα επιβράβευσης, στη συνέπεια, στη συνέχεια και στο όραμα που υπηρετεί μια ομάδα και όχι επιλογή λόγω προσωπικών εξυπηρετήσεων.
6. Να αγνοείται ο κόπος να εξασφαλισθούν τα δικαιώματα ενός σπουδαίου έργου – που δύσκολα δίνεται – όπως και η υποστήριξη για τις παραστάσεις μας από ιδρύματα όπως το Sewanne of Tennesy, Norwegian Embassy, Jean Genet grand team etc και να προτιμώνται διασκευές και πάλι διασκευές άνευ δικαιωμάτων ή διασφάλισης τους.
7. Ν΄ αγνοηθούν πέρυσι οι νεοέλληνες συγγραφείς κατά 90%!
8. Ν΄αδιαφορεί η επιτροπή για τους όρους που απαιτούν πολυπληθείς θιάσους , συμβεβλημένους με το ΣΕΗ και εργασία για πολλά σε άτομα, που το Υπουργείο Πολιτισμού ευλόγως στην προκήρυξη θέτει και να επιλέγονται κυρίως μονόλογοι ή έργα 2-3 ατόμων.
Παρακαλούμε να εξετάσετε την ένσταση – πρότασή μας λαμβάνοντας υπόψιν τα ως άνω και ζητούμε μία συνάντηση με την Υπουργό.
Για τους Θεατρίνων Θεατές
Γιώργος Λιβανός
Καίτη Ιμπροχώρη
Πέπη Οικονομοπούλου
Σίμωνας Πάτροκλος
Δέσποινα Βολίδη
Γιάννης Τσιώμου
Σάκης Τσιλίκης
Σοφία Μπεράτη
Νίκη Γκουντούμη
Σόνια Κωτίδου
Αντώνης Μανδρανής
Νίκος Χαλατζίδης
Ζωρζέτ Μιρόν
και περίπου 200 καλλιτέχνες που μάς στήριξαν αυτά τα 19 χρόνια».
