Cat Is Art

Γιάννης Βαρβιτσιώτης: «Κύριε Πρόεδρε, διαπιστώνω αδυναμίες… Δεν προβλέπω θρίαμβο»…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

 

Όπως τα έζησα, 1961-1981. Τα χρόνια της εφηβείας μου και της αμφισβήτησης. Τα χρόνια της αναζήτησης επαγγελματικού προσανατολισμού. Τα χρόνια της επαναστατικότητας στο Πανεπιστήμιο και τα πρώτα επαγγελματικά βήματα. Τα χρόνια που τα βλέπω, όπως εγώ τα θέλω, και δεν δέχομαι αντίρρηση ότι τα γεγονότα εκείνα μπορεί και να έγιναν αλλιώς…

***

Το εξώφυλλο του πρώτου τόμου των αναμνήσεων του Γιάννη Βαρβιτσιώτη.

Για αυτά τα χρόνια όμως είδα να γράφει κάποιος άλλος! Στην προθήκη του βιβλιοπωλείου βλέπω:

«Όπως τα έζησα, 1961-1981. Γιάννης Βαρβιτσιώτης».

Μπαίνω και αγοράζω το βιβλίο. Εκδόσεις Α. Α. Λιβάνη. 460 σελίδες. Αρχίζω το διάβασμα. Για την ακρίβεια μελετάω κάθε σελίδα επειδή μιλάει για γεγονότα που τα έζησα κι εγώ ακούγοντας και διαβάζοντας τα μέσα της εποχής. Μιλάει για γεγονότα που «τα έζησα» και έμαθα γι’ αυτά ως νεοσσός μέσα στα δημοσιογραφικά γραφεία παρακολουθώντας περιγραφές από συναδέλφους που την εποχή εκείνη ήταν σε κορυφαίες θέσεις.

Απορώ για κάθε σελίδα. Απορώ για την καθαρότητα του λόγου. Απορώ για την αντικειμενικότητα. Απορώ επειδή ο συγγραφέας δεν διηγείται – όπως το περίμενα – φορώντας χρωματιστά γυαλιά.

Μάλιστα επειδή το βιβλίο μού κράτησε συντροφιά τις ελεύθερες ώρες στην πρόσφατη προεκλογική περίοδο είχα την προδιάθεση να …βρω στραβά και ανάποδα σε κάθε αράδα. Όμως ο κ. Γιάννης Βαρβιτσιώτης έχει καταθέσει μια εξαιρετική δημοσιογραφική – ιστορική έρευνα και η ποιότητα της διήγησής του δεν επιτρέπει τη διόρθωση ούτε σε μία παράγραφο.

Ίσως φαίνεται προκλητικά απόλυτη η άποψή μου, όμως είχα την τύχη να διδαχτώ τα μυστικά της δουλειάς μας από δύο μοναδικούς δασκάλους της δημοσιογραφίας, τον Χρήστο Πασαλάρη και τον Αλέκο Φιλιππόπουλο. Με έμαθαν να διαβάζω πίσω και κάτω από τις λέξεις. Έτσι μπορώ με βεβαιότητα να καταθέσω ότι το «Όπως τα έζησα, 1961-1981. Γιάννης Βαρβιτσιώτης», είναι μία ανεκτίμητη προσφορά στην πολιτική ιστορία του τόπου.

Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου βγαίνουν άπειρες εικόνες αυτής της εικοσαετίας. Είναι σαν να βλέπεις κινηματογραφική ταινία. Μια ταινία με έντονη δράση, αντιπαραθέσεις, πολιτικές συγκρούσεις, ανατροπές και εξαιρετικούς πρωταγωνιστές. Έλληνες και ξένους.

 

 

Εδώ με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπίσκοπο Μακάριο.

 

 

Πόλεμος, κατοχή, απελευθέρωση. Κωνσταντίνος Καραμανλής, Ντε Γκωλ, Γρηγόρης Λαμπράκης. Η πριγκίπισσα Σοφία και ο βασιλιάς Παύλος. Στη συνέχεια Σοφοκλής Βενιζέλος και Γεώργιος Παπανδρέου. Μια διαγραφή που δεν έγινε. Μια αποστασία που έγινε. Από την κυβέρνηση Κανελλόπουλου στη δικτατορία Παπαδόπουλου. Τα χρόνια της μεγάλης νύχτας. Η επιστροφή της δημοκρατίας. Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, ο Ζίβκοφ και ο Τσαουσέσκου, αλλά και ο Μακάριος και ο Πάπας. Τζον Κέννεντυ και Αντναν Μεντερές. Και ο Χατζιδάκις, και ο Χορν, αλλά και ο Μπιθικώτσης.

Ακόμη και καθημερινά θέματα, όπως η διαρροή των θεμάτων στις Πανελλήνιες Εξετάσεις, η υπόθεση Ανδρεάδη, η εκκλησιαστική περιουσία, ο νόμος 815, το Πατριαρχείο, ο Μυστράς και φυσικά η ένταξη στην ΕΟΚ. Τέλος ο Γεώργιος Ράλλης και ο Ανδρέας Παπανδρέου που ολοκληρώνουν τη διήγηση του Γιάννη Βαρβιτσιώτη σε αυτόν τον πρώτο τόμο. Η συνέχεια θα καλύψει τα χρόνια της μακράς πολιτικής του σταδιοδρομίας μέχρι και το 2009. Την περιμένουμε ανυπόμονα.

 

***

 

«Σφραγισμένη με αλυσίδες…»

 

-Την 1η Δεκεμβρίου 1973, ημέρα Σάββατο, η δικτατορία του Ιωαννίδη αποκάλυψε για πρώτη φορά το πραγματικό πρόσωπό της, κλείνοντας κατά τρόπο βίαιο την εφημερίδα «Η Βραδυνή».
Οι φωτογραφίες της εισόδου της εφημερίδας, σφραγισμένης με αλυσίδες και λουκέτα, έκαναν το γύρο του κόσμου και ξεσήκωσαν θύελλα διαμαρτυριών στην Ευρώπη, αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο, κυρίως από τους ανθρώπους των μαζικών μέσων ενημέρωσης και των οργανώσεών τους.
Λίγες μέρες αργότερα το καθεστώς αφαίρεσε τις αλυσίδες και έτσι τόσο ο Τζώρτζης Αθανασιάδης όσο και το δημοσιογραφικό και τεχνικό προσωπικό στο οποίο ο φίλος μου κατέβαλλε κανονικά το μισθό του για να μη μείνουν χωρίς ψωμί περισσότερες από δύο εκατοντάδες οικογένειες, προσέρχονταν καθημερινά στους χώρους εργασίας τους, με την ελπίδα ότι κάποια μέρα η δικτατορία θα λύγιζε και θα επέτρεπε την έκδοση της ιστορικής εφημερίδας. (Απόσπασμα, σελ. 244).

 

***

 

 

Οκτώβριος 1981. Στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας.

 

 

«Κύριε Πρόεδρε, κυκλοφορώ…»

 

«Παραμονές των εκλογών της 3ης Νοεμβρίου 1963 σε μια σύσκεψη που συγκάλεσε ο Καραμανλής στο σπίτι του στην οδό Καρνεάδου με τους βουλευτές και τους υποψηφίους στην Α΄ και Β΄ εκλογική περιφέρεια. Καθιστοί ο αρχηγός της ΕΡΕ και η πρώην υπουργός -η πρώτη γυναίκα σ’ αυτό το αξίωμα- Λίνα Τσαλδάρη, χήρα του Παναγή Τσαλδάρη. Όλοι οι άλλοι όρθιοι. Ρωτάει ο Καραμανλής για να πληροφορηθεί το κλίμα. Όσοι σπεύδουν να του απαντήσουν υποστηρίζουν εν χορώ ότι θα σαρώσει και θα συνεχίσει το δημιουργικό και ανανεωτικό έργο του. Κάποια στιγμή στρέφεται προς εμένα και με ρωτάει:
«Εσύ Βαρβιτσιώτη τι λες;».
«Κύριε Πρόεδρε, δεν προβλέπω θρίαμβο. Διαπιστώνω αδυναμίες»…
«Τι είδους αδυναμίες»; ρωτάει ξαφνιασμένος, αν όχι και οργισμένος.
«Να σας δώσω παραδείγματα τι εννοώ. Είχαμε πάει με τον κ. Τσάτσο περιοδεία στα Νέα Λιόσια και στο Καματερό. Ήρθαν να μας ακούσουν δεκατρία και επτά άτομα αντιστοίχως»…
Στρέφεται τότε προς τον Κ. Τσάτσο και τον ρωτά:
«Έτσι είναι Κώστα;»
Ο Τσάτσος είναι ειλικρινής. Επιβεβαιώνει τα λεγόμενά μου κι επιχειρεί να ερμηνεύσει το φαινόμενο λέγοντας:
«Βέβαια κύριε Πρόεδρε. Αλλά αυτά οφείλονται στην κακή οργάνωση των εκδηλώσεων κι όχι στην πτώση της δημοτικότητάς σας ή αυτής του κόμματος».
Παίρνω πάλι τον λόγο κάπως αυθαίρετα και λέω:
«Κύριε Πρόεδρε θα μου επιτρέψετε να επιμείνω ότι η αποκαρδιωτική προσέλευση των οπαδών μας δεν μπορεί να οφείλεται μόνο σε κακή οργάνωση, κάτι άλλο σημαίνει. Κάποιο μήνυμα εκπέμπει. Βρισκόμαστε σε πτώση. Μόνο η δική σας προσωπικότητα είναι δυνατό ν’ αλλάξει την ατμόσφαιρα. Πρέπει να προγραμματίσετε μια περιοδεία. Τουλάχιστον να επισκεφτείτε ο ίδιος τις λαϊκές περιοχές της περιφέρειάς μας».

Δέχομαι τα πυρά των παρισταμένων. Ανταγωνίζονται σε διαβεβαιώσεις του είδους: «Θα σαρώσουμε», «Θα κερδίσουμε άνετα», «Δεν χρειάζεται να περιοδεύσετε» κ.λπ.. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα, ο Καραμανλής στρέφεται και πάλι προς εμένα λέγοντάς μου:
«Άκουσε να δεις, Βαρβιτσιώτη. Δεν μπορεί όλοι να έχουν διαφορετική άποψη από σένα. Είναι προφανές ότι ούτε βλέπεις ούτε ακούς καλά»!…
«Κύριε πρόεδρε, λυπάμαι. Απλώς, σας μετέφερα τις διαπιστώσεις μου».

 

***

 

Το εκλογικό αποτέλεσμα με δικαιώνει. Την επομένη ή τη μεθεπομένη μέρα με καλεί ο Κ. Καραμανλής – πάλι στο σπίτι του. Είναι εκεί σχεδόν όλοι όσοι ήμασταν την προηγουμένη φορά. Αυτοί που διαβεβαίωναν ότι έρχεται θρίαμβος έχουν πλέον πένθιμο ύφος. Ο Πρόεδρος, μόλις με βλέπει, με πιάνει από το μπράτσο, με τραβάει και με οδηγεί σε ένα άλλο δωμάτιο.

 

*

 

«Γιάννη», μού λέει, «πώς εσύ έπιασες το κλίμα ενώ όλοι οι άλλοι με καθησύχαζαν;».
Τώρα που είχε πεισθεί ότι του έλεγα την αλήθεια, που οι άλλοι του απέκρυπταν, το «Βαρβιτσιώτης» είχε γίνει πλέον «Γιάννη».

 

*

«Κύριε Πρόεδρε, εγώ κυκλοφορώ από το πρωί ως αργά το βράδυ στην εκλογική μου περιφέρεια και συναντώ κόσμο που ανήκει σ’ όλο το πολιτικό φάσμα. Έτσι αποκτώ εικόνα της»… (Απόσπασμα, σελ. 110)

 

***

 

Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ενώ υπογράφει βιβλία κατά την παρουσίαση του πρώτου τόμου με τις αναμνήσεις του.

 

***

 

Το παραπάνω κείμενο με τον τίτλο: «Γιάννης Βαρβιτσιώτης: Άγνωστα στοιχεία από μια δημιουργική 20ετία. Κατάθεση ψυχής για χρόνια έντονης δράσης και αντιπαραθέσεων», δημοσιεύθηκε  την Τρίτη, 22 Μαΐου του 2012 στη σελίδα 77 στην εφημερίδα «Ναυτεμπορική».

 

***

Την Κυριακή 2 Αυγούστου 2020 δημοσιεύεται και στο Catisart.gr – αυτούσιο, χωρίς περικοπές – με αφορμή τα γενέθλια του Γιάννη Βαρβιτσιώτη [2 Αυγούστου 1933].

Εκτύπωση
Παναγιώτης ΜήλαςΓιάννης Βαρβιτσιώτης: «Κύριε Πρόεδρε, διαπιστώνω αδυναμίες… Δεν προβλέπω θρίαμβο»…

Related Posts