Του Παναγιώτη Μήλα
«Μέσα από την ομορφιά της ερωτικής συνάντησης, την ένταση της ερωτικής έλξης και το σύμπαν συναισθημάτων που γεννά η ερωτική επιθυμία, ο Σαίξπηρ επιτίθεται στον σάπιο κόσμο που τον περιβάλλει και αναζητά τρόπους, αν όχι ανατροπής του, τουλάχιστον διεξόδου και διαφυγής…».
Με αυτά τα λόγια ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Σάββας Στρούμπος μιλάει για την κλασική κωμωδία του Σαίξπηρ, «Όπως σας αρέσει» που έχει μεταφράσει και την ανεβάζει η καλλιτεχνική ομάδα «Άλμπατρος».
Το «Όπως σας αρέσει» σε σκηνοθεσία του Γιάννη Κόκα θα παρουσιαστεί στο θέατρο «Αλκμήνη» με τον Γιάννη Βασιλώττο και τη Αιλιάνα Μαρκάκη.
Οι δύο ηθοποιοί ενσαρκώνουν πάνω από 24 ρόλους και απαγγέλλουν -λέξη προς λέξη- πάνω από 2.000 στίχους, χωρίς κοστούμια, χωρίς σκηνικό διάκοσμο, χωρίς τίποτα, αντιμετωπίζοντας με τον δικό τους τρόπο τον Σαίξπηρ και… τον Έρωτα.
Η σκηνοθεσία του Γιάννη Κόκα τονίζει την απόδραση δύο νέων ανθρώπων στον Έρωτα και στην Τέχνη ως πράξη επανάστασης, στο τώρα και στο τότε…
***
Με αφορμή αυτή την παράσταση συναντήθηκα με τον σκηνοθέτη Γιάννη Κόκα στο ήσυχο – εκείνη την ώρα – σαλόνι του «Αλκμήνη» και μιλήσαμε για την πορεία του στο θέατρο, για τα μελλοντικά του σχέδια και ασφαλώς για το έργο που ετοιμάζει.
***
Γιάννη, που γεννήθηκες και ποια είναι η καταγωγή σου;
*Γεννήθηκα στην Αθήνα. Είμαι γέννημα – θρέμμα της περιοχής του Ζωγράφου αλλά έχω και ρίζες από το Καστελόριζο (τα αγαπημένα καλοκαίρια των παιδικών μου χρόνων…) και από το Αχλάδι Βόρειας Εύβοιας (τα αγαπημένα καλοκαίρια των ενήλικών μου χρόνων…).
Ποια ήταν η πρώτη σου επαφή με το θέατρο;
*Το 2009 στη θεατρική ομάδα «Δρυς» του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Υπάρχουν κάποιοι δάσκαλοι που άνοιξαν δρόμο στις επιλογές σου;
*Ναι, υπήρχαν κάποιοι σπουδαίοι δάσκαλοι που με διαμόρφωσαν, όπως ο Στέλιος Γκούσκος στη φοιτητική ομάδα «Δρυς». Ο Ανδρέας Μανωλικάκης και τα σεμινάριά του τόσα καλοκαίρια, και οι αγαπημένοι καθηγητές της σχολής του Θεάτρου Τέχνης: ο Δημήτρης Δεγαΐτης, ο Κωστής Καπελώνης, ο Θοδωρής Οικονόμου, η Κάτια Γέρου, η Μαριάννα Κάλμπαρη και βέβαια ο αείμνηστος Διαγόρας Χρονόπουλος.
Όλοι αυτοί με βοήθησαν να πιστέψω πολύ σε εμένα και θα τους ευγνωμονώ για πάντα…
Αυτοί όμως που μου τα έδωσαν όλα, χωρίς όρους και προϋποθέσεις και τους θεωρώ τους δύο καλύτερους δασκάλους μου, είναι οι γονείς μου, η μαμά και ο μπαμπάς μου, που τους αγαπώ πολύ.
Ποια είναι η ιδιαιτερότητα του θεάτρου; Τι ακριβώς είναι αυτή η περιβόητη θεατρικότητα;
*Νομίζω, το ότι επιτρέπουμε ως θεατές στον εαυτό μας να είμαστε ευαίσθητοι, με ασφάλεια εκ του μακρόθεν και ανωνυμία, ανάμεσα στους πολλούς.
Θεωρείς τον εαυτό σου ηθοποιό ή σκηνοθέτη;
*Και τα δύο. Όπως επίσης και συγγραφέα.
Τι θα ήθελες να γνωρίζει το κοινό για τη νέα σου παράσταση;
*Ότι δύο ηθοποιοί, ο Γιάννης Βασιλώττος και η Αιλιάνα Μαρκάκη, τα δίνουν όλα, και όταν λέω όλα, πραγματικά όλα… Με χορό, τραγούδι, παντομίμα και κάτι χιλιάδες σαιξπηρικούς στίχους να τους «κυνηγούν», παίζουν καμιά εικοσαριά ρόλους, χωρίς κοστούμια / σκηνικά και όλα αυτά για να μας πουν μια ιστορία για δύο ερωτευμένους. Πολύ μεγάλο στοίχημα, αν όχι ρίσκο!
Για ποιο λόγο αξίζει να δούμε σήμερα το έργο του Σαίξπηρ;
*Γιατί είναι ένα έργο που προτάσσει τον έρωτα και την κωμωδία, απέναντι σε σάπιες και συντηρητικές μορφές εξουσίας που κατασπαράσσουν τον άνθρωπο και τα ωραία της ζωής, τότε και τώρα. Μου αρέσει που στο έργο δύο άνθρωποι ερωτεύονται και διαλύεται μια αυλή, ένα δάσος, ένας κόσμος. Σπουδαίοι βασιλιάδες, άθλιοι αυλικοί, καλοκάγαθοι υπηρέτες και έξυπνοι «τρελοί», γάμοι, φιλίες, θεσμοί και πρότυπα, διαλύονται από ένα φιλί, του Ορλάντο και της Ροζαλίντας, με ταχύτητα φαρσική!
Με ποια καίρια ζητήματα της εποχής μας διασταυρώνεται το έργο που ανεβάζεις;
*Κάτω τα χέρια από την ελεύθερη έκφραση και την αυτοδιάθεση του ατόμου στον έρωτα. Είναι ανθρώπινο και αναφαίρετο δικαίωμα. Οι επικριτές και δικαστές, από την Ιερά Εξέταση μέχρι σήμερα, σε Ανατολή και Δύση, προέρχονται από πολύ σκοτεινές και συσκοτισμένες πλευρές της ανθρώπινης φύσης και ήθελα να τους επιτεθώ με αυτό το έργο, σφόδρα, και μάλιστα όπως κάνουν οι καλλιτέχνες, δημιουργώντας.
Τι ρόλο έπαιξαν σε αυτό το σκηνοθετικό σου ταξίδι ο Γιάννης Βασιλώττος και η Αιλιάνα Μαρκάκη;
*Τον Γιάννη τον γνώρισα στα «Σεμινάρια Υποκριτικής Άλμπατρος» το 2017. Από τότε γίναμε φίλοι, δέσαμε. Συνεργαστήκαμε το 2019 στους «Γιαλήτες» και περίμενα πώς και πώς ξανά. Τον θεωρώ υπέροχο καλλιτέχνη, ηθοποιό και κυρίως άνθρωπο, και είμαι τυχερός που υπήρξα δάσκαλος, φίλος και συνεργάτης του.
Την Αιλιάνα τη γνώρισα πρόσφατα και είναι μια έκπληξη όλα πάνω της: πόσο απίστευτη είναι στη σκηνή, πόσο καλή επαγγελματίας και πόσο γλυκός άνθρωπος.
Έχουν επηρεάσει την εξέλιξή σου τα βραβεία για σκηνοθεσίες σου;
*Ναι, μου έδωσαν πίστη, δύναμη.
Η Θεατρική Ομάδα Άλμπατρος τι ρόλο έχει στη ζωή σου;
*Αχ, μεγάλο βάσανο και αγάπη οι «Άλμπατρος», σεμινάρια και ομάδα. Καταλυτικό ρόλο έχουν παίξει και παίζουν σε ζωή, καθημερινότητα. Ίσως μια μέρα βρω το θάρρος να γράψω ένα βιβλίο να μοιραστώ ιστορίες από σεμινάρια και παραστάσεις. Τόσες ιστορίες, τόσοι άνθρωποι, τόσα λάθη και επιτεύγματα, τόσο θέατρο και ζωή…
Ποιο είναι το τίμημα της αγάπης, του έρωτα, της ελευθερίας;
*Ένας ανήφορος μες στο λιοπύρι, να μια εικόνα ως απάντηση!
Τι αξίζει να θυσιάσεις στη ζωή;
*Τα πάντα, για αυτούς που αγαπάς.
Ποια είναι τα πλάνα σου για το άμεσο μέλλον;
*Σεμινάρια υποκριτικής Άλμπατρος για 13η χρονιά, ανοιχτή ημιεπαγγελματική ομάδα και μια ταινία μικρού μήκους!
Είσαι ανοιχτός στις αλλαγές;
*Δικές μου, δύσκολο. Άλλων ναι, με διασκεδάζει.
Ποιο είναι το συναίσθημά σου όταν μία παράσταση ρίχνει αυλαία;
*Συνήθως ανακούφιση.
Συμβαίνει να εμπλέκεσαι συναισθηματικά με τις δουλειές σου;
*Προσπαθώ να εμπλέκομαι συναισθηματικά, να με αφορά η εκάστοτε δουλειά μου, γιατί έτσι γράφω / παίζω / σκηνοθετώ καλύτερα.
Πες μου κάτι που είδες πρόσφατα και σε ενθουσίασε.
*Με ενθουσίασε πολύ η δουλειά του Άγγελου Μπάλα και της Λυδίας Καλαμάντη στην παράστασή μας. Η προσέγγισή τους, το τι έκαναν για την παράσταση, η αφίσα, τα βίντεο, όλα.
Με συγκινεί η Λιλιάνα και η Ιόλη, οι δασκάλες της ομάδας.
Με συγκινεί ο Χρήστος που φτιάχνει μουσικά σύμπαντα για μας, ο Βαγγέλης που μας βοηθάει και το ίδιο με συγκινούν και η Ελένη και η Μαριντίνα.
Περνούν τα χρόνια βλέπεις, πολλές οι τρικλοποδιές και οι αναποδιές της ζωής, με συγκινεί που υπάρχουν συνάδελφοι και συνεργάτες που μου φέρονται τρυφερά και με πιστεύουν, πια. Είναι επανάσταση όντως να είσαι ευγενικός και να δίνεις στη δουλειά μας.
Σε ποιον τόπο θα επιθυμούσες να ζεις;
*Εκεί που ζω!
Μια ευχή για το μέλλον…
*Να λένε περισσότερα ευχαριστώ και συγγνώμη οι άνθρωποι.
Γιάννη, σε ευχαριστώ γι’ αυτή τη συνομιλία
*Κι εγώ ευχαριστώ το Catisart για τη φιλοξενία.
***
«Όπως σας αρέσει» του William Shakespeare από τον Γιάννη Κόκα στο Θέατρο «Αλκμήνη»
