Από την 1η Φεβρουαρίου 2026 οι τουρίστες θα καλούνται να πληρώνουν εισιτήριο ύψους 2 ευρώ για να έχουν πρόσβαση στη Φοντάνα ντι Τρέβι στη Ρώμη, μέτρο που αναμένεται να αποφέρει 6,5 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για την πόλη, ανακοίνωσε ο δήμαρχος της ιταλικής πρωτεύουσας, Ρομπέρτο Γκουαλτιέρι.
Κατά την άποψή μου, μια αμφισβητήσιμη απόφαση που θα αφαιρέσει μεγάλο μέρος της ποίησης και της ατμόσφαιρας Dolce Vita από αυτό το εμβληματικό ορόσημο.
Μόνον οι κάτοικοι της ιταλικής πρωτεύουσας θα συνεχίσουν να έχουν δωρεάν πρόσβαση στο μνημείο το οποίο προσελκύει καθημερινά τεράστια πλήθη κόσμου. Δωρεάν θα παραμείνει η επίσκεψη από απόσταση στο μνημείο, και η πρόσβαση από κοντά θα είναι αποκλειστικά για κατόχους εισιτηρίων, τόνισε ο δήμαρχος σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε.
«Από την 1η Φεβρουαρίου, εισάγουμε εισιτήριο για έξι σημεία» στην ιταλική πρωτεύουσα, συμπεριλαμβανομένης της Φοντάνα ντι Τρέβι, είπε ο Γκουαλτιέρι.
Η είσοδος στα άλλα πέντε σημεία θα κοστίζει πέντε ευρώ.
Αυτό το μπαρόκ αριστούργημα, χτισμένο στην πρόσοψη ενός παλατιού, είναι ένα από τα πιο δημοφιλή αξιοθέατα της Ρώμης, που έγινε διάσημο από την ταινία του Φεντερίκο Φελίνι «La Dolce Vita», στην οποία η Ανίτα Έκμπεργκ προσκαλεί τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι να την ακολουθήσει στη λεκάνη του σιντριβανιού.
Η Φοντάνα ντι Τρέβι βρίσκεται στην κορυφή της λίστας για πολλούς επισκέπτες που ταξιδεύουν στην Αιώνια Πόλη.
Το να κάνεις μια ευχή και να πετάς ένα νόμισμα στο νερό είναι μια τόσο βαθιά ριζωμένη παράδοση που οι αρχές συγκεντρώνουν χιλιάδες ευρώ την εβδομάδα, τα οποία στη συνέχεια δωρίζονται στο φιλανθρωπικό ίδρυμα Caritas.
Μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και 8ης Δεκεμβρίου, περίπου εννέα εκατομμύρια τουρίστες επισκέφθηκαν το σημείο ακριβώς μπροστά από το σιντριβάνι, κατά μέσο όρο 30.000 άτομα την ημέρα, ανέφερε ο Γκουαλτιέρι.
Το δημοτικό συμβούλιο είχε ήδη ανακοινώσει σχέδια για τη ρύθμιση της πρόσβασης στο σιντριβάνι λόγω του συνωστισμού στο μνημείου, όπου αποτελεί και στόχο πορτοφολάδων.
Το δημοτικό συμβούλιο εκτιμά ότι το εισιτήριο εισόδου στη Φοντάνα ντι Τρέβι θα μπορούσε να αποφέρει 6,5 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, σύμφωνα με τον δήμαρχο.
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι ιταλικές αρχές εισάγουν εισιτήρια για πρόσβαση σε μνημεία. Το 2023 ξεκίνησε η χρέωση για την πρόσβαση στο Πάνθεον, μια εκκλησία που στεγάζεται σε έναν πρώην ρωμαϊκό ναό, και η Βενετία εισήγαγε ένα τουριστικό εισιτήριο εισόδου πέρυσι κατά τις περιόδους αιχμής.
Από πού προέρχεται το όνομά της
Την αποκαλούμε όλοι απλά Fontana –την ιταλική λέξη για το σιντριβάνι – λες κι η Ρώμη δεν είναι γεμάτη εντυπωσιακές κρήνες που στολίζουν πλατείες και μνημεία, αναγνωρίζοντας εμμέσως ότι αυτή είναι η εντυπωσιακότερη όλων. Το πλήρες όνομά της προέρχεται από το γεγονός ότι στην ομώνυμη πλατεία Piazza di Trevi, καταλήγουν τρεις δρόμοι, «tre vie» στα ιταλικά, εξ ου και η ονομασία Κρήνη των Τριών Δρόμων. Σήμερα, οι άκρως τουριστικοί αυτοί δρόμοι σφύζουν από κίνηση όλες τις ώρες της ημέρας ως αργά το βράδυ και είναι γεμάτοι αδιάφορα δυστυχώς – πλην ελαχίστων εξαιρέσεων – μαγαζιά με όλων των ειδών τα σουβενίρ, πλανόδιους πωλητές και εστιατόρια που προσπαθούν υπερβολικά να φανούν παραδοσιακά. Πιο αυθεντικό χρώμα έχει η μικρή αγορά τροφίμων που στήνεται κάθε πρωί στην κοντινή Via del Lavatore, ενώ αξίζει μία επίσκεψη και στην μπαρόκ εκκλησία Santi Vicenzo e Anastasio που βρίσκεται ακριβώς απέναντι.
Οι μορφές που απεικονίζονται και οι συμβολισμοί τους
Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι η κεντρική μορφή της γλυπτικής σύνθεσης, είναι ο θεός Ποσειδώνας. Ωστόσο στην πραγματικότητα απεικονίζεται ο Τιτάνας Ωκεανός, γιος του Ουρανού και τη Γης σύμφωνα με τη μυθολογία, που στέκει πάνω σ’ ένα τεράστιο όστρακο. Εκατέρωθεν της επιβλητικής μορφής του και ανάμεσα στις πανύψηλες κολόνες κορινθιακού ρυθμού, οι γυναικείες φιγούρες συμβολίζουν την Αφθονία αριστερά και την Υγεία δεξιά. Ωστόσο, οι πιο εντυπωσιακές και γεμάτες κίνηση μορφές είναι οι δύο Τρίτωνες που ξεπροβάλλουν ανάμεσα στα βράχια. Ο ένας προσπαθεί να δαμάσει ένα άγριο άλογο, ενώ ο δεύτερος κρατά ένα ήρεμο, φτερωτό άλογο, φυσώντας μέσα από ένα κοχύλι. Πρόκειται για έναν υπέροχο συμβολισμό των δύο όψεων της θάλασσας, πότε κυματώδης και αγριεμένη κι άλλοτε γαλήνια και ήρεμη. Στο πάνω μέρος της σύνθεσης, συμμετρικά τοποθετημένα πάνω από τα αντίστοιχα κιονόκρανα, μικρότερα αγάλματα διαφορετικών καλλιτεχνών, συμβολίζουν την ευεργετική δύναμη του νερού στις τέσσερις εποχές. Σαν επιστέγασμα όλων, η παπική τιάρα του Κλήμη ΙΒ’ που ανέθεσε την κατασκευή του μνημειώδους έργου, βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο της κρήνης.
Παρατηρώντας κάποιος ακόμη προσεκτικότερα τις παραστάσεις που απεικονίζονται στην κρήνη, θα διακρίνει μια σκηνή δεξιά στο υπερώο, όπου μια κοπέλα δείχνει μια πηγή. Πρόκειται για το μύθο της νεαρής παρθένας που υπέδειξε την πηγή που τροφοδοτεί τη Fontana, στους διψασμένους στρατιώτες του αυτοκράτορα Αυγούστου. Αυτός είχε κατασκευάσει το 19 π.Χ. το υπόγειο υδραγωγείο Aqua Virgo (Νερό της Παρθένου), που τροφοδοτούσε με νερό την περιοχή του Campo Marzio. Μία ακόμη ανάγλυφη σκηνή στο πάνω μέρος της κρήνης απεικονίζει τον αρχιτέκτονα Μάρκο Αγρίππα να εγκρίνει τα σχέδια για την κατασκευή του υδραγωγείου, το οποίο παρότι καταστράφηκε από τους Γότθους τον 6ο αιώνα, συνέχισε ως τον Μεσαίωνα να παρέχει υδροδότηση στην κεντρική Ρώμη. Η Fontana di Trevi ανήκει στις «mostre d’ aqua», τις μεγάλες κρήνες που το νερό τους έχει τόση πίεση ώστε να τροφοδοτεί και άλλα σημεία της πόλης.
Το κτήριο που περνά απαρατήρητο και το μουσείο
Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το ότι η μνημειώδης σύνθεση με τις γεμάτες κίνηση μυθικές φιγούρες, τα άλογα και τους καταρράκτες που καταλήγουν στην ήρεμη λίμνη της κρήνης, είναι ουσιαστικά προσαρτημένη στο Palazzo Poli του 17ου αιώνα. Για να χτιστεί η Fontana χρειάστηκε να κατεδαφιστεί το κεντρικό τμήμα του παλατιού και κατόπιν, ο Ναπολιτάνος αρχιτέκτονας Luigi Vanvitelli να διαμορφώσει εκ νέου την πρόσοψή του. Το κτήριο παραμένει σε χρήση και σ΄αυτό στεγάζεται σήμερα το Εθνικό Ινστιτούτο Γραφιστικής – Istituto Nazionale per la Grafica και το σχετικό μουσείο με μια ενδιαφέρουσα συλλογή χαλκογραφιών του 16ου αιώνα.
Χρειάστηκαν 30 χρόνια από το 1732 που εγκρίθηκε το μπαρόκ σχέδιο του Ρωμαίου αρχιτέκτονα Nicola Salvi, ο οποίος δεν πρόλαβε να δει ολοκληρωμένο το λαμπερό και φιλόδοξο έργο του, μέχρις ότου αυτό ολοκληρωθεί το 1762 από τον φίλο του, γλύπτη Pietro Bracci, του οποίου έργο είναι η γιγάντια μορφή του Ωκεανού και των Τριτώνων που τον πλαισιώνουν. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο Salvi δεν ήταν ο αρχικός νικητής του διαγωνισμού για το έργο, καθώς είχε χάσει από τον Alessandro Galilei. Οι Ρωμαίοι κάτοικοι όμως δυσανασχέτησαν με το γεγονός ότι θα αναλάμβανε το έργο ένας Φλωρεντινός αρχιτέκτονας κι έτσι τελικά επικράτησε το σχέδιο του Salvi. Το δομικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε ήταν το ίδιο με αυτό από το οποίο χτίστηκε το Κολοσσαίο, δηλαδή τραβερτίνης από το Τίβολι, εξορυγμένος από τα λατομεία στους πρόποδες των Απεννίνων Ορέων. Σ’ αυτό το πέτρωμα οφείλεται το γλυκό μελί χρώμα που αποκτά το σιντριβάνι καθώς πέφτει το φως της μέρας. Όσο για το μάλλον παράξενο γλυπτό που μοιάζει με στρογγυλό αμφορέα και βρίσκεται στο δεξί μέρος της σύνθεσης, ονομάζεται «Asso di Coppe – Άσος Κούπα» και σύμφωνα με έναν αστικό μύθο τοποθετήθηκε εκεί από τον ίδιο το Nicola Salvi προκειμένου να κρύψει τη θέα των έργων από έναν κουτσομπόλη κουρέα της παρακείμενης Via della Stamperia, που διαρκώς επέκρινε το σχέδιο και τον ίδιο τον αρχιτέκτονα.
