Του Κωστή Μεγάλη (*)
Με τον ηθοποιό Φάνη Κατέχο συναντήθηκα στο Γκάζι, στον υπέροχο χώρο που στεγάζει την Θεατρική Ομάδα «Fabrika Athens» της οποίας είναι υπεύθυνος για την καλλιτεχνική και εκπαιδευτική της δράση.
Παρακολουθείστε τη συνομιλία που είχα με αυτόν τον εκπληκτικό ηθοποιό κι ακόμα πιο εκπληκτικό άνθρωπο…
***
Είναι πολύ ενδιαφέρον που χρησιμοποιείτε τόσο πολύ τη λέξη τελετουργικό. Γιατί όντως το θέατρο ξεκίνησε από τελετουργίες και κατέληξε να γίνει θέατρο.
*Και εκεί θα καταλήξει πάλι.
Λέτε σε μερικά χρόνια ίσως να έχουμε επιστρέψει σε παραδοσιακά μυστήρια ή κάτι σαν ένα είδος μυστηρίων αντί θεατρικές παραστάσεις;
*Κοίταξε, θεωρώ ότι μια παράσταση χρειάζεται να καταφέρει με έναν τρόπο να έχει οργανικότητα, δηλαδή να είναι ένα ζωντανό πράγμα τη στιγμή που συμβαίνει, έτσι που να ταρακουνήσει τον θεατή, που ενδεχομένως δεν καταλαβαίνει τι βλέπει.
Γιατί σαν δυτικός κόσμος έχουμε μάθει ότι θέλουμε να καταλαβαίνουμε την πλοκή – ποιος είναι ο καλός, ποιος ο κακός, τι γίνεται και στο τέλος, ποιος κερδίζει (πάντα ο καλός) – χρειάζεται να καταλαβαίνουμε με το μυαλό μας τι συμβαίνει σε μια παράσταση, για να μας αρέσει ή όχι.
Το τελετουργικό θέατρο, όμως, είναι μια δόνηση, δηλαδή δονείσαι χωρίς να καταλαβαίνεις από πού σου έρχεται, γιατί δημιουργείται μια συναισθηματική πάλμωση μέσα σου και φεύγεις χωρίς να μπορείς να εξηγήσεις τι σου συνέβη. Αυτό γίνεται μόνο μέσω μιας οργανικότητας, όπως όταν πας στην εκκλησία, νιώθεις μια κατάνυξη χωρίς να καταλαβαίνεις τι λέει ο παπάς, αλλά όλα συντελούν σε μια κατάνυξη, σε αυτό το συναίσθημα, όπως στα μυστήρια και στο τελετουργικό, που δημιουργούν την οργανικότητα της στιγμής.
Το ίδιο συμβαίνει, όταν χορεύεις παραδοσιακούς χορούς, δεν καταλαβαίνεις τι λέει το τραγούδι, αλλά η πάλμωση, το ένα ποδαράκι δεξιά, το άλλο αριστερά, χέρι με χέρι, όλα αυτά δημιουργούν μια συνθήκη κ’ έτσι νιώθουν μια ευφορία όσοι χορεύουν. Αυτό θεωρώ ότι χρειάζεται να γίνει και στο θέατρο, γιατί πλέον έχουμε Netflix, έχουμε σινεμά, γίνονται τόσα ωραία πράγματα – το να πηγαίνουμε στο θέατρο, απλώς για να κατανοήσουμε την πλοκή, μας απομακρύνει.
Είμαστε πολύ έξυπνοι θεατές πια και έχει χαθεί αυτή η αθωότητα που υπήρχε παλιότερα, όταν πήγαινες στο θέατρο και απλώς μαγευόσουν, μόνο που πήγαινες. Οπότε κάτι πρέπει να μας τουμπάρει, για να αρχίσουμε πάλι να συγκινούμαστε και θεωρώ ότι αυτό είναι μια επιστροφή στις ρίζες, στην τελετουργία, σε αυτό που συμβαίνει ανάμεσα σε θεατές και ερμηνευτές τη στιγμή, που είναι για εκείνη τη στιγμή, που συμβαίνει.
Δεν το πετυχαίνεις εύκολα, αλλά τουλάχιστον ξέρεις ότι κινείσαι σωστά, όταν κινείσαι προς αυτή τη διαδρομή και εύχεσαι να μπορέσεις. Δεν λέω ότι το κάνω απλώς επειδή το λέω- προσπαθώ.
Σίγουρα πάντως το κάνετε στην παράσταση, που σας είδα.
*Προσπαθούμε…
Τι είναι η Φάμπρικα;
*Είμαστε δεκαπέντε χρόνια η πολυδραστική, θεατρική ομάδα- Fabrika Athens. Κάνουμε διάφορα πράγματα, από παραστάσεις έως το να εκπαιδεύουμε ανθρώπους στο θέατρο. Κάνουμε πάρα πολλά προγράμματα με νέους καλλιτέχνες, ελληνογερμανικά και γενικά ευρωπαϊκά, και περιοδεύουμε ανά την Ευρώπη συνέχεια.
Είναι πολύ ενδιαφέροντα, είναι καλό να έρθεις σε ένα, θα σου αρέσει πάρα πολύ. Μπορείς να τα βρεις στη σελίδα μας στο Facebook όπου ανεβάζουμε συνέχεια κάθε τι που έρχεται. Τον Νοέμβριο έγινε το «Break the Beat» με hip-hop και θέατρο και ήταν τέλειο. Το επόμενο θα γίνει στη Γερμανία τον Μάιο και μετά στη Μεθώνη, στην Πελοπόννησο.
Τι λέτε! Από ‘κει είμαι…
*Ε, τότε πρέπει να έρθεις. Ως πολυδραστική ομάδα τέχνης έχουμε χώρους, που τους έχουμε φτιάξει μόνοι μας, από χειροποίητα και από ανακυκλώσιμα υλικά, με ένα μικρό θεατράκι, ένα μεγάλο θέατρο και το καλοκαίρι ανοίγουμε και την αυλή, το «Summer Edition», ας το πούμε για πλάκα.
Από την αρχή αυτοοργανωθήκαμε, μόλις τελειώσαμε τη Σχολή, δημιουργήσαμε την ομάδα και τα κάνουμε όλα μόνοι μας, από φωτισμούς και ήχους μέχρι σκηνικά, κοστούμια και χώρους. Κάνουμε «κανονικές» θεατρικές παραστάσεις, αλλά και θεάματα θεάτρου του δρόμου, με ξυλοπόδαρα, ακροβατικά, παρελάσεις και events στους δρόμους.
Κάνω, επίσης, θέατρο σε φυλακές με κρατούμενους και έχουμε πολλές συνέργειες και πολλά πρότζεκτ με άλλες ευρωπαϊκές ομάδες. Έγινε πολύ τρέξιμο και κόπος, αλλά είμαστε ανεξάρτητοι και κάνουμε αυτό που θέλουμε με τον τρόπο που θέλουμε, δεν δίνουμε ρεπόρτο σε κανέναν.
Και το μπαρ εσείς το έχετε;
*Ναι. Όλοι όσοι δουλεύουν εδώ είναι νέοι καλλιτέχνες από δραματικές σχολές και σχολές χορού. Εγώ είμαι υπεύθυνος της καλλιτεχνικής και εκπαιδευτικής δράσης και μαζί με την Τζοβάννα και άλλα δύο παιδιά οργανώνουμε τη διαχείριση του θεάτρου.
Αυτός ο τρόπος είναι για μας μια απάντηση στον καπιταλισμό της εμπορίας της τέχνης, γιατί δεν είχαμε γνωστούς ή κονέ, οπότε έπρεπε να βρούμε έναν τρόπο να υπάρχουμε. Με πολύ αγώνα, κόπο και δουλειά, χωρίς ωράρια και αργίες, συνεχίζουμε και προχωράμε.
Πάντα ελπίζουμε για το καλύτερο.
Ας πάμε τώρα να ξανασηκώσουμε τον βράχο του Σισύφου.
*Ναι, οπωσδήποτε. Θεωρώ ότι πρέπει να βλέπουμε θετικά τα πράγματα και πώς μπορούμε εμείς να τα αλλάξουμε. Όπως και αυτή η ομάδα, που τέσσερα πέντε παιδιά πριν είκοσι χρόνια ξεκινήσαμε μια μικρή ομαδούλα, κι αυτή τη στιγμή έχουμε καταφέρει και έχουμε δύο θέατρα, έχουμε ένα μπαρ, είμαστε σε όλη την Ευρώπη, συνεργαζόμαστε με τόσους ανθρώπους.
Βρήκαμε το δικό μας δρόμο να πούμε όχι σε αυτό που συμβαίνει και είπαμε εμείς θα κάνουμε την τέχνη μας με τον τρόπο, που εμείς ορίζουμε. Και εμείς θα αλλάξουμε τα πράγματα με τον τρόπο που μπορούμε στο δικό μας μικρόκοσμο. Το έχουμε καταφέρει.
Συνεχίζουμε και το κάνουμε. Είναι και άλλος κόσμος, άλλα παιδιά, μαθητές μας, αυτά το ακολουθούν, μπαίνουν σε αυτή τη διαδικασία και μεγαλώνουν. Μεγαλώνουν σαν σκέψη, μεγαλώνουν σαν δράση. Έχει συμβεί, δηλαδή δεν είναι κάτι ουτοπικό. Αυτό που νιώθαμε σαν ουτοπικό, το κάναμε πραγματικότητα.
Η αλήθεια είναι πολύ μεγάλο θέμα, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, σε όλο κόσμο σε κάποιο βαθμό, να επιβιώσεις καλλιτέχνης είναι συνδεμένο απολύτως με την ουτοπία. Είναι πραγματικά τρομακτικό.
*Αλλά, χρειάζεται να δημιουργείς τη δική σου ουτοπία. Το δικό σου τρόπο, τη δικό σου μέθοδο, τη δική σου διαδρομή. Το μόνο που χρειάζεται να ξέρεις είναι ότι πρέπει να μάθεις να δουλεύεις.
Δεν υπάρχει τεμπελιά, δεν υπάρχει «δεν βαριέσαι», δεν υπάρχει «ας το μωρέ για αύριο», «αυτό με πιέζει». Πρέπει να είσαι είκοσι τέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο εκεί, να υπηρετείς το όνειρό σου. Το όνειρό σου είναι κάτι παραπάνω από εσένα. Δεν υπηρετώ τον εαυτό μου. Το θέατρο υπηρετώ. Οπότε είμαι υπάλληλος της τέχνης. Θα κάνω αυτό που είναι να κάνω.
Χωρίς ωράριο. Είμαστε εδώ, μιλάμε δύο ώρες, σε πέντε ώρες το πρωί πρέπει να φύγω. Δεν το σκέφτομαι έτσι. Είμαστε εδώ γιατί μιλάμε για κάτι σχετικό.
Τώρα μόλις το σκέφτηκα εγώ κι αγχώνομαι. Να πάτε σπίτι να ετοιμαστείτε.
*Εντάξει, θα πάω.
Να ξεκουραστείτε.
*Εννοείται. Στη διαδρομή μας μόνο τείχη βρίσκουμε. Μόνο τείχη. Τεράστια. Τι θα πεις; Α, επειδή βλέπω τοίχο φεύγω; Όχι. Θα σπάσω το τείχος ή θα σκαρφαλώσω, επειδή βλέπω πάνω από το τείχος. Και αυτό συμβαίνει συνέχεια και τώρα που μιλάμε. Και θα συνεχίζουμε να πορευόμαστε με αυτόν τον τρόπο. Πώς θα πηδήξουμε το τείχος, πώς θα σπάσουμε το τείχος; Θα βρούμε λύση. Με δύο φώτα παράσταση; Με δύο. Με καθόλου φώτα; Με καθόλου. Χωρίς budget; Χωρίς μπάζετ. Μόνο εγώ; Μόνο εγώ.
Αν νιώθεις ότι θέλεις να εκφραστείς και ότι θέλεις να ζήσεις σαν καλλιτέχνης, δεν χρειάζεται να κλαίγεσαι. Βρες τον τρόπο και καν το. Έχουμε φύγει, έχουμε πάει σε χωριά, έχουμε παίξει σε καφενεία, σε πλατείες με πέντε παιδάκια.
Δεν καθόμασταν εδώ να περιμένουμε, αν θα μας πάρει κάποιος σε μια οντισιόν ή αν θα μας δει κάποιος σκηνοθέτης. Δεν υπάρχουν δυνατότητες, δεν υπάρχουν ευκαιρίες, θα τις δημιουργήσουμε μόνοι μας.
Τι δεν κάνει κανένας; Ξυλοπόδαρα. Θα μάθω ξυλοπόδαρα. Θα κάνω πράγματα που δεν μπορεί να τα κάνει άλλος ηθοποιός. Και θα με ζητάνε γιατί δεν μπορεί κανένας άλλος να τα κάνει. Παραδείγματος χάρη. Οπότε γι’ αυτό δημιουργήσαμε το θέατρο δρόμου. Που δεν υπήρχε, δηλαδή ελάχιστοι ασχολούνταν.
Οπότε όλοι οι δήμοι μας φωνάζανε, για να κάνουμε ξυλοπόδαρα, να κάνουμε τσίρκο, να κάνουμε παραστάσεις για παιδιά. Γιατί αναπτύξαμε δυνατότητες που άλλοι δεν ασχολιόντουσαν. Ή το να εκπαιδεύουμε νέους ανθρώπους ή ανθρώπους με αναπηρία ή φυλακισμένους ή τυφλούς.
Δεν ασχολιόταν κανείς με αυτούς τους ανθρώπους. Εμείς ασχοληθήκαμε. Τώρα αρχίζουν και ασχολούνται. Αλλά, όταν ξεκινήσαμε αυτές τις δράσεις -από ανάγκη- γιατί θέλαμε να κάνουμε τέχνη, ήταν πράγματα που κανείς δεν ήθελε να ασχοληθεί. Ήταν μπανάλ ενδεχομένως.
Δεν ξέρω ή στο μυαλό τους ήταν μόνο το μεγάλο θέατρο. Όχι. Εμείς θα κάνουμε αυτό το μικράκι γιατί μας αρέσουν οι άνθρωποι. Να μπούμε στις κοινότητες. Να κάνουμε θέατρο για την κοινότητα ή με την κοινότητα. Να εμπλέξουμε. Κάναμε μια παράσταση πριν τρία χρόνια που λεγόταν «Human Mosaic Rock Opera». Έγινε στην αυλή αυτή εδώ. Έπαιξαν τριακόσια άτομα.
Τριακόσια άτομα;
*Ναι. Που ήταν από φυλακισμένους, από παιδιά του μπαλέτου, από σχολές πολεμικών τεχνών, από τραγουδιστές της όπερας, από ακροβάτες, από παιδάκια στο τσίρκο, από βλάχους… από ό,τι φανταστεί ο νους σου, ενώσαμε όλη την κοινότητα και δημιουργήσαμε μια παράσταση.
Και πώς χώρεσαν;
*Έλα μου ντε, έλα μου ντε.
Πόσα άτομα ήταν επί σκηνής. Συνεχώς ήταν 300 άτομα;
*Όχι, μπορεί να ήταν 50, να έρχονταν 20, να εμπλέκονταν οι τζαζίστες με τα παιδιά, που έκαναν τσίρκο. Γιατί ήταν και 20 μουσικά σχήματα από τζαζίστες, που παίζανε μουσική παραδοσιακή, από πολυφωνικά, από χορωδίες, από… τα πάντα.
Οπότε εμείς φτιάξαμε ένα μοντάζ και ξαφνικά εκεί που τραγουδούσαν οι άνθρωποι οι πολυφωνικοί, εμφανίζονταν τα παιδιά, που έκαναν τσίρκο. Και εκεί που τραγουδούσε ο τραγουδιστής της όπερας, μπαίνανε οι βλάχοι. Ένας χαμός. Από εδώ μπαίνανε, από εκεί βγαίνανε. Αλλά, ήταν μια παράσταση για την κοινότητα με την κοινότητα.
Και πώς θα βάζαμε πάνω στη σκηνή να συνομιλήσουν άνθρωποι, που βρίσκονται κατά μόνας σε ομαδούλες, οι βλάχοι κάνουν τα βλάχικά τους και τους παραδοσιακούς χορούς εκεί, οι άλλοι χορεύουν swing εκεί.
Πώς θα τους φέρεις αυτούς τους ανθρώπους στη σκηνή μαζί να συνομιλήσουν; Πώς, ας πούμε, τα κοριτσάκια που χόρευαν μπαλέτο, θα είναι μαζί με φυλακισμένους και θα αγγίξουν έναν φυλακισμένο; Οπότε είναι πράγματα, που με εμάς μας αφορούν. Με αυτά ασχολούμαστε. Και φτιάξαμε και δική μας διαδρομή μέσα στην τέχνη. Γι’ αυτό λέω ότι υπάρχει ελπίδα. Δεν πρέπει να κολλάμε πουθενά. Έχουμε ένα όραμα, με όσα εμπόδια, θα βρούμε τον τρόπο να συμβεί. Χωρίς να αδικήσουμε κανέναν, χωρίς να κλέψουμε κανέναν, και πόσα πράγματα, ας πούμε, σε όλη τη διάρκεια της φάμπρικας κάνουμε εθελοντικά, πάρα πολλά για την κοινωνία, ας πούμε.
Γιατί γουστάρουμε. Γιατί θέλουμε, όπως σου είπα, στην καραντίνα, δημιουργούσαμε δράσεις, με παρελάσεις, με ξυλοπόδαρα, τραγούδια και τα λοιπά. Και πήγαμε στις γειτονιές και κάναμε διαδρομές. Μόνοι μας, δεν το πλήρωσε κανείς. Απλά θέλαμε να δώσουμε χαρά στον κόσμο, που ένιωθε άσχημα αυτές τις μέρες. Και δέκα τραγουδιστές πήγαιναν μόνοι τους στις γειτονιές και έλεγαν τραγούδια και οι αστυνομικοί τους κυνηγούσαν. Και, και…
Οπότε πάντα βρίσκεις αφορμή να κάνεις το όνειρό σου πραγματικό. Αρκεί να το θες, αρκεί να είναι το μονοπάτι της καρδιάς σου. Δηλαδή, αν το έχεις βρει, δεν υπάρχει εμπόδιο. Τα εμπόδια είναι για να βρεις μια άλλη λύση που θα είναι και πιο ωφέλιμη. Θα είναι πιο ωραία από αυτή που φανταζόσουν.
Όχι, είναι πραγματικά πολύ… Με εμπνέετε τόσο πολύ.
*Ναι, δεν μπορείς να κολλάς πουθενά. Δηλαδή, θέλεις να γίνεις συγγραφέας, θα γίνεις συγγραφέας. Θέλεις να γράψεις θεατρικά έργα, θα γράψεις θεατρικά έργα. Ποιος μπορεί να σε βοηθήσει; Κανείς; Κανείς, κανείς. Θα δουλεύεις σε δεκαπέντε δουλειές για να πληρώσεις, να εκδοθεί. Ναι, το κάνεις. Και τι έγινε; Γιατί να τα πίνεις σε μπίρες;
Παραδείγματος χάρη, μου αρέσει η συγγραφή και θέλω να γράψω ένα βιβλίο. Δεν θα κολλήσω, επειδή δεν έχω εκδοτικό. Δεν θα πίνω μπίρες και δεν θα βγαίνω να καπνίσω. Και με τα λεφτά, που θα τα έπινα σε μπίρες και τσιγάρα, θα φτιάξω το βιβλίο. Και τελείωσε η υπόθεση. Τι είναι πιο σημαντικό, να καπνίζω και να πίνω μπίρες ή να φτιάξω ένα βιβλίο, που το ονειρεύομαι; Θα βρω τον τρόπο. Θα βρω τον τρόπο. Θα βρεις τον τρόπο. Ο καθένας βρίσκει τον τρόπο. Δεν μπορεί να μας εμποδίζει τίποτα.
Ναι, κάθομαι πέντε ώρες. Το πρωί έρχομαι εδώ, φτάνει η ώρα και κάνω training μόνος μου.
Ναι, κάνω training μόνος για να είμαι δυνατός. Για να κάνω μια παράσταση σαν τον Σίσυφο, που είδες. Δεν θα κάτσω εδώ, που έχουμε ένα μπαρ. Θα μπορούσα να είμαι εδώ όλα τα βράδια και να πίνω και να γνωρίζω κόσμο. Εγώ, έφτασε η ώρα, στο θεατράκι κάτω. Training. Για να μπορώ να κάνω αυτό που ονειρεύομαι. Αυτό που μου αρέσει.
Αυτό νομίζω, ρε παιδί μου. Πηγαίνοντας πάλι στο τι είναι τελετουργία. Δημιουργείς μόνος σου τον δικό σου τρόπο, που θες να υπάρχεις μέσα σε αυτό που λέγεται τέχνη. Και δεν υπάρχουν εμπόδια. Υπάρχουν μόνο λύσεις. Και θα τις βρεις. Ο καθένας είναι υπεύθυνος. Αν δεν βρεις λύση σημαίνει ότι δεν ήταν για εσένα. Και λες, κάνω κάτι άλλο. Το δοκίμασα, νόμιζα ότι είναι για μένα να γίνω ηθοποιός, αλλά τελικά θέλω να φυτεύω ντομάτες. Με βοήθησε ότι έκανα μια διαδρομή μέσα από την τέχνη. Γιατί θα φυτεύω καλύτερες ντομάτες.
Και είναι μια χαρά. Την τέχνη μου θα βάλω εκεί. Την αγάπη μου θα βάλω εκεί. Αλλά, δεν ήταν για μένα να είμαι ηθοποιός. Και είναι σεβαστό. Αλλά, αν νιώθεις ότι είσαι στο μονοπάτι της καρδιάς σου, δεν υπάρχει εμπόδιο. Υπάρχουν μόνο λύσεις. Και είμαι σίγουρος γιατί αυτό κάνω είκοσι χρόνια.
Νιώθω ότι αυτή τη στιγμή θέλω – αφού δημοσιεύσω τη συνέντευξή μας – να τη δώσω σε όλους τους νέους, τους φίλους. Μας έχεις γεμίσει πολύ απαισιοδοξία. Έχουμε χάσει όλες τις καρδιές μας, την ελπίδα μας. Και είναι κρίμα.
*Όχι ρε. Τι να χάνετε την ελπίδα σας; Ορμήστε σ’ όλα. Κάντε τα όλα. Όλα, ρε. Δεν υπάρχει. Ειδικά τώρα, που είσαι είκοσι δύο χρονών. Τι σας φοβίζει; Τίποτα. Ωραία. Είναι ένας επίκτητος φόβος, που μας δημιουργούν. Να φοβόμαστε και τον εαυτό μας, να φοβόμαστε και τον δίπλα μας. Όχι. Ανοιχτή καρδιά. Ορμή. Κυνηγάω τα όνειρά μου και δεν με εμποδίζει τίποτα.
Τι να φοβηθείς;
Όχι, έχετε δίκιο. Είναι πολύ εύκολη η απαισιοδοξία.
*Είναι πολύ εύκολη. Η απαισιοδοξία είναι, θεωρώ, ένα λιμάνι. Εσύ σπουδάζεις και ψυχολογία. Δηλαδή, το να είσαι στο λιμάνι της απαισιοδοξίας είναι μια στάση. Για να βγεις από αυτό το λιμάνι της απαισιοδοξίας και της μαυρίλας πρέπει να κινητοποιηθείς.
Να βγεις από το safe zone.
*Να σπάσεις τα δεσμά, να τα διαλύσεις όλα και να ξαναγεννηθείς σαν φοίνικας, από όλα αυτά που λέγαμε πριν. Οπότε πρέπει να είσαι πάντα alert. Να είσαι ξύπνιος, για να τα κάνεις όλα αυτά. Η απαισιοδοξία είναι εύκολη. Είναι εύκολη.
Γιατί τελικά δεν μπορείς καν να αποτύχεις, αφού δεν προσπαθείς.
*Τα ρίχνεις στους άλλους. Λες, οι άλλοι φταίνε. Η τύχη μου φταίει. Το σύστημα φταίει. Το ένα φταίει. Το άλλο φταίει. Εγώ πού φταίω; Και πώς να τα αλλάξω;
Εγώ δεν θα μπορούσα να τα αλλάξω; Δεν μπορούμε όλοι μαζί να τα αλλάξουμε. Μόνος μου θα αλλάξω για μένα τα πράγματα και μετά για τους τρεις φίλους μου δίπλα. Αυτό είναι η μέγιστη επανάσταση. Δεν χρειάζεται να κάνεις κάτι παραπάνω. Έχεις επηρεάσει μέσα από τη δράση σου και την αλήθεια σου άλλους τρεις ανθρώπους; Νίκησες. Τέλος.
Δεν χρειάζεται κάτι άλλο. Όλοι μας θα βγούμε στους δρόμους, όλοι μας θα τα διαλύσουμε όλα και όλοι μαζί θα τα αλλάξουμε; Όχι. Είμαστε διαφορετικοί άνθρωποι. Οπότε να συνεννοηθούμε όλοι μαζί να αλλάξουμε κάτι είναι δύσκολο. Αλλά, εσύ με τους φίλους σου μπορείς να αλλάξεις το μικρόκοσμό σου. Εσύ με τον εαυτό σου, την οικογένειά σου, μέχρι αύριο.
Όχι, έχετε δίκιο. Απλώς πρέπει να βγεις από όλα τα κουτάκια με τα οποία μεγαλώνουμε. Και όταν βλέπω απλώς το σχολείο να συνεχίζεται στο πανεπιστήμιο και απλώς τα περισσότερα παιδιά της ηλικίας να συνεχίζουν τόσο αγχωμένα για βαθμούς και να ξεχνάνε ότι είναι απλώς αριθμοί πάνω σε χαρτιά, και το να πάρω μισό βήμα πίσω και να δω τι θέλω δεν υπάρχει καν. Υπάρχει μόνο διάβασμα στο ένα μάθημα, μετά διάβασμα στο επόμενο μάθημα και δεν μένει καθόλου χρόνος να σκεφτώ και κυρίως να νιώσω. Να νιώσω αν νιώθω, όπως νιώθει ο Σίσυφος εγκλωβισμένος σε αυτή την κατάσταση. Είναι τόσο ξεκάθαρο. Ξανά και ξανά από μικρά παιδιά ακούμε: θα πας στο σχολείο, θα πάρεις καλούς βαθμούς, μετά θα πας στο πανεπιστήμιο, μετά θα βρεις μια δουλειά, θα δουλέψεις να πάρεις πραγματικότητα και όλα αυτά. Και το ότι πραγματικά μας νοιάζει το να μην υπάρχεις καθόλου σε όλο αυτό. Απλώς δεν το σκεφτόμαστε καν, δεν μας περνάει από το μυαλό.
*Έκανα μια σκέψη όταν γεννήθηκε ο γιος μου, που είναι δύο χρονών τώρα. Μακάρι να τα καταφέρω. Η σκέψη είναι η εξής: Βάζω κάθε μήνα πενήντα ευρώ στην άκρη. Και αυτό είναι. Όταν φτάσει δεκαοκτώ χρονών, πόσα χρήματα θα είναι; Αν είναι πενήντα ευρώ το μήνα, το χρόνο είναι πεντακόσια-εξακόσια ευρώ. Σε δέκα χρόνια θα είναι έξι χιλιάδες ευρώ. Μέχρι τα δεκαοκτώ θα είναι καμιά δώδεκα χιλιάδες ευρώ. Αυτό δεν θα το φυλάω για τις σπουδές του. Είναι όταν γίνει δεκαοκτώ, να πάρει τα φράγκα αυτά, να ταξιδέψει ένα χρόνο τον κόσμο και μετά να γυρίσει να πει τι θέλει να κάνει.
Είναι υπέροχο.
*Ούτε να σπουδάσει, ούτε τίποτα. Τελείωσες το σχολείο, φύγε, ταξίδεψε τον κόσμο ένα χρόνο, δύο, όσο θέλεις, ζήσε εμπειρίες και μετά πάρε απόφαση τι θες να γίνεις.
Μακάρι να το κάνουν οι γονείς όλοι μας.
*Μακάρι και εγώ να τα καταφέρω. Αλλά αυτό είναι το σχέδιο. Πώς μπορούμε απ’ το λύκειο ξαφνικά να πούμε θέλω να κάνω αυτό, χωρίς να έχουμε γνωρίσει τον Κόσμο;
***
(*) Ο Κωστής Μεγάλης είναι συγγραφέας και ποιητής.
***
ΥΓ. Αυτά και πολλά άλλα μου είπε ο κύριος Κατέχος στην πανέμορφη συνομιλία μας. Μιας και η υπόλοιπη συνέντευξη είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα θα δω μήπως ασχοληθώ μαζί της ξανά στο μέλλον…
***
Για τις παραστάσεις της Φάμπρικας και για ένα ποτάκι στο μπαρ της πάρτε ιδέες από την ιστοσελίδα της
https://www.fabricaathens.gr/home/
***
Το «Sisyphus – flesh and earth» από τον Φάνη Κατέχο κάθε Πέμπτη στο «Ρεκτιφιέ»
