Γράφει η Θεατρολόγος Κατερίνα Δημητρακοπούλου
Υπ. Διδάκτωρ Τμ. Θεατρικών Σπουδών
«(…) Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θα βρεις άλλες θάλασσες. Η πόλις θα σε ακολουθεί. (…) Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ στην κόχη τούτη τη μικρή, σ’ όλην την γη την χάλασες»
Κ. Π. Καβάφης, Η πόλις, 1910.
***
Αποσπασματικά μας έρχονταν στο μυαλό οι στίχοι από το ποίημα του Κ. Π. Καβάφη, «Η πόλις» (1910) μετά το πέρας της παράστασης «Στην Εξοχή» στο θέατρο «Αποθήκη» σε σκηνοθεσία Αικατερίνης Παπαγεωργίου, για αυτό και τους αναφέρουμε.
Η θεματολογία του Βρετανού θεατρικού συγγραφέα Martin Crimp, αφορά κυρίως την παρακμή των σχέσεων, της κοινωνίας, τον ηθελημένο και μη συμβιβασμό, τη βία που «κατατρώει» την ανθρώπινη ζωή.
Αναφέρεται πως στα κείμενά του ανιχνεύονται ψήγματα του ύφους των Harold Pinter και Ingmar Bergman. Αυτά κρατά σαν οδηγό η Παναγιώτα Πανταζή που υπογράφει τη μετάφραση του έργου.
Το νέο κείμενο, είναι ένα ψυχολογικό θρίλερ, με γλώσσα απλή, καθημερινή, ελλειπτική. Η μεταφράστρια έχει δημιουργήσει μία πνιγηρή ατμόσφαιρα, παρόλο που οι ήρωες βρίσκονται στην ύπαιθρο.
Ένα ζευγάρι (Ρίτσαρντ και Κορίν) έχει αφήσει την πόλη για μια νέα αρχή στην εξοχή. Αναζητά ηρεμία και φαινομενικά την έχει βρει, όλα μεταξύ τους ακολουθούν μία καθημερινή ρουτίνα χωρίς εκπλήξεις. Μέχρι το βράδυ που μία άγνωστη τους κοπέλα (Ρεβέκκα), λιπόθυμη θα βρεθεί φιλοξενούμενή τους, αλλά, γρήγορα θα αποδειχθεί πως δεν είναι και τόσο άγνωστη, ειδικά στον σύζυγο.
H Αικατερίνη Παπαγεωργίου έχει δώσει στίγματα του σκηνοθετικού της ταλέντου μέσα από τις προηγούμενες δουλειές της, Ο άλλος (2020), Μια εύθραυστη οικογένεια (2021), Αστερισμοί (2022), Ειρήνη (2022), Η νύχτα των μυστικών (2022), Η λέξη πρόοδος στο στόμα της μητέρας μου ηχούσε πολύ φάλτσα (2023), Memorandum (2024).
Η νέα της σκηνοθετική απόπειρα βυθίζεται στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση, που όσο και αν παλεύει να αγγίξει το φως, το σκοτάδι θα είναι πάντα εκεί, απειλητικό και δυσοίωνο. Η διδασκαλία της δεν περιορίζεται στην απόδοση του κειμένου, αλλά επιχειρεί την εξωτερίκευση της αλήθειας, όσο επώδυνη και αν είναι.
Στην πραγμάτωση αυτής της ιδέας βοηθά η Χρυσηίς Λιατζιβίρη, επιμέλεια κίνησης, που εξαντλεί και «σωματικά» τους ηθοποιούς. Η εκνευριστική χαλαρότητα που επικρατεί στα πρώτα λεπτά του έργου σιγά σιγά θα χαθεί και θα επικρατήσει η ένταση, ο θυμός, η βίαιη αποκάλυψη της αλήθειας. Η φαινομενική ισορροπία θα καταρρεύσει.
Η σκηνογραφία της Μαρίας Φιλίππου θα αφήσει τη γαλήνη της υπαίθρου εκτός των τοίχων, το ζευγάρι θα μείνει εγκλωβισμένο σε ένα παρελθόν που δεν μπορεί να ξεφύγει.
Οι Μιχάλης Βαλάσογλου, Κίττυ Παϊταζόγλου και Μαρία Κυρώζη θα δώσουν στους χαρακτήρες ανθρώπινη υπόσταση, χωρίς περιττά στολίδια, με ευκρίνεια λόγου και εσωτερικής εκφραστικότητας.
Ο Βαλάσογλου (Ρίτσαρντ) ήπιος αρχικά, νευρικός καθώς η πλοκή εξελίσσεται, φανερά ηττημένος από τον ίδιο του τον εαυτό, όταν η «αλήθεια» της πόλης «λερώσει» την ομορφιά της εξοχής.
Η Παϊταζόγλου (Κορίν) κρατά από την αρχή έως το τέλος την ηρωίδα μέσα στα όρια της ευγένειας, δείχνει εύθραυστη, δεν θα αργήσει να δείξει και τη βίαιη πλευρά της όταν ο μικρόκοσμος της απειληθεί και σχεδόν καταστραφεί.
Η Κυρώζη (Ρεβέκκα) θα αποδώσει τον ρόλο της με την αυθάδεια και τον δυναμισμό του νέου ανθρώπου που ξέρει να διεκδικεί αλλά όχι και να χάνει.
Η Ειρήνη Γεωργακίλα (κοστούμια) έχει δώσει μεγάλη σημασία στη λεπτομέρεια, χρησιμοποιεί ουδέτερα χρώματα, σχεδόν αδιάφορα, αφού και οι χαρακτήρες του έργου θέλουν να περνούν απαρατήρητοι.
Ο Διαμαντής Αδαμαντίδης (μουσική) σηματοδοτεί με τις μουσικές νότες κάθε εσωτερική και εξωτερική ταλάντευση του ζευγαριού είτε όταν είναι μόνο του, είτε όταν είναι παρούσα η κοπέλα, είτε όταν χτυπά το τηλέφωνο και κάνει αισθητή την παρουσία του ο Μόρις (συνάδελφος του Ρίτσαρντ).
Ο Αλέκος Αναστασίου (φωτισμοί) υποστηρίζει στο έπακρο τις εντάσεις του έργου, την ψυχολογία των χαρακτήρων και δημιουργεί μία αποπνικτική ατμόσφαιρα που το ζευγάρι αποδέχεται και συνεχίζει να ζει.
Παρακολουθήσαμε ένα υπερφορτωμένο κινησιολογικά ψυχογράφημα που η ανθρώπινη ύπαρξη θέλει να ζήσει ελεύθερη, απαλλαγμένη από ψέματα, αδυναμίες του παρελθόντος, δικαιολογίες και υπεκφυγές που υπαγορεύει η ζωή στην πόλη, όμως, θα εγκλωβιστεί στην «απλωσιά» της υπαίθρου.
Η αγάπη, μπορεί να συγχωρεί, αλλά το παρελθόν θα είναι πάντα εκεί να θυμίζει και να πονά.
***
Το έργο του Martin Crimp «Στην Εξοχή» από την Αικατερίνη Παπαγεωργίου στο θέατρο «Αποθήκη»
