Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου
Η ηθοποιός, σκηνοθέτις και χορογράφος Εύη Τζώρτζη μας ξεναγεί στο «stΕΛΛΑΣ travel» της καταξιωμένης Γλυκερίας Μπασδέκη, ένα σουρεαλιστικό θεατρικό ταξίδι με συγκίνηση και χιούμορ στον κόσμο της Στέλλας, έναν κόσμο που αιωρείται ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, ανάμεσα στις λαϊκές πίστες και τα ποιήματα, ρίχνοντας και μία κλεφτή ματιά στην Ελλάδα των τελευταίων δεκαετιών.
Το «stΕΛΛΑΣ travel» θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε και ένα ηθογραφικό θρίλερ. Μια τραγωδία. Μια πενιχρή απόδειξη περί της μη υπάρξεως Θεού. Ή ένα σχόλιο πάνω στην ομορφιά. Ένα σχόλιο πάνω στην αμαρτία. Μια ερωτική ιστορία. Άλλωστε η αμαρτία είναι βυζαντινή κι ο έρωτας αρχαίος. Μια προσπάθεια απόδειξης ότι το έτος 1955 δεν υπήρξε ποτέ. Όλα αυτά και τίποτε απ’ αυτά.
Το έργο είναι μια εύστοχη θεατρική μεταγραφή της κινηματογραφικής Στέλλας του Κακογιάννη, που φιλοδοξεί να επανεγγράψει στο σήμερα το μυθικό πρόσωπο που ταυτίστηκε με τη μορφή και την ερμηνεία της Μελίνας Μερκούρη. Στο «stΕΛΛΑΣ travel» τα πρόσωπα συμπυκνώνονται και συμπιέζονται και η κεντρική ηρωίδα μιλάει συνέχεια για ένα ταξίδι. Ένα ταξίδι που ούτε η ίδια γνωρίζει αν επιθυμεί πραγματικά. Γιατί η Στέλλα πάσχει. Πάσχει από αφόρητη νοσταλγία. Είναι η επιθυμία και η απώλεια μαζί. Το τραύμα και το θαύμα.
Μετά την επιτυχημένη του πορεία στον Πολυχώρο Τέχνης Alte Fablon στη Θεσσαλονίκη, τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2025, το «stΕΛΛΑΣ travel» κατεβαίνει στην Αθήνα.
Την παράσταση παρουσιάζει η Evi Evan Project στο θέατρο «Δρόμος». Εκεί, από τις 19 Οκτωβρίου σε σκηνοθεσία της Ευανθίας Σωφρονίδου και της Εύης Τζώρτζη, στο «stΕΛΛΑΣ travel» όπως σημειώνει η συγγραφέας- «η Στελλίτσα διασχίζει με το τόπι της τα τοπία ενός τόπου που αγάπησε βαθιά, ενός τόπου άχρονου, έσχατου που η γενναία Ελληνίδα Κόρη πρέπει να τρέξει πιο γρήγορα από τη φθορά για να καταφέρει να τον σώσει, κερδίζοντας ταυτόχρονα τη δική της σωτηρία. Κι ο μόνος τρόπος, αυτός που ξέρει αιώνες τώρα, είναι να βγει στο πάλκο και να πει δυνατά το ποίημά της».
Εύη, πού γεννήθηκες και ποια είναι η καταγωγή σου;
*Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη, καταγωγή έχω από Δυτική Μακεδονία και Θεσσαλία, στην πραγματικότητα είμαι πολίτης του κόσμου.
Τι κρατάς ως ευχάριστη ανάμνηση από την παιδική σου ηλικία;
*Την ξεγνοιασιά και τα μαγικά καλοκαίρια στη γαλάζια θάλασσα, την ανόθευτη ακόμη ομορφιά της Χαλκιδικής και στο δροσερό, ορεινό χωριό μου.
Πώς και πότε μπήκαν η υποκριτική και το θέατρο στη ζωή σου;
*Οι ταινίες που παρακολουθούσα στην εφηβεία, κυρίως αυτές του παλιού Hollywood, με επηρέασαν τόσο ώστε να ανακοινώσω υπερήφανη στους γονείς μου πως όταν θα μεγαλώσω, θα γίνω ηθοποιός. Και όταν μεγάλωσα, πέρασα στη Δραματική Σχολή του ΚΘΒΕ, ενώ τελείωνα τη Νομική.
Φέτος θα σε δούμε στη σκηνή του θεάτρου «Δρόμος» να παίζεις στο «stΕΛΛΑΣ travel» της Γλυκερίας Μπασδέκη σε σκηνοθεσία δική σου και της Ευανθίας Σωφρονίδου. Τι θα έλεγες στους θεατές που θα ήθελαν να παρακολουθήσουν την παράσταση;
*Να προετοιμαστούν για ένα σουρεαλιστικό θεατρικό ταξίδι με συγκίνηση και χιούμορ στον κόσμο της Στέλλας, έναν κόσμο που αιωρείται ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, ανάμεσα στις λαϊκές πίστες και τα ποιήματα, ρίχνοντας και μία κλεφτή ματιά στην Ελλάδα των τελευταίων δεκαετιών.
Τι χαρακτήρας είναι η ηρωίδα που ερμηνεύεις;
*Η Στέλλα είναι μια γυναίκα οριακή, αυθεντική, σχεδόν μεταφυσική. Αγαπάει το τραγούδι και τα ποιήματα. Έχει πονέσει πολύ στη ζωή της αλλά έχει προκαλέσει και η ίδια πόνο. Ιέρεια του έρωτα και του θανάτου, κινούμενη μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας, τοποθετημένη πάντα στο ανάμεσα, υποβοηθούμενη από το αλκοόλ, καίει σαν τη φωτιά όποιον δεν μπορεί να αντέξει την αλήθεια της.
Ποιες ήταν οι απόψεις των θεατών του έργου σας όταν το ανεβάσατε στη Θεσσαλονίκη;
*Οι περισσότεροι θεατές συγκινήθηκαν πραγματικά, κάποια γυναίκα μου είπε ότι «ανατρίχιασε». Πιο πολύ, όμως, και από την αντίδραση στην προσωπική μου ερμηνεία, μου άρεσε ότι αρκετοί θεατές μου ανέφεραν ότι, παρακολουθώντας τα βίντεο της παράστασης με εικόνες από την πορεία της χώρας τις τελευταίες δεκαετίες, αναρωτήθηκαν «τι έχουμε ζήσει». Κι αυτό για μένα είναι πολύ σημαντικό, αφού ένας από τους στόχους της παράστασης είναι ακριβώς αυτός, οι θεατές να σκεφτούν και να αναρωτηθούν, για το πριν και το τώρα, για όσα ζήσαμε και όσα συνεχίζουμε να ζούμε σ’αυτόν τον τόπο.
Η κινηματογραφική «Στέλλα» του Κακογιάννη ποια συμμετοχή έχει στην παράστασή σας;
*Η κινηματογραφική «Στέλλα» του Κακογιάννη, η «Στέλλα» της Μελίνας Μερκούρη δηλαδή, είναι μια πρωτοπόρα για την εποχή της μορφή που έχει αποτυπωθεί πια στο ελληνικό συλλογικό υποσυνείδητο. Η ηρωΐδα της παράστασης έχει ζήσει τη ζωή της ως καθρέφτη της κινηματογραφικής Στέλλας, κι αυτό αποτυπώνεται στο κείμενο μέσα από συνεχείς αναφορές σε πρόσωπα και καταστάσεις της ταινίας.
Ποιος ήταν ο στόχος σου με τις προσθήκες που έκανες στο αρχικό κείμενο;
*Το αρχικό κείμενο της Γλυκερίας Μπασδέκη «ΣΤΕΛΛΑΣ Travel: Η γη της απαγγελίας» διασκευάστηκε σε μονόλογο από την ίδια τη συγγραφέα και παρουσιάστηκε σε μια πρώτη μορφή τον Μάιο του 2022 στη Θεσσαλονίκη με ερμηνεύτρια πάλι εμένα. Ονειρεύτηκα, όμως, ένα νέο ανέβασμα, επιθυμώντας την σύνδεση του κειμένου με το ευρύτερο ελληνικό κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο. Σ’ αυτό συμφώνησε και η Γλυκερία, έχοντας γράψει το αρχικό κείμενο σε άλλους, πιο «αθώους» καιρούς. Οπότε, κατόπιν επικοινωνίας μαζί της, έκανα τις απαραίτητες προσθήκες κειμένων ώστε να δούμε τη Στέλλα σε μια πιο ώριμη πια ηλικία και να γίνει πιο σαφής η προσωπική της ιστορία μέσα στον χρόνο και η σύνδεσή της με την πορεία της χώρας από το 1981 και μετά.
Το κοινό επηρεάζει την παράσταση ή η παράσταση το κοινό;
*Αμφίδρομα! Κάθε παράσταση είναι ένας ζωντανός οργανισμός, οι ηθοποιοί και το κοινό δεν μπορούν παρά να έχουν διαφορετική διάθεση και ενέργεια από μέρα σε μέρα. Υπάρχουν μέρες που ο ηθοποιός ξεπερνά τον ίδιο του τον εαυτό και μαγεύει το κοινό, αλλά υπάρχουν και μέρες που το κοινό παραμένει ψυχρό και απόμακρο επηρεάζοντας τον ηθοποιό. Παρ’ όλα αυτά τα σκαμπανεβάσματα, ο ηθοποιός πρέπει να είναι πάντα παρών στην ερμηνεία του, διατηρώντας μια βάση.
Τι σημαίνει για σένα θεατρική επιτυχία;
*Θεατρική επιτυχία είναι η αγάπη του κοινού για μία παράσταση. Αγάπη που μεταφράζεται στα συναισθήματα και τις σκέψεις που μπορεί να γεννήσει στους θεατές, και ίσως και σε μια ελάχιστη μετατόπιση της πραγματικότητας μέσα τους. Και η εισπρακτική επιτυχία, βέβαια, δεν είναι καθόλου αμελητέα.
Τι ρόλο μπορεί να παίξει το θέατρο σε μια εποχή μεταιχμιακή, γεμάτη ανασφάλεια και αστάθμητους παράγοντες όπως η σημερινή;
*Η εποχή μας είναι όντως μεταιχμιακή και χαοτική, γεμάτη πολλαπλά ερεθίσματα και υπερπληροφόρηση που προκαλούν διάσπαση προσοχής σε όλους μας. Το θέατρο επαναφέρει στους θεατές στο σώμα, στο βίωμα, στο Τώρα, τους κάνει περισσότερο συνειδητούς κι αυτό λειτουργεί σαν το καλύτερο αντίβαρο της πραγματικότητας που ζούμε. Κι ακόμη, έστω και ένας θεατής να ανακαλύψει μια αλήθεια μέσα από μια παράσταση, είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Ποιους ρόλους ονειρεύεσαι να παίξεις;
*Παλιότερα θα ανέφερα σίγουρα την Κασσάνδρα και τη Λαίδη Μάκμπεθ. Τώρα θα πω ότι ονειρεύομαι να παίξω όποιον ρόλο πραγματικά αγαπήσω ή, γιατί όχι, και όποιον εγώ δημιουργήσω.
Τι σημαίνει για σένα η λέξη «λάθος»;
*Λάθος είναι αυτό που βγαίνει από την προβλεπόμενη πορεία των πραγμάτων, κάποιες φορές είναι καταστροφικό, κάποιες φορές μπορεί να οδηγήσει σε κάτι νέο και πολύ καλό.
Τι σημαίνουν για σένα οι λέξεις «συγχώρεση» και «συγγνώμη»;
*Συγχώρεση θα πει να δίνεις χώρο σε κάποιον αναγνωρίζοντάς του το δικαίωμα να μην είναι τέλειος, αλλά και να δίνεις χώρο στον εαυτό σου για να μην τυραννιέται πια από το παρελθόν.
*Συγγνώμη θα πει να ξεφεύγεις από το Εγώ σου καταλαβαίνοντας το λάθος σου και, κυρίως, έχοντας το θάρρος να το παραδεχτείς σε όποιον έβλαψες.
Αν βρισκόσουν τώρα μπροστά σε ένα ανοιχτό παράθυρο, τι περιβάλλον θα ήθελες να έβλεπες;
*Ανοιχτό ορίζοντα με θάλασσα, όπως είναι τώρα το φθινόπωρο.
Ποιο βιβλίο διαβάζεις αυτό τον καιρό;
*Τις «Μαριονέτες» του Χάινριχ Φον Κλάιστ.
Υπάρχουν προσωπικότητες που θαυμάζεις και ποιες είναι αυτές;
*Θαυμάζω κάθε άνθρωπο που είναι μπροστά από την εποχή του και κάθε άνθρωπο που ξεπερνάει ανυπέρβλητα εμπόδια. Έχουν υπάρξει και υπάρχουν ηρωίδες και ήρωες, που όταν διαβάζω τις ζωές τους, πείθομαι ακόμη περισσότερο για το ότι είμαστε ικανοί για πολύ περισσότερα από όσα νομίζουμε.
Τι σε κάνει να θυμώνεις και με τι γελάς περισσότερο;
*Θυμώνω πάρα πολύ με την επιβολή εξουσίας και την εκμετάλλευση οποιουδήποτε βρίσκεται σε αδύναμη θέση, ανθρώπου ή ζώου. Γελάω με παλιές κωμωδίες, ελληνικές και ξένες αλλά και με τις γάτες μου.
Ποια είναι η σχέση σου με τα ζώα; Υπάρχει κάποιο κατοικίδιο με το οποίο συμβιώνεις;
*Τα ζώα τα λατρεύω. Συμβιώνω με αρκετές γάτες, που μένουν στο σπίτι αλλά βγαίνουν και έξω. Αγαπάω και τους σκύλους, αλλά από μικρή έχω μια ιδιαίτερη σύνδεση με τις γάτες που με ακολουθεί σε όλη μου τη ζωή.
Εύη, σε ευχαριστώ πολύ γι’ αυτή την όμορφη κουβέντα που είχαμε.
*Ευχαριστώ κι εγώ το Catisart για τη φιλοξενία.
***
