Του Παναγιώτη Μήλα
Γιορτάστηκαν φέτος τα 70 χρόνια από την επίσημη έναρξη του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, τον Ιούνιο του 1955 με το έργο του Ευριπίδη «Ιππόλυτος».
Το κλείσιμο της εορταστικής χρονιάς ολοκληρώθηκε με την έκδοση του τόμου με τον τίτλο «Εβδομήντα πράξεις. Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου 1955».
Ένας τόμος – λεύκωμα 728 σελίδων.
Σπάνιο υλικό. Φωτογραφίες και ντοκουμέντα που δεν είχαν βγει στο φως. Προγράμματα, κείμενα, κριτικές, απόψεις.
Μιλάμε για έναν ανεκτίμητο θησαυρό. Έναν θησαυρό που ήταν καλά φυλαγμένος στα σεντούκια του Φεστιβάλ.
Από εκεί – από τα σεντούκια – τον μετέφεραν στην καρδάρα – λεύκωμα.
Ασφαλώς δεν υπήρξε σχεδιασμός και καλλιτεχνική επιμέλεια. Αν είχαν βάλει έναν μαθητή υποψήφιο για το προνήπιο σίγουρα θα είχε κάνει απείρως καλύτερη ανάδειξη του υλικού.
Εδώ κάποιος έδωσε μια κλοτσιά στην καρδάρα και άδειασε το γάλα… στο όνομα της προχωρημένης καλλιτεχνικής άποψης.
Κάποιος που κοιτούσε την οθόνη του Mac και καμάρωνε όταν έβλεπε τα …ασημένια δυσανάγνωστα γράμματα τα οποία στην εκτύπωση ούτε καν φαίνονται…
Θα καμάρωνε όταν έβλεπε τα κείμενα να «κολλάνε» στη εσωτερική ένωση των δύο σελίδων. Δείτε στα παραπάνω δισέλιδα πως γίνεται η καταστροφή θεμάτων, κειμένων και φωτογραφιών με μια απλή εντολή του γραφίστα…
Θα καμάρωνε όταν έβλεπε τις φωτογραφίες τυπωμένες σε χαρτί γαλακτώδες – ημιδιαφανές, όπως στις σελίδες 280, 432 και 608.
Από περιέργεια και μόνο αναζητήστε στη σελίδα 608 τη φωτογραφία που παρουσιάζει κατοίκους του Λυγουριού στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, του 1956.
Στη σελίδα 432: Κοινό στην παράσταση «Exit Apove – after the tempest», χορογραφία Anne Teresa De Keersmaeker, Rosas Ωδείο Ηρώδου Αττικού 2024, Φωτογραφία: Θωμάς Δασκαλάκης (θύμα και αυτός της άσκησης δήθεν τάχαμου καλλιτεχνικής πρωτοτυπίας του δημιουργού)
Στη σελίδα 280: Κοινό στην παράσταση «Ικέτιδες» του Αισχύλου. Σκηνοθεσία Αλέξης Σολομός. Εθνικό Θέατρο, Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, 1964. Φωτογραφία: Αφοί Μεγαλοκονόμου (καλά, αυτοί έφυγαν νωρίς, αλλιώς θα είχαν κάνει ασφαλιστικά μέτρα).
Ενδεικτικά αναφέρω τις παραπάνω σελίδες. Δεν θα δείτε τίποτα. Τις φωτογραφίες τις φαντάζεσαι. Δεν τις βλέπεις. Οι φωτογραφίες που καταστράφηκαν με αυτόν τον απαξιωτικό τρόπο είναι πολύ περισσότερες.
Οι λεζάντες των παραπάνω φωτογραφιών βρίσκονται στη σελίδα …638. Τραγωδία…
Οι δε σελίδες με τα ασημένια γράμματα είναι δεκάδες. Αυτές δε που …κολλάνε μεταξύ τους επίσης δεκάδες.
Δεν λέω για τα κείμενα – πάντα ασημένια – που βρίσκονται πότε επάνω και πότε κάτω από φωτογραφίες. Ο καλλιτεχνικός ακτιβισμός σε όλο του το καταστροφικό μεγαλείο.
Χρησιμοποίησαν τα τεκμήρια ως …διακόσμηση. Έλεος!
Η επιθυμία να φυλλομετρήσεις τον τόμο και να απολαύσεις αυτόν τον θησαυρό των 728 σελίδων, παύει να υπάρχει πριν καλά καλά φτάσεις στη σελίδα 50. Απογοήτευση. Πλήρης!
Προφανώς αυτός που κατέστρεψε (υπάρχουν κι άλλες λέξεις αλλά είναι μηνύσιμες), αυτός λοιπόν που κατέστρεψε αυτό το σπάνιο υλικό νόμιζε ότι ο εορτασμός των 70 χρόνων θα γίνει και το 2026, και το 2027 και το 2028 μέχρι να πετύχει κάποιο αισθητικά άρτιο αποτέλεσμα.
Όμως τώρα είναι αργά.
Το λεύκωμα αξίζει να υπάρχει σε μια βιβλιοθήκη μόνο ως δείγμα κακής, κάκιστης δουλειάς.
Δηλαδή αν κάποιος θέλει να φτιάξει κάτι παρόμοιο πρέπει να δείχνει σε αυτόν που αναλαμβάνει τον σχεδιασμό και την καλλιτεχνική επιμέλεια και να του λέει:
«Πρόσεξε, αυτό που θα φτιάξεις να μη μοιάζει καθόλου με αυτό το πράμα…».
Οπωσδήποτε τα ονόματα που συνυπογράφουν το λεύκωμα δεν έχουν καμιά ευθύνη για το αποτέλεσμα. Δεν ήταν η δουλειά τους αυτή. Το πολύ πολύ να είδαν στην οθόνη κάποιες σελίδες. Τίποτα παραπάνω. Και μετά το είδαν έτοιμο, εκτυπωμένο, δεμένο…
Τα ονόματα των δημιουργών αυτού του εκτρώματος είναι γνωστά αλλά δεν με ενδιαφέρουν.
Είναι δημιουργοί οι οποίοι στο παρελθόν βραβεύτηκαν και μας έχουν δώσει έργα μοναδικής ομορφιάς. Έργα που τα θαυμάσαμε και τα θαυμάζουμε. Εδώ όμως λειτούργησαν εντελώς λάθος. Και αυτό δεν είναι άποψή μου. Είναι η πρώτη αντίδραση όταν πάρεις στα χέρια του το επετειακό βιβλίο – λεύκωμα.
Είναι σαν να έχεις στη σκηνή τον πρωταγωνιστή και να μην ξέρει ούτε λέξη από τον ρόλο του ενώ οι συμπρωταγωνιστές του λένε τα πάντα την ώρα που αυτός δεν μιλάει…
Ε! δεν μπορείς να πεις ότι είδες παράσταση.
Έτσι κι αυτή η καρδάρα. Με μια κλοτσιά που της έδωσαν έχυσαν το πολύτιμο και πανάκριβο γάλα της που κάποιοι με κόπο και πόνο συγκέντρωσαν.
Κρίμα και ντροπή.
Ραντεβού στα 100 χρόνια του θεσμού.
