37.7 C
Athens
Πέμπτη 18 Ιουλίου 2024

“Το δάνειο” στον Νέο Κόσμο. Μιχάλης Οικονόμου και Γιάννης Σαρακατσάνης, κωμικό ντουέτο – δυναμίτης

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Στον οικονομικά πολιτισμένο κόσμο μας, όταν κάποιος χρειάζεται χρήματα απευθύνεται στην τράπεζα και ζητά ένα δάνειο. Οι περισσότεροι, αν το δάνειο δεν εγκριθεί, σκύβουν το κεφάλι. Λυπημένοι και σιωπηλοί επιστρέφουν στο σπίτι προσπαθώντας να βρουν μια λύση. Σήμερα όμως δεν μπορείς πλέον να προβλέπεις. Ούτε να εμπιστεύεσαι. Υπάρχουν και κάποιοι που όταν τους αρνούνται την πίστωση, δεν βάζουν την ουρά ανάμεσα στα σκέλια. Θα στηθούν μπροστά στον διευθυντή που θέλει να τους ξεφορτωθεί, θα βάλουν τα χέρια στο τραπέζι και κοιτώντας τον έντονα στα μάτια θα τον απειλήσουν πως θα λάβουν μέτρα. Μέτρα μεγάλης ισχύος. Μη φανταστείτε τίποτα βίαιο, αλλά αν η απειλή πραγματοποιηθεί, η προσωπική ζωή του διευθυντή είναι κατεστραμμένη.
Αυτά συμβαίνουν λίγο πολύ στην παράσταση “Το δάνειο” του Τζόρντι Γκαλθεράν, σε συν-σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου – Παντελή Δεντάκη με τους Μιχάλη Οικονόμου και Γιάννη Σαρακατσάνη, που παίζεται (ακόμα) στο Θέατρο του Νέου Κόσμου – Κεντρική Σκηνή. Γιατί μετά τη μεγάλη επιτυχία της προηγούμενης χρονιάς, η παράσταση επαναλαμβάνεται για μικρό χρονικό διάστημα. Επειδή έμαθα δε πως -όπου να ‘ναι- πλησιάζει στο τέλος της, έκρινα σκόπιμο να ανατρέξω στις σημειώσεις μου και να την ξαναθυμηθούμε όλοι μαζί. Όσοι, ωστόσο, δεν προλάβατε να την παρακολουθήσετε, πρέπει να σπεύσετε. Λίγες παραστάσεις έμειναν!

Πρόκειται για καθαρό, δυνατό, γνήσια απολαυστικό θέατρο. Ένα θέατρο που σε αφήνει εμβρόντητο. Αν σ’ αυτό προσθέσεις δύο ηθοποιούς – κωμικά διαμάντια σαν τον Οικονόμου και τον Σαρακατσάνη, αντιλαμβάνεσαι πώς προκύπτει η επιτυχία.
Από τη μια ένας ευγενικός, αξιοπρεπής και “σωστός” διευθυντής τραπέζης, οικογενειάρχης, καλοντυμένος και απρόσωπος. Από την άλλη ένας πελάτης χωρίς εγγυήσεις, ατημέλητος, με έναν αέρα καμικάζι και μποέμ τρόπους, που δεν έχει τίποτα να χάσει.

Ποιος δεν έχει βρεθεί με αγωνία στο υποκατάστημα μιας τράπεζας; Πόσοι έχουν ζητήσει ένα δάνειο και τους το έχουν αρνηθεί; Οι κωμωδίες του Τζόρντι Γκαλθεράν θα μπορούσαν να είναι δράματα. Βεβαίως εν γένει οι καλύτερες κωμωδίες, από τον Αριστοφάνη μέχρι τις μέρες μας, έχουν πάντα θέματα δυσάρεστα. Αυτός ο συγγραφέας όμως γράφει γιατί θέλει να κάνει τον κόσμο να γελάσει. Ας θυμηθούμε τη συγκλονιστική «Μέθοδο Γκρόνχολμ» (σκηνοθεσία: Διαγόρας Χρονόπουλος) που ήταν sold out στο Θέατρο Τέχνης για έξι συνεχόμενα χρόνια. Ένα έργο που μπορείς να το χαρακτηρίσεις και κωμικό θρίλερ.

Η εγγύηση

Μπροστά στην επίμονη άρνηση του διευθυντή μιας τράπεζας να του χορηγήσει δάνειο με μοναδική εγγύηση τον λόγο της τιμής του, ένας επίδοξος δανειολήπτης τον απειλεί ότι θα «πηδήξει» τη γυναίκα του, αφού το μοναδικό του όπλο είναι η ακαταμάχητη έλξη που ασκεί στις γυναίκες!…
Το έργο του Καταλανού Jordi Galceran «Το δάνειο» (“El crèdit”, ο πρωτότυπος τίτλος) κέρδισε το πρώτο βραβείο στο Τουρνουά Σύγχρονου Καταλανικού Θεάτρου της Τζιρόνα τον Νοέμβριο του 2011. Πρόκειται για μια ξεκαρδιστική κωμωδία με αναπάντεχη εξέλιξη και με θέμα επίκαιρο όσο ποτέ στην Ισπανία –αλλά και στην Ελλάδα– της οικονομικής κρίσης: Ο Αντόνιο ζητά να πάρει ένα δάνειο, αλλά το μόνο εχέγγυο που διαθέτει είναι… η αξιοπιστία του. Αρκεί;
Ο Γκαλθεράν «στοιχηματίζει» πως δεν μπορεί κανείς να κερδίσει χρήματα με τίμια μέσα. Με μοναδικό του εφόδιο την μπλόφα, ο απεγνωσμένος λόγω της οικονομικής κρίσης ανθρωπάκος, ίσως δεν καταφέρει τελικά να πάρει το δάνειο, ο αμετακίνητος διευθυντής της τράπεζας όμως θα υποστεί αυτό ακριβώς που τον φοβίζει. Για να μάθουμε μαζί του πως κάποια πράγματα σ’ αυτή τη ζωή ούτε μετριούνται ούτε κερδίζονται με ευρώ…

Ο συγγραφέας

Ο Τζόρντι Γκαλθεράν Φερέ (Jordi Galceran Ferrer), όπως είναι ολόκληρο το όνομά του, είναι Καταλανός θεατρικός συγγραφέας, σεναριογράφος και μεταφραστής.
Γεννήθηκε στη Βαρκελώνη στις 5 Μαρτίου του 1964. Σπούδασε Καταλανική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και άρχισε να γράφει θεατρικά έργα το 1988. Το 1995 κέρδισε το Born Theatre Award για το έργο του “Paraules encadenades” (Αλυσιδωτές λέξεις) και το βραβείο Ignasi Iglesias για το έργο του “Dakota” ενώ την επόμενη χρονιά βραβεύτηκε με το βραβείο των κριτικών Serra d’Or. Στις “Αλυσιδωτές λέξεις” βασίστηκε η ταινία της Laura Mañá το 2003.
Είναι παγκοσμίως γνωστός για το θεατρικό του έργο “Η μέθοδος Γκρόνχολμ” (El mètode Grönholm) το οποίο πρωτοπαίχτηκε στο Εθνικό Θέατρο της Καταλονίας το 2003. Στην Ελλάδα το έργο αυτό ανέβηκε για πρώτη φορά στο Θέατρο Τέχνης το 2007. Το 2003 “Η μέθοδος Γκρόνχολμ” γυρίστηκε ταινία με τον τίτλο “El Metodo” και πρωταγωνιστή τον Εδουάρδο Νοριέγα και κέρδισε δύο βραβεία Goya, το ένα από τα οποία ήταν αυτό του καλύτερου διασκευασμένου σεναρίου.
Άλλα έργα του Γκαλθεράν είναι τα: “Fuga” (1994 – έχει παρουσιαστεί στην Ελλάδα στο θέατρο Olvio), “Καρναβάλι” (2005), “Κανκούν” (2007) και το “Μπουρουντάνγκα”. Έχει επίσης υπογράψει τη μετάφραση και τη διασκευή 20 και πλέον έργων, μεταξύ αυτών του “Βασιλιά των Λιονταριών”, έχει εργαστεί και συνεχίζει να εργάζεται ως βασικός σεναριογράφος σημαντικών σειρών της καταλανικής τηλεόρασης και έχει γράψει κινηματογραφικά σενάρια. Συνεργάζεται συστηματικά με σημαντικά έντυπα της Καταλονίας όπως οι εφημερίδες “La Vanguardia” και “Ara”. Γράφει τόσο στα καταλανικά όσο και στα ισπανικά.

Η παράσταση

Το «Δάνειο» είναι μια κωμωδία για την οικονομία, την κρίση, την απόγνωση, την ευθραυστότητα της ανθρώπινης ζωής και τις μικρές, παράπλευρες απώλειες στον καπιταλισμό. Επίσης, αν και μπορεί να μη διακρίνεται με την πρώτη ματιά, μια κωμωδία που σχετίζεται με τις παράξενες και ανεξιχνίαστες σχέσεις των δύο φύλων.

Οι πρωταγωνιστές είναι απίστευτοι, εκτοξεύονται σε τροχιά, πυροδοτημένοι από μια ποσότητα αδρεναλίνης τελείως ασυνήθιστη. Το γέλιο απογειώνεται πιο θεαματικά παρά ποτέ. Έχουν τόσο εκπληκτικό φυσικό συντονισμό, τόσο πυρετική ένταση, συναρπαστική όσο και εξαντλητική, που αναρωτιέσαι πότε θα εγκαταλείψουν τελείως το κείμενο για να συνεχίσουν αυτοσχεδιάζοντας.

Όσο για το υποκριτικό τους ταίριασμα, έχουμε εδώ ένα ακατάβλητο κωμικό δίδυμο. Ο μεν Μιχάλης Οικονόμου παγώνει με ευφυή κωμική αυτοσυγκράτηση τον εκνευρισμό του μέχρις ότου ξεσπάσει σε λυσσασμένη οργή. Ο δε Γιάννης Σαρακατσάνης προχωράει αραχνοειδώς και γλιστράει στη σκηνή με χιούμορ αέρινο.

Και οι δύο δούλεψαν πάνω στην κατανόηση της ψυχολογίας των χαρακτήρων και στην ανάδειξη των πιο προσωπικών κινήτρων. Γνωρίζοντας ότι το εγχείρημα είναι δύσκολο, εφόσον η απόσταση της παρωδίας από την μπαλαφάρα ή ένα μπουφόνικο θέαμα είναι εξαιρετικά δυσδιάκριτη.

Με φαντασία, με ευρηματικότητα, με ταχείς ρυθμούς, με δεμένες σκηνές, με ωραίο μουσικό μοτίβο και κυρίως με καλούς συνεργάτες (Σκηνικά-Κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού, Μουσική: Φοίβος Δεληβοριάς, Σχεδιασμός φωτισμών: Σάκης Μπιρμπίλης, Βοηθοί σκηνοθέτη: Κατερίνα Λυπηρίδου, Κατερίνα Παναγιωτάκη), γέμισαν τη σκηνή με ιλαρές ανατροπές, λεπτές ευαισθησίες, αυθόρμητες αντιδράσεις και απρόσμενες συγκινήσεις υφαίνοντας έτσι την ψυχική ευφορία του θεατή. Αλησμόνητες θα μας μείνουν οι σκηνές των τηλεφωνημάτων και το τραγούδι του Φοίβου Δεληβοριά. Ιδιαίτερη μνεία στις φαρμακερές ματιές που ανταλλάσσουν, στα μικρά στιγμιότυπα που το πικρό χαμόγελο, η απόγνωση και η αγωνία υποδηλώνονται. Οικονόμου και Σαρακατσάνης είναι ένας πραγματικός δυναμίτης, μαζί και χωριστά.

Η ανάγκη και των δύο χαρακτήρων για επιβίωση και ασφάλεια καθιστά αδύνατη την επικοινωνία και την κατανόηση μεταξύ τους. Η σκληρότητα της πραγματικότητας τους παραμορφώνει σε θηρία ανήμερα και ανίερα, η δε πολιτισμένη δημοκρατία των τραπεζών και η κοινωνία της αφθονίας που τους περιβάλλει αποδεικνύεται ουτοπική.

Ένα αριστουργηματικό κωμικοτραγικό έργο που αποτυπώνει με ακρίβεια την ασθένεια του ατομικισμού και την επιθετικότητα που κυριαρχεί στις ανθρώπινες σχέσεις. Εικόνες σημερινές, που καλούν τον θεατή να σκεφτεί και να πάρει θέση απέναντι σε θεμελιώδη ερωτήματα της εποχής μας.

* Κριτική του Παναγιώτη Μήλα

Ταυτότητα παράστασης

“Το δάνειο” του Τζόρντι Γκαλθεράν
Μετάφραση: Els de Paros
Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, Παντελής Δεντάκης
Σκηνικά-Κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού
Μουσική: Φοίβος Δεληβοριάς
Σχεδιασμός φωτισμών: Σάκης Μπιρμπίλης
Βοηθοί σκηνοθέτη: Κατερίνα Λυπηρίδου, Κατερίνα Παναγιωτάκη

* Παίζουν οι ηθοποιοί: Μιχάλης Οικονόμου, Γιάννης Σαρακατσάνης

* Έχει ήδη παιχτεί: Κεντρική Σκηνή, από 31.10.2015 μέχρι 29.5.2016
Παίζεται ξανά από 5 Οκτωβρίου 2016 μέχρι 15/1/2017

Το link της παράστασης: http://nkt.gr/play/162/daneio/

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -