Του Παναγιώτη Μήλα
Τα μέλη της Θεατρικής Ομάδας «Chaotica» μιλούν στο Catisart για την παράσταση «Πειραιώς 12» που παρουσιάζουν στο πλαίσιο του «Μπιζζζ 2026» στο Θέατρο Επί Κολωνώ, από τις 9 έως και τις 17 Μαΐου.
Πρόκειται για ένα έργο στο οποίο τέσσερις γυναίκες, σε μια συνηθισμένη νύχτα σε ένα μπουζουξίδικο, ξαφνικά βρίσκονται αντιμέτωπες με αλήθειες που δεν ήταν έτοιμες να ακούσουν και καλούνται να πληρώσουν εκείνες για τα πάθη ενός άνδρα που είναι απών.
Αυτές οι τέσσερις γυναίκες μιλούν για τη ζωή τους, για τη δικαιοσύνη, για τους συνανθρώπους τους και τα προβλήματα της εποχής.
Επίσης τα μέλη της Ομάδας «Chaotica» μάς μεταφέρουν τις εντυπώσεις των θεατών από το πρώτο ανέβασμα του έργου τους και αναπτύσσουν τα επόμενα καλλιτεχνικά τους σχέδια.
Καλύτερα όμως να τους ακούσουμε.
***
Η ζωή των τεσσάρων πρωταγωνιστριών στο νυχτερινό κέντρο είναι μια μικρογραφία της καθημερινότητάς μας. Είναι αντιμέτωπες με παιχνίδια εξουσίας. Έχουν όμως κάποια διέξοδο αυτές οι γυναίκες;
*Η Χαρά, η Ηρώ, η Δάφνη και η Στέλλα βρίσκουν διέξοδο, γιατί έχουν η μία την άλλη· στηρίζονται η μία στην άλλη και έχουν χτίσει μια «φωλιά». Ακόμα και όταν τα πράγματα ξεφεύγουν από τον έλεγχο και η ζωή τους απειλείται, καταφέρνουν να δημιουργήσουν μια διέξοδο προς έναν κόσμο με λιγότερα παιχνίδια εξουσίας και περισσότερη ελπίδα.
Σε αντίθεση με τις τέσσερις πρωταγωνίστριες, στην καθημερινότητα οι θηλυκότητες δυστυχώς συχνά δεν έχουν καμία διέξοδο, γεγονός που καθιστά το κείμενο της Αλεξάνδρας Λιώλιου ιδιαίτερα επίκαιρο, επισημαίνοντας την επιτακτική ανάγκη να χτιστούν περισσότερες «φωλιές».
Το έργο σας πραγματεύεται το ζήτημα της δικαιοσύνης. Ένα θέμα πολύ επίκαιρο στις μέρες μας. Θα θέλατε να μας πείτε την άποψή σας για τη δικαιοσύνη στη χώρα μας;
*Η δικαιοσύνη στη χώρα μας, θεωρώ, έχει σοβαρές ρωγμές. Σε ζητήματα όπως οι γυναικοκτονίες, η παρενόχληση, οι βιασμοί, αλλά και τα κρατικά λάθη, μοιάζει να λειτουργεί αποσπασματικά. Ένα επιπλέον παράδειγμα αποτελεί και η φυλάκιση του Νίκου Ρωμανού, ο οποίος απολογήθηκε πριν από λίγες ημέρες.
Γενικότερα, επικρατεί η αίσθηση ότι πρέπει συνεχώς να διεκδικείς την αλήθεια, την ελευθερία και το δίκιο σου σε αυτή τη χώρα — αλλά και διεθνώς, καθώς παρακολουθούμε κεκτημένα δικαιώματα να τίθενται ξανά υπό αμφισβήτηση. Βλέπουμε, λοιπόν, τη δικαιοσύνη άλλοτε να προχωρά και άλλοτε να καθυστερεί ή να μην αποδίδεται καθόλου.
Είναι τόσα πολλά τα παραδείγματα που μου έρχονται στο μυαλό για τη μη απονομή δικαιοσύνης, που θα μπορούσαν από μόνα τους να γεμίσουν ολόκληρη τη σελίδα. Ζώντας σε ένα πατριαρχικό σύστημα, το οποίο ευνοεί όσους κατέχουν εξουσία και πλούτο, ενισχύεται το αίσθημα ότι δεν είμαστε όλοι ίσοι απέναντι στον νόμο. Έτσι, το άτομο αισθάνεται ανασφάλεια απέναντι στους θεσμούς και η εμπιστοσύνη σταδιακά χάνεται.
Η δικαιοσύνη είναι κάτι αντικειμενικό ή βαθιά προσωπικό; Βγαίνει κάποιο συμπέρασμα στο τέλος της παράστασης;
*Νομίζω πως είναι κάπως επικίνδυνο να αντιλαμβανόμαστε τη δικαιοσύνη ως κάτι καθαρά προσωπικό. Υπάρχει, βέβαια, το αίσθημα του δικαίου ή της αδικίας, που εκφράζεται στις διαπροσωπικές μας σχέσεις. Ωστόσο, η δικαιοσύνη συνδέεται άμεσα και με θεμελιώδη δικαιώματα που οφείλουν να ισχύουν για όλους. Αν τη θεωρήσουμε κάτι βαθιά προσωπικό, μπορούν αυτόματα να δικαιολογηθούν πολλές συμπεριφορές, σύμφωνα με την προσωπική οπτική του καθενός.
Ίσα ίσα, η απουσία δικαιοσύνης είναι αυτή που οδηγεί τελικά και τα ίδια τα άτομα να διεκδικήσουν το δίκιο τους μόνα τους. Ωστόσο, θα έπρεπε να υπάρχει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο, ώστε να μην κυριαρχεί το δίκαιο του ισχυρού. Μπερδεύεται η ισχύς με το δίκαιο, γιατί ουσιαστικά, όταν έχεις εξουσία, κάνεις ό,τι θέλεις — κάτι που το βλέπουμε τόσο σε κρατικούς φορείς όσο και στο διεθνές πεδίο, και που αναπόφευκτα συνδέεται και με την πατριαρχία.
Το τι συμπέρασμα προκύπτει δεν το γνωρίζω. Δεν θα ήθελα, άλλωστε, να έρθει κάποιος για να βγάλει ένα συγκεκριμένο συμπέρασμα ή να πάρει μια απόφαση, γιατί αυτό ακυρώνει κάθε καλλιτεχνική προσπάθεια. Δεν γίνεται να δεις κάτι έχοντας προαποφασίσει. Το ζητούμενο είναι να αφεθείς σε αυτό που βλέπεις και να το αισθανθείς. Από εκεί και πέρα, μπορείς να βγάλεις όποιο συμπέρασμα θέλεις — αν και, πάλι, η λέξη «συμπέρασμα» με δυσκολεύει.
Δεν πρόκειται για κάποιο είδος μαθήματος. Περισσότερο, οι παραστάσεις αποτελούν ένα πεδίο συνάντησης και ανταλλαγής ενέργειας με το κοινό. Είναι μια ευκαιρία να μεταβολίσεις σκέψεις, ιδέες και συναισθήματα. Αυτό είναι αναπόφευκτα υποκειμενικό, γιατί οι άνθρωποι είμαστε διαφορετικοί μεταξύ μας: κάθε κοινό είναι διαφορετικό και κάθε παράσταση συμβαίνει στο εδώ και το τώρα, άρα είναι μοναδική.
Σε κάθε περίπτωση, δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη φόρμα ή μία απάντηση που πρέπει να βρει το κοινό. Το κάθε άτομο αναλαμβάνει την ευθύνη του εαυτού του.
Οι θεατές θα βρουν την απάντηση στο ερώτημα για το ποιο είναι τελικά το σωστό ή το λάθος;
*Δεν θα λέγαμε πως αυτός είναι ο στόχος του έργου. Δεν επιχειρούμε να δώσουμε έναν ορισμό για το τι είναι σωστό και τι λάθος, καθώς πρόκειται για έννοιες που συχνά μεταβάλλονται και εξαρτώνται από την οπτική του καθενός.
Αντίθετα, μας ενδιαφέρει περισσότερο να επαναδιαπραγματευτούμε την έννοια της δικαιοσύνης. Από εκεί και πέρα, το κοινό θα προσεγγίσει την ιστορία μέσα από το δικό του προσωπικό πρίσμα και θα διαμορφώσει τα δικά του συμπεράσματα.
Για πόσα πράγματα στη γη μπορείς να πουλήσεις αυτούς που αγαπάς;
*Για ΚΑΝΕΝΑ. Η αλήθεια είναι πως ζούμε σε έναν κόσμο όπου η ανθρώπινη ζωή μοιάζει να αποκτά ανταλλακτική αξία. Το βλέπουμε στον τρόπο που συχνά συμπεριφέρονται οι πολιτικοί, στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς – με μια αλαζονεία που κάνει βασικές αξίες και θεμελιώδη δικαιώματα να μοιάζουν πως είναι για πώληση.
Κι όμως, μέσα σε αυτό το σκοτάδι, εξακολουθούν να υπάρχουν η αλληλεγγύη και η φροντίδα — γύρω μας και μέσα μας. Αυτές είναι που, τελικά, χαρίζουν ομορφιά και ελπίδα.
Αλήθεια, μπορείς να αφήσεις πίσω όλη σου τη ζωή σε ένα κλάσμα του δευτερολέπτου;
*Αν με τη φράση «αφήνω πίσω» εννοούμε το να ξεχάσεις, τότε η απάντηση είναι όχι. Ακόμα και όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με ακραίες, σχεδόν εξωπραγματικές καταστάσεις και το μυαλό προσπαθεί να τις απωθήσει, το σώμα συνεχίζει να θυμάται.
Αν, όμως, η φράση «αφήνω πίσω» αναφέρεται στις αποφάσεις που καλούνται να πάρουν οι τέσσερις πρωταγωνίστριες, ερχόμενες αντιμέτωπες με ζητήματα ζωής και θανάτου, τότε η απάντηση είναι ναι. Όταν η ζωή σου μοιάζει με μια αλυσίδα απάνθρωπων και βίαιων αποφάσεων που έχουν πάρει άλλοι για σένα, το να την αφήσεις πίσω – έστω και σε ένα κλάσμα του δευτερολέπτου – ίσως να μην είναι τελικά τόσο δύσκολο.
Ποιο θεωρείτε το μεγαλύτερο πρόβλημα της εποχής μας;
*Πω πω, είναι τόσα πολλά και τόσο αλληλένδετα μεταξύ τους που δεν ξέρω από πού να ξεκινήσω. Η παρέα μου λέει συχνά ότι στη ρίζα βρίσκεται η απουσία κοινοτήτων και η στροφή στον ατομικισμό. Σαν να υπάρχει μια διαρκής προσπάθεια να κατασταλεί οτιδήποτε όμορφο πάει να ανθίσει — είτε αυτό είναι μια κατάληψη, είτε τα προσφυγικά, είτε δομές όπως το ΚΕΘΕΑ.
Μιλάμε, δηλαδή, για μια ευρύτερη καταστολή, μια καταστολή της ίδιας της ζωής στην πραγματικότητα. Και αυτή, με τη σειρά της, εντείνει την στροφή στον ατομικισμό. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η βία κανονικοποιείται και δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος.
Κι όμως, υπάρχουν άνθρωποι που φωτίζουν αυτή την πραγματικότητα και μας δίνουν ελπίδα.
Έχει επηρεάσει η εποχή την παράστασή σας;
*Ναι, αναγκαστικά μας έχει επηρεάσει. Η αρχική ιδέα ήταν να γραφτεί μια κωμωδία, αλλά τελικά δεν κατέληξε ακριβώς έτσι. Σίγουρα, πάντως, όσον αφορά το κείμενο και την προσέγγισή του μέσα από τις πρόβες, ζητούμενο ήταν να φωτιστεί η σχέση των τεσσάρων γυναικών και να ακουστούν οι ιστορίες της καθεμιάς. Ωστόσο, δεν περιμέναμε ότι το έργο θα μας οδηγήσει εκεί όπου τελικά κατέληξε.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία συνειδητοποιήσαμε ξανά πόσο βαθιά μας επηρεάζει το έμφυλο ζήτημα και, ευρύτερα, το κομμάτι της εξουσίας. Και πόσο έντονη είναι η ανάγκη να υπάρξει μια απάντηση σε όλη αυτή την καταπίεση που βιώνουμε — όχι μόνο οι θηλυκότητες, αλλά και το πολιτικό σύνολο γενικότερα.
Ποια μηνύματα πήρατε από τους θεατές των πρώτων παραστάσεών σας;
*Η ανταπόκριση των θεατών στις πρώτες παραστάσεις ήταν ιδιαίτερα θετική. Ήταν πολύ συγκινητικό να βλέπουμε πόσο ουσιαστικά συνδέθηκαν με το έργο, και αυτό μας έδωσε μεγάλη χαρά.
Πέρα από το κοινό, όμως, έχουμε αγαπήσει κι εμείς οι ίδιοι πολύ αυτή την παράσταση και ελπίζουμε να αγαπηθεί το ίδιο και φέτος από όσους τη δουν.
Ποια θα είναι τα επόμενα καλλιτεχνικά σας βήματα;
*Η αλήθεια είναι πως έχουμε δεθεί πολύ σαν ομάδα και έχουμε αγαπήσει ιδιαίτερα την «Πειραιώς 12». Παράλληλα, ο καθένας και η καθεμία από εμάς ασχολείται και με άλλα πρότζεκτ, όμως η διάθεση για δημιουργία ενός νέου έργου είναι πάντα παρούσα. Ήδη έχουμε γράψει ένα καινούριο έργο, το οποίο θα παρουσιαστεί την επόμενη σεζόν.
Οπότε, σίγουρα κάπου θα μας πετύχετε και του χρόνου — έχουμε ακόμα πολλά να μοιραστούμε.
Αγαπητά μέλη της Θεατρικής Ομάδας «Chaotica» σας ευχαριστώ γι’ αυτή τη συνομιλία και εύχομαι καλή επιτυχία στα σχέδιά σας.
*Κι εμείς ευχαριστούμε το Catisart για την φιλοξενία.
***
Η παράσταση «Πειραιώς 12» από την Θεατρική Ομάδα «Chaotica» σε σκηνοθεσία της Μαριτίνας Κουτσοχιώνη και του Βασίλη Σταματάκη.
Ερμηνεύουν: Αντώνης Καραστεργίου, Αλεξάνδρα Λιώλιου, Ελένη Λυκούδη, Άρτεμη Μπούταλη, Αλέξανδρος Κρομμύδας, Σπύρος Σιγκέρης, Αριάδνη Τζουρμανά
Παραστάσεις
Σάββατο 09/05, ώρα: 22:00
Κυριακή 10/05, ώρα: 22:00
Τρίτη 12/05, ώρα: 20:00
Τετάρτη 13/05, ώρα: 22:00
Παρασκευή 15/05, ώρα: 22:00
Κυριακή 17/05, ώρα: 20:00
Διάρκεια: 60΄
***
Λίγα λόγια για το έργο
Μια ιστορία, που εκτυλίσσεται σε ένα νυχτερινό κέντρο. Τέσσερις γυναίκες, που έρχονται αντιμέτωπες με τα λάθη και τα πάθη ενός άντρα και καλούνται να πληρώσουν για αυτά χωρίς να γνωρίζουν γιατί και πώς. Επειδή είναι γυναίκες. Τις πιέζει ο χρόνος. Αντιμέτωπες με εκβιασμούς, απειλές και όσα επιστρέφουν χωρίς καμία προειδοποίηση. Αυτή η ιστορία είναι καθαρά ανθρώπινη. Η εξουσία εδώ χρησιμοποιείται ως μοχλός πίεσης στις γυναίκες αυτές, που αντιστέκονται με την υπομονή, την αγάπη και την αξιοπρέπεια τους. Για πόσα πράγματα στη γη μπορείς να πουλήσεις αυτούς που αγαπάς; Μια γρήγορη αποτελεσματική ιστορία για τα παιχνίδια εξουσίας, την έμφυλη βία, τα νταραβέρια, τις παράνομες δουλειές, τη νύχτα, την καταπίεση και τον εγκλωβισμό. Πού είναι η διέξοδος; Μπορείς να αφήσεις πίσω όλη σου τη ζωή σε ένα κλάσμα του δευτερολέπτου;
Σκηνοθετικό σημείωμα της Μαριτίνας Κουτσοχιώνη, του Βασίλη Σταματάκη και του Τάσου Κωλέτση
«Αυτή η παράσταση ήρθε όπως έρχονται όλα τα δώρα στη ζωή, αναπάντεχα. Όλα ξεκίνησαν όταν η Αλεξάνδρα ζήτησε από τη Μαριτίνα να διαβάσει το κείμενο. Πρώτη σκέψη: “Δεν γίνεται, θα λείπω για ένα διάστημα στο εξωτερικό”. Ναι, αλλά πώς να αφήσεις ένα τέτοιο κείμενο; Δεύτερη σκέψη: “Γίνεται. Συν-σκηνοθεσία”. Και έτσι άνοιξε για μας η πόρτα της σκηνοθεσίας, που κανείς από τους τρεις δεν είχε τολμήσει μέχρι τότε να περάσει. Με αφετηρία το κείμενο, όλα κύλησαν σαν ένα σωστά στημένο ντόμινο. Μια ιστορία που μας κέρδισε με τη δύναμή της, με το πόσο τολμηρή είναι και πόσο ανθρώπινη.
Βρισκόμαστε σε ένα μπουζουξίδικο της Αθήνας, λίγο πριν ανοίξει για ακόμη μια νύχτα. Βλέπουμε όλη την προετοιμασία που γίνεται σε ένα σκυλάδικο πριν υποδεχτεί τους πρώτους πελάτες. Το κείμενο παίζει εξ αρχής με την έννοια της αποκάλυψης. Όσα συμβαίνουν στο παρασκήνιο δεν τα βλέπουμε ποτέ επί σκηνής. Κι αυτά που βλέπουμε δεν είναι όπως φαίνονται. Μοιραία αρχίσαμε να μπαινοβγαίνουμε σε νυχτερινά μαγαζιά της Αθήνας, να ακούμε σκυλάδικα, να παρατηρούμε εργαζόμενους και πελάτες, να συζητάμε μαζί τους, για να φέρουμε αυτό τον κόσμο της νύχτας στο «Πειραιώς 12».
Τέσσερις γυναίκες, σε μια συνηθισμένη νύχτα στο μαγαζί, ξαφνικά βρίσκονται αντιμέτωπες με αλήθειες που δεν ήταν έτοιμες να ακούσουν και καλούνται να πληρώσουν εκείνες για τα πάθη ενός άνδρα που είναι απών. Τι συμβαίνει όταν ο κόσμος σου καταρρέει μέσα σε μια νύχτα; Όταν τίποτα από αυτά που ήξερες δεν ισχύουν; Όταν κάποιος άλλος πιστεύει ότι έχει το δικαίωμα να αποφασίζει για σένα; Τι κάνεις όταν αυτός που είναι υπεύθυνος δεν αναλαμβάνει τις ευθύνες του; Και τελικά υπάρχει τρόπος να αποδοθεί δικαιοσύνη;
Ένα από τα πράγματα που μας κέρδισαν στο έργο είναι ότι αναμετριέται με όλα αυτά τα ερωτήματα που απασχολούν την κοινωνία σήμερα, δεν κλείνει τα μάτια σε αυτά, είναι άμεσο και επίκαιρο. Αυτά για τα οποία μιλάει φαίνεται να συμβαίνουν κάπου αλλού, μακριά. Στην πραγματικότητα όμως είναι πιο κοντά από όσο φανταζόμαστε, είναι δίπλα μας. Τα τελευταία χρόνια, η εποχή φαίνεται να αλλάζει και όλο και πιο βίαια πράγματα αποκαλύπτονται.
Σε αυτόν τον κόσμο που τίποτα δεν είναι αυτονόητο, και όλα φαντάζουν βαθιά σκοτεινά, το φως έρχεται, όπως δείχνει και το έργο, μέσα από το “μαζί”. Μαζί με μια λαμπερή ομάδα ηθοποιών και συντελεστών δημιουργήσαμε μια παράσταση που αγαπήσαμε βαθιά. Και φαίνεται να την αγάπησε και το κοινό. Κι αφού το “μαζί” μπορεί να ενώσει τρεις ανθρώπους, σε Αθήνα, Ηράκλειο και Κοπεγχάγη, για την πρώτη τους σκηνοθετική απόπειρα, τότε όλα τα μπορεί. Σε μια εποχή που το “μαζί” δεν είναι δεδομένο, εμείς έτσι θα συνεχίσουμε…».
***
Η ταυτότητα της παράστασης
«Πειραιώς 12»
Κείμενο: Αλεξάνδρα Λιώλιου
Σκηνοθεσία: Μαριτίνα Κουτσοχιώνη, Βασίλης Σταματάκης
Συνεργάτης Σκηνοθεσίας: Τάσος Κωλέτσης
Βοηθός Σκηνοθεσίας: Αριάδνη Τζουρμανά
Μουσική: Αλέξης Δημουλέας, Βίκη Καπετανοπούλου
Κινησιολογία: Άρτεμη Μπούταλη
Σκηνογραφία: Ζώης Α. Χιονίδης
Ενδυματολογία: Ζενεβιέβ Αθανασοπούλου
Βοηθός Ενδυματολογίας: Σταυρούλα Παπαποστόλου
Σχεδιασμός Φωτισμών: Μαίρη Νταλαμάγκα
Φωτογράφιση/Trailer: Έφη Καρανικόλα
Παίζουν οι ηθοποιοί:
Αντώνης Καραστεργίου, Αλεξάνδρα Λιώλιου, Ελένη Λυκούδη, Άρτεμη Μπούταλη, Αλέξανδρος Κρομμύδας, Σπύρος Σιγκέρης, Αριάδνη Τζουρμανά
*Οι συντελεστές της παράστασης ευχαριστούν το «Red Jasper Cabaret Theatre» για τη φιλοξενία στην πραγματοποίηση της φωτογράφισης και του trailer.
Θέατρο Επί Κολωνώ
Ναυπλίου 12 & Λένορμαν 94
Αθήνα
Μετρό στάση «Μεταξουργείο»
Τηλέφωνο 210 513 8067
Τιμές εισιτηρίων: 12€ (γενική είσοδος)
Προπώληση
ΤΟ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ ΣΑΣ ΕΔΩ ΜΕ ΕΝΑ “ΚΛΙΚ”
Early Bird: 9€
[Η προσφορά ισχύει για περιορισμένο αριθμό εισιτηρίων]
Το πρόγραμμα των παραστάσεων μπορείτε να το βρείτε και στο ανανεωμένο website του Επί Κολωνώ
Social media Επί Κολωνώ:
epi_kolono
@epikolono.gr
