20 C
Athens
Δευτέρα 26 Σεπτεμβρίου 2022
 

Άννα Ελεφάντη, το κορίτσι από τη χώρα της πορσελάνης

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Από τις «μικρές καθημερινές τραγωδίες» στην «αναζήτηση της ευτυχίας» και σε μια ελεύθερη και πεισματάρα γυναίκα, τη σύντροφο του συγγραφέα Μπουλγκάκοφ. Από την ομάδα Sforaris στα «Γράμματα αγάπης στον Στάλιν». Η Άννα Ελεφάντη είναι ένα μικρό καθημερινό θαύμα, όμορφη και ταλαντούχα σαν την άκρη της αιωνιότητας. Ένα κορίτσι που θαρρείς πως ήρθε από τη χώρα της πορσελάνης. Μαύρα μαλλιά και μυστήρια μάτια. Την παρακολουθούσα πρόσφατα στη σκηνή να χάνεται πίσω από τις σκιές που λικνίζονταν γύρω της κι ύστερα να εμφανίζεται ξανά, με όλη της τη μεγαλοπρέπεια, ίδια νύμφη που αναδύεται από μια μυθική λίμνη. Κομψότατη φιγούρα, αέρινη, με ένα χαμόγελο σαν σύννεφο. Τα μάτια της είναι αντανάκλαση αφοσίωσης και θάμπωσης. Το πρόσωπό της ένας ήλιος, αγαπάει το φως και μοιράζεται την απλωσιά του. Μπαίνει με την ψυχή της στην παράσταση, με συναίσθημα, με απόλυτη ειλικρίνεια. Εκτός από πάθος, έχει σωστό ρυθμό, συντονισμό, απόλυτη ειλικρίνεια, χιούμορ και εξαιρετική φωνή. Η Άννα Ελεφάντη είναι μια προσωπικότητα ευγενική και καλλιεργημένη, πάντα φιλική και ζεστή, σε κατακτά από την πρώτη στιγμή. Μια ηθοποιός που αλλάζει πρόσωπα και ηλικίες εν ριπή οφθαλμού, μπαινοβγαίνει σε καταστάσεις, με θέρμη βυθίζεται στη σάρκα του ρόλου, σε κάθε ερμητικά κλειστό σύμπαν του θεάτρου και το ίδιο άνετα αποσύρεται. Δεν ξεχνώ την Άννα ως ανατριχιαστική μάνα που σκοτώνει το παιδί της, ούτε ως Κωνσταντή που επιστρέφει στην αγαπημένη του στο «Παραλογές ή μικρές καθημερινές τραγωδίες». Δεν την ξεχνώ ως ηρωίδα του χθες στο «Γιοι και κόρες», ούτε βεβαίως ως χυμώδη και προστατευτική Μπουλγκάκοβα. Άλλωστε είναι τόσο υπέροχη στη σκηνή που η σαγήνη της απλώνεται μεθυστική και σε τυλίγει, σε αιχμαλωτίζει, σε συναρπάζει.

Διαβάστε τη συνέντευξη.

Οι φωτογραφίες είναι του cat is art.

* Γεννήθηκα στην Αθήνα, στο Μετς, όπου έζησα μέχρι και το τέλος του λυκείου. Ο πατέρας μου Ευρυτάνας, από το Καρπενήσι, η μητέρα μου μισή Ελληνίδα – μισή Σέρβα, ήρθε στην Ελλάδα στα 11 της χρόνια. Σερβοκαρπενησιώτισσα, λοιπόν…

Ποιες είναι οι πιο αγαπημένες αναμνήσεις από την παιδική σου ηλικία;

* Τα δικά μου παιδικά χρόνια μέσα στον καπνό του Άσσου σκέτου και τις πολιτικές συζητήσεις. Γεμάτο το σπίτι από κόσμο, ομιλίες, διαφωνίες, συμμαχίες, κρασί, αυτοσχέδιους μεζέδες της στιγμής και στο τέλος, ένα μπουζούκι να συνοδεύει τις φωνές στα ρεμπέτικα, στον Χατζιδάκι, τον Θεοδωράκη. Πολιτική και καθημερινότητα ένα και το αυτό. Δικοί μου “σύντροφοι”, ο σκύλος μου ο Βάγγος κι αργότερα ο Μάνθος αλλά και η αγαπημένη μου γειτόνισσα Άλκηστη, ώρες μαζί της να παίζω κουτσό και λάστιχο!

Ποια ήταν η πρώτη παράσταση που παρακολούθησες στη ζωή σου; Τι σου τη θυμίζει;

* Η πρώτη παράσταση που θυμάμαι αμυδρά είναι ο «Οδυσσεβάχ» της Ξένιας Καλογεροπούλου. Αν κι από τότε έχει ξαναπαιχτεί πολλές φορές, δεν έτυχε να την ξαναδώ. Έτσι η ανάμνηση παραμένει θολή, όμως πολύ ζεστή. Σαν να ακούω τη μουσική του Σαββόπουλου “Ιθαγδάτηηη, νησάκι που…”, σαν να βλέπω μια τεράστια γοργόνα επί σκηνής να θέλει να μου πάρει το μυαλό…

Γιατί επέλεξες να γίνεις ηθοποιός;

* Για να ζω πολλές ζωές.

Ποιοι δάσκαλοι σου διεύρυναν τους ορίζοντες;

* Όλοι εκείνοι που με τις εικόνες, τους ήχους ή τις λέξεις τους με έκαναν να τολμήσω να επισκεφτώ το παραπέρα.

Tι σηματοδοτεί για σένα η ένταξη σου στην Εταιρεία Θεάτρου Sforaris και η συνεργασία σου με τον σκηνοθέτη Γιάννη Καλαβριανό; Πώς γνωριστήκατε με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας;

* H ίδρυση των Sforaris με βρίσκει λίγο μετά την επιστροφή μου από την Άγγλία όπου βρισκόμουν για μεταπτυχιακές σπουδές. Ισχύς εν τη ενώσει λοιπόν πέντε αποφοίτων του Τμήματος Θεάτρου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με σκοπό να κυνηγήσουμε το όνειρο στη μεγάλη πόλη. Οι κοινές σπουδές και η γνωριμία μας από τα χρόνια της Θεσσαλονίκης, κάποιοι δε είχαμε ήδη συνεργαστεί στην Πειραματική Σκηνή της “Τέχνης”, εξασφάλισαν εξαρχής έναν κοινό κώδικα δουλειάς. Μια πορεία 8 χρόνων, με συγκινήσεις και δυσκολίες, με αγωνίες και μεγάλες χαρές για να φτάσουμε πια να μιλάμε για μια τρίτη συμμετοχή των Sforaris στο Φεστιβάλ Αθηνών αλλά και σε Φεστιβάλ του εξωτερικού. Ο Γιάννης Καλαβριανός με τις ιδέες και το γραπτά του, το πείσμα αλλά και το χιούμορ, βασικός δορυφόρος αυτής της προσπάθειας.

Αν κάθε παράσταση έχει τη μαγική ιστορία της, οι “Γιοι και Κόρες” ποια ιστορία κρύβουν;

* Το “Γιοι και Κόρες” είναι μια παράσταση για τις καθημερινές ιστορίες και την Ιστορία, πλέον όμως, έπειτα από δύο χρόνια παραστάσεων έχει αποκτήσει πια και τη δική του ιστορία. Κομοτηνή, Κρήτη, Λήμνος, Σαράγεβο, Τήνος, Πειραιώς 260, είναι μόνο μερικά από τα μέρη όπου ξεδιπλώθηκαν οι αφηγήσεις των παππούδων και των γιαγιάδων. Σε κάθε τόπο, στο τέλος της παράστασης κάποιος θα μας πλησίαζε λέγοντας «αυτή η ιστορία μου θύμισε…» κι θα άρχιζε τη δική του αφήγηση. Αυτό κρατώ, μια αίσθηση οικειότητας, εμπιστοσύνης έστω και παροδικής, μεταξύ ημών και κοινού, ένα έδαφος εντέλει όπου για μια στιγμή οι αντιστάσεις χαλαρώνουν κι είμαστε πιο ανοιχτοί στο να ακούσουμε και να ακουστούμε.

Ποιες ευκολίες και ποιες δυσκολίες υπάρχουν όταν μια παράσταση παίζεται σε Αθήνα, περιφέρεια και εξωτερικό για δύο πλέον χρόνια;

* Η δυσκολία στη δουλειά μας έγκειται στο να μη στερεί η επανάληψη τη φρεσκάδα, τον αυθορμητισμό, το «εδώ και τώρα» από την παράσταση. Το γεγονός ότι παίξαμε σε τόσα διαφορετικά μέρη ήταν σύμμαχός μας, μας απέτρεπε από το να εφησυχάζουμε μιας και κάθε φορά είχαμε μπροστά μας μια εντελώς διαφορετική συνθήκη. Από την άλλη, η διάρκεια του χρόνου ωριμάζει μια παράσταση, της βγάζει όλους τους ωραίους της χυμούς…

O ηθοποιός κάνει τον ρόλο ή το αντίθετο;

* Ο ηθοποιός ψάχνει το ρόλο και ο ρόλος συναντιέται με τον ηθοποιό.

Στο ημερολόγιο σου, ποια μέρα της ζωής σου θα μείνει ανεξίτηλη…

* Μια ζεστή μέρα στην Κέρκυρα, στο Αχίλλειο, και μια πρόταση που μου άλλαξε τη ζωή…

Λένε πως με την παρατήρηση φτάνεις στη γνώση. Πώς το σχολιάζεις;

* Η παρατήρηση είναι αναπόσπαστο μέρος της γνώσης, όχι μια διαδικασία για να “φτάσεις” στη γνώση, η γνώση ούτως ή άλλως δεν είναι τερματικός σταθμός, δεν έχει τέλος, η παρατήρηση εμπεριέχεται στην ουσία της γνώσης. Από μωρά παιδιά παρατηρούμε για να κατανοήσουμε και να σταθούμε στον κόσμο. Το βάθος και το θάρρος με τα οποία συνεχίζουμε την παρατήρηση στην ενήλικη ζωή, κατά πόσο θέλουμε ή όχι να μην είμαστε στο σκοτάδι, αποτελεί προσωπική επιλογή.

Οι καθημερινές μας συναναστροφές, ο τρόπος που παρουσιάζουμε τον εαυτό μας στους άλλους έχουν κάτι κοινό με τον τρόπο που ο ηθοποιός παρουσιάζει έναν χαρακτήρα στο κοινό;

* Δεν θα το έλεγα. Έχουμε παραδείγματα σπουδαίων κωμικών ηθοποιών που στην προσωπική ζωή μάλλον μελαγχολικούς θα τους χαρακτήριζε κανείς ή το αντίθετο. Σαφώς ο ηθοποιός κουβαλάει πάντα κάτι από τον εαυτό του αλλά την ίδια στιγμή καλείται αυτό το κάτι να το ξεχάσει. Κι ακριβώς αυτή η σύγκρουση ανάμεσα στον “πραγματικό” και στο “θεατρικό” εαυτό, μπορεί να παρουσιάσει επί σκηνής εξαιρετικά ενδιαφέρουσες δυναμικές και ερμηνείες.

H ζωή του ηθοποιού έχει αγωνίες, έρευνα, ψάξιμο για ακροάσεις, απογοητεύσεις και συνεχές τρέξιμο. Πώς προσαρμόζεις την καθημερινότητά σου; Είσαι έτοιμη ψυχολογικά για όλα αυτά;

* Από τη στιγμή που αποφασίζει κανείς να ασχοληθεί με το θέατρο, πρέπει να είναι προετοιμασμένος και συμφιλιωμένος με το γεγονός ότι θα αντιμετωπίσει τα παραπάνω. Η ζωή του ηθοποιού θέλει κατά βάση γερό στομάχι.

Συμμετέχεις στην παράσταση “Γράμματα αγάπης στον Στάλιν”. Μια παράσταση που έτυχε θερμής υποδοχής από το θεατρόφιλο κοινό. Θέλεις να δώσεις μια περιγραφή γι’ αυτό το έργο;

* Πρόκειται για ένα έργο του Ισπανού δραματουργού Χουάν Μαγιόργκα σε μετάφραση Μαρίας Χατζηεμμανουήλ που παίζεται πρώτη φορά στην Ελλάδα. Βρισκόμαστε στην εποχή που ο σπουδαίος Ρώσος συγγραφέας του «Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα» Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ καταδικάζεται από τον σταλινισμό σε σιωπή. Η δράση του έργου λοιπόν διαδραματίζεται το 1930, όταν ο Μπουλγκάκοφ, απεγνωσμένος από την απόλυτη λογοκρισία που επιβάλλεται στα έργα του, μετατρέπεται σε συγγραφέα για έναν μόνο αναγνώστη: γράφει το ένα γράμμα μετά το άλλο στον Στάλιν ζητώντας ή να ζήσει στη Σοβιετική Ένωση ελεύθερος ως καλλιτέχνης ή να του δοθεί η άδεια να φύγει από τη χώρα. Ώσπου μια μέρα δέχεται ένα τηλεφώνημα από κάποιον που του συστήνεται ως Στάλιν. Δυστυχώς το τηλεφώνημα διακόπτεται ακριβώς την ώρα που ο Στάλιν είναι έτοιμος να του ορίσει μια συνάντηση πρόσωπο με πρόσωπο, εντείνοντας ακόμα περισσότερο την ανάγκη του καλλιτέχνη να έρθει σε επαφή μαζί του. Η πολυπόθητη συνάντηση, με τη βοήθεια και της συζύγου του Μπουλγκάκοβα, τελικά θα πραγματοποιηθεί, με απρόσμενες όμως εξελίξεις.

Τι έχεις να πεις για τη συνεργασία με το σκηνοθέτη και συνάδελφό σου Δημήτρη Μυλωνά και τους συμπρωταγωνιστές σου Μελέτη Ηλία και Στάθη Σταμουλακάτο;

* Ο Δημήτρης Μυλωνάς, έμπειρος ηθοποιός, κουβαλάει ένα οργανωμένο σύστημα δουλειάς, μια μέθοδο, κι αν και μιλάμε για την πρώτη του σκηνοθεσία, ήταν ξεκάθαρο τι παράσταση ήθελε να στήσει και πώς να τη διδάξει. Με βασικό εργαλείο τους οργανωμένους αυτοσχεδιασμούς και το υλικό που γεννιέται στην πρόβα, δούλεψε με λεπτομέρεια, μεθοδικότητα αλλά και τρέλα πάνω στην παράσταση τονίζοντάς μας συνέχεια ότι το θέατρο είναι μια επιστήμη με πάθος. Ο σύζυγός μου επί σκηνής Μελέτης Ηλίας, ένα παράδειγμα συνεργάτη, με σκηνική ευφυΐα και ευαισθησία, απόλυτα δοσμένος στο ρόλο, ταυτόχρονα όμως και γενναιόδωρος απέναντι στον/στην παρτενέρ του. Τέλος, τι να πρωτοπώ για τον Στάθη Σταμουλακάτο, ποιος άλλος θα μπορούσε να θυμίσει τον Στάλιν περισσότερο, να τον υποδυθεί ακροβατώντας ανάμεσα στη στιβαρότητα και το χιούμορ, το επικίνδυνο και το γελοίο;

Πώς προσέγγισες αυτήν τη σπουδαία προσωπικότητα που υποδύεσαι, την Μπουλγκάκοβα;

* H Μπουλγκάκοβα είναι η χαρά της ζωής. Χυμώδης, εξωστρεφής, με πάθη, πρακτική. Είναι εκείνη που βρίσκεται πίσω από το μεγάλο καλλιτέχνη, στήριγμά του, κυματοθραύστης των εμμονών του, εμψυχωτής του. Ο Μπουλγκάκοφ αποκλεισμένος από την πλήρη λογοκρισία έχει μήνες να γράψει κι αυτό για μια τέτοια προσωπικότητα ισοδυναμεί με το θάνατο. Έχοντας μπροστά της, όπως ο ίδιος της λέει, ένα ζωντανό – νεκρό, θα κάνει τα πάντα για να τον σώσει από τον αποκλεισμό και την τρέλα. Χρησιμοποιεί όλα τα μέσα προκειμένου να τον βγάλει από το λαβύρινθο στον οποίο βρίσκεται, να τον φέρει κοντά της, να τον κρατήσει στη ζωή. Είναι μια γυναίκα με τσαμπουκά, πείσμα, θάρρος, μια γυναίκα που αγαπά βαθιά. Το νήμα λοιπόν του ρόλου είναι ότι “θα κάνω τα πάντα να σώσω τον άντρα μου από βέβαιο θάνατο”, προσπαθώντας αυτό το “τα πάντα” να μη λογοκρίνεται από τον “πραγματικό” μου εαυτό αλλά να φιλτράρεται και να τροφοδοτείται από τις προτεινόμενες συνθήκες του έργου.

Πόση σημασία έχει στο θέατρο ο χειρισμός των εντυπώσεων;

* Το θέατρο ταυτίζεται με την έκθεση, άρα και με την εντύπωση. Πάντα θέλουμε η εντύπωση να είναι καλή. Το αν και τι θυσιάζει κανείς στο βωμό της “καλής εντύπωσης” είναι καθαρά προσωπική υπόθεση.

O σημερινός καλλιτέχνης οφείλει να είναι πολιτικοποιημένος κατά τη γνώμη σου ή όχι; H τέχνη είναι η ζωντανή απόδειξη των αλλαγών σε μια κοινωνία;

* Η τέχνη από τη φύση της είναι πολιτική από τη στιγμή που προσπαθεί να διαχειριστεί καθολικά ζητήματα που αφορούν στο βιός του ανθρώπου και να τα εκφράσει δημόσια όπως τον έρωτα, το θάνατο, τη σχέση του με την εξουσία. Φυσικά οι φόρμες που επιλέγει ο καλλιτέχνης για να εκφραστεί αλλάζουν, πολλές φορές και ριζικά, πλέον το σημαίνον δεν είναι μόνο το περιεχόμενο αλλά και ο τρόπος παρουσίασής του. Αυτές οι αλλαγές σαφώς αντανακλούν την εποχή και την κοινωνία. Αλίμονο σε μια τέχνη όπου ο καλλιτέχνης αγνοεί, αδιαφορεί, διακόπτει τη συνομιλία με το πολιτικό, με το δημόσιο και κατατρέχει σε μια αυτοαναφορική εκτόνωση ασύνδετη με το “έξω”.

Σε ποια θεατρικά έργα θα ήθελες να παίξεις;

* Θα ήθελα να παίξω σε καλές παραστάσεις.

Ποιοι συγγραφείς σε ενδιαφέρουν ιδιαίτερα;

* Ο Ευριπίδης, ο Σαίξπηρ, ο Τσέχοφ κι όσοι δεν έχω ακόμα ανακαλύψει.

Σε ποια δουλειά θα είναι η επόμενη συμμετοχή σου και ποια είναι τα σχέδιά σου για το άμεσο μέλλον;

* Το “Γιοι και Κόρες” σύντομα θα κατεβάσει αυλαία. Όσο για το “Γράμματα αγάπης στον Στάλιν”, δεν έχει καιρό που ξεκίνησε το ταξίδι του, εύχομαι να είναι μακρύ. Για το καλοκαίρι δεν έχω κλείσει κάτι. Αν δεν προκύψει κάποια δουλειά, θα μαζέψω πολλά πολλά βιβλία και θα πάω στο μικρό μας εξοχικό στη Χαλκιδική να καθήσω με την οικογένειά μου.

Τι σημαίνουν για σένα οι λέξεις:

* Έκθεση = κορμί σε αδρεναλίνη
* Ψέμα = φόβος
* Λάθος = διαδικασία της γνώσης
* Θυμός = τόσα πολλά μαζί εκείνη την ώρα που τώρα δεν υπάρχει μια λέξη
* Φόβος = απομόνωση
* Χαμόγελο = το πρόσωπο στην ομορφότερή του στιγμή
* Έρωτας = δόνηση
* Αγάπη = ζωή

Τέλος, ποια είναι η σχέση σου με τα ζώα; Συμβιώνεις με κάποιο κατοικίδιο;

* Τα λατρεύω, ιδίως τους σκύλους! Αυτήν τη στιγμή δεν συμβιώνω με κάποιο κατοικίδιο. Έχω μεγαλώσει με σκυλιά, μοναχοπαίδι γαρ η σχέση μου πολύ δυνατή, ακριβώς όμως επειδή τα αγαπώ πολύ και τα σέβομαι, ξέρω ότι για την ώρα δεν μπορώ να τους προσφέρω το βασικότερο που ζητάνε από τον άνθρωπο: χρόνο. Εύχομαι οι συνθήκες να αλλάξουν σύντομα και να υιοθετήσω τουλάχιστον ένα σκύλο!

Juan Mayorga – “Γράμματα αγάπης στον Στάλιν”

Συντελεστές

Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Μυλωνάς
Σκηνικά – κοστούμια: Κωνσταντίνος Ζαμάνης
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Μουσική και Ηχητικός Σχεδιασμός: Λάμπρος Πηγούνης
Επιμέλεια Κίνησης: Θάλεια Δήτσα
Μακιγιάς και Κομμώσεις: Λένια Saw
Video trailer: Βαγγέλης Λαΐνας
Φωτογραφίες: Πάνος Μιχαήλ
Αφίσα: Παναγιώτης Βωβός

Ερμηνεύουν

Μπουλγκάκοφ: Mελέτης Ηλίας
Μπουλγκάκοβα: Άννα Ελεφάντη
Στάλιν: Στάθης Σταμουλακάτος

Πληροφορίες

Eταιρεία θεάτρου «Εν Δράσει»
Juan Mayorga
“Γράμματα αγάπης στον Στάλιν”
Studio Μαυρομιχάλη
Μαυρομιχάλη 134
Τηλ. 210.64.53.330.

* Οι φωτογραφίες είναι του www.catisart.gr

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
692ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
- Advertisement -

Τελευταία άρθρα

Cat Is Art