Cat Is Art

Ασπασία Παπαθανασίου. «Έφυγε» αφού πρώτα ταξίδεψε το αρχαίο δράμα σε ολόκληρο τον κόσμο

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Μία από της σημαντικότερες μορφές της αναβίωσης του αρχαίου δράματος, η σπουδαία ηθοποιός και συγγραφέας Ασπασία Παπαθανασίου, έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 102 ετών και θα ταφεί σε στενό φιλικό κύκλο.
Υπήρξε μία από τις γνωστότερες Ελληνίδες τραγωδούς, η οποία ταξίδεψε το αρχαίο δράμα σε ολόκληρο τον κόσμο κερδίζοντας μεγάλες τιμητικές διακρίσεις για την ανεκτίμητη προσφορά της στον πολιτισμό.

***

Η Ασπασία Παπαθανασίου γεννήθηκε το 1918 στην Άμφισσα και ήταν κόρη του καθηγητή γυμνασίου Ευθύμιου Παπαθανασίου. Αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου με άριστα και πρωτοεμφανίστηκε στη σκηνή το 1940, με το θίασο της Μαρίκας Κοτοπούλη. Ακολούθησαν οι συνεργασίες με τους θιάσους Κατερίνας Ανδρεάδη, Ενωμένων Καλλιτεχνών, Τζαβάλα Καρούσου, με τον οποίο ίδρυσαν και την Εταιρεία Ελληνικού Θεάτρου, Μάνου Κατράκη, Σπύρου Μουσούρη και Κρινιώς Παπά κ.ά.

Η Ασπασία Παπαθανασίου, το 1962, ως Μήδεια.

Στο Πειραϊκό Θέατρο του Δημήτρη Ροντήρη ερμήνευσε, από το 1957 έως το 1966, κορυφαίους τραγικούς ρόλους όπως αυτοί της Μήδειας, της Ηλέκτρας, της Κλυταιμνήστρας κ.α., στην Ελλάδα αλλά και σε δεκάδες χώρες του εξωτερικού όπου επίσης διέπρεψε. Ανάμεσα στα ξένα θέατρα με τα οποία συνεργάστηκε ήταν το Θέατρο Μαγιακόφσκι της Μόσχας, ο θίασος Μαρτανιβίλι της Τιφλίδας και το Ακαδημαϊκό Ουκρανικό Θέατρο του Κιέβου. Στη Μόσχα, εξάλλου, βρισκόταν όταν επιβλήθηκε στην Ελλάδα η Δικτατορία εξαιτίας της οποίας αναγκάστηκε να μείνει αυτοεξόριστη στην Ευρώπη ως το 1974.

***

Το 1975 ίδρυσε, μαζί με τον σύντροφό της Κώστα Μαυρομάτη, την Πνευματική και Καλλιτεχνική Εταιρεία «Δεσμοί», με βασικό στόχο τη θεατρική και πολιτιστική αποκέντρωση, μέσω της οποίας παρουσίασε πολλές παραστάσεις αρχαίου δράματος σε ολόκληρη την Ελλάδα. Το 1991 οι «Δεσμοί» ίδρυσαν το Κέντρο Έρευνας και Πρακτικών Εφαρμογών του Αρχαίου Ελληνικού Δράματος στο οποίο ανέλαβε νευραλγικά πόστα.

***

Από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 και για την επόμενη 20ετία πρωταγωνίστησε σε μεγάλες παραγωγές αρχαίου δράματος που ανέβασαν, μεταξύ άλλων, το Αμφι-Θέατρο του Σπύρου Α. Ευαγγελάτου, ο ιαπωνικός θίασος Toho, το Εθνικό Θέατρο, το ΔΗ.ΠΕ,ΘΕ Καλαμάτας κ.α.

Πολυβραβευμένη, τιμήθηκε, μεταξύ άλλων, με τον τίτλο του Officier της Τάξεως των Τεχνών και των Γραμμάτων από τη Γαλλική Κυβέρνηση, το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, τον τίτλο του Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος, το Α’ Βραβείο του Φεστιβάλ του Θεάτρου των Εθνών, το Χρυσό Μετάλλιο του Δήμου Αθηναίων κ.α.

***

Παράλληλα, υπήρξε και μια εξέχουσα προσωπικότητα και αγωνίστρια της Αριστεράς στους κόλπους της οποίας είχε ενταχθεί από νεαρή ηλικία. Η κοινωνική και πολιτική της ευαισθησία παρέμενε αμείωτη μέχρι και τα τελευταία χρόνια της ζωής, ενώ δεν δίσταζε να παρεμβαίνει κατά καιρούς δημόσια μέσα από δηλώσεις και κείμενά της.

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής ήταν ενταγμένη στις τάξεις του εφεδρικού ΕΛΑΣ ενώ συμμετείχε και στα Δεκεμβριανά. Μαζί με άλλους αριστερούς συναδέλφους της – κυρίως την Αλέκα Παΐζη, κατηγορήθηκε για τη δολοφονία της Ελένης Παπαδάκη. Η ίδια έχει πει ότι «στο δικαστήριο βγήκε όλη η αλήθεια, ότι την Παπαδάκη τη σκότωσε ένας πράκτορας των Εγγλέζων που είχε κάνει κι άλλα πράγματα. Εμείς δώσαμε τα πάντα στον απελευθερωτικό αγώνα και μας έγραφαν έξω από το σπίτι “θα πεθάνετε κουμμούνια”.»

 

 

Το 1996 η Ασπασία Παπαθανασίου, ως Κλυταιμνήστρα με τη Λυδία Κονιόρδου (Ηλέκτρα) στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, με το Εθνικό Θέατρο.

 

Η Ασπασία Παπαθανασίου πρωτοστάτησε στην αναβίωση του αρχαίου δράματος και μετά την επιστροφή της στην Ελλάδα, το 1975 –είχε αυτοεξοριστεί στο Λονδίνο κατά τη διάρκεια της Χούντας, ίδρυσε τους «Δεσμούς» και μετέπειτα (1991), το Κέντρο Αρχαίου Δράματος. Η ίδια αφιέρωσε μεγάλο κομμάτι της ζωής της στην προαγωγή της θεωρητικής μελέτης και της έρευνας γύρω από το αρχαίο δράμα καθώς και στην ανάδειξη της κληρονομιάς του.

 

 

 

Εκτύπωση
Παναγιώτης ΜήλαςΑσπασία Παπαθανασίου. «Έφυγε» αφού πρώτα ταξίδεψε το αρχαίο δράμα σε ολόκληρο τον κόσμο

Related Posts