O διάσημος Άγγλος συγγραφέας Aldous Huxley λάτρευε το έργο του Ιταλού ζωγράφου της Αναγέννησης Piero della Francesca. Στο διάσημο δοκίμιό του «The Best Picture» (που δημοσιεύτηκε αρχικά στη συλλογή Along the Road), ο Huxley χαρακτήρισε το έργο «Η Ανάσταση» (The Resurrection) ως «την καλύτερη εικόνα στον κόσμο».
Το συγκεκριμένο δοκίμιο υπήρξε καταλυτικό, καθώς όχι μόνο βοήθησε στην επανανακάλυψη της αξίας του καλλιτέχνη στο ευρύ κοινό, αλλά έσωσε και το ίδιο το έργο κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο Σύνδεσμος μεταξύ Huxley και Piero della Francesca
Το Αριστούργημα: Η νωπογραφία «Η Ανάσταση» βρίσκεται στο Μουσείο του Σανσεπόλκρο (Museo Civico di Sansepolcro) στην Τοσκάνη της Ιταλίας—τη γενέτειρα του Piero. Ο Huxley εντυπωσιάστηκε από την εντυπωσιακή γεωμετρική ακρίβεια του πίνακα, τα ζωντανά χρώματα και το βάθος που δημιουργούσε η αντίθεση ανάμεσα στους κοιμισμένους Ρωμαίους στρατιώτες στο κάτω μέρος και τον αγέρωχο Χριστό.
Η Ιστορία της Διάσωσης: Το καλοκαίρι του 1944, κατά την προέλαση των Συμμάχων στην Ιταλία, ένας νεαρός Βρετανός αξιωματικός του πυροβολικού, ονόματι Κάπτεν Anthony Clarke, έλαβε εντολή να βομβαρδίσει την πόλη Σανσεπόλκρο. Ο Clarke, ο οποίος ήταν λάτρης της τέχνης, είχε διαβάσει το δοκίμιο του Huxley. Αψηφώντας τις στρατιωτικές διαταγές και με κίνδυνο να δικαστεί για ανυπακοή, απέφυγε να διατάξει πυρά στην πόλη. Χάρη σε αυτή του την απόφαση, διασώθηκε η πόλη αλλά και το αριστούργημα του Piero.
Η Κληρονομιά: Σήμερα, το έργο αυτό προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες που πραγματοποιούν το λεγόμενο “The Piero della Francesca Trail”, ακολουθώντας τα βήματα του Huxley για να δουν από κοντά την επιβλητική νωπογραφία. Ο ίδιος ο Βρετανός συγγραφέας θεωρούσε ότι η τελειότητα της σύνθεσης παντρεύει την τέχνη με την υψηλή μαθηματική αντίληψη, χαρακτηριστικό γνώρισμα του Piero.
Ηρεμία και δύναμη
Η Ανάσταση» του Πιέρο ντελα Φραντσέσκα είναι ένα αριστούργημα του 1450-60 που συνδυάζει τον ουμανισμό της Αναγέννησης με μια σύνθετη μαθηματική προοπτική και απεικονίζει αριστοτεχνικά τη μετάβαση από το ανθρώπινο στο θεϊκό.
Ο Χριστός κοιτάζει ευθέως τον θεατή με μια αίσθηση ηρεμίας και δύναμης. Στο κάτω μέρος, τέσσερις στρατιώτες κοιμούνται, ενώ -σύμφωνα με την παράδοση-, ο ένας εξ αυτών (με το καφέ ρούχο) θεωρείται αυτοπροσωπογραφία του Pierro Della Francesca.
Το έργο αποτελεί ορόσημο για τη γεωμετρική δομή, χαρακτηριστικό της μαθηματικής προσέγγισης του καλλιτέχνη στη ζωγραφική. Είναι η στιγμή που ο Χριστός κερδίζει το θάνατο, όπως υποδηλώνει η θέση του αριστερού Του ποδιού επάνω στο τοιχίο του τάφου Του, τον οποίο ο Pierro della Francesca έχει σχεδιάσει ως μία κλασική σαρκοφάγο. Η λιτή και απαθής μορφή Του υψώνεται πάνω από τέσσερις φρουρούς-στρατιώτες που κοιμούνται, συμβολίζοντας τη διαφορά μεταξύ της θείας και της ανθρώπινης φύσης.
Συμβολική σημασία
Το τοπίο, βυθισμένο στο φως της αυγής, φέρει επίσης μια συμβολική σημασία: η αντίθεση ανάμεσα στα καταπράσινα νεαρά δέντρα στα δεξιά και στα γυμνά γέρικα δέντρα στα αριστερά του Χριστού συμβολίζει την ανακαίνιση των ανθρώπων από το φως της Αναστάσεως.
Η Ανάσταση του Pierro Della Francesca, 1450
Palazzo della residenza, Museo civico di Sansepolcro
(fresco) με μεικτή τεχνική, 225×200 εκ.
