Η αγάπη θέλει δύο και η μουσική του Νίκου Μαμαγκάκη Βιολοντσέλο και Ορχήστρα

Κάποτε μια γυναίκα μού είπε ότι πέρασε ένα Καλοκαίρι με τη μουσική μου, και με ευχαριστεί.

– Με ποια μουσική μου; Τη ρώτησα.

– Η αγάπη θέλει δύο, μου λέει…

Ρε γαμωτο σκέφτηκα, αντί να μου πει ότι της αρέσει άλλο αυτό βρήκε; Γιατί δε μου είπε ότι της άρεσε το Κοντσέρτο μου για Βιολοντσέλο και Ορχήστρα; Είμαι όμως χαρούμενος που έχω γράψει αυτά τα τραγούδια γιατί αγαπήθηκαν. Τραγουδήθηκαν.

«Θα κάψω για χάρη σου και το φεγγάρι, σκληρό μου αγόρι, χλωμό παλικάρι.»

«Σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ. Η αγάπη αυτή με πεθαίνει. Σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ. Η αγάπη αυτή μ’ ανασταίνει.»

«Η αγάπη θέλει δύο για να ζεσταθεί, να παλέψει με το κρύο, να στεριώσει να σταθεί.»

«Στάζουν τα χείλη σου αρμύρα, δέθηκα στη δική σου μοίρα, στον ήλιο του μεσημεριού.»

«Αλητάκι μπατιράκι, μες στους δρόμους τριγυρνώ, σήκωσα το μπαιράκι, δε με νοιάζει κι αν πεινώ.»

Δούλεψα με τον Φίνο και τη Βουγιουκλάκη.

Δούλεψα ειλικρινά. Το έκανα με όλη μου την καρδιά. Μη νομίζεις πως ήταν εύκολο να δουλεύεις με αυτούς. Ξέρανε ακριβώς τι θέλανε, και όποιος έμπαινε στο χώρο αυτό και δεν έκανε έφευγε στα τρία δευτερόλεπτα πυξ – λαξ.

Το τραγούδι δεν το ευτέλισα. Έγραψα τραγούδια ελαφριά επειδή αυτό υπαγορευόταν από τις ανάγκες του Σινεμά, αλλά έγραψα και αυτά που ήθελα.

Ήρθαν εταιρειάρχες. Μου πρόσφεραν χρήματα και μου ζήτησαν 10 τραγούδια σαν το «Σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ.» Τους είπα: «Λυπάμαι, δε μπορώ να το κάνω.»

Όσες φορές πλησίασα το κοινό έκανα επιτυχίες αλλά φοβήθηκα. Δε θέλω την εύκολη επιτυχία γιατί έρχεται και παρέρχεται μέχρι να πεις κύμινο. Πίστεψέ με. Είχα ευχέρεια στη μουσική. Θα μπορούσα σήμερα να είμαι ζάπλουτος. Δεν επεδίωξα να γίνω.

Υπάρχουν τραγουδοποιοί που δεν πήγαν το τραγούδι ούτε μισό βήμα παραπέρα και έβγαλαν πολλά χρήματα. Ζορίζομαι γιατί αποχαιρετώ τον κόσμο και πρέπει να λέω την αλήθεια.

Είμαι από τους πρώτους που έγραψαν ηλεκτρονική μουσική το 1957. Τα έργα μου της Avant Garde βρήκαν την απήχηση που έπρεπε. Παίχτηκαν από μεγάλες ορχήστρες.

Ήμουν πιτσιρικάς και μ’ έπαιζε η Συμφωνική της Βοστώνης, η μεγαλύτερη ορχήστρα του αιώνα. Πήγαινα στη Βοστώνη, άκουγα το έργο μου, και δεν πίστευα ότι το έχω γράψει εγώ.

Από την άλλη μεριά δεν μπορούσα να αφήσω το κείμενο του Μακρυγιάννη, ή το θείο κείμενο του Βιτσέντζου Κορνάρου, τον Ερωτόκριτο, ή του Γεωργίου Χορτάτση την Ερωφίλη, ή την Όπερα του καραγκιόζη, ενός από τα πιο δυνατά στοιχεία του Νεοελληνικού Πολιτισμού.

Αυτό που με γοητεύει και με ταλανίζει είναι ο ελληνικός λόγος. Τόσο ο νέος όσο και ο αρχαίος. Γιατί έχω κάνει και τα ποιήματα της Σαπφούς, και το Άσμα Ασμάτων του Σολομώντα στη μετάφραση των Εβδομήκοντα. Μουσική και λόγος ήταν κάποτε μαζί. Όλος ο αρχαίος λόγος τραγουδιόταν.

Οι άνθρωποι μιλούσαν ρυθμοποιημένα. Αυτό είναι σίγουρο. Η Τέχνη όταν είναι σωστή προσφέρει μια λύτρωση. Μια κάθαρση.

Κάθε έργο τέχνης θέλει να κάνει τους ανθρώπους να λειτουργήσουν αισθητικά. Όταν θεάσαι και ακροάσαι, χωρίς να το καταλαβαίνεις λειτουργείς. Λυτρώνεσαι.

Αυτή είναι και η δική μου πρόθεση…

Ο Νίκος Μαμαγκάκης έφυγε από τη ζωή στις 24 Ιουλίου και η Φίνος Φιλμ δεν ξεχνά την προσφορά του συνθέτη στη μουσική παρακαταθήκη που άφησε.

Ο Νίκος Μαμαγκάκης είχε συνεργαστεί και με την εταιρεία παραγωγής ταινιών για 6 φιλμ και ανήμερα της επετείου του θανάτου του, η Φίνος Φιλμ ανέβασε στα social media ένα βίντεο ως μια μικρή μνεία στη συνεργασία τους.

Στη λεζάντα γράφει: «Ακούραστος εργάτης της τέχνης και υπερβολικά σεμνός ως προς το έργο του, ο Νίκος Μαμαγκάκης σφράγισε τη μουσική πορεία της χώρας μας για μισό και πλέον αιώνα. Το πλούσιο έργο του, περιλαμβάνει όλα τα είδη της μουσικής, όπως όπερες, έργα για ορχήστρα, μουσική για θέατρο και φυσικά για κινηματογράφο. Με τη Φίνος Φιλμ συνεργάστηκε σε έξι ταινίες μέσα σε μόλις δύο χρόνια (1968-1969). Σήμερα, 10 χρόνια από το θάνατό του, τον θυμόμαστε μέσα από μουσικά αποσπάσματα της ταινίας “Η Αρχόντισσα και ο Αλήτης”».

Η ανάρτηση της Φίνος Φιλμ

Το έργο του 
Ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες ο Νίκος Μαμαγκάκης, έφυγε τα ξημερώματα της 24ης Ιουλίου του 2013 από τη ζωή, σε ηλικία 84 ετών, αφήνοντας πίσω του σπουδαίο έργο. Ο Νίκος Μαμαγκάκης έπασχε από καρκίνο και νοσηλευόταν στο Ερρίκος Ντυνάν όπου βρισκόταν σε κώμα.

Η εργογραφία του περιλαμβάνει όλα τα είδη: μουσική για το θέατρο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, όπερες, ηλεκτρονική μουσική, έργα για ορχήστρα, κύκλους τραγουδιών και άλλα.

Ο Νίκος Μαμαγκάκης γεννήθηκε στο Ρέθυμνο το 1929. Καταγόταν από οικογένεια λαϊκών μουσικών (μεταξύ των οποίων και ο «θρυλικός» λυράρης Ανδρέας Ροδινός).

Ξεκίνησε τις σπουδές του από το Ωδείο Αθηνών με καθηγητές στα θεωρητικά τους Μ.

Κουτούγκο, Α. Ευαγγελάτο, Μ. Βάρβογλη και Επ. Φασιανό και εν συνεχεία από το 1957 μαθήτευσε στην Ανώτατη Μουσική Σχολή του Μονάχου δίπλα στους Καρλ Ορφ και Γκέντσμερ. Μετά από παραμονή 8 ετών στην Ευρώπη, επέστρεψε οριστικά στην Αθήνα το 1965.

Το 1962 πήρε το Β’ βραβείο του μουσικού διαγωνισμού “Μάνος Χατζιδάκις” του ΑΤΙ, με τον “Μονόλογο” για σόλο τσέλο (ερμηνευτής ο Σωτήρης Ταχιάτης). Δύο χρόνια αργότερα τιμήθηκε με το βραβείο μουσικής του Κινηματογραφικού Φεστιβάλ Θεσ/νίκης για τη μουσική του στην ταινία «Μονεμβασιά» του Γιώργου Σαρρή και το 1968, απέσπασε το βραβείο των κριτικών του Φεστιβάλ Θεσ/νίκης για τη μουσική του στην ταινία Παρένθεση» του Τ. Κανελλόπουλου.

Οι αρχικές του αναζητήσεις αφορούσαν την ανανέωση του ηχοχρώματος και τις δομικές και ρυθμικές σχέσεις που βασίζονται σε αριθμητικές αναλογίες, τόσο με βάση τα δυτικά πρότυπα όσο και με αναφορές στη δημοτική μας μουσική και κυρίως της ιδιαίτερης πατρίδας του. Σαν συνέπεια αυτής της αναζήτησης ήταν, η χρήση στα έργα του διαφόρων δημοτικών οργάνων (κρητική λύρα, σαντούρι κ.α.) ή αντίθετα η χρήση και μόνο της ηχητικότητάς τους χωρίς αυτά καθ’ εαυτά τα όργανα.

Από τα πιο γνωστά έργα του είναι: Αναρχία για κρουστά και ορχήστρα, Σενάριο για δύο αυτοσχέδιους τεχνοκρίτες για ενόργανο σύνολο, ταινία και σκηνική δράση, Παραστάσεις για φλάουτο, φωνή και σκηνική δράση, Μουσική για τέσσερεις πρωταγωνιστές, Κασσάνδρα, Ερωτόκριτος, μουσική για τον Πλούτο του Αριστοφάνη, Τριττύς, Τετρακτύς, Εγκώμιο στο Ν. Σκαλκώτα και πρόσφατα, η σύγχρονη όπερα Οδύσσεια βασισμένη στο ομώνυμο έπος του Νίκου Καζαντζάκη.

Ο Νίκος Μαμαγκάκης έγραψε μουσική και για τον ελληνικό κινηματογράφο όπως: Η δασκάλα με τα ξανθά μαλλιά, Η νεράιδα και το παλικάρι, Η αρχόντισσα και ο αλήτης (όλες του Ντίνου Δημόπουλου), Λούφα και παραλλαγή, ‘Αρπα-κόλλα, Βίος και Πολιτεία (του Νίκου Περάκη), Η λεωφόρος του μίσους (του Νίκου Φώσκολου) και πολλά άλλα.