Του Παναγιώτη Μήλα
Πάντα οι στιγμές ξεκούρασης έχουν ανάγκη μια καλή παρέα. Φυσικά η παρέα αυτή εκτός από έναν καλό και πιστό φίλο, μπορεί να είναι μια μαγική μουσική, ένα τρυφερό τραγούδι, ακόμη και μια όμορφη πόλη. Γιατί όχι και ένας χορός. Οπωσδήποτε όμως ένας γευστικός πειρασμός κάνει τη νύχτα να παίρνει άλλα χρώματα.
Κρατώντας στα χέρια μου το βιβλίο της Ειρήνης Αϊβαλιώτου «Τη νύχτα που με ακολούθησε» ανακάλυψα πολλούς πιστούς φίλους, άκουσα αξέχαστες μελωδίες, τραγούδησα αγαπημένα τραγούδια και περπάτησα στα σοκάκια, στους δρόμους και τις πλατείες μικρών και μεγάλων πόλεων.
Από το Amartano το πρώτο βήμα
Η αρχή έγινε στο γκραικάνικο χωριό Amartano, στην Κάτω Ιταλία, όπου γνώρισα τον Rodolfo Palumbo, την Encardia Matinata και τη Rondinella. Στα πόδια μας μπλέχτηκε και ο Gattamoro που με τα σκέρτσα του και την ουρά κατάρτι, μου θύμισε πως απόψε ήταν η Notte della Taranta. Μια νύχτα που θα μου κρατούσαν συντροφιά μέχρι το χάραμα οι Tamburellisti de Torrepaduli. Νύχτα γιορτής με χορό pizzica ταραντέλα. Μια νύχτα με ravioli γεμιστά με ricotta και μοσχαρίσιο κιμά. Το ποτήρι μου πάντα γεμάτο με cinque rose ενώ το δεύτερο πιάτο ήταν μια τέλεια tagliata με σάλτσα ντομάτας. Για επιδόρπιο μου πρόσφεραν semifreddo με καραμελωμένα βασιλικά σύκα. Η αυλαία έπεσε με αρωματικό εσπρέσο και amaro και πολλή μουσική.
***
Στους δρόμους της Λισαβόνας
Ευχάριστη ζέστη και αλμυρός αέρας από τον Ατλαντικό. Ο Τάγος λάμπει στα πόδια της Λισαβόνας. Στο Φάρο του Μπελέμ θαρρείς πως θα δεις τις καραβέλες των θαλασσοπόρων να επιστρέφουν από τις Δυτικές Ινδίες κατάφορτες από μπαχάρια, πλούτη, δόξα για τους βασιλείς και… μέθυσους ναυτικούς. Στο Καστέλου ντε Σάουν Ζορζέ, ένας Άγγλος μόνιμος κάτοικος της Σάντα Κρουζ ταΐζει τις γάτες. Aυτές τον αναγνωρίζουν. Είναι χορηγός τους, φαίνεται. Τρέχουν κοντά του. Από το παρατηρητήριο του κάστρου απολαμβάνω τη θέα του ωκεανού. Σπεύδω να τον βοηθήσω. Obrigado, μου λέει. Κατάκοπος πάω κι εγώ για το μεσημεριανό μου. Διαλέγω μια από τις 365 συνταγές με τις οποίες φτιάχνουν τον μπακαλιάρο. Βραστός, απαλός, κατάλευκος και τρυφερός, με λαχανικά κι ένα ψιλοκομμένο αβγό για γαρνιτούρα. Έδεσμα Portuguese με όνομα φανταχτερό και βαρύγδουπο, bacalhau a Gomes de Sa. Το συνοδεύω με ένα μπουκάλι πράσινο κρασί, Vinhos verdes του Μίνιου. Νέκταρ πορτογαλέζικο. Ελαφρώς αφρώδες με λεπτή επίγευση. Το απολαμβάνω ακούγοντας από το δρόμο της φωνή της τυφλής τραγουδίστριας των φάδος που χαρίζει φως στο μεσημέρι μου. Φάδος σαν αυτά που μας έμαθε η Αμάλια Ροντρίγκεζ. Με τα τραγούδια της ξεχάστηκα και δεν διάβασα ούτε ένα από τα ποιήματα του Φερνάντο Πεσόα.
ΑΜΑΛΙΑ ΡΟΝΤΡΙΓΚΕΖ SOLIDAO 1969
ΑΜΑΛΙΑ ΡΟΝΤΡΙΓΚΕΖ A JULIA FLORISTA
***
Υπό τους ήχους του tango
Βρίσκομαι κοντά στον αριθμό 7 της οδού Francisco Canaro. Ψάχνω να βρω την οδό Carlos Gardel γιατί εκεί θα γίνει το βράδυ η μιλόνγκα από την Orquestra Tipica Sinfonica. Όμως κάτι αναπάντεχο με έστειλε στα σοκάκια του Μπουένος Άιρες να αναζητώ εναγωνίως την Ψίχα. Τη μικρούλα γάτα μιας κυρίας, γειτόνισσας της Chorizo Parades. Μαζί μου ψάχνουν και όλοι οι γείτονες. Στο μπαλκόνι της η κυρία της βρήκε ένα μικρό κομματάκι από τη φημισμένη νοστιμιά hamon Iberico Pata Negra. Κάποιος «δωροδόκησε» την Ψίχα και τώρα όλοι ψάχνουν. Το ίδιο κι εγώ με το φόβο όμως μη και χαθώ στους δρόμους που είναι άγνωστοι σε μένα. Η μουσική από το Libertango του Astor Piazzola, μουσική ρυθμική, παλλόμενη και αισθησιακή, έχει πλημμυρίσει το χώρο της αναζήτησης. Αργά κοντά στα μεσάνυχτα οι έρευνες δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα, μέχρι τη στιγμή που έκανε την εμφάνισή της μια ασημένια Jaguar μοντέλο του ’58. Εκείνη τη στιγμή κατέρρευσα. Όταν έμαθα την αλήθεια προσπάθησα να συνέλθω τρώγοντας όλα τα σοκολατάκια Valrhona από το κόκκινο κουτί που έγραφε «La Madeline au Truffe». Αυτή την περιπετειώδη νύχτα δεν θα την ξεχάσω ποτέ. Ευτυχώς είχα μαζί μου το μικρό κασετόφωνο και 2-3 κασέτες…
***
Στον λαβύρινθο της Γκαμαλίγια
Είναι σούρουπο και από τα μισόκλειστα παράθυρα αιωρείται η φωνή της Oum Kalsoum. Της τραγουδίστριας – σύμβολο. Βρίσκομαι στην αγορά του Χαν ελ – Χαλίλι στο Παλιό Κάιρο. Εδώ μαθαίνω να κάνω κάτι που δεν ξέρω καθόλου. Μαθαίνω να κάνω παζάρι με τους πραματευτές. Μαθαίνω ακόμη από τον Ραχοτέπ την ιστορία του εμίρη Αλί ελ-Χαντίντ που είχε εκατό γυναίκες και εκατό γάτες. Μου λέει ακόμη την περιπέτεια της Φατίμα Μπάμπα, της αγαπημένης γάτας του εμίρη. Όλο αυτό το παραμυθένιο ταξίδι σε πρόσωπα της αγοράς και της πόλης με έκαναν να ξεχάσω ακόμη και το φαγητό. Προτίμησα μόνο να δροσιστώ με ένα ποτό στο Καφενείο των Καθρεφτών, το στρατηγείο του νομπελίστα Ναγκίμπ Μαχφούζ. Ζήτησα το ποτό που θυμίζει βυσσινάδα. Το λένε καρκαντέ. Είναι από ιβίσκο. Στο ποτήρι λαμπυρίζουν μικρές σταγόνες δροσιάς. Το στόμα μου είναι στεγνό. Πίνω μια μικρή γουλιά. Η γεύση του πικρή. Απόλαυση μαζί με τη μελωδία Mergin από το ούτι του Έλληνα συνθέτη Αλέκου Βρέτου.
***
Λίγο πριν από την πτώση
Ένα προγραμματισμένο ταξίδι στην Τρίπολη της Λιβύης, δεν έγινε τελικά. Τα γεγονότα έκλεισαν τις πόρτες. Έμειναν οι επιθέσεις του Καντάφι στα «γατιά», τους εξεγερμένους δηλαδή που κάποια στιγμή έδειξαν τα νύχια τους. Λίγο πριν από την πτώση του, άλλαξαν τα σχέδια και έμειναν μόνο οι ιστορίες με την αγαπημένη γάτα του Μωάμεθ, τη Μουέζα. Ακόμη έμεινε η προσμονή για να δοκιμάσω fatoosh, σαλάτα με ντομάτες, πιπεριές και αραβική πίτα. Ή ρυζότο με κολοκύθα, πράσα, πιπεριά και κόλιανδρο και κατόπιν ρεβανί με παγωτό σαφράν, λεμόνι και καραμέλα. Αντί για τις παραπάνω γεύσεις, δοκίμασα μόνο την παραδοσιακή μουσική της Λιβύης.
***
Από τις Αγκαθωπές και την Ντελαγκράτσια
Ο διάσημος «Κοκκινούλης» στο λιμάνι της Σύρου. Μια γάτα – αγελαδίτσα στις Αγκαθωπές και μια τιγρέ στην Ντελαγκράτσια, με υποδέχτηκαν στο πρώτο μου ταξίδι στη Σύρο. Στην Άνω Σύρα του Βαμβακάρη, οι τετράποδες θεές είναι αναρίθμητες. Την ίδια ώρα οι μυρωδιές από τις κουζίνες σπάνε τη μύτη, ενώ οι πενιές του Μάρκου συνοδεύουν κάθε μου βήμα.
***
Η Μπάρμπι από τη γειτονιά του Τσιτσάνη
Τη γνώρισα σε ώρες δύσκολες και για εκείνη και για μένα. Έμεινε πιστή μέχρι τέλους και πάντα πρόσφερε χαρά. Αυτό είχε μάθει περιδιαβαίνοντας τους δρόμους στη γειτονιά του Βασίλη Τσιτσάνη, στη Γλυφάδα. Τρυφερή, αλλά άσχημη. Υπερδραστήρια, αλλά ασθενική. Κάτω από το όμορφο όνομά της, έκρυβε όσα ήθελε να μη γίνονται γνωστά. Η «μπιφτεκούπολη» του Γιώργου, ήταν η αγαπημένη της…
ΑΚΡΟΓΙΑΛΙΕΣ ΔΕΙΛΙΝΑ 1973 ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ, ΓΑΛΑΝΗ
***
Στη Μήλο της πυρόξανθης γαριδούλας
Από την αφρατούλα Μπέμπα της Σίφνου, στον Ραμπαγά την ώρα του καφέ στην Απολλωνία, τον καλοζωισμένο Πούσε στην «Εργίνα» της Μήλου και τη μονόφθαλμη παμπόνηρη στην παραλία της Λαγκάδας που μου έτρωγε την τυρόπιτα χωρίς να πάρω… μυρωδιά, τελικά διάλεξα την πυρόξανθη «γαριδούλα». Η ιστορία της είναι περίεργη και δεν ξεχνιέται εύκολα.
ΚΑΛΟΚΑΙΡΑΚΙ ΣΤΗ ΜΗΛΟ – ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΥ
Ω ΜΗΛΟ ΜΟΥ ΠΕΝΤΑΜΟΡΦΗ – ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ
ΕΙΜΑΙ ΜΟΝΗ ΜΟΥ ΣΤΗΝ ΜΗΛΟ – ΛΕΓΑΚΗ – ΣΙΜΟΣ
* Να θυμίσω ότι το βιβλίο «Τη νύχτα που με ακολούθησε», της Ειρήνης Αϊβαλιώτου, εκδόθηκε από την «Άνεμος εκδοτική» (www.anemosekdotiki.gr) και μπορείτε να το αναζητήσετε σε όλα τα βιβλιοπωλεία.
