Το καλλιτεχνικό κέντρο Watermill (Νερόμυλος), στη Νέα Υόρκη, ιδρύθηκε από τον Ρόμπερτ Ουίλσον με σκοπό να αποτελέσει ένα μοναδικό χώρο έκφρασης και αναζήτησης για νέους καλλιτέχνες από όλον τον κόσμο.Το Watermill συνδιαλέγεται καλλιτεχνικά με κάθε πολιτισμό, κάθε είδους τέχνη και επιστήμη. Οι καλλιτέχνες συμβιώνουν και συνεργάζονται, χτίζοντας μια παγκόσμια καλλιτεχνική κοινότητα, στην καρδιά της οποίας βρίσκεται η ίδια η εμπειρία της δημιουργίας. Το Watermill Center επιθυμεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς της νέας γενιάς καλλιτεχνών, προωθώντας και στηρίζοντας τη δουλειά τους μέσα από ένα διεθνές δίκτυο ιδρυμάτων, τα οποία υιοθετούν νέες διεπιστημονικές μεθόδους.
Πολλοί από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες παγκοσμίως, όπως η Τρίσα Μπράουν, ο Ντέιβιντ Μπερν, η Λουσίντα Τσάιλντς, ο Φίλιπ Γκλας, η Ιζαμπέλ Υπέρ, η Ζαν Μορώ, ο Λου Ριντ, η Μιράντα Ρίτσαρντσον, η Ντομινίκ Σαντά, η Σούζαν Σάνταγκ καθώς και ο ίδιος ο Ρόμπερτ Ουίλσον, έχουν λάβει μέρος στα προγράμματα του Watermill. Επίσης θέατρα και μουσεία ανά τον κόσμο έχουν φιλοξενήσει δεκάδες πρότζεκτ που δημιουργήθηκαν στο Watermill.
Σύμφωνα με την Τζέσσυ Νόρμαν, «το Watermill είναι ό, τι καλύτερο στον χώρο των τεχνών από την εποχή που ο Πιερ Μπουλέζ ίδρυσε το IRCAM στο Παρίσι. Το ξεχωριστό ταλέντο και η μοναδική προσωπικότητα του Ρόμπερτ Ουίλσον αποτελούν τη βάση στην οποία θα στηριχτεί το όραμα για μια νέα αντίληψη γύρω από αυτό που ονομάζουμε θέατρο, συνδυάζοντας όλες τις τέχνες σε μια νέα προοπτική».
Το Byrd Hoffman Watermill Foundation διαχειρίζεται το Watermill Center και συντονίζει τα προγράμματά του. Παράλληλα έχει δημιουργηθεί ένα δίκτυο συνεργασίας με γειτονικά και διεθνή πολιτιστικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα. Τα καλλιτεχνικά προγράμματα χρηματοδοτούνται από γενναιόδωρες προσφορές ιδιωτών, ιδρυμάτων, εταιρειών και κρατικών οργανισμών.
Οι νέες εγκαταστάσεις του Watermill εγκαινιάστηκαν τον Ιούλιο του 2006. Από τότε το Watermill Center προσφέρει μια μεγάλη σειρά προγραμμάτων και δραστηριοτήτων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Ο Ουίλσον προσκαλεί κάθε φορά, στο πλαίσιο των International Summer Arts Program, 60-80 καλλιτέχνες από περισσότερες από 25 χώρες του κόσμου – 48 μέχρι στιγμής – για 4 έως 5 εβδομάδες εντατικής δημιουργικής δραστηριότητας. Οι καλλιτέχνες παρακολουθούν ημερήσια εργαστήρια με τον Ρόμπερτ Ουίλσον και τους συνεργάτες του, που βασίζονται σε νέες ιδέες τις οποίες εφαρμόζουν σε κάθε μορφής τέχνης. Οι συμμετέχοντες έχουν επίσης τη δυνατότητα να αναπτύξουν δικές τους δημιουργίες υπό την επίβλεψη του Ουίλσον. Το φιλόδοξο πρόγραμμα ολοκληρώνεται με μια σειρά διαλέξεις. Σκοπός του κέντρου είναι να προσφέρει σε νέους καλλιτέχνες το χρόνο και το χώρο για πρωτότυπη δημιουργία πάνω σε όλους τους τομείς και τρόπους καλλιτεχνικής έκφρασης, καθώς και ένα δίκτυο οργανισμών, καλλιτεχνών και αποφοίτων που θα τους στηρίξουν στην καλλιτεχνική και επαγγελματική τους πορεία.
Για τα χειμερινά προγράμματα του ιδρύματος τα οποία πραγματοποιούνται από το Σεπτέμβριο μέχρι τον Ιούνιο, μια διακεκριμένη επιτροπή από ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών – μεταξύ των οποίων ο Ουίλσον, η Μαρίνα Αμπράμοβιτς, η Αλάννα Χάις, ο Αλμπερτ Μέυσλες, ο Ζερά Μορτιέ, ο Τζον Ρόκγουελ, ο Τζόναθαν Σάφραν Φορ, ο Ρίτσαρντ Σέννετ, η Νίκε Βάγκνερ και άλλοι – επιλέγει πάνω από 15 ομάδες καλλιτεχνών και σπουδαστών οι οποίοι καλούνται να δουλέψουν μαζί πάνω σε δικές τους δημιουργίες. Οι συμμετέχοντες παρακολουθούν παράλληλα εκπαιδευτικά προγράμματα σε συνεργαζόμενες σχολές και ιδρύματα, παρευρίσκονται σε ανοικτές εκδηλώσεις (όπως πρόβες και διαλέξεις), σεμινάρια και συμπόσια, και ξεναγούνται στις εγκαταστάσεις.
Η περφόρμερ και video artist Ντάρια Μάρτιν, που ζει και εργάζεται στο Λονδίνο, γράφει για την εμπειρία της στο Watermill: «Μας προτρέπουν να χρησιμοποιούμε το χώρο όπως και όποτε μας βολεύει… Επίσης είχαμε την ευκαιρία να περιηγηθούμε στην απίθανη συλλογή αντικειμένων του Ρόμπερτ Ουίλσον χωρίς προστατευτικές βιτρίνες κτλ. – όλα αυτά μας προκαλούν να σκεφτούμε και να δουλέψουμε διαφορετικά… Αυτή η σιωπή και ηρεμία είναι χρυσός. Μπορείς να δεις τις ίδιες σου τις σκέψεις να περνάνε από μπροστά σου σαν να διαλογίζεσαι…».
