Του Μιχάλη Ψύλου
[email protected]
Μήνας διακοπών για τον περισσότερο κόσμο ο Αύγουστος – για όσους φυσικά μπορούν να πραγματοποιήσουν αυτό το «όνειρο», που έχει γίνει «θερινής νυκτός» για πολλούς.
Δικαίωμα στις διακοπές έχουν φυσικά και οι πολιτικοί – άνθρωποι είναι κι αυτοί. Όσο και αν ειδικά για τους κυβερνώντες τα πράγματα είναι δύσκολα, με τόσες πυρκαγιές να κατακαίουν τη χώρα.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε μάλιστα ανακοινώσει στο καθιερωμένο μήνυμά του την περασμένη Κυριακή ότι ήταν «η τελευταία ανασκόπηση πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές. Για λίγες Κυριακές δεν θα έχουμε το καθιερωμένο μας ραντεβού, η δουλειά όμως συνεχίζεται κανονικά».
Το να κυβερνάς σημαίνει άλλωστε να είσαι διαθέσιμος ανά πάσα στιγμή. Το «κόκκινο τηλέφωνο» μπορεί να χτυπήσει στις 3 το πρωί και κάποιος πρέπει να το σηκώσει. Μπορούν τελικά οι πολιτικοί – και δη οι πρωθυπουργοί – να πάνε διακοπές;
Στη Γαλλία, που επίσης πλήττεται από τις πυρκαγιές, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί έβαλε τη δαμόκλειο σπάθη πάνω από τους υπουργούς του: αν το απαιτεί η κατάσταση, θα πρέπει να εγκαταλείψουν τις διακοπές τους. Τελικά, ο Γάλλος πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι θα «κοιμόταν αγκαλιά με το τηλέφωνό του όλο τον Αύγουστο».
«Καλύτερη χώρα με ξεκούραστη ηγεσία»
Ένας φίλος ψυχολόγος, με τον οποίο συζητήσαμε το θέμα στις διακοπές, ήταν σαφής: Η χώρα θα ήταν καλύτερη αν οι πολιτικοί κοιμόντουσαν και ξεκουράζονταν όσο χρειάζονται. «Η ξεκούραση δεν είναι για αναψυχή, αλλά έχει σχέση με την απόδοση, είναι για θεραπεία», ήταν η επιστημονική του άποψη για τις διακοπές και των πολιτικών.
Ζήτησα φυσικά τη γνώμη του και για την πρόσφατη αποκάλυψη της πρωθυπουργού της Ιαπωνίας, Σαναέ Τακάιτσι, ότι κοιμάται «μηδέν έως τρεις ώρες την ημέρα» από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά της… Και στον ελεύθερο χρόνο της, σιδερώνει εσώρουχα.
Προφανώς, γνωμάτευσε ο φίλος ψυχολόγος, η 65χρονη Γιαπωνέζα πρωθυπουργός θέλει να παρουσιαστεί στους συμπατριώτες της ως μια γυναίκα με εξαιρετική εργασιακή ηθική. Πιθανώς ήλπιζε ότι αυτό θα έκανε τους συμπολίτες της να αναγνωρίσουν την αφοσίωσή της στη δουλειά.
Εξάντληση και πατριωτισμός
Αλλά η εξάντληση δεν είναι πατριωτισμός. Άλλωστε, ο έπαινος της εξάντλησης δεν έγινε δεκτός με καλό μάτι από τους συμπατριώτες της Τακάιτσι.
Αφενός, έχει αποδειχθεί επιστημονικά εδώ και καιρό ότι η υγεία και η απόδοση φτάνουν στο αποκορύφωμά τους όταν κάποιος κοιμάται έξι έως οκτώ ώρες τη νύχτα.
Στις μέρες μας, οι πολίτες σίγουρα θα προτιμούσαν κάποιον πρωθυπουργό να είναι ξεκούραστος σε μια θέση όπου διοικεί έναν στρατό και αποφασίζει για τη μοίρα των ανθρώπων.
Στην Ιαπωνία, η έννοια του karoshi – θάνατος από υπερβολική εργασία – υπάρχει ήδη, και η είδηση ότι η πρωθυπουργός καλούσε συμβούλους στις 3 το πρωί προκάλεσε αναταραχή. Ο ιαπωνικός λαός, μέσα από τα social media, αμφισβήτησε κυρίως την ικανότητά της ως πρωθυπουργού, όντας άυπνη. Ήταν ένα τρομερό παράδειγμα για τη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου, που προσπαθεί να διδάξει στους πολίτες της ότι υπάρχει ζωή πέρα από την εργασία.
«Όσοι δεν κοιμούνται χάνουν την ικανότητα διάκρισης, αποκαλύπτουν κακή διαχείριση και αδυναμία ανάθεσης αρμοδιοτήτων», μου είπε ο ψυχολόγος.
Αυτό δεν έχει να κάνει και με τη γνωστή δήλωση του πρωθυπουργού μας, «ποιος θα σηκώσει το κόκκινο τηλέφωνο αν χτυπήσει στις 3 το πρωί;», ρώτησα τον φίλο ψυχολόγο, για να ευθυμήσω την κουβέντα.
«Μόνο η παρατεταμένη στέρηση ύπνου θα μπορούσε να επηρεάσει την κρίση και να απειλήσει τη διαχείριση των εθνικών κρίσεων», ήταν η απάντησή του. Άλλωστε, η επιτυχία ενός ισχυρού πολιτικού είναι να περιβάλλεται από πολλούς συνεργάτες που, στην πραγματικότητα, κάνουν όλη τη σκληρή, κουραστική δουλειά γι’ αυτόν – και που δεν υποφέρουν από στέρηση ύπνου.
Η συμβουλή του Κλίντον στον Ομπάμα
Όταν ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον ρωτήθηκε αν είχε κάποια συμβουλή για τον Μπαράκ Ομπάμα, είπε: «Για να είναι καλός πρόεδρος και να παίρνει σωστές αποφάσεις, πρέπει να κοιμάται αρκετά».
Ο Κλίντον έκανε και μια εξομολόγηση: «Κατά τη διάρκεια της μακράς πολιτικής μου καριέρας, έκανα τα περισσότερα λάθη μου όταν ήμουν πολύ κουρασμένος, επειδή δούλευα πολύ σκληρά».
Συνέχισε: «Οι άνθρωποι εκλέγουν προέδρους για να παίρνουν αποφάσεις και οι καλές αποφάσεις λαμβάνονται όταν δεν είσαι κουρασμένος. Αυτή θα ήταν η μόνη μου συμβουλή», δήλωσε στο CNN.
«Είναι σημαντικό να ξεκουράζεσαι και να ξέρεις πότε να σταματάς». Αυτή δεν ήταν η μόνη φορά που ο Κλίντον αναφέρθηκε δημόσια στο πρόβλημα της στέρησης ύπνου στην πολιτική τάξη και στις συνέπειές της.
Στην εκπομπή «The Daily Show» του Τζον Στιούαρτ, ο Κλίντον προχώρησε παραπέρα, λέγοντας ότι «μέρος της τεταμένης ατμόσφαιρας στην Ουάσινγκτον οφείλεται στη χρόνια στέρηση ύπνου» των νυν πολιτικών, οι οποίοι, ως αποτέλεσμα, «είναι πιο τεταμένοι, πιο ευερέθιστοι και πιο ευάλωτοι στην επιρροή ομάδων συμφερόντων που προτιμούν τη σύγκρουση από τη συνεργασία».
«Ξέρω ότι αυτή είναι μια ασυνήθιστη θεωρία», παραδέχτηκε ο Κλίντον. Για να τον ειρωνευτεί όμως ο Στιούαρτ, συνόψισε τη συνταγή για «μια καλύτερη Αμερική» σε μία λέξη: «Ύπνος»…
Πηγή: Ναυτεμπορική και ΓΤΠ / ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
(*) Ο Μιχάλης Ψύλος είναι δημοσιογράφος, μέλος της ΕΣΗΕΑ και Διευθυντής του ειδησεογραφικού site της εφημερίδας «Ναυτεμπορική».
