Του Παναγιώτη Μήλα
Είπα σε έναν καλό φίλο ότι είδα το «Πιτσιμπούργκο» της Σώτης Τριανταφύλλου σε σκηνοθεσία Αρκαδίας Ψάλτη με την Τζωρτζίνα Λιώση και τον Σταμάτη Μπάκνη στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.
Εκείνος με ρώτησε πώς μου φάνηκε το έργο.
Ξεκίνησα την απάντηση ως εξής: Πα, Πα, Πα…
Άρα δεν σου άρεσε, έσπευσε να μου πει.
Άσε με να τελειώσω του είπα: Πα, Πα, Πα, …Παταπληκτικό το «Πιτσιμπούργκο». Ο δάσκαλός μου στο Δημοτικό Σχολείο, ο Γιώργης Κρόκος από την Χίο, μας έλεγε ότι αν κάτι μας αρέσει πολύ να λέμε: «Πα, Πα, Πα, …Παταπληκτικό» και αν δεν μας αρέσει να λέμε: «Απα, απα, απα, απαράδεκτο…».
Έτσι λοιπόν εδώ ισχύει το: Πα, Πα, Πα, …Παταπληκτικό το «Πιτσιμπούργκο».
Το έργο είναι ένα αφήγημα της Σώτης Τριανταφύλλου που περιλαμβάνει 11 επιστολές. Τις 10 τις αντάλλαξε ο Δημοστένης με την αγαπημένη του Ελέγκω και την 11η την έστειλε στον Δημοστένη ο μπάρμπας του. Έντεκα επιστολές από τις 6 Γενάρη του 1913 ως και τις 23 Ιούλη του 1914.
Επιστολές που ενεργοποιούσαν τις πέντε αισθήσεις.
*Επιστολές με γεύση από κολλιτζιάνο, από μαμούλια, από μάτσι, από χάσικο και φυσικά από ταβλά. Δηλαδή γεύσεις από μεζέ θαλάσσιας ανεμώνης, χριστουγεννιάτικου γλυκού, παραδοσιακού ζυμαρικού, άσπρου ψωμιού και χαλβά που παρασκευάζεται πάνω σε τάβλα.
*Επιστολές για την αφή και σε κάνουν να νομίζεις ότι πιάνεις την κάρσα, το λιβόρβορο, την μπατανία, το ντρίλι, το κατσούνι και το χράμι… Νοιώθεις στο χέρι την κάλτσα, το πιστόλι, την υφαντή κουβέρτα, το φτηνό βαμβακερό ύφασμα, τον σουγιά και το κλινοσκέπασμα.
*Επιστολές με άρωμα από αθρύμπα, πούλουδο, πούλουδο της ψείρας, πετρόλαδο και κωλοπετούρα. Έρχεται δηλαδή στη μύτη σου η μυρωδιά από θυμάρι, από λουλούδι, από χαμομήλι, από πετρέλαιο αλλά και από …διάρροια.
*Επιστολές με ήχους που σε κάνουν να ακούς σερμπέτια, απαγγελιές, καμούς, κατσιποδιές, ρεμπελιές αλλά και …τσίτος. Μέσα από τις αράδες των επιστολών ξεπηδούν γλυκόλογα, καημοί, γρουσουζιές, εξεγέρσεις και φυσικά χιώτικα παιχνίδια με κέρματα.
*Επιστολές που βλέπεις τέλος τη γαδουροκυλίστρα και τον λιμνιώνα. Βλέπεις τον κάτη και τον μπουγά. Βλέπεις τον βουρβούλακα και τον πισσίτη. Βλέπεις δηλαδή το χωραφάκι μπροστά στο σπίτι, το λιμάνι, τον γάτο, τον ταύρο, το φάντασμα και τον διάβολο.
Η σκηνοθέτις Αρκαδία Ψάλτη έφτιαξε έναν παράδη από αυτές τις 11 επιστολές. «Έχτισε» δηλαδή ένα παράδεισο και εκεί μέσα η Ελέγκω (Τζωρτζίνα Λιώση) και ο Δημοστένης (Σταμάτης Μπάκνης) μοιράζονται τα όνειρά τους, ερωτεύονται, νταρεύονται (ταράζονται), παιζογλεντίζουν (διασκεδάζουν ανέμελα) αλλά και νταγιαντούν (υπομένουν) μέχρι να συναντηθούν στο Πιτσιμπούργκο.
Η Αρκαδία Ψάλτη που υπογράφει και τον σχεδιασμό του φωτισμού, και την μουσική επιμέλεια κατάφερε στο «Δώμα» να στήσει ένα ονειρικό πλανήτη που συνδέει τους δυο ερωτευμένους.
Κάθε συλλαβή, κάθε λέξη, κάθε φράση, κάθε παράγραφος φέρνει πιο κοντά την Ελέγκω στον Δημοστένη. Το μόνο που τους χωρίζει είναι το …βοντβίλ.
Όλα είναι έτοιμα. Το εισιτήριο θα το στείλει ο Δημοσθένης στην αγαπημένη του. Η ζωή τους θα αρχίσει πάλι από την αρχή…
Η Τζωρτζίνα Λιώση, τυποδεύεται (φροντίζει τον εαυτό της) και μας χαρίζει μια εξαιρετική Ελέγκω. Πανέμορφη, ρομαντική, καθόλου πίζουλη (δύστροπη), πάντα με το χαμόγελο, πάντα με υπομονή, αγαντάρει (αντέχει) μέχρι να έρθει το εισιτήριο από το Πιτσιμπούργο.
Η Τζωρτζίνα – με τα πανέμορφα μάτια της – είναι σαν να μας χαρίζει …δυο ρόλους.
Ο Σταμάτης Μπάκνης με αέρινη κίνηση και στιβαρή φωνή. Αν και πανύψηλος δεν είναι καθόλου ανάντολος (άγαρμπος). Είναι φανούζος (ωραίος) και ψυχερός (γενναίος).
Τυχερή η συγγραφέας Σώτη Τριανταφύλλου που είδε το κείμενό της να διεγείρει όλες τις αισθήσεις των θεατών. Όραση, ακοή, αφή, γεύση και όσφρηση…
Τυχεροί και οι θεατές που χάρηκαν τη δημιουργία της Αρκαδίας Ψάλτη, της Τζωρτζίνας Λιώση και του Σταμάτη Μπάκνη.
***
Το «Πιτσιμπούργκο» της Σώτης Τριανταφύλλου στο Θέατρο του Νέου Κόσμου (Δώμα)
