Του Παναγιώτη Μήλα
Ήταν η Παυλίνα και η Θηρεσία. Ήταν η Δόμνα και η Λευκοθέα. Την είδαμε ως Γιάντβιγκα και την ακούσαμε ως Γραία.
Σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου έπαιξε στο έργο «Η Κοιμωμένη ξύπνησε». Με τον Κοραή Δαμάτη στη «Δολοφονία του Μαρά». Στην «Ελένη» με τον Βασίλη Παπαβασιλείου. Στις «Τρωάδες» με τον Χρήστο Σουγάρη. Στους «Ληστές» με τον Ακύλλα Καραζήση, ενώ στην «Tριλογία του Παραθερισμού» συνεργάστηκε με τον Γιάννη Σκουρλέτη.
Όμως τη γνωρίσαμε και τη θαυμάσαμε ως «Ντόροθυ» στο Δώμα του Θεάτρου Νέου Κόσμου, στον ομώνυμο μονόλογο του Λοΐζου Καμπούρη.
Για την ερμηνεία της αυτή έγραψε η Ειρήνη Αϊβαλιώτου εδώ στο Catisart ότι «η Φωτεινή Τιμοθέου ερμήνευσε την “Ντόροθυ” με συνέπεια και πνευματικότητα».
Αυτή τη συνέπεια και την πνευματικότητα της Φωτεινής Τιμοθέου τη διαπιστώσαμε και φέτος που ερμήνευσε την Ευρυμέδουσα στην Επίδαυρο, στον «Ξένο» υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του Μιχαήλ Μαρμαρινού.
Με αφορμή και την Ντόροθυ, και την Ευρυμέδουσα αλλά και την πορεία της μέχρι τώρα στο θέατρο ζήτησα από τη Φωτεινή να μιλήσουμε για τη δουλειά της.
Έτσι σε ένα διάλειμμα της καλοκαιρινής περιοδείας με τον «Ξένο» συναντηθήκαμε, εδώ στην Αθήνα, και είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνομιλία. Μια συζήτηση που μου φανέρωσε τον πολύπλευρο και δυναμικό χαρακτήρα της και με έκανε να ζηλέψω τους σκηνοθέτες και τους ηθοποιούς που συνεργάζονται μαζί της.
Ας παρακολουθήσουμε όμως τώρα τον μονόλογο της Φωτεινής έτσι όπως προέκυψε μετά τη συνάντησή μας. Είναι ένας μονόλογος σαν θεατρικό μάθημα…
***
Η ΑΡΧΗ
Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη και η καταγωγή μου είναι από την Καβάλα. Οι γονείς μου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην Καβάλα και μετά ήρθαν στη Θεσσαλονίκη για να δουλέψουνε. Παντρευτήκανε και κάνανε εμένα και τον αδελφό μου. Όλα τα καλοκαίρια επισκεπτόμουνα την Καβάλα, για να δω τον παππού και τη γιαγιά μου. Έχω πολύ αγαπημένες αναμνήσεις από αυτή την πόλη.
Οι γονείς της μητέρας μου είχαν ένα σπίτι στην Οδό Κομνηνών, όπου πηγαίναμε εκεί και περνούσαμε όλα τα καλοκαίρια μας. Τώρα πια δύσκολα θα περάσω από την Κομνηνών.
Φέτος πήγαμε στις Κρηνίδες, δίπλα στους Φιλίππους. Πρώτα κάναμε λασπόλουτρα και μετά πήγα για την παράσταση. Δύσκολα περνάω μέσα από την Καβάλα δηλαδή. Έχω πολύ αγαπημένες αναμνήσεις και κάπως με δυσκολεύει. Αλλά την αγαπώ πολύ.
ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΜΝΗΣΗ
Η πρώτη ανάμνηση που έχω ως παιδί, είναι να με κρατάει η γιαγιά μου από το χέρι και να με γυρίζει από το σχολείο και να μου λέει, «πώς πήγε το σχολείο» και εγώ να τις περιγράφω. Αυτή είναι μια ανάμνηση και μετά είναι όλες οι γιορτές που ενωνόταν όλη η οικογένεια, όλα τα αδέλφια. Τα τραπέζια αυτά δεν τα ξεχνάω. Με κρατάνε γερή όλα αυτά. Έχω πάρει πολλή αγάπη.
Ως οικογένεια κάναμε τραπέζια με όλους τους θείους και τις θείες. Δυνατές αναμνήσεις με παραδοσιακά φαγητά και τραγούδια από τη μαμά μου. Από εκείνη κληρονόμησα τη φωνή και από τις δύο γιαγιάδες το όνομα.
Με τη γιαγιά τη Φωτεινή της Θεσσαλονίκης, μέναμε μαζί στο σπίτι. Αυτή μας μεγάλωσε.
Την άλλη γιαγιά τη Φωτεινή της Καβάλας, τη βλέπαμε κυρίως τα καλοκαίρια.
ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΣΤΟ ΚΛΕΙΣΤΟ ΣΑΛΟΝΙ
Στα χρόνια της εφηβείας, ήμουνα με ένα τετράδιο στο χέρι, όπου σημείωνα αγαπημένους στίχους τραγουδιών και ποιημάτων. Ήμουν φουλ ρομαντική και έτσι κλείστηκα αρκετά. Ήμουνα στο δωμάτιο πολλές ώρες και κυρίως έκανα πρόβες στο σαλόνι. Είμαι της γενιάς που τα σαλόνια ήτανε κλειστά. Ανοίγανε μόνο όταν έρχονταν οι καλεσμένοι. Εγώ λοιπόν έμπαινα σ’ αυτό τον χώρο, που ήταν απαγορευμένος και έκανα διάφορες πρόβες.
Τραγουδούσα και έπαιζα σαν να είμαι ηθοποιός. Προσπαθούσα να επιλέξω τον δρόμο μου. Δεν ήμουν σίγουρη μιας και ο πατέρας μου είναι δικηγόρος και η μητέρα μου καθηγήτρια Αγγλικών. Ο αδελφός μου σπούδασε δικηγόρος και εγώ ήμουνα ένα πλάσμα που βγήκε από μόνο του.
Στην οικογένειά μου ήτανε όλοι έντονοι χαρακτήρες, ενδιαφέροντες, θεατρικοί. Οπότε οποιαδήποτε εκφραστικότητα την πήρα από αυτούς.
Η ΑΛΙΚΗ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ
Πρώτη φορά με πήγε στο θέατρο, μια αγαπημένη φίλη της μαμάς μου και είδα το «Miss Pepsi», με την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Αυτή ήταν η πρώτη μου παράσταση. Όταν μπήκα στο θέατρο μαγεύτηκα από τα τρία κουδούνια, το σκοτάδι, τα βήματα των ηθοποιών που παίρνουν θέση… Μετά ξεκίνησα να βλέπω παραστάσεις του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος.
Όταν τελείωσα το σχολείο, πήγα στο θεατρικό εργαστήρι «Νέες Μορφές», στην Αγνώστου Στρατιώτου επί της Αγίου Δημητρίου. Το βράδυ παρουσίαζαν τις παραστάσεις τους και το πρωί έκαναν μαθήματα, σε παιδιά που ενδιαφέρονταν για το θέατρο.
Είχαμε καταπληκτικούς δασκάλους. Τον Γιάννη τον Παρασκευόπουλο, τη Μαγδαληνή την Μπεκρή, τον Σίμο τον Κακάλα, τον Κωνσταντίνο τον Γεράρδο. Αυτοί με μύησαν στο… επί της ουσίας του θεάτρου. Ήτανε οι πρώτοι μου δάσκαλοι, με εξαιρετική ποιότητα και ήθος, μου μάθανε ίσως και τα περισσότερα απ’ όσα ξέρω για το θέατρο.
Εκεί στη συνέχεια έγινα και συνεργάτης τους, έγινα δηλαδή βοηθός τους πριν φύγω για Αθήνα. Κάναμε εξαιρετικές παραστάσεις. Ήμασταν όλη την ώρα εκεί μέσα. Το πρωί έκανα μάθημα και το βράδυ δούλευα την κονσόλα στις παραστάσεις.
Τότε κατάλαβα ότι δεν με ενδιαφέρει τίποτα άλλο. Έτσι έδωσα εξετάσεις και πέρασα στην Αθήνα.
ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΠΟΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ
Εκτός από την υποκριτική όμως το μόνο ταλέντο που υποψιάζομαι ότι έχω, είναι και η νοηματική γλώσσα. Μάλιστα έχω κάποιες σκέψεις να ασχοληθώ για να πάρω την επάρκεια της νοηματικής. Μ’ αρέσει πάρα πολύ επειδή μέσα της έχει και σώμα και έκφραση.
Το έναυσμα για τη νοηματική το πήρα όταν μια μέρα ο Σωκράτης μου από το σχολείο, μου είπε ότι η δασκάλα του είχε κάνει ένα τραγούδι στη νοηματική και μου άρεσε τόσο πολύ αυτή η ιδέα. Έψαξα να βρω ποιο κέντρο υπάρχει στη Θεσσαλονίκη και ανακάλυψα ότι υπάρχει κέντρο το οποίο ασχολείται πολύ σοβαρά με τη Νοηματική. Περνάς 4 κύκλους, παίρνεις επάρκεια και μπορείς να δουλέψεις κανονικά. Αυτό ενδεχομένως να το κάνω αργότερα.
ΟΜΟΡΦΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Στην Αθήνα έκανα τον κύκλο μου. Έμεινα και δούλεψα εκεί για 15 χρόνια. Μετά γνώρισα τον άντρα μου, τον Σπύρο. Δεν είναι από τον χώρο του θεάτρου. Είναι ένας …φυσιολογικός, υπέροχος άνθρωπος και πληροφορικάριος. Γύρισα λοιπόν πίσω στη Θεσσαλονίκη. Έκανα το παιδάκι μου, τον Σωκράτη που είναι τώρα 8 στα 9. Οπότε δύσκολα πια θα γυρίσω Αθήνα. Θα πρέπει να είναι κάτι πολύ συγκυριακό γιατί εμένα η Αθήνα λίγο με δυσκόλεψε. Ενώ δούλευα πολύ και ήμουνα πολύ ευχαριστημένη από την πορεία μου, δεν υπήρχε τίποτε άλλο.
Ενώ στη Θεσσαλονίκη βρήκα ένα κομμάτι που το χρειαζόμουνα πάρα πολύ. Έκανα την οικογένειά μου, είδα τους φίλους μου. Είναι λίγο πιο ανθρώπινη πόλη η Θεσσαλονίκη απ’ την Αθήνα. Σου ρίχνει τους ρυθμούς και εγώ το χρειάζομαι αυτό. Είναι απαραίτητο δηλαδή. Αλλά ναι, ποτέ δεν ξέρεις. Μπορεί να είμαι τυχερή. Δεν ξέρω, θα δούμε…
ΝΕΟΙ ΚΥΚΛΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΕΣ
Τώρα είμαι ανοιχτή στις αλλαγές. Κάτι που δεν το είχα πρώτα. Νομίζω όσο μεγαλώνω, ότι αυτό λίγο αλλάζει μέσα μου. Έχει φύγει αυτό το απόλυτο της νεότητας και τώρα θέλω να βλέπω και να δοκιμάζω καινούργια πράγματα. Με ενδιαφέρει πάρα πολύ αυτό. Επίσης πιστεύω ότι κλείνουν κύκλοι και ανοίγουν κύκλοι.
Ο «ΞΕΝΟΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΜΑΡΜΑΡΙΝΟ
Φέτος έζησα μια από τις πιο ωραίες μου εμπειρίες: Τη συνεργασία μου με τον Μιχαήλ τον Μαρμαρινό. Πέρασα από την ακρόαση, ήμουνα πολύ έτοιμη, το ένιωσα δηλαδή ότι ήθελε να δουλέψω μαζί του. Ο Μιχαήλ δουλεύει με ρυθμούς αδιανόητα πυκνούς και με μια ομάδα που πάντα είναι σε ετοιμότητα. Με μια χορογράφο, την Gloria Dorliguzzo, η οποία είναι εξαιρετικά νέα, αλλά παρόλα αυτά πολύ δημιουργική. Ήταν μια πάρα πολύ ωραία εμπειρία αυτή. Σχεδόν διαλογισμός. Οι παραστάσεις του Μιχαήλ, εμπεριέχουν πολύ μέσα την παύση ή καλύτερα τη σιωπή. Αυτή η σιωπή κάτι σου δίνει αν την ακούσεις πραγματικά. Και αυτή τη σιωπή, ο Μιχαήλ μας βάζει να τη χρησιμοποιήσουμε και στην παράσταση.
ΧΑΡΑΖΕ ΡΟΔΟΔΑΚΤΥΛΗ
Δεν ξέρω αν θυμάσαι μια μεγάλη σιωπή, που κάναμε την ώρα που κοιμάται ο Ξένος, ανάμεσα στη ραψωδία Η’ και στη ραψωδία Θ’. Μετά ξαφνικά σηκωνόμαστε και λέμε, «Χάραζε Ροδοδάκτυλη η νέα μέρα, η χαραυγή».
Αυτή η σιωπή λοιπόν είναι για μένα μια από τις πιο μαγικές στιγμές της παράστασης. Έχει αυτή τη δύναμη του τίποτα. Δηλαδή, σου λέει: Θέλω να υπάρχεις. Μπορείς μόνο να υπάρχεις; Να χτυπάει η καρδιά σου. Μπορείς; Γιατί είναι πολύ δύσκολο αυτό. Να φτάσεις στην Επίδαυρο και απλά να υπάρχεις. Δεν θέλω ούτε να φωνάξεις πολύ, ούτε να μου δείξεις πόσο καλή χορεύτρια είσαι, ούτε να μου δείξεις πόσο… θέλω μόνο να υπάρχεις.
Αυτή λοιπόν τη διαδικασία, την έχει πάρα πολύ η Ευρυμέδουσα που υποδύομαι εγώ. Η γυναίκα δηλαδή που φροντίζει και τον Ξένο, αλλά και το να γίνουν όλα σωστά γύρω από το τραπέζι. Να μεταφερθούνε όλα τα πιάτα, όλα τα φαγητά. Έχει δηλαδή ένα φροντιστικό χαρακτήρα ο δικός μου ρόλος, ο οποίος ουσιαστικά παρατηρεί και διορθώνει ή επιβλέπει να γίνει σωστά, όλο αυτό που πρέπει να γίνει.
Αυτό το έχω και εγώ, ως Φωτεινή, είμαι φροντιστική. Οπότε ο Μαρμαρινός μου είπε ότι, θα πάρουμε το δικό σου στοιχείο και θα το βάλουμε στην παράσταση. Γιατί είδε ότι στις πρόβες εγώ φρόντιζα να είναι σωστά τοποθετημένα τα καθίσματα. Φρόντιζα να τοποθετηθούν σωστά οι πετσέτες, να έχουμε όλοι νερό…
ΧΕΙΡΑΨΙΑ, ΣΚΑΝΑΡΙΣΜΑ…
Μου είπε τότε ο Μιχαήλ: Φωτεινή αυτό τώρα εσύ θα το πάρεις και θα το κάνεις δικό σου. Είναι πολύ παρατηρητικός και αξιοποίησε αυτό το χαρακτηριστικό μου… Από την πρώτη χειραψία μαζί σου, ξέρει ποιος είσαι. Στη χειραψία σε σκανάρει. Καταλαβαίνει, με τι άνθρωπο έχει να κάνει. Έχει δουλέψει φοβερά με τις διενέργειες ο Μιχαήλ, ξέρει πάρα πολύ τι κάνει και ποιον επιλέγει. Η ομάδα όλη είναι ένας και ένας, με την έννοια ότι ξέρει πραγματικά γιατί παίρνει τον κάθε ηθοποιό.
Εγώ μπορεί να μην έχω λόγο στην παράσταση, αλλά έχω μια πορεία η οποία έχει πάρα πολλή δουλειά. Δηλαδή, υπάρχω και υπάρχω με έναν τρόπο που μου αρέσει πάρα πολύ, με την έννοια ότι φροντίζω όλα να γίνονται σωστά. Και ήταν πάρα πολύ ωραία η εμπειρία μου στην Επίδαυρο σ’ αυτή την παράσταση. Δεν σας κρύβω ότι ήταν από τις αγαπημένες μου εμπειρίες και μακάρι στο μέλλον να έχω κάποια παρόμοια με τον Μιχαήλ.
Στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου έχω παίξει σε αρκετές παραστάσεις. Βέβαια, κάθε μία έχει τη δική της ομορφιά. Απλά «Ο Ξένος» μου άφησε κάτι πολύ δικό μου. Ένα πάρα πολύ μεγάλο δικό μου κομμάτι. Φυσικά πήρα πάρα πολλά απ’ αυτό. Με έναν θίασο καταπληκτικό. Μάλιστα εγώ που συνήθως δεν είμαι πολύ κοινωνική φέτος ήμουν ακριβώς το αντίθετο… Και βγήκα με τους συναδέλφους. Ήπια και μια μπίρα. Που είναι πολύ σπάνιο για μένα. Ο Μιχαήλ έκανε μια ομάδα που είναι ομάδα, ρε παιδί μου. Ομάδα, ανεξάρτητα από τις οποιεσδήποτε διαφορές.
ΑΥΛΑΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ «ΞΕΝΟ» ΣΤΟ ΛΥΚΑΒΗΤΤΟ
Με τον «Ξένο» μετά από μεγάλη περιοδεία φτάνουμε στο τέλος την Τετάρτη 17 Σεπτεμβρίου στο Θέατρο του Λυκαβηττού. Αυτό που φοβάμαι είναι αυτή η τελευταία παράσταση. Θα είναι πολύ δύσκολη. Θα στενοχωρηθούμε δηλαδή.
Αλλά ταυτόχρονα, το ότι καταφέρνεις και ολοκληρώνεις κάτι, είναι πάρα πολύ σημαντικό. Τα πράγματα δεν πρέπει να μένουν μισά.
Και όταν λέω να ολοκληρώνεις, να ολοκληρώνεις προς το παρόν. Αυτή την παράσταση αν την ξανακάνουμε σε κάποιο διάστημα, θα είναι μια άλλη παράσταση.
Στην παρούσα φάση, το ότι θα το ολοκληρώσουμε είναι πολύ ευτυχές. Αλλά εντάξει, αποχαιρετάς αγαπημένους συναδέλφους, αυτό έτσι κι αλλιώς είναι μέρος της δουλειάς, κάθε έξι μήνες θα αλλάξεις ομάδα, θα βρεθείς με άλλους ανθρώπους, αυτό το έχουμε συνηθίσει.
Φτάσαμε λοιπόν στη μέρα του χωρισμού. Κάποιες μέρες σαν αυτή σκέπτομαι πόσο συνδέομαι συναισθηματικά με κάθε παράσταση. Συμβαίνει με κάποιες πάρα πολύ, με κάποιες καθόλου, με κάποιες λίγο…
ΜΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΕΜΑΤΗ ΑΓΑΠΗ
Το δέσιμο με τους συνεργάτες κάθε έργου εξαρτάται από το πόσο έχεις αγαπήσει την παράσταση, με το πόσο συμφωνείς με το σκηνοθετικό όραμα του ανθρώπου που σε καθοδηγεί, με το πόσο ασφαλής αισθάνεσαι μέσα στην ομάδα σου… Εγώ συναισθηματικά εμπλέκομαι με τις περισσότερες παραστάσεις και βλέποντας μετά από καιρό, καταλαβαίνω ποια μου αφήνει κάτι πικρό, ποια παράσταση μου αφήνει πολλή αγάπη, ποια δεν μου έχει αφήσει τίποτα. Γιατί συμβαίνει και αυτό.
ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
Το ίδιο σκέπτομαι και όταν κάποιος θεατής με συναντά στο δρόμο ή στο καμαρίνι. Εμείς οι θεατρικοί ηθοποιοί, δεν ζούμε τη δυσκολία των τηλεοπτικών. Τότε που θέλεις να πάρεις ένα κιλό ντομάτες και έρχεται προς το μέρος σου …όλο το super market. Βέβαια δεν έχω τηλεοπτική εμπειρία. Μόνο δύο συμμετοχές είχα. Στη σειρά «Καρυωτάκης» και στη σειρά «Ο θησαυρός της Αγγελίνας», και οι δύο του Τάσου Ψαρρά.
Εμείς, οι ηθοποιοί του θεάτρου, η αλήθεια είναι, ότι θέλουμε την επαφή με το κοινό. Όταν τελειώνει η παράσταση, βγάζουμε το μακιγιάζ και μόλις πάει «12 παρά» και είναι η ώρα να γυρίσουμε στο σπίτι, είναι πολύ ωραίο όταν βγεις από το καμαρίνι ή όταν βγεις έξω από το θέατρο να βρεις κάποιους ανθρώπους και να σου πουν «ευχαριστούμε πολύ». Αυτό σημαίνει ότι έχεις κάνει τη δουλειά σου σωστά.
ΠΑΡΑΤΗΡΩ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΘΕΑΤΗ
Το ίδιο ενδιαφέρον δείχνω και κατά τη διάρκεια της παράστασης. Όταν είμαι πάνω στη σκηνή έχω 15 μάτια και 32 αυτιά. Έχω απόλυτη επίγνωση του τι συμβαίνει πάνω και κάτω από τη σκηνή.
Ασφαλώς έχω μάθει να μην επηρεάζομαι. Εκτός αν συμβεί κάτι που θα σταματήσει την παράσταση. Όπως μια φορά με ένα έκτακτο ιατρικό συμβάν στην κερκίδα των θεατών που μας ανάγκασε να σταματήσουμε την παράσταση.
Κατά κανόνα όμως δεν επηρεάζομαι και κάνω τη δουλειά μου έτσι όπως ξέρω. Απλά η αυξημένη παρατηρητικότητα του ηθοποιού πάνω στη σκηνή, είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό εργαλείο για πάρα πολλούς λόγους. Όσο καλύτερα ακούει ο ηθοποιός, τόσο καλύτερα θα αντιδράσει. Αν είναι όλα έτοιμα, δεν έχει κανένα ενδιαφέρον. Που σαφέστατα συμβαίνει κάποιες μέρες, γιατί είσαι άνθρωπος και έχεις τα προσωπικά σου προβλήματα.
Αλλά το ζητούμενο πάνω στη σκηνή, είναι να υπάρχεις παντού. Όταν ανεβαίνω στη σκηνή ταυτόχρονα είμαι και δίπλα στον τελευταίο θεατή.
POP CORN, ΓΑΜΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΝ ΩΡΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Φυσικά δεν είναι εύκολο να εξασφαλίσουμε αυτή την προσήλωση λόγω των θορύβων που υπάρχουν στα ανοιχτά θέατρα. Όπως στο Θέατρο Δάσους όταν παρουσιάζαμε τις «Τρωάδες» και δίπλα γινόταν γάμος. Αντιθέτως φέτος στα Μουδανιά την ώρα της παράστασης κλείσανε το κομμάτι του δημοσίου δρόμου που περνάει πίσω από το θέατρο και μπορέσαμε να παίξουμε λίγο πιο ανθρώπινα. Αλλιώς θα είχαμε τα παιδιά που τρέχουνε για να αγοράσουν pop corn. Θα ακούγαμε επίσης τον κύριο που μιλάει στο κινητό του δυνατά την ώρα που εμείς παίζουμε.
Η ησυχία είναι κάτι απαραίτητο για μας. Θέλουμε να υπάρχει ιερή σιγή, η οποία είναι το ζητούμενο στα ανοιχτά θέατρα. Για παράδειγμα, εκεί στο Θέατρο Δάσους, στη Θεσσαλονίκη, δημιουργείται κάθε χρόνο, τεράστιο πρόβλημα στις παραστάσεις γιατί λίγο πιο κάτω, υπάρχουνε τα μαγαζιά που βάζουν τις μουσικές τους στη διαπασών. Πρόβλημα δημιουργεί όμως και το …διπλανό Θέατρο Γης από το οποίο ταξιδεύουν οι ήχοι.
Γι’ αυτό μας έλεγε ο Μιχαήλ να νιώθουμε κάθε παράσταση ότι την κάνουμε για την Επίδαυρο. Να νιώθουμε ότι ακούμε μόνο τα δέντρα, τον αέρα, τα πουλιά, τις ανάσες… όπως και στο Αρχαίο Θέατρο. Βέβαια αυτό είναι πολύ δύσκολο, αλλά ο ηθοποιός κάπως εκπαιδεύεται και όταν μπαίνει και το κοινό, λίγο που θα το ακούσεις, λίγο που θα το ξεχάσεις. Είναι αυτό που λέμε να απομονώνεις κάποιους ήχους και να λες «εσένα τώρα δεν θα σε ακούσω, γιατί εγώ θέλω να κάνω αυτό», είναι μια διαδικασία που τη …χτίζουμε.
Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ, ΤΟ …ΜΠΡΑΒΟ ΚΑΙ Ο ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ
Εκτός από τους θορύβους, κάτι άλλο ενοχλητικό είναι και η απόρριψη. Όταν ήμουνα μικρή στενοχωριόμουνα πάρα πολύ. Δεν είχα συνηθίσει. Μετά κατάλαβα, ότι στη δουλειά αυτή ένα μέρος της είναι όταν σου απαντούν ότι «μας κάνεις ή δεν μας κάνεις» και τότε τίποτα δεν είναι προσωπικό.
Εγώ όσες φορές βίωσα την απόρριψη προσπάθησα να το διαχειριστώ με την απλή λογική. Όταν έφυγα από την ακρόαση και κατάλαβα ότι δεν ταίριαξα, είπα «ναι, λογικό να μη με πάρει». Αλλά αυτό το κατάλαβα όταν πέρασαν τα χρόνια. Στο ξεκίνημα στενοχωριόμουνα πάρα πολύ όταν μου λέγανε «όχι, δεν είσαι σ’ αυτή τη διανομή». Το έπαιρνα προσωπικά. Τώρα έχει μαλακώσει λίγο. Μπορώ να καταλάβω γιατί επιλέγει κάποια άλλη ηθοποιό και όχι εμένα. Μπορώ να το δεχτώ. Αλλά η απόρριψη είναι μέρος της δουλειάς μας. Και δεν είναι προσωπική, είναι για το κοινό καλό της δουλειάς. Είναι σημαντικό να το καταλάβει ο ηθοποιός.
*Όμως μετά την απόρριψη υπάρχει και το «Μπράβο». Αυτό είναι κάτι που το λέω στον εαυτό μου όταν συνεχίζω να έχω την ίδια επιθυμία για ζωή και εξέλιξη. Όταν δεν κάθομαι. Όταν δεν κάθεται ο πυρήνας μου. Όταν εξελίσσομαι, όταν προχωράω, όταν δεν πτοούμαι.
*Στον χώρο μας υπάρχει όμως και ο ανταγωνισμός με τον οποίο δεν τα πάω καλά. Προτιμώ να μείνω πίσω, παρά να ανταγωνιστώ κάποιον. Δεν μπορώ καθόλου. Για αυτό και δεν μπορώ καθόλου να συναναστραφώ με ανταγωνιστικούς ανθρώπους. Είμαι πιο χαμηλών τόνων σ’ αυτό το κομμάτι. Εμένα δεν μου ταιριάζει καθόλου. Ξέρω ανθρώπους που τους έκανε εξαιρετικά καλό, γιατί προχώρησαν μόνο μέσα απ’ αυτό. Αλλά το κίνητρο, δηλαδή η αφορμή, ο πυρήνας του ανταγωνισμού, δεν με εκφράζει καθόλου.
ΘΕΛΩ ΝΑ ΕΧΩ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ
Με ρωτάς τώρα πώς πιστεύω ότι θα με περιέγραφε ένας δικός μου άνθρωπος. Ο πιο δικός μου άνθρωπος είναι ο Σπύρος μου. Οπότε άκουσε τι λέει:
«Η Φωτεινή έχει μέσα της πολλή αγάπη και καλοσύνη. Είναι πάρα πολύ δοτική και φροντιστική. Αλλά αρκετές φορές θέλει να έχει τον έλεγχο και να δίνει διαταγές».
Αυτά λέει για μένα ο Σπύρος, αυτός ο τόσο εξαιρετικός σύντροφος και πατέρας.
ΑΠΛΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ
Πρόσφατα με ενθουσίασαν τα Ζαγοροχώρια. Μαγεύτηκα όταν πήγαμε με τον άντρα μου. Όμως στιγμές ομορφιάς έζησα και με μια υπέροχη ταινία που είδα, το «All of us strangers». Με συγκλόνισε. Όπως με συγκλονίζουν κάποια παλιά τραγούδια της Χαρούλας Αλεξίου που την άκουσα για πρώτη φορά όταν με το Zastawa πηγαίναμε διακοπές το καλοκαίρι με τους γονείς μου.
Απλές στιγμές αλλά γεμάτες ομορφιά.
ΝΑ ΔΙΝΕΙΣ ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ
Εκτός από το Θέατρο στη σημερινή μας κοινωνία πρέπει να είμαστε και άνθρωποι. Πρέπει να δίνουμε. Να δίνουμε αγάπη και ενδιαφέρον. Να προσφέρουμε το βλέμμα μας αλλά και αν κάποιος πεινάει να δίνουμε φαγητό. Αν κάποιος δεν έχει βιβλία, να του αγοράζουμε ή να του χαρίζουμε βιβλία. Εγώ είμαι πολύ αυτής της φιλοσοφίας: Να δίνεις, να δίνεις…
Φυσικά όταν είπα πριν για βιβλία εννοούσα τα κανονικά βιβλία, τα χάρτινα. Αν δεν μυρίσω το χαρτί, δεν μπορώ να ευχαριστηθώ. Μάλιστα όταν μου στέλνουν οι σκηνοθέτες έργα, για να τα δω, πρώτα τα εκτυπώνω και μετά τα διαβάζω. Στην οθόνη δεν μπορώ…
ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΟ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ
Βέβαια εκτός από επαγγελματίες είμαστε και γυναίκες. Και γυναίκα σήμερα είναι για μένα, αυτή που αγαπάει τον εαυτό της και τον φροντίζει, με όποιον τρόπο είναι για αυτήν σωστό. Αυτή που αν θέλει κάνει παιδιά και τα μεγαλώνει, αυτή που ερωτεύεται βαθιά, αυτή που αγαπάει βαθιά τον σύντροφό της και τον φροντίζει.
Παράλληλα ένα υψηλότερο είδος γυναίκας, είναι ας πούμε η Μαρία η Καρυστιανού. Για μένα αυτό είναι το απόλυτο της γυναίκας. Μια μάνα που χάνει το παιδί της και πολεμάει για αυτό.
ΑΓΑΠΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ, Η ΧΑΡΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ
Τις περισσότερες ώρες της ημέρας σκέπτομαι πως πρέπει να κάνω αυτό και μετά πρέπει να κάνω εκείνο και μετά πρέπει να κάνω το άλλο. Έχω αρκετό άγχος δηλαδή μέσα μου. Να ολοκληρώσω τα πράγματα που έχω στο μυαλό μου.
Παράλληλα με απογοητεύει φοβερά η ατιμία και το ψέμα. Ατιμία ναι, έτσι όταν σκέφτεσαι πιο πονηρά. Αυτό με απογοητεύει. Χαρά όμως μου δίνει το παιδί μου και το Θέατρο. Το Θέατρο και η δημιουργική διαδικασία. Αυτό είναι και η αγάπη: Το παιδί μου και το Θέατρο.
ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ Ή ΣΕ ΕΝΑ ΕΞΩΤΙΚΟ ΝΗΣΙ
Ασφαλώς το παιδί μου και το Θέατρο είναι όλη μου η ζωή, αν όμως σκεφτώ για λίγο σαν τον Χρήστο Χρυσάφη, τον θρυλικό «Αχόρταγο» του Δημήτρη Ψαθά, θα πω ότι θα μου άρεσε να ζήσω στο Παρίσι που είναι χαραγμένο στην καρδιά μου χωρίς να ξέρω τον λόγο. Διαφορετικά θα ήθελα να ζήσω σε ένα εξωτικό νησί. Να βλέπω το απέραντο γαλάζιο και τα καθαρά νερά…
ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΠΥΡΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΩΚΡΑΤΗ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ …Ο ΛΟΥΚΑΣ
Κλείνοντας να πω ότι δεν είχα καμία σχέση με τα ζώα. Μεγάλωσα σε μια οικογένεια που δεν είχαμε κατοικίδια. Αλλά ο Σπύρος ήθελε από πάντοτε σκυλάκι και όταν κάναμε τον Σωκράτη, αποφασίσαμε να πάρουμε τον Λουκά, που ήταν ένα δώρο δηλαδή για μας.
Δηλαδή τώρα πια τον έχουμε μαζί μας στην οικογένεια. Λέμε, μα πού ζούσαμε χωρίς τον Λουκά; Στην αρχή όταν γεννήσαμε τον Σωκράτη, λέγαμε μα είναι δυνατόν να ζούσαμε χωρίς το παιδί μας; Και μετά όταν μπήκε και ο Λουκάς στην οικογένεια, λέγαμε είναι δυνατόν να ζούσαμε χωρίς τον Λουκά; Γιατί ξέρετε, ότι τα ζώα είναι μαγικά πλάσματα. Δηλαδή όταν γυρίσεις στο σπίτι και έχεις ένα πλάσμα το οποίο σε αγκαλιάζει και σε φιλάει από τη χαρά του που γύρισες, δεν υπάρχει καλύτερη υποδοχή.
Όπως δεν υπάρχουν καλύτερες στιγμές από αυτές όπου παίζει ο Σπύρος με τον Σωκράτη ή ο Σπύρος με τον Λουκά…
Αυτά τα λίγα είχα να πω και ευχαριστώ για τη φιλοξενία το Catisart.
*Κι εμείς Φωτεινή σε ευχαριστούμε. Είσαι πράγματι φωτεινή…
***
«ζ – η – θ, ο Ξένος» του Μιχαήλ Μαρμαρινού. Τρεις τελευταίες παραστάσεις στην Αττική
