Ο πεζογράφος, κριτικός κινηματογράφου και εκδότης Τάσος Γουδέλης έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 76 ετών την Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου 2025.
Η Εταιρεία Συγγραφέων αποχαιρετώντας τον, σημείωσε μεταξύ άλλων και τα εξής:
«Ο κόσμος των γραμμάτων αλλά και του κινηματογράφου αποχαιρετά έναν πολυπράγμονα συγγραφέα και αγαπητό μέλος της Εταιρείας μας, τον Τάσο Γουδέλη. Με ξεχωριστή συνεισφορά στον μεταπολιτευτικό κριτικό λόγο, με πλούσιο (και μορφολογικά ανατρεπτικό) συγγραφικό έργο, με συνεχή κριτική και δημιουργική παρουσία σε έντυπα, σε ραδιοτηλεοπτικές και κινηματογραφικές παραγωγές, ο Τάσος Γουδέλης υπηρέτησε μέχρι τέλους και με πάθος τις τέχνες του λόγου και της εικόνας».
***
* Η πολιτική κηδεία του Τάσου Γουδέλη θα γίνει την Τρίτη, 16 Σεπτεμβρίου, στις 11.30 π.μ. στο Α’ Νεκροταφείο.
***
Ο Αλέξης Ζήρας, πρώην Πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων, έγραψε το εξής σχόλιο για το πεζογραφικό έργο του Τάσου Γουδέλη:
«Ο Τάσος Γουδέλης άρχισε από τα πρώτα του πεζογραφήματα, τα οποία πρέπει να σημειωθεί ότι εξέδωσε μετά από μια πολυετή εξοικείωση με τη φιλμική γραφή, να δημιουργεί μια ιδιότυπη ποιητική της συνειρμικής και αποσπασματικής αφήγησης. Σύντομες πρόζες, συνήθως χωρίς πλοκή, χωρίς απολύτως σχεδιασμένους χαρακτήρες, χωρίς ιδιαίτερα στοιχεία που να καθοδηγούν με ακρίβεια για τη χρονολόγηση, αποτελούν τυπικά παραδείγματα υβριδικών κειμένων που ενσωματώνουν περιγραφικά/αφηγηματικά, ποιητικά/συνειρμικά και δοκιμιακά μέρη. Επίσης, συχνή είναι η αναφορά του σε ερωτικά θέματα και η έντονη, αισθησιακή λανθάνουσα διάθεση που υποστηρίζεται από ημιφωτισμένους εσωτερικούς χώρους, όπου φασματικές παρουσίες, σύμβολα αγαπημένων ή σατιρικά ιδωμένων προσώπων, εμφανίζονται σε περιβάλλοντα ονειρικά ή εφιαλτικά. Η ιδιαίτερα αγαπητή στον Γουδέλη δημιουργία ενός σύμπαντος συναισθηματικής ρευστότητας, ενισχύεται και από την εσκεμμένα υπαινικτική ατμόσφαιρα στην πεζογραφική του γλώσσα. Εικόνες συγκεχυμένες που αποδίδουν την εσωτερική ματιά του αφηγητή, φράσεις σύντομες και πολλές φορές μετέωρες, μονολογικά μακροσκελή κομμάτια, απότομες αλλαγές στον εστιασμό της αφήγησης που θυμίζουν φιλμικές εναλλαγές, με διαστήματα κενού χρόνου ή σιωπών. Σημαντικές αλλαγές δεν υπήρξαν στα βιβλία του ως το 2000, για να μετακινηθεί αρκετά η αφηγηματική του πυκνότητα στα πεζά της Γυναίκας που μιλά, και των επομένων, όπου υποχωρεί κατά πολύ ο έντονα αιρετικός χαρακτήρας της υβριδικής γραφής του Τάσου Γουδέλη, προς έναν λόγο πιο αναπαραστατικό».
***
Μια ολόκληρη ζωή υπηρέτησε τα γράμματα και τις τέχνες
Ο Τάσος Γουδέλης γεννήθηκε στα Άνω Πετράλωνα στις 5 Μαΐου του 1949, ήταν πεζογράφος, κριτικός κινηματογράφου, εκδότης. Καταγόμενος από τη Μάνη, ήταν ανιψιός του Γιάννη Γουδέλη, πεζογράφου και ιδρυτή των εκδόσεων «Δίφρος», όπως και του περιοδικού «Καινούρια Εποχή».
Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ανέπτυξε κατά τα φοιτητικά του χρόνια στη Δικτατορία έντονη πολιτική δράση, με αποτέλεσμα να συλληφθεί και να φυλακιστεί. Φοίτησε στη Σχολή Κινηματογράφου και Θεάτρου Σταυράκου.
Από το 1982 με τον ποιητή και πεζογράφο Κώστα Μαυρουδή, ήταν συνεκδότης του λογοτεχνικού περιοδικού «Το Δέντρο». Συνεργάστηκε σε σταθερή βάση με το ένθετο «Βιβλιοθήκη» της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία», γράφοντας κυρίως για ξένους πεζογράφους.
Ήταν μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου και συμμετείχε στα Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και Δράμας, ως μέλος επιτροπών.
Μερικά από τα σημαντικά κινηματογραφικά του μελετήματα είναι αυτά για τον Όρσον Γουέλς (1985)· τους αδελφούς Πάολο και Βιτόριο Ταβιάνι· Τζον Χιούστον. Ένα πορτραίτο (1988) και το δοκίμιό του Ουτοπία και χάος (1986). Από τα πεζά του, αξιοπρόσεκτα τα Αρπακτικά (1990)· Πρωινή επίσκεψη (1993)· Σκιές γυναικών (1996)· Ο ύπνος του Άλφρεντ (1999)· Η γυναίκα που μιλά (2002).
Ο Τάσος Γουδέλης άρχισε από τα πρώτα του πεζογραφήματα, τα οποία πρέπει να σημειωθεί ότι εξέδωσε μετά από μια πολυετή εξοικείωση με τη φιλμική γραφή, να δημιουργεί μια ιδιότυπη ποιητική της συνειρμικής και αποσπασματικής αφήγησης. Σύντομες πρόζες, συνήθως χωρίς πλοκή, χωρίς απολύτως σχεδιασμένους χαρακτήρες, χωρίς ιδιαίτερα στοιχεία που να καθοδηγούν με ακρίβεια για τη χρονολόγηση, αποτελούν τυπικά παραδείγματα υβριδικών κειμένων που ενσωματώνουν περιγραφικά/αφηγηματικά, ποιητικά/συνειρμικά και δοκιμιακά μέρη.
Επίσης, συχνή είναι η αναφορά του σε ερωτικά θέματα και η έντονη, αισθησιακή λανθάνουσα διάθεση που υποστηρίζεται από ημιφωτισμένους εσωτερικούς χώρους, όπου φασματικές παρουσίες αγαπημένων ή ειρωνικά ιδωμένων προσώπων εμφανίζονται σε περιβάλλοντα ονειρικά ή εφιαλτικά.
Η ιδιαίτερα αγαπητή στον Γουδέλη δημιουργία ενός σύμπαντος συναισθηματικής ρευστότητας, ενισχύεται και από την εσκεμμένα υπαινικτική ατμόσφαιρα.
Εικόνες συγκεχυμένες που αποδίδουν την εσωτερική ματιά του αφηγητή, φράσεις σύντομες και πολλές φορές μετέωρες, μονολογικά μακροσκελή κομμάτια, απότομες αλλαγές στον εστιασμό της αφήγησης που θυμίζουν φιλμικές εναλλαγές, διαστήματα κενού χρόνου ή σιωπών.
Σημαντικές αλλαγές δεν υπήρξαν στα βιβλία του ως το 2000, για να μετακινηθεί αρκετά η αφηγηματική του πυκνότητα στα πεζά της Γυναίκας που μιλά, και των επομένων, όπου υποχωρεί κατά πολύ ο έντονα αιρετικός χαρακτήρας της υβριδικής γραφής του Τάσου Γουδέλη, προς έναν λόγο αναπαραστατικότερο.
Το 2003 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος και το Βραβείο Διηγήματος του περιοδικού «Διαβάζω» για τη συλλογή διηγημάτων του «Η γυναίκα που μιλά» (2002). Δίδαξε ιστορία του κινηματογράφου στη Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, σενάριο σε κινηματογραφικές σχολές καθώς και στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Υπήρξε αρχισυντάκτης της σειράς ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ2 «Εποχές και συγγραφείς».
*Έφυγε από τη ζωή την Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου 2025.
“ΜΕ ΕΝΑ “ΚΛΙΚ” ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΗΣ ΕΡΤ “ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ”, ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΟΝ ΤΑΣΟ ΓΟΥΔΕΛΗ
