Cat Is Art

«Διάλειμμα χαράς» σε μια γνωστή… άγνωστη όαση της πρωτεύουσας

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

“Θα μου ‘φτανε μια καλύβα σ’ ένα λόφο
ή σε μια ακρογιαλιά…”

Γ. Σεφέρης

Όλοι πάντα ψάχνουμε να βρούμε λίγο πράσινο για να μας δώσει ανάσες ζωής και να μας χαρίσει ξεχωριστές στιγμές και με το άρωμα των λουλουδιών, και με το άγγιγμα των φύλλων, ακόμα και με το τσίμπημα των αγκαθιών.
Ιδανικός χώρος για… ημερήσια εκδρομή ήταν, όταν ήμουν παιδί, ο λόφος του Λυκαβηττού. Κυρίως την ημέρα που γιόρταζε ο Άγιος Γεώργιος, συνήθως τη Δευτέρα του Πάσχα, που συνδύαζε εκκλησιασμό, στη συνέχεια φαγητό στις πλαγιές του λόφου και παράλληλα γλέντι στο πανηγύρι που έστηναν οι περιοδεύοντες καλλιτέχνες.

Ο Λυκαβηττός υψώνεται στα 277 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας και είναι το δεύτερο ψηλότερο σημείο του λεκανοπεδίου Αθηνών μετά τα Τουρκοβούνια. Στην κορυφή υπάρχει από το 1780 η γνωστή εκκλησία. Γύρω από τον λόφο έχει αναπτυχθεί η ομώνυμη συνοικία ενώ από το 1965 λειτουργεί και τελεφερίκ.
Στα 1933 ο διάσημος αρχιτέκτονας Δημήτρης Πικιώνης έχτισε στην καρδιά του λόφου το πασίγνωστο δημοτικό του σχολείο.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’50 ένας άλλος περίφημος ομότεχνός του, ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης, έψαχνε το ιδανικό σημείο στην Αθήνα για να δημιουργήσει τα γραφεία του. Επέλεξε λοιπόν ένα κατάφυτο άνοιγμα με θέα όλη την Αθήνα και έφτιαξε ένα κτήριο σε σημείο που του επέτρεπε να κοιτάζει «κατάματα», στο ίδιο ύψος, τον Παρθενώνα.

Τα δύο αυτά «τσιμεντένια καρφιά» στην καρδιά του λόφου αν και θεωρούνται εμβληματικά από τους ειδικούς, εν τούτοις -και αυτό δεν αμφισβητείται- άναψαν το «πράσινο» φως για την πλήρη ανοικοδόμηση της πρώην πανέμορφης περιοχής. Ευτυχώς παρόμοιες οικοδομικές παρεμβάσεις περιορίστηκαν στα ¾ του λόφου. Το πίσω μέρος του Λυκαβηττού δεν το πείραξαν. Έτσι κάποια παιδιά που αγαπούν τη φύση ουσιαστικά, και όχι μόνο θεωρητικά, ανακάλυψαν πρόσφατα εκεί ένα μοναδικό πνεύμονα πρασίνου. Μπορεί να είναι πόλοι έλξης τα λαμπερά φαράγγια: της Σαμαριάς, του Βίκου, του Αχέροντα, του Βουραϊκού, του Λούσιου και του Ασωπού, όμως το μικρό τους αδελφάκι μέσα στην καρδιά της Αθήνας, μόλις 10 λεπτά από κάθε πλευρά περιμετρικά του Λόφου, έχει τη δική του χάρη και ομορφιά. Δεν υστερεί σε τίποτα από τα άλλα και έχει ως αδιαμφισβήτητο πλεονέκτημα το γεγονός ότι δεν απαιτεί «βασιλικά» έξοδα για να το επισκεφθεί κανείς.

Σίγουρα αν κάνατε τη βόλτα σας εκεί θα μπορούσατε να κάνετε ένα «Διάλειμμα Χαράς» και να γράψετε σε ένα χαρτί πως:
«Ήμασταν χαρούμενοι όλο εκείνο το πρωί [… ]
Πρώτα γυάλιζαν οι πέτρες τα φύλλα και τα λουλούδια
έπειτα ο ήλιος
ένας μεγάλος ήλιος όλο αγκάθια μα τόσο ψηλά στον ουρανό».
Θα το γράφατε και θα το νιώθατε όπως έκανε ο νομπελίστας μας Γιώργος Σεφέρης.
Εκεί θα μπορούσατε ακόμα να δείτε τέσσερις νύμφες όταν κατεβαίνουν στο φαράγγι και μεταμορφώνονται προσωρινά σε θνητές γυναίκες. Τέσσερις πανέμορφες, λυγερόκορμες κοπέλες που θα σας προσκαλέσουν – όπως έκαναν και σε μας – σε ένα υπερβατικό ταξίδι μέσα από ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη και του Ουώλτ Ουίτμαν. Εκεί θα ακούσετε «Το Τραγούδι του Εαυτού μου», που έγραψε ο Αμερικανός ποιητής. Εκεί θα μάθετε πως: «Το πιο μικρό βλαστάρι δείχνει πως αλήθεια δεν υπάρχει θάνατος. Και αν ποτέ υπήρξε οδήγησε μπροστά τη ζωή…».
Στην περιπλάνησή σας αυτή εκτός από τις τέσσερις νύμφες θα συναντήσετε «άσπρους γέροντες, ηλεκτρικά κορμιά, κρεμασμένες θηλιές, άντρες με μάτια σαν παπαρούνες, σκυλιά που γυρεύουν ένα κόκαλο, παιδιά που αναρωτιούνται τι είναι η χλόη, σπασμένες μορφές μέσα σε καθρέφτες. Θα τις ακούσετε να σας ψιθυρίζουν κάτω από τα πλατάνια, να σας καλούν να τεμπελιάσετε μαζί τους στο χορτάρι, παρασύροντάς σας στον κόσμο τους».
Κατά τη διάρκεια της περίπου δίωρης παράστασης, «οι θεατές είναι ελεύθεροι να κινηθούν στο χώρο μαζί με τις ερμηνεύτριες, να συνθέσουν τις δικές τους εικόνες, τις δικές τους απορίες και τα δικά τους νοήματα. Με οδηγό την ποίηση του Ουίτμαν και του Σεφέρη, θα κάνουν ένα “διάλειμμα χαράς” από τους ασφυκτικούς ρυθμούς της καθημερινότητας και θα διαπιστώσουν πώς η φύση λειτουργεί με όλη της την αρχέγονη δύναμη, έστω και στη μέση της πόλης».

Από τον χώρο μπροστά από το Θέατρο ξεκινήσαμε τον θεατρικό μας περίπατο. Προχωρήσαμε προς τα πίσω και ακολουθήσαμε το χωμάτινο μονοπάτι. Στην αρχή μια κατάβαση. Πλατιά σκαλοπάτια από λεπτούς ξύλινους κορμούς. Η ομάδα των θεατών συνοδεύεται από τρεις νέους με ψάθινα καπέλα. Από μακριά ακούμε τον χαρακτηριστικό ήχο που κάνουν τα παραδοσιακά χάλκινα στρογγυλά κουδούνια, τα λεγόμενα και κυπροκούδουνα, που φοράνε στα πρόβατα. Ακούμε αλλά δεν βλέπουμε. Η πορεία συνεχίζεται. Ο ένας πίσω από τον άλλο μέχρι να φτάσουμε στο πρώτο ξέφωτο. Το σκηνικό δεν μοιάζει καθόλου με όσα έχουμε συνηθίσει. Φτερούγισμα και τιτίβισμα πουλιών, αρώματα από κρινάκια και φυτά. Θάμνοι, δέντρα πυκνόφυλλα και δέντρα γυμνά. Σκοτεινές σπηλιές, μεγάλες πέτρες, βράχοι και τα τέσσερα κορίτσια σαν αγριοκάτσικα τρέχουν, ανεβαίνουν, κατεβαίνουν, παλεύουν με το χώμα και το νερό, παλεύουν και με τις λάσπες και μεταξύ τους. Πολλές φορές βρισκόμαστε σε απόσταση αναπνοής από τις ηθοποιούς. Όμως και όταν βρίσκονται πάνω στο φαράγγι ή πίσω από τους πυκνούς θάμνους η φωνή τους έρχεται καθαρή στα αυτιά μας. Χωρίς μικρόφωνα και μεγάφωνα δεν χάνουμε ούτε λέξη από τα κείμενα των δύο μεγάλων ποιητών.
Ύστερα από δυο τρεις στάσεις καταλήγουμε σε ένα αρκετά μεγάλο πλάτωμα.

“Η γλώσσα μου, κάθε μόριο από το αίμα μου, φτιαγμένο από αυτό το χώμα, αυτόν τον αέρα…” Ουώλτ Ουίτμαν

Από εκεί μπορούμε να δούμε ψηλά στην κορυφογραμμή του φαραγγιού τις τέσσερις κοπέλες – νύφες να τρέχουν, να απαγγέλλουν, να μοιράζονται τη χαρά τους μαζί μας. Όμως η συνέχεια δεν μοιάζει καθόλου με την αρχή. Ακολουθεί σκληρότητα και βία, ακούγονται βρυχηθμοί άγριων ζώων που παλεύουν. Φωνές και ερωτικά καλέσματα. Η ζωή στο φαράγγι του Λυκαβηττού ακολουθεί τους δικούς της ρυθμούς. Ακολουθεί τον κόκκινο μίτο της Αριάδνης, γεύεται το κόκκινο μήλο, πίνει το αθάνατο νερό, πλένεται στις πηγές, εκστασιάζεται από τις μελωδίες της φλογέρας και κρατάει τον άνθρωπο φυλακισμένο στο κλουβί του μέχρι να τον αφήσει ελεύθερο να απολαύσει κι αυτός ένα διάλειμμα χαράς.

“Ο ύπνος σε τύλιξε, σαν ένα δέντρο, με πράσινα φύλλα…” Σεφέρης

Σίγουρα δεν θυμίζει το φεστιβαλικό Insenso του Μιχαήλ Μαρμαρινού πριν από τέσσερα χρόνια στην Πειραιώς 260. Εδώ, στον Λυκαβηττό, η επαφή των θεατών με τη φύση είναι άμεση και διαρκής. Η φιλοσοφία πίσω από αυτό το τολμηρό εγχείρημα έχει δύο όψεις, αφενός καλλιτέχνες και κοινό να νιώσουμε πιο υγιείς βιώνοντας τέχνη στη φύση και, αφετέρου, οι πράσινοι πνεύμονες της πόλης να «υιοθετηθούν» και να γίνουν πιο βιώσιμοι. Οι θεατές παρακολουθούν αλλά και συμμετέχουν. Εδώ η κοινωνία με το θεατρικό νάμα είναι πράγματι θεία και αξίζει να τη δοκιμάσετε. Δεν είναι μια συνηθισμένη εμπειρία. Ευτυχώς αυτή η νεανική ομάδα μας θύμισε ότι υπάρχει μέλλον. Αρκεί να το αναζητήσουμε και να το διεκδικήσουμε. Μας θύμισε ότι αξίζει να επενδύουμε μόνο σε παρόμοια ελπιδοφόρα μυαλά. Αξίζει λοιπόν να παρακολουθήσετε αυτή την ομάδα και να αντιγράψετε τη μέθοδο της άψογης και επιτυχημένης συνεργασίας αυτών των παιδιών. Αξίζει τέλος να ενισχύσετε με κάθε τρόπο τη δουλειά τους…

* Το «Διάλειμμα Χαράς» αποτελεί μέρος του «The Φαράγγι Project», μιας σειράς δράσεων και ερευνών που ξεκίνησαν το 2013 σε συνεργασία με την Αντριάνα Αλεξίου, τη Ρόζα Προδρόμου, τη Νέλλη Πουλοπούλου, την Άννα Τζάκου, τον Γιώργο Ευθυμίου και τις ομάδες εργαστηρίου και του JAM Ανοιχτή Φύση.

Αυτοδίδακτος και… μαραγκός

Ο Αμερικανός ποιητής Ουώλτ Ουίτμαν γεννήθηκε στις 31 Μαΐου 1819 στο Ουέστ Χιλς του Λονγκ Άιλαντ. Ανήσυχος, αυτοδίδακτος, καταγόμενος από την εργατική τάξη τελειώνει με δυσκολίες το δημοτικό και εργάζεται σαν μαραγκός, στοιχειοθέτης, δημοσιογράφος, δάσκαλος και νοσοκόμος (κατά τον εμφύλιο πόλεμο). Γράφει ποιήματα πανθεϊστικά και φυσιολατρικά, αγαπά την όπερα, διατάζει βεδικούς ύμνους, αστρονομία, γερμανική φιλοσοφία αλλά και Όμηρο, Σαίξπηρ, Ντίκενς. Υπερασπίζει τη δημοκρατία και την ελευθερία των έγχρωμων, παρακολουθεί τις πολιτικές συγκεντρώσεις του Λίνκολν και συμμετέχει σε προεκλογικούς αγώνες. Το 1855, την ημέρα της κηδείας του πατέρα του, τυπώνει ένα βιβλίο με πράσινο εξώφυλλο και πλεγμένα άνθη γύρω από τον τίτλο. Πουθενά δεν αναφέρεται το όνομα του συγγραφέα. Το μισό από το περιεχόμενο του βιβλίου θα αποτελέσει αργότερα «Το Τραγούδι του εαυτού μου» και θα ανατυπωθεί με συμπληρώσεις εννέα φορές. Ο Ουώλτ Ουίτμαν (Walt Whitman), πέθανε το 1892. Κυριότερο έργο του αποτελεί η ποιητική συλλογή «Φύλλα Χλόης» (Leaves of Grass) και ένα από τα πιο γνωστά ποιήματά του το «Καπετάνιε! Ω Kαπετάνιε μου!» (O Captain! My Captain!).

* Για τον Γιώργο Σεφέρη ό, τι και να πούμε θα είναι λίγο. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Μπορεί να τον γνωρίσαμε «μέσα στις θαλασσινές σπηλιές» από τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη (1962) αλλά αργότερα τον ανακαλύψαμε μέσα και από τα μυθιστορήματα, τις μεταφράσεις του και τις ποιητικές του συλλογές. Όμως δεν τον αγαπήσαμε τόσο για το Νόμπελ Λογοτεχνίας (1963) που κατέκτησε επάξια, όσο επειδή μας γνώρισε τις μοναδικές «Γάτες τ’ Αϊ Νικόλα».

Φωτογραφίες

* Στην πρώτη φωτογραφία οι τέσσερις ερμηνεύτριες -μόλις που διακρίνονται στην υψηλότερη κορυφή του φαραγγιού- στο τέλος της παράστασης, ακούν και ανασαίνουν το θερμό χειροκρότημα των θεατών.

* Στις άλλες φωτογραφίες δείτε πως ήταν ο Λυκαβηττός το 1890 όταν κυριαρχούσε το πράσινο και τα χαμηλά κτίσματα. Ακολουθούν τα δύο «καρφιά» που έμπηξαν στην καρδιά του λόφου στα μέσα της δεκαετίας του ’30 και της δεκαετίας του ’50. Δεν το λέω εγώ, είναι ολοφάνερο πως κυριολεκτικά «πνίγουν» με τσιμεντένια θηλιά τον λόφο του Λυκαβηττού. Δεν χρειάζονται ειδικές γνώσεις για να το καταλάβει κανείς αυτό.

* Την ώρα της παράστασης, στην κορυφογραμμή η Νατάσα Νταϊλιάνη, η Κατερίνα Κλειτσιώτη και η Δέσποινα Χατζηπαυλίδου.

Στο τέλος, με τεράστια χαμόγελα μετά την υπερπροσπάθεια: Η Δήμητρα Σκέμπη, η Δέσποινα Χατζηπαυλίδου, η Κατερίνα Κλειτσιώτη, η Νατάσα Νταϊλιάνη, η σκηνοθέτις Άντζελα Δεληχάτσιου και η βοηθός σκηνοθεσίας Μάγδα Κρυσταλλινού. Μαζί τους η Ειρήνη Αϊβαλιώτου και το catisart.gr

Οι συντελεστές που δημιούργησαν το «Διάλειμμα»

Σύλληψη-Σκηνοθεσία: Άντζελα Δεληχάτσιου
Συνδημιουργοί-Ερμηνεύτριες: Κατερίνα Κλειτσιώτη, Νατάσα Νταϊλιάνη, Δήμητρα Σκέμπη, Δέσποινα Χατζηπαυλίδου
Βοηθοί σκηνοθεσίας: Ιωάννης Βασιλόπουλος, Μάγδα Κρυσταλλινού
Κοστούμια: Λουκία Χατζέλου
Φωτογραφίες/Video: Σπύρος Αγριανίτης, Γιώργος Ευθυμίου
Γραφιστική επιμέλεια: Έλλη Βασσάλου
Υπεύθυνη επικοινωνίας: Στέλλα Πεκιαρίδη

Πληροφορίες για την παράσταση

Ύστερα από έναν επιτυχή πρώτο κύκλο παραστάσεων, το «Διάλειμμα Χαράς» πήρε παράταση για άλλες τέσσερις παραστάσεις την Τετάρτη 15, την Πέμπτη 16, το Σάββατο 25 και την Κυριακή 26 Ιουνίου 2016, στο φαράγγι του Λυκαβηττού.
Ώρα έναρξης: 6.30 μ.μ.
Διάρκεια: 100 λεπτά
Είσοδος με ελεύθερη συνεισφορά
Κρατήσεις απαραίτητες
Για πληροφορίες και κρατήσεις: 6946-102.862.

* Σημείο συνάντησης: Οι θεατές πρέπει να βρίσκονται ένα τέταρτο πριν από την ώρα έναρξης στο χώρο του parking έξω από το Θέατρο του Λυκαβηττού. Στη συνέχεια, έπειτα από ένα 10λεπτο περίπατο, θα φθάσουν στον χώρο της παράστασης. Φυσικά, για να νιώθουν άνετα πρέπει να φορούν άνετα ρούχα και παπούτσια.

Φωτογραφίες από την παράσταση

Εκτύπωση
diaxeiristis«Διάλειμμα χαράς» σε μια γνωστή… άγνωστη όαση της πρωτεύουσας

Related Posts