Cat Is Art

Στο θέατρο του Μπέκετ

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

«”Με βλέπεις, άρα υπάρχω”, μοιάζουν να σκέπτονται τα πρόσωπα του Μπέκετ, ελλείψει καλύτερου συλλογισμού για την ύπαρξή τους.

Στο θέατρο του Μπέκετ, ο “άλλος” είναι ένα επιθυμητό και καθησυχαστικό κάτοπτρο, επειδή τα πρόσωπα δεν φοβούνται την κρίση για τις πράξεις τους (αφού αυτές είναι ανύπαρκτες), ενώ αντίθετα ελπίζουν στο βλέμμα του άλλου για να βεβαιωθούν μόνο για την οντική τους υπόσταση, έστω κι αν αυτή είναι απλώς η σωματικότητά τους καθεαυτήν, ο όγκος του σώματός τους, η όψη τους, ή ακόμη και η αναπηρία τους.

 

 

Paula Modersohn-Becker, Old Woman in the Garden, 1906

[…]

To φως…
… που σε επίπεδο μεταφορικό δεν είναι άλλο από τη συνείδηση.

… Το πράγμα υπάρχει στο μέτρο που υπάρχει ένα βλέμμα για να το συλλάβει, και η όραση, με τη σειρά της υπάρχει στο μέτρο που λειτουργεί μια συνείδηση για να επεξεργαστεί τα δεδομένα της όρασης. Αλλά η συνείδηση έχει χάσει την ικανότητά της να ενοποιεί, προσπαθώντας να ανιχνεύσει μια ρηγματωμένη ή διαλυμένη πραγματικότητα, στην οποία τίποτε δεν διατηρείται πλέον αναγνωρίσιμο και τίποτε δεν έχει αληθινά κάποιο νόημα.

Έτσι όταν η Γουίννυ υποδέχεται, με μια ανεξήγητη αισιοδοξία το “ιερό φως” της ημέρας, δεν μπορούμε παρά να αξιολογήσουμε αυτή την προσφώνηση ως ένα ειρωνικό διακειμενικό παιχνίδι του συγγραφέα: ο Μπέκετ όχι μόνο δεν αξιώνει να παραβάλει την καθηλωμένη φιγούρα του με τη δυναμική Ηλέκτρα του Σοφοκλή, η οποία επικαλείται το “φάος αγνόν”, και από την οποία, κατά πάσα πιθανότητα, δανείστηκε την επίκληση παραφράζοντάς την, αλλά μάλλον υπαινίσσεται ότι ο κόσμος μας απέχει εκατομμύρια έτη φωτός από τον κόσμο της τραγωδίας – από εκείνο το ανεπανάληπτο βίωμα του τραγικού, όπου ο σπαραγμός και η αποτυχία του ατομικού ανθρώπου προϋπέθετε απολύτως έναν ορίζοντα πνευματικής συνοχής.

Ο Μπέκετ ξέρει πολύ καλύτερα από κάποιους αφιλοσόφητους μελετητές του ότι οι τυφλοί του δεν έχουν καμία σχέση με τον Οιδίποδα και με κανέναν άλλον ήρωα (τυφλό ή όχι) του τραγικού μύθου, γιατί οι δικοί του τυφλοί είναι προϊόντα μιας τυφλής (α-τραγικής) εποχής».

(Χαρά Μπακονικόλα, Κάτοπτρα του χρόνου: δοκίμια για το θέατρο του 20ού αιώνα, εκδ. Αιγόκερως, 2010, σσ. 147 – 148, 152)

Τα περισσότερα από τα κείμενα των “Κατόπτρων” είναι μελετήματα πάνω σε έργα και αισθητικές ή ιδεολογικές προτιμήσεις, δραματουργών και ανθρώπων του θεάτρου εν γένει, που προκαλούν και συντηρούν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, το ενδιαφέρον της συγγραφέως εδώ και πολύ καιρό. Μέσα από τον τόσο πλούσιο θεατρικά εικοστό αιώνα, επιλέγονται κλασικοί δραματουργοί (Claudel, Pirandello, Lorca, Giraudoux, Beckett, Ionesco, Sartre, Camus, Koltes), καθώς και λιγότερο γνωστοί ή και άγνωστοι στη χώρα μας (Unamuno, Ghelderode, Cesbron, Blaga), ενώ παράλληλα θίγονται θέματα που αφορούν κάποιες τάσεις του θεάτρου, παλιές και νέες.

Η Χαρά Μπακονικόλα γεννήθηκε στο Βόλο το 1948. Είναι πτυχιούχος ελληνικής φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (1971), πτυχιούχος γαλλικής φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (1974). Κάτοχος κρατικού διδακτορικού διπλώματος (Doctorat d’ Etat des Lettres et Sciences Humaines) του Πανεπιστημίου της Σορβόνης (Universite de Sorbonne, Paris IV), (1985).
Το διάστημα 1975-1991 διετέλεσε βοηθός και στη συνέχεια λέκτωρ και επίκουρος καθηγήτρια στον Τομέα Φιλοσοφίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από το 1992 (μέχρι σήμερα), τακτική καθηγήτρια του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδάσκει φιλοσοφία του θεάτρου, θεωρία του δράματος, αισθητική του θεάτρου, αρχαία δραματουργία και δραματική ανάλυση.

Εκτύπωση
Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΣτο θέατρο του Μπέκετ

Related Posts