Cat Is Art

Το ολοκαύτωμα του Διστόμου – Απόφαση ιταλικού δικαστηρίου ανοίγει το δρόμο για τις αποζημιώσεις

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Το δρόμο για την καταβολή των πολεμικών επανορθώσεων που δικαιούνται οικογένειες θυμάτων του Διστόμου ανοίγει απόφαση του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ιταλίας. Στις 4 Σεπτεμβρίου 2019 η ιταλική Δικαιοσύνη έκρινε σε ανώτατο επίπεδο, οριστικά και αμετάκλητα ότι ορθά το Δίστομο διεκδικεί το ποσό των 25 εκατ. ευρώ από τις εισπράξεις των ιταλικών σιδηροδρόμων, στους οποίους έχουν συμμετοχή και οι Γερμανοί, σύμφωνα με το dikastiko.gr.

Αυτό σημαίνει ότι απορρίφθηκε η προσφυγή των Γερμανικών Σιδηροδρόμων, που ζητούσαν να μη γίνει κατάσχεση των εισπράξεων προκειμένου να αποζημιωθούν οι Διστομίτες.

Είχε προηγηθεί, το 2014, απόφαση του ιταλικού συνταγματικού δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία η εφαρμογή του κανόνα της ετεροδικίας δεν μπορεί να ισχύσει σε περιπτώσεις όπου κρίνονται εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας – εδώ και χρόνια η Γερμανία υποστηρίζει ότι μόνο τα γερμανικά δικαστήρια μπορούν να δικάσουν τέτοιες υποθέσεις.

 

 

Το 1997, άλλωστε, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Λιβαδειάς έλαβε την ιστορική απόφαση για αποζημίωση περίπου 9,5 δισ. δραχμές στους συγγενείς των νεκρών του Διστόμου. Εκπρόσωποι του γερμανικού δημοσίου προσέφυγαν στο Εφετείο Αθηνών το οποίο έκρινε ως ορθή την απόφαση του Πρωτοδικείου, όπως και ο Άρειος Πάγος όταν οι Γερμανοί προσέφυγαν κατά της απόφασης του Εφετείου – είναι χαρακτηριστικό ότι η υπόθεση εκδικάστηκε στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου (απόφαση υπ’ αριθμ. 12 του 2000) και με 16 υπέρ 4 κατά απέρριψε την προσφυγή των Γερμανών.

«Ο Σταμούλης κατόρθωσε με τη νομική του ευφυΐα να δομήσει σθεναρά την απαίτηση για καταβολή αποζημιώσεων στους οικείους των θυμάτων του εγκληματικού Τρίτου Ράιχ», δήλωσε στο protothema.gr η δικηγόρος Κέλλυ Σταμούλη.

∼∼∼

Στις 10 Ιουνίου 2019 συμπληρώθηκαν 75 χρόνια από το ολοκαύτωμα του 1944 στο μαρτυρικό Δίστομο Βοιωτίας, όπου 218 κάτοικοι βρήκαν φρικτό θάνατο από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής.

Βρισκόμαστε στις αρχές του καλοκαιριού του 1944 στην κατεχόμενη από τους Γερμανούς, Ελλάδα. Η Ναζιστική Γερμανία βιώνει στα μέτωπα του πολέμου τη μία ταπείνωση μετά την άλλη. Στις 6 Ιουνίου οι Σύμμαχοι έχουν αποβιβαστεί στη Νορμανδία και οι ιθύνοντες του γερμανικού στρατού βλέπουν πως το τέλος πλησιάζει. Και στο ελληνικό έδαφος όμως οι Ναζί δεν ήταν ανίκητοι, καθώς οι ελληνικές αντάρτικες ομάδες με κορωνίδα τον ΕΑΜ – ΕΛΑΣ προκαλούν πολλές φθορές με αποτέλεσμα να έχουν εξελιχθεί σε έναν πραγματικό πονοκέφαλο για τους κατακτητές.

Στις 10 Ιουνίου γίνεται άλλη μία συμπλοκή ανταρτών και κατακτητών, ωστόσο το σημαντικό γεγονός δεν ήταν η μάχη, αλλά αυτά που ακολούθησαν. Τις πρώτες πρωινές ώρες της ημέρας εκείνης μία στρατιωτική φάλαγγα των τρομερών Ες-Ες ξεκινά από την Λιβαδειά με προορισμό την Αράχοβα έχοντας ως βασικό σκοπό την εξόντωση αντάρτικων ομάδων, αλλά και την τρομοκράτηση του άμαχου πληθυσμού.

 

 

Στο Δίστομο τα γερμανικά στρατεύματα γίνονται ακόμη πιο πολυπληθή καθώς ενώνονται με μία άλλη ομάδα που ερχόταν από την Άμφισσα. Τελικά όλοι μαζί όδευσαν προς το Στείρι. Προτού φύγουν τρομοκράτησαν τους κατοίκους να μην εγκαταλείψουν το χωριό εάν δεν γυρίσουν πίσω ενώ τους πίεσαν να τους αποκαλύψουν εάν έχουν πληροφορίες για τις θέσεις των ανταρτών.

Τελικά η φάλαγγα των επτά αυτοκινήτων (2ος λόχος του 2ου τάγματος του 7ου Συντάγματος της 1ης Μεραρχίας των Ες – Ες με έδρα τη Λιβαδειά), μαζί με τις δυνάμεις από την Άμφισσα και με δύο αυτοκίνητα με Γερμανούς στρατιώτες που είχαν μεταμφιεσθεί σε χωρικούς, δέχονται επίθεση στη θέση Καταβόθρα από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ. Η μάχη είναι σύντομη αλλά σφοδρή. Οι Ναζί αναγκάζονται να υποχωρήσουν αφήνοντας στο πεδίο της μάχης 40 νεκρούς και 15 τραυματίες.

Μετά την ταπείνωση οι Γερμανοί έπρεπε να ψάξουν τα αίτια της επίθεσης αλλά και της ήττας τους. Έτσι χρησιμοποίησαν ως εξιλαστήρια θύματα τους κατοίκους του Διστόμου, καθώς θεώρησαν πως είχαν ειδοποιήσει τους αντάρτες. Έπρεπε να παρθεί εκδίκηση.

Η ιδέα και η υλοποίηση του σχεδίου ανήκε στον διοικητή των μονάδων και υπολοχαγό Χανς Ζάμπελ, ο οποίος έδωσε εντολή να σφαγιασθούν οι κάτοικοι του Διστόμου και να πυρποληθεί ολόκληρο το χωριό. Το υπόλοιπο της ημέρας ήταν μαρτυρικό για εκατοντάδες Έλληνες.

 

 

Το χωριό άδειασε καθώς όλοι οι κάτοικοι κρύφτηκαν στα σπίτια τους. Αυτό δεν εμπόδισε κανέναν από τους κατακτητές. Εισήλθαν με τα όπλα τους στο χωριό και έτρεχαν από το ένα σπίτι στο άλλο, βιάζοντας, χτυπώντας και σφάζοντας όποιον έβρισκαν μπροστά τους. Η ελληνική γη βάφτηκε κόκκινη από το αίμα 218 συνανθρώπων μας οι οποίοι ήταν άμαχοι. Από τους νεκρούς, οι 114 ήταν γυναίκες (έγκυοι, ηλικιωμένες και ανήμπορες), οι 104 άνδρες, και μεταξύ αυτών και 50 σχεδόν παιδιά κάτω των 16, όπως έφηβοι αλλά και βρέφη. Όσοι δεν κατάφεραν να εγκαταλείψουν το Δίστομο από τη διάβαση Διάσκελο η οποία ήταν και η μόνη αφύλακτη, είδαν την εκδικητική μανία των Ναζί. Η σφαγή σταμάτησε μονάχα μόλις έπεσε το σκοτάδι και οι Ναζί αποσύρθηκαν στη Λιβαδειά.

Οι μαρτυρίες όσων παιδιών επέζησαν από την καταστροφική αυτή μανία των Ναζί είναι κυριολεκτικά ανατριχιαστικές. Το έγκλημα αυτό έγινε μέσω του βρετανικού δικτύου BBC αμέσως γνωστό σε ολόκληρο τον εμπόλεμο κόσμο, προκαλώντας αγανάκτηση για τη συμπεριφορά των Γερμανών. Οι Ναζί ωστόσο δεν απαρνήθηκαν ούτε μία στιγμή το έγκλημα, ίσα ίσα επέρριψαν τις ευθύνες στα ίδια τα θύματα διότι, όπως είπε η Γερμανική Διοίκηση της Αθήνας, οι κάτοικοι του Διστόμου δεν συμμορφώθηκαν με τις στρατιωτικές εντολές.

 

 

Με την απελευθέρωση της Ελλάδας, το Ελληνικό Γραφείο Εγκληματιών Πολέμου, ανακάλυψε τον υπεύθυνο του αποτρόπαιου αυτού εγκλήματος, που δεν ήταν άλλος από τον Χανς Ζάμπελ, ο οποίος εντοπίστηκε στο Παρίσι και τελικά παραδόθηκε στις ελληνικές αρχές. Το 1949 ομολογεί το εύρος αλλά και λεπτομέρειες του εγκλήματος, αλλά ακολουθώντας την πάγια τακτική των απολογούμενων Ναζί μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, είπε πως εκτελούσε εντολές τις οποίες δεν μπορούσε να παρακάμψει. Κάποια στιγμή εκδίδεται στη Δυτική Γερμανία για άλλη υπόθεση αλλά δεν επιστρέφει ποτέ στην Ελλάδα για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των όσων έκανε.

∼∼∼

Το 1981, ο Γιάννης Ρίτσος κυκλοφορεί τα «Συντροφικά τραγούδια». Ένα αφιέρωμα στα 40χρονα του ΕΑΜ. Ανάμεσα στα ποιήματα, ο Γ. Ρίτσος υποκλίνεται μπροστά στα θύματα των Ναζί με ένα επίγραμμα αφιερωμένο στο Δίστομο:

«Εδώ’ ναι το πικρό το χώμα του Διστόμου./ ώ εσύ διαβάτη, όπου πατήσεις να προσέχεις./ Εδώ πονά η σιωπή, πονάει η πέτρα κάθε δρόμου/ κι απ’ τη θυσία κι απ’ τη σκληρότητα του ανθρώπου./ Εδώ μια στήλη απλή, μαρμάρινη, όλη κι όλη/ με ονόματα σεμνά, και τη Δόξα τα ανεβαίνει/ λυγμό λυγμό, σκαλί – σκαλί, μεγίστη σκάλα»

 

Εκτύπωση
Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΤο ολοκαύτωμα του Διστόμου – Απόφαση ιταλικού δικαστηρίου ανοίγει το δρόμο για τις αποζημιώσεις

Related Posts