31.5 C
Athens
Παρασκευή 12 Αυγούστου 2022
 

To Μουσείο ντελ Πράδο γιορτάζει τα 200 του χρόνια

Πριν από 200 χρόνια, στις 19 Νοεμβρίου 1819, άνοιγε τις πύλες του το Βασιλικό Μουσείο ντελ Πράδο στη Μαδρίτη.

Το ίδρυμα έμελλε να φυτέψει το σπόρο για τη σημερινή πλούσια Πινακοθήκη του Πράδο. Εκείνη την εποχή, ο σημαντικότερος εν ζωή Ισπανός καλλιτέχνης ήταν ο Φρανθίσκο ντε Γκόγια (Φουεντοτόδος 1746 – Μπορντό 1828), ενώ σήμερα ο ίδιος εξακολουθεί να θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της ισπανικής τέχνης όλων των εποχών. Και δεν θα μπορούσε να είναι άλλος καλλιτέχνης εκτός από αυτόν, που με μία έκθεσή του θα τιμούσε καλύτερα τα 200 χρόνια της διάσημης Πινακοθήκης.

 

Γκόγια

 

Σχέδια και σκίτσα του Γκόγια

Η ισπανική εφημερίδα “El Pais” ανάρτησε ένα βίντεο με εικόνες από το εσωτερικό του διάσημου μουσείου ντελ Πράδο με αφορμή τη συμπλήρωση 200 χρόνων από τη λειτουργία του.

Η έκθεση «Μόνο η βούλησή μου περισσεύει», που εγκαινιάζεται ακριβώς για την 200ή επέτειο του Μουσείου ντελ Πράδο, συγκεντρώνει για πρώτη φορά σχέδια σε χαρτί και σκίτσα του Γκόγια (πάνω από 300 έργα).

 

 

Η κεντρική ιδέα είναι να αποδειχθεί στο κοινό, όχι μόνον η τεχνική επιδεξιότητα, η συνθετική μεγαλοφυΐα του Ισπανού καλλιτέχνη, αλλά κυρίως η επικαιρότητα και η τόλμη με την οποία το χέρι του αποτύπωσε πτυχές και θέματα της ανθρώπινης ύπαρξης, που ακόμη και σήμερα λιγοστοί κατορθώνουν να το πράξουν με τέτοιο εκφραστικό και συνολικό τρόπο.

Τα δεινά του ανθρώπινου όντος

Η καταπίεση των γυναικών και η ποδηγέτηση των μαζών, οι διακρίσεις και η υποκρισία της άρχουσας τάξης, τα δεινά των ταπεινών και καταφρονεμένων, η μοίρα των θυμάτων του πολέμου, έχουν απαθανατισθεί με ρεαλιστικά ανατριχιαστικό και αποστομωτικά κατάδηλο τρόπο από τον Γκόγια και ίσαμε τις ημέρες μας οι αναπαραστάσεις τούτες χρησιμεύουν για να συμβολίζουν τα παρόντα δεινά του ανθρώπινου όντος.

Η διπλή τούτη διάσταση, της σημασίας του μεγάλου ζωγράφου -στην Ιστορία της Τέχνης και ως σώμα έργων στις συλλογές του Πράδο- και της αναμφισβήτητης επικαιρότητάς του, ώθησαν τη διεύθυνση της Πινακοθήκης να επιλέξει τον Γκόγια ως τον καλύτερο εκφραστή της πορείας της σε τούτα τα 200 χρόνια. Το σύνολο του έργου του Γκόγια που φυλάσσεται στο Πράδο είναι εντυπωσιακό –150 πίνακες και πάνω από 500 σχέδια και έγγραφα, όπως η εντυπωσιακή αλληλογραφία του με τον φίλο του Μαρτίν Θαπατέρ.

 

Γκόγια

 

Ο πιο σύγχρονος

Όπως τονίζει ο διευθυντής του Πράδο, Μιγέλ Φαλόμιρ, «συνηθίζουν να με ρωτούν για την πιθανότητα να εκθέσω σύγχρονα έργα τέχνης σε αυτές τις αίθουσες. Όμως δεν πιστεύω πως υπάρχει τίποτε πιο σύγχρονο από τα έργα πάνω στο χαρτί του Γκόγια. Δεν υπάρχει συγκαιρινός μας καλλιτέχνης που να έχει μπορέσει να καταγγείλει τους εφιάλτες μας με τόση αυστηρότητα και ευστοχία».

Αλλά το ερώτημα, σε συνδυασμό με την επέτειο, που εύλογα γεννήθηκε στους οργανωτές, ήταν το εξής: Ποια έργα του Γκόγια θα μπορούσαν ακόμη και σήμερα να μας εκπλήξουν περισσότερο; Η απάντηση ήλθε αβίαστα: τα σκίτσα του, αφού αυτά είναι εκείνα που σπανιότερα εκτίθενται. Το Μουσείο διαθέτει τη μεγαλύτερη συλλογή σκίτσων στον κόσμο, όμως οι συνθήκες για τη φύλαξή τους δεν είναι οι κατάλληλες μέσα στο παραδοσιακό κτήριο του Πασέο ντελ Πράδο κι έτσι σπάνια εκτίθενται όλα.

Το «ιταλικό τετράδιο» του Γκόγια στο Μουσείο ντελ Πράδο

Οι Μανουέλα Μένα και Χοσέ Μανουέλ Ματίλια, οι δύο επιμελητές της έκθεσης, είχαν την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν όλες τις δυνατότητες, που χαρίζει σε τέτοια έργα μικρής διάστασης, όπως είναι τα σκίτσα, η δραματική αυστηρότητα των χρωμάτων και του φωτός στις δύο αίθουσες του κτηρίου των Jerónimos. Η έκθεση των σχεδίων σε 23 ενότητες κι ένα σκούρο φόντο, συνθέτουν εκείνη την ένταση που είναι απαραίτητη για την όσμωση που απαιτεί η απόλαυσή τους.

Εκείνο που ιδιαίτερα εκπλήσσει τον θεατή είναι το λεγόμενο «ιταλικό τετράδιο» του Γκόγια, το πρώτο που αγόρασε κατά την πρώτη του επίσκεψη στη Ρώμη, με στόχο να βελτιώσει την τεχνική του στο σχέδιο. Ακολουθούν τα προσχέδια για τις νωπογραφίες στην Πιλάρ της Θαραγόθα, ή τα σχέδια για τάπητες.

Εξίσου εντυπωσιακά τα χαρακτικά, με βάση τον «δάσκαλό» του Βελάσκεθ, οι μελέτες του πάνω στην τονικότητα των χρωμάτων, τα λιγότερο γνωστά τετράδια του Σανλούκαρ, της Μαδρίτης, του Μπορντό. Σειρές σχεδίων που σπάνια εκτίθενται, όπως ο «Μαγικός Καθρέπτης», όπου η εικόνα ενός δανδή κατοπτρίζεται ως ένας πίθηκος.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι γνωστές σειρές χαρακτικών του Γκόγια, όπου συνυπάρχει ο χώρος των ονείρων με τους εφιάλτες, η καταγγελία για τις συνθήκες του περίγυρου με την ειρωνεία για τα ανθρώπινα: όπως τα διάσημα «Καπρίτσια», οι «Ταυρομαχίες», οι «Ανοησίες» και οι ανατριχιαστικές «Καταστροφές», όπου το σχέδιο και η γραμμή φθάνουν στα όρια της αφαίρεσης. Το πανόραμα της ματιάς και της παραγωγής του Γκόγια συμπληρώνουν τα σχέδια για τα θέματα που τον ενδιέφεραν ιδιαίτερα, «για την κακή λογοτεχνία», όπως τονίζει η Μένα: η βία κατά των γυναικών, το γήρας και το μαυλισμένο από τις ελίτ πλήθος.

Έκθεση φόρος τιμής στον Ισπανό καλλιτέχνη

Η έκθεση αποτελεί, εκτός από μια εορταστική εκδήλωση για το Μουσείο του Πράδο και έναν φόρο τιμής για έναν καλλιτέχνη, που η ιδιοφυΐα κι η διορατικότητά του παραμένουν ως σήμερα αξεπέραστες. Έναν δημιουργό που ίσαμε τα στερνά του παρέμενε αφοσιωμένος στην τέχνη του.

Από την εξορία του στο Μπορντό έγραφε στον Χοακίν Μαρία Φερέρ, πολιτικό και εκδότη εικονογραφημένων βιβλίων στο Παρίσι: «Συμπάθα με για τούτα τα κακά γράμματα, γιατί μήτε η όραση, μήτε ο καρπός, μήτε η πένα και το μελάνι μου φθάνουν. Μόνο η βούλησή μου περισσεύει». Μία εμπνευσμένη φράση που χρησίμευσε κι ως τίτλος της έκθεσης.

Albrecht Durer. Αυτοπροσωπογραφία, 1498.

«Prado de los Jerónimos»

Το Μουσείο ντελ Πράδο εγκαινιάστηκε στις 19 Νοεμβρίου του 1819, υπό την βασιλεία του Fernando VII, ως Βασιλική Πινακοθήκη και του δόθηκε οριστικά το όνομα Prado (στα ισπανικά “prado” είναι η λέξη για το “λιβάδι”) καθώς χτίστηκε στο αποκαλούμενο «Prado de los Jerónimos», κοντά στο μοναστήρι του San Jerónimo El Real. Υπό την σκέπη του συγκεντρώνει περίπου 8.000 πίνακες, πάνω από 6.500 σχέδια, περίπου 3.000 έργα χαρακτικής και σχεδόν 2.800 τεμάχια από Διακοσμητικές Τέχνες, απ’ τα οποία ξεχωρίζει μια συλλογή με νομίσματα και μετάλλια.

Λαμβάνοντας υπόψη το εύρος της συλλογής του μπορούμε να πούμε πως ο χαρακτήρας του είναι διεθνής, παρ’ όλα αυτά, είναι προφανές ότι η πινακοθήκη της Μαδρίτης κατέχει μία από τις καλύτερες συλλογές ισπανικών πινάκων, κι αυτό εν μέρει για το ότι από την έναρξη λειτουργίας του επενδύθηκε καλλιτεχνικά απ’ τις βασιλικές συλλογές. Για τον παραπάνω λόγο μπορούμε με ασφάλεια να συμπεράνουμε πως δεν υπάρχει στον πλανήτη μουσείο ή συλλογή που να κατέχει περισσότερα έργα μερικών απ’ τους μεγαλύτερους δασκάλους της ιστορίας της ζωγραφικής, όπως ο Goya (150 πίνακες), ο Velázquez (48 πίνακες), ο El Greco (36 πίνακες και 2 γλυπτά) o Ribera (51 πίνακες). Το Πράδο μπορεί επίσης να υπερηφανευτεί για το μεγάλο νούμερο έργων ανυπολόγιστης αξίας από καλλιτέχνες εκτός Ισπανίας. Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι Rubens (περίπου 100 έργα), Luca Giordano (περισσότεροι από 70 πίνακες), Tiziano (40 πίνακες) o El Bosco (6 έργα και μερικά που αποδίδονται σ’ αυτόν).

 

Hieronymus Bosch – Ο κήπος των γήινων απολαύσεων (Λεπτομέρεια στο κεντρικό μέρος του τρίπτυχου)

 

Το πιο παλιό έργο της συλλογής

Το πιο παλιό έργο της συλλογής είναι μία κεφαλή φτιαγμένη από διορίτη (πυρογενές πέτρωμα) του Σουμέριου βασιλιά Ur-Ningirsu της Lagash (2124- 2119 π.Χ.), που στην πραγματικότητα βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Οποιοσδήποτε όμως μπορεί να ζητήσει ένα αντίγραφο απευθυνόμενος στο γραφείο αντιγράφων του μουσείου (Oficina de Copias), παραδίδοντας μια σχετική επιστολή. Οι υπάλληλοι του γραφείου οφείλουν να ετοιμάσουν ένα μικρό μοντέλο για κάθε έργο που τους ζητείται.

Ο Πικάσο, διευθυντής του Μουσείου ντελ Πράδο

Με διάταγμα υπογεγραμμένο από τον τότε πρόεδρο της Ισπανικής Δημοκρατίας, Manuel Azaña, με ημερομηνία 19 Σεπτεμβρίου του 1936, ο Pablo Ruiz Picasso έγινε διευθυντής του Μουσείου ντελ Πράδο. Ο καλλιτέχνης απ’ τη Μάλαγα αποδέχτηκε τoν διορισμό, αν και το χρίσμα ποτέ δεν ετέθη σε ισχύ λόγω αρκετών πιέσεων και υποδείξεων που έλαβε από κάποιες προσωπικότητες της εποχής. Έτσι έμεινε σ’ αυτή τη θέση έως το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου, χωρίς όμως ποτέ να διοικήσει. Λέγεται μάλιστα ότι ως διευθυντής του άρεσε να αστειεύεται με το θέμα και η αλήθεια είναι ότι ποτέ δεν έγινε επίσημη απόλυση.

Η ιδιοφυΐα απ’ τη Μάλαγα βεβαίως ενήργησε σε ορισμένες περιπτώσεις ως διευθυντής του Μουσείου. Το έκανε ως πρεσβευτής της ισπανικής κουλτούρας στο εξωτερικό βοηθώντας εκθέσεις καλλιτεχνών εξορισμένων στο Παρίσι, καθώς επίσης στην περίσταση της έκκλησης στο Κογκρέσο Αμερικανών Καλλιτεχνών, υπερασπιζόμενος τις δραστηριότητες της κυβέρνησης της Ισπανικής Δημοκρατίας. Κατά το έτος του διορισμού του συμμετείχε στον στολισμό του Ισπανικού Περίπτερου της Διεθνούς Έκθεσης του Παρισιού, για το οποίο ζωγράφισε την Γκερνίκα.

 

Francisco Domingo Marqués. Κεφάλι γάτας που κοιμάται.

 

Η Κυρία του Έλτσε ανήκει στο μουσείο

Το πιο διάσημο έργο της Ιβηρικής τέχνης, η Κυρία του Έλτσε (La Dama de Elche) ανήκει στο μουσείο ντελ Πράδο, παρά το γεγονός ότι εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Η ιστορία αυτού του ιδιαίτερου έργου ξεκίνησε όταν ο Manuel Campello, ένα 14χρονο παιδί απ’ το Έλτσε, πραγματοποιούσε γεωργικές εργασίες στην Αλκουδία (επαρχία του Έλτσε, Βαλένθια) στις 4 Αυγούστου του 1897 και έπεσε πάνω σε μια πέτρα που κάλυπτε το μπούστο της “Κυρίας”. Επτά μέρες μετά έφτασε στο σημείο ο Γάλλος Ισπανιστής και Αρχαιολόγος Pierre Paris με αφορμή μια τοπική παραδοσιακή φιέστα, το Misteri. Ο αρχαιολόγος ενθουσιάστηκε με το έργο και πλήρωσε 4.000 φράνκος για να την αποκτήσει.

Η Κυρία του Έλτσε επέστρεψε στην Ισπανία στις 8 Φεβρουαρίου του 1941 μαζί με άλλα έργα της ισπανικής τέχνης για να εγκατασταθεί στο Πράδο ύστερα από σκληρές διαπραγματεύσεις με τη γαλλική κυβέρνηση. Το 1965 η Κυρία έκανε ένα σύντομο πέρασμα απ’ το Έλτσε στο πλαίσιο μιας έκθεσης με έργα τέχνης της Ιβηρικής και μεταφέρθηκε οριστικά στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο όπου και παραμένει έως τώρα. Το 2006 επισκέφτηκε ακόμα μια φορά την πόλη καταγωγής της με αφορμή τα εγκαίνια του Αρχαιολογικού και Ιστορικού Μουσείου του Έλτσε, παρέμεινε εκεί για έξι μήνες και τότε ήταν που αξία της εκτιμήθηκε στα 16 εκατομμύρια ευρώ από μία ασφαλιστική εταιρεία.

El Greco. Ευγενής με το χέρι στην καρδιά

Ο λιγότερο γνωστός θησαυρός: Διακοσμητικές Τέχνες

Παρά το ότι οι πίνακες, τα σχέδια και τα γλυπτά είναι αυτά που εκτιμούνται περισσότερο στο μουσείο, η πινακοθήκη κατά τη διάρκεια της ιστορίας της έχει προσθέσει στη συλλογή της κι άλλα πολύ σημαντικά έργα, ανάμεσα στα οποία καταλέγεται ο Θησαυρός του Δελφίνου (Tesoro del Delfín), αποκαλούμενος έτσι καθώς αποδίδεται στον Λουδοβίκο μέγα δελφίνο (Louis de France, 1 Νοεμβρίου 1661 – 14 Απριλίου 1711), ο μεγαλύτερος γιος και το μοναδικό επιζήσαν από τα παιδιά του βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκου ΙΔ΄ ή «βασιλιά Ηλίου». Η συλλογή αποτελείται από 120 κομμάτια του XVI & XVII αιώνα, περισσότερα απ’ αυτά βάζα διακοσμημένα με πολύτιμους λίθους.

Μετάλλια διαφόρων ευρωπαϊκών σχολών, κεραμικά, πορσελάνες, βεντάλιες, κεντήματα, Φλαμανδικοί τάπητες (XV – XVII αιώνα), όπλα και μια σημαντική συλλογή επίπλων, μέσα στα οποία ξεχωρίζει ένα γκρουπ με τραπέζια και μπουφέδες από σκληρούς λίθους (XVIII αιώνα) και ένα άλλο με μπαούλα (XV & XVI αιώνα), συμπληρώνουν τη “διαφορετική καλλιτεχνική προσφορά” του Πράδο.

Ληστείες στην Πινακοθήκη

Αν και το 1897 εκλάπη ένα σχέδιο του Μπαρτολομέ Εστέμπαν Μουρίγιο – “Η αγία Άννα διδάσκει ανάγνωση στην Παναγία” – η πιο σημαντική κλοπή της ιστορίας του Μουσείου έλαβε χώρα το 1918 όταν εξαφανίστηκαν αρκετά κομμάτια της συλλογής του Θησαυρού του Δελφίνου. Το γεγονός έγινε γνωστό στις 20 Σεπτεμβρίου του 1918, όταν έγινε αντιληπτό πως είχαν εξαφανιστεί 18 κομμάτια αυτού του ιδιαίτερου θησαυρού.

 

Juan Sanchez Cotan. Νεκρή φύση. Λαχανικά και φρούτα

 

Στις 12 Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς συνελήφθη ο Rafael Coba, υπάλληλος του μουσείου από τις αρχές του 1917 έως τον Απρίλη του 1918, ως ο κύριος ύποπτος της ληστείας του θησαυρού και τρεις μέρες μετά αποκαλύφθηκε ότι ένα από τα κλοπιμαία είχε δοθεί ενέχυρο στην τράπεζα Monte de Piedad για 150 πεσέτες τρεις μήνες πριν. Εν τέλει συνελήφθησαν κι άλλοι εμπλεκόμενοι στη ληστεία, οι Darío Fernández, Félix Velloso & Alejandro Varela, όλοι υπεύθυνοι ασφαλείας του μουσείου και κατηγορήθηκε για συνέργεια ο κλεπταποδόχος αργυροχόος Isidro Agruña, ύποπτος ότι εξαγόρασε μέρος των κλοπιμαίων.

Άλλο επεισόδιο του κεφαλαίου κλοπών του μουσείου – ευτυχώς δεν υπήρξαν αρκετές κατά τη διάρκεια της ιστορίας του – πραγματοποιήθηκε το 1961 όταν ένας ληστής προσπάθησε να εισέλθει στις εγκαταστάσεις απ’ την οροφή. Ο ληστής έπεσε στο κενό και σκοτώθηκε, αποκαλύφθηκε αργότερα ότι είχε στις τσέπες του ένα έντυπο με οδηγίες για την αποκατάσταση πινάκων.

Μια ιστορική εκκένωση

Η μεταφορά έργων του Μουσείου το 1936 ήταν ένα από τα πλέον ιστορικά επεισόδια της ιστορίας του. Κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου η ένωση για την Υπεράσπιση του Καλλιτεχνικού Θησαυρού ανέλαβε τη μεταφορά έργων τέχνης. Ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 1936 (οι βόμβες άρχισαν να πέφτουν στο μουσείο στις 16 του ίδιου μήνα) και είχε διάφορους προορισμούς: Βαλένθια, Καταλονία και τελικά στην Κοινωνία των Εθνών στη Γενεύη (Ελβετία).

 

Diego Velazquez (1599-1660) Las Meninas

 

Το κομβόι μετέφερε 361 έργα του Μουσείου ντελ Πράδο, στα οποία προστέθηκαν εκθέματα από το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, το Εθνικό Παλάτι, την Ακαδημία του Σαν Φερνάντο, το Μοναστήρι του Σαν Λορένθο του Εσκοριάλ και άλλα από συγκεκριμένες συλλογές όπως το «La condesa de Chinchón» (του Goya) που ανήκε τότε στους Δούκες της Σουηδίας. Ο επαναπατρισμός όλων αυτών των έργων καλλιτεχνικής κληρονομιάς έγινε τον Σεπτέμβριο του 1939 και αυτά του Πράδο επέστρεψαν στις αίθουσές τους.

Η γέννηση ενός κωμικού

Ο Ignacio Fernández Sánchez, πιο γνωστός καλλιτεχνικά ως Tony Leblanc, γεννήθηκε στο Μουσείο ντελ Πράδο της Μαδρίτης στις 7 Μαΐου του 1922. Πριν ανέλθει στο κινηματογραφικό στερέωμα ο Tony εργαζόταν στην υποδοχή του μουσείου (εκεί εργαζόταν και ο πατέρας του ως επιστάτης) και πάντα αισθάνονταν περήφανος για τη “συγγένειά” του με το μουσείο.

Η αγάπη που ένιωθε για το Πράδο ο Tony Leblanc εκφράστηκε και στις τελευταίες μέρες της ζωής του. Η πιο ένθερμη επιθυμία του ήταν μετά θάνατον οι στάχτες του να διασκορπιστούν γύρω απ’ το Πράδο. Τελικά, ο ηθοποιός πέθανε στις 24 Νοεμβρίου του 2012 ύστερα από καρδιακή προσβολή και ενταφιάστηκε στο κοιμητήριο της Almudena της Μαδρίτης, δίπλα στους γονείς του.

 

Jose (Jusepe) de Ribera. Η γενειοφόρος γυναίκα

 

Άλλες λειτουργίες

Για κάποιο διάστημα μερικές αίθουσες, όπως αυτή με τα γλυπτά, δεν είχαν το κατάλληλο δάπεδο με αποτέλεσμα η σκόνη και η βρομιά να καθαρίζονται με σφουγγαρίστρα και νερό. Στην πορεία μπήκαν ξύλινα πατώματα σχεδόν σε όλες τις αίθουσες έως ότου να μπει μάρμαρο, κατά την τρίτη δεκαετία του εικοστού αιώνα, για να βελτιώσει την ασφάλεια των εγκαταστάσεων.

Το Πράδο πρόσθεσε κι άλλες λειτουργίες στο πέρασμα του χρόνου. Φιλοξένησε στις αίθουσές του τη Γερουσίας μεταξύ 1834 και 1877, Μουσείο Καλλιτεχνικών Αναπαραστάσεων (1877 – 1960), τρέχουσες εκθέσεις της Γενικής Διεύθυνσης Καλών Τεχνών (1960 – 1971) και την «Guernica» του Πικάσο μεταξύ 1981 και 1992.

 

Rogier van der Weyden. The Escorial Deposition

 

Κινηματογράφος στο μουσείο

Ίσως να μην είναι ευρέως γνωστό, αλλά στο Πράδο μπορεί κάποιος να παρακολουθήσει κινηματογραφικές προβολές. Για παράδειγμα, με αφορμή την έκθεση “Ο Velázquez και η οικογένεια του Φίλιππου IV” πραγματοποιήθηκε ένας κύκλος προβολών με ταινίες της εποχής του καλλιτέχνη, όπως η ταινία “Luces y sombras” (1988) του Jaime Camino, αλλά και διάφορα ντοκιμαντέρς για τη ζωή και το έργο του Velázquez.

 

Titian. Ο βασιλιάς Charles V έφιππος στο Muhlberg.

 

Το Πράδο για νέους

Κατά την τελευταία Παρασκευή κάθε μήνα νέοι από 15 έως 25 ετών έχουν τη δυνατότητα να επισκεφτούν τις τρέχουσες εκθέσεις με συνοδεία απόφοιτων του τμήματος Ιστορίας Τέχνης, εξηγώντας τους έτσι τα εκθέματα και απαντώντας παράλληλα σε απορίες και σχετικές ερωτήσεις. Η είσοδος για το σκοπό αυτό είναι δωρεάν.

 

  • Αρχική εικόνα: Paul de Vos – Cats Fighting in a Larder

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
693ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
- Advertisement -

Τελευταία άρθρα

Cat Is Art