Γράφει η Θεατρολόγος Μαρία Μαρή
Για πρώτη φορά στην ιστορία του, το Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου εγκαινίασε μια Αγορά για τις ελληνικές παραστατικές Τέχνες με τον τίτλο «Grape – Greek Agora of Performance».
Σκοπός της πρωτοβουλίας αυτής είναι η δημιουργία μιας συστηματικής πλατφόρμας προβολής Ελλήνων και Ελληνίδων δημιουργών στη διεθνή σκηνή Θεάτρου και Χορού.
Ήδη αυτή η πλατφόρμα φιλοξένησε περισσότερους από 45 διεθνείς καλλιτεχνικούς διευθυντές, επιμελητές και δημοσιογράφους από 27 χώρες. Το ενδιαφέρον των διεθνών εκπροσώπων γι’ αυτές τις παραστάσεις ήταν ιδιαιτέρως θερμό με κάποιες να ταξιδεύουν ήδη στο εξωτερικό, ενώ έχουν ξεκινήσει συζητήσεις για την «εξαγωγή» και άλλων σε διεθνή θέατρα και φεστιβάλ.
Τα έργα που παρουσιάστηκαν – παραγωγές που έκαναν πρεμιέρα στο πλαίσιο του Φεστιβάλ – αφορούν ζητήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος στην παρούσα συγκυρία, σε σχέση με την LGBTQI+ κοινότητα, τη γυναίκα, το περιβάλλον, τα ανθρώπινα δικαιώματα.
***
«Τα σκυλιά», το έργο του Ανέστη Αζά είναι μια εξαιρετική παράσταση από κάθε πλευρά, που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών στο πλαίσιο του «Grape».
Η επινόηση της παράστασης ξεκίνησε από το πραγματικό γεγονός του βασανισμού ενός σκυλιού στην Αράχωβα και μεταφέρεται κινησιολογικά στη θεατρική σκηνή.
Η Πρισίλα, η ιδιοκτήτρια του σκυλιού, «Τουίστ», που βασανίστηκε και σκοτώθηκε σε ένα τουριστικό θέρετρο, ζητά από τον ερευνητή σκύλο Κ9 Comisario (Γιώργος Κατσής), πρώην αστυνομικό σκύλο, τώρα αδέσποτο να ταξιδέψει στην Αράχωβα και να εξιχνιάσει τη δολοφονία.
Ο Κ9 Comisario συνομιλεί με άλλους σκύλους για να εξιχνιάσει το έγκλημα μαζί με τον συνεργάτη του σκύλο «Μεγαλέξαντρο» (Κωνσταντίνος Μωραΐτης).
Το κείμενο του έργου, με πολιτικές διαστάσεις, συνυπογράφει ο σκηνοθέτης της παράστασης Ανέστης Αζάς με τον Γεράσιμο Μπέκα και τον Μιχάλη Πητίδη.
Οι ηθοποιοί του θιάσου (ο Γιώργος Κατσής, η Έλενα Μαυρίδου, ο Κωνσταντίνος Μωραΐτης, η Μαρία Πετεβή, ο Gary Salomon και ο Cem Yiğit Üzümoğlu) έχουν μελετήσει πολύ τη συμπεριφορά και κινησιολογία των σκύλων και χωρίς μάσκα και κοστούμια, μόνο με την κίνηση του κορμιού τους και τη δύναμη της φωνής τους, υποδύονται τους σκύλους με διαφορετικές συμπεριφορές, ακόμα και στην αγελέα εκείνη κίνησή τους.
Αναπαράγουν τις κραυγές τους, όσα σκέφτονται αυτοί που δεν μπορούν να μιλήσουν, ενώ μιλούν με τα πιο εκφραστικά μάτια.
Το θέμα για τον Αζά και για την παράσταση δεν περιορίζεται στα σκυλιά, αλλά αφορά τον άνθρωπο και ιδίως αυτόν που είτε λόγω θέσεως, είτε λόγω κατάστασης δεν μπορεί να μιλήσει.
Κακοποιημένα παιδιά, κακοποιημένοι γέροντες, άτομα με αναπηρία, trafficking ανθρώπων, βιαιότητες σε άμαχο πληθυσμό στον πόλεμο.
Η παράσταση δίνει φωνή σε όλους αυτούς και στο τέλος ο θεατής εξιλεώνεται από τη συμπεριφορά των σκύλων, ενώ προβληματίζεται για την ανεπάρκεια των ανθρώπων. Το σωματικό θέατρο αποκτά την πλήρη του έκφραση, οι ηθοποιοί παίζουν στα τέσσερα σαν τα σκυλιά, φανερώνει τη διασύνδεση του σώματος με τις βαθύτερες πνευματικές διεργασίες για να επιτευχθεί αυτή η ερμηνεία και ο συμβολισμός της.
Ο ρυθμός της παράστασης που ο σκηνοθέτης χαρακτήρισε «θεατρικό νουάρ καρτούν» είναι γρήγορος και συναρπαστικός.
Αναρωτιέται ο νταής ζωοκτόνος του χωριού πώς γίνεται τόσος ντόρος για ένα σκυλί, που βρέθηκε νεκρό και κακοποιημένο στην περιοχή τους με αποτέλεσμα τώρα το χωριό του θα «μπλέξει», ενώ γύρω τριγύρω σκοτώνονται καθημερινά άνθρωποι. Τον ενοχλεί που θα βγάλουν την κακή φήμη ότι είναι βασανιστές. Κάποια «μαλακία» θα έκανε το σκυλί, ή καλύτερα καθώς λένε μάλλον σκοτώθηκε από αγέλη σκύλων.
Τα στοιχεία δείχνουν άλλη εκδοχή και ο Κ9 Comisario μαζί με τον Μεγαλέξαντρο θα το αποδείξουν.
Η κακοποίηση ζώου είναι ειδεχθής πράξη, μιας κοινωνίας σε σήψη! Ό,τι συμβαίνει στο ζώο συμβαίνει στον άνθρωπο. Πότε θα αποδοθεί η δικαιοσύνη; Η εκμετάλλευση του ζώου για αναπαραγωγή, η απομάκρυνση των κουταβιών από τη μάνα τους, όπως τα παιδιά των κρατουμένων στη φυλακή, όπως η αναπαραγωγή βρεφών για παράνομη υιοθεσία από μητέρας σκεύη, δεικνύουν δυστυχώς ανελεύθερα και φασιστικά καθεστώτα, που ο Ανέστης Αζάς κατορθώνει να καταδικάσει επί σκηνής με τρόπο άμεσο και επιδραστικό.
Καθοριστική η συμβολή του Κωνσταντίνου Μωραΐτη, που είναι animal body trainer στην εκπαίδευση όλης της ομάδας και στη συγκλονιστική εκείνη σκηνή με τη φόλα. Σήμερα είναι ο σκύλος, αύριο θα είναι ο άνθρωπος.
Βρέθηκε το πτώμα του νεκρού «Τουίστ» και δόθηκε για νεκροψία. Ακόμα και μετά από αυτή τη διαδικασία στην Πρισίλα επέστρεψαν μια σακούλα με το κατακρεουργημένο σώμα του σκύλου της, με σακούλες και τα υλικά που είχαν χρησιμοποιήσει οι κτηνίατροι για τη νεκροψία.
Ακόμα ένας βανδαλισμός που ήρθε κιόλας να πείσει ότι ο Τουίστ δέχτηκε δαγκωματιά από ζώο τεραστίων διαστάσεων που δεν υφίσταται στην Ελλάδα. Η υπηρεσία συνυπόγραψε, σκέπασε σαν τα απορρίμματα του σκύλου το έγκλημα για να επισφραγιστεί στην εκπομπή, με τη διεκπεραιωτική παρουσιάστρια πρωινάδικου (Έλενα Μαυρίδου), την αδιάφορη παρουσία των τοπικών και κυβερνητικών παραγόντων με μέλημα να συγκαλύψουν το έγκλημα για να μη δυσφημιστεί η περιοχή και «απωλέσουν» τον τουρισμό.
Μιλούν για το Βέλγιο, όπου ο πρόεδρος είχε επιτρέψει τον πυροβολισμό των άγριων αδέσποτων ζώων. Ό,τι αναφέρουν είναι για να ποδηγετήσουν την ελεύθερη γνώμη, ενώ υιοθετούν μια ψευτοθλίψη για την απώλεια του ζώου «losing your dog is like losing your god».
Ο υπαινιγμός και το λογοπαίγνιο στοχεύει απευθείας στο κοινωνικό σώμα που νοσεί, όπου καμιά αξία, καμία ηθική δεν υπάρχει πια. Το μόνο που μετρά είναι η κερδοσκοπία, το χρήμα και η δήθεν απαστράπτουσα εμφάνιση. Μετά την παραποίηση της πραγματικότητας και την παραπληροφόρηση του κοινού, ακολουθεί το γνωστό κακαίσθητο μπουζουκογλέντι όλων αυτών των απεχθέστατων παραγόντων.
Η σκηνογραφία της Διδούς Γκόγκου με τα μεγάλα στρώματα εξυπηρετεί τη γρήγορη και ασφαλή κίνηση των σκύλων την ανωφέρεια και κατωφέρεια.
Τα κοστούμια της Βασιλείας Ροζάνα, διακριτικά, τόσο όσο να εξυπηρετούν τον ρόλο.
Υπέροχοι και καθοριστικοί οι φωτισμοί της Ελένης Χούμου.
Μια παράσταση που θα ταξιδέψει στον κόσμο με επιτυχία, όπως έγινε και με τη «Δημοκρατία του Μπακλαβά».
***
Με «Τα Σκυλιά» επιστρέφει στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου ο σκηνοθέτης Ανέστης Αζάς
