Σαρλ Αζναβούρ. Το “Όχι” στον Μίκη. Το “Ναι” στην ελληνική Χούντα και το “Βραβείο Νίκος Γκάτσος”

«Ο πατέρας μου ήταν ο Μίσα, μητέρα μου η Κναρ και αδελφή μου η Αΐντα που γεννήθηκε στην Ελλάδα. Αργότερα, στη Γαλλία η οικογένεια περίμενε να πάρει βίζα για να πάει στις ΗΠΑ. Στην πραγματικότητα, η οικογένειά μου δεν συνειδητοποίησε ότι θα εγκατασταθούν στη Γαλλία επ’ αόριστον. Γεννήθηκα στις 22 Μαΐου 1924 στο Παρίσι».

Τα παραπάνω είναι λόγια του Σαρλ Αζναβούρ, ο θάνατος του οποίου ανακοινώθηκε τη Δευτέρα 1η Οκτωβρίου 2018. Κατοικούσε στις Μούριες της Νότιας Γαλλίας.

Ο Σαρλ ήταν γιος Αρμένιων μεταναστών: Ο πατέρας του – ο Μίσα Αζναβουριάν, βαρύτονος από την Τυφλίδα της Γεωργίας – ήταν γιος του πρώην μάγειρα του Τσάρου Νικολάου Β. Η μητέρα του – η Κναρ Μπαγδασαριάν, ηθοποιός από την Σμύρνη της Τουρκίας – προερχόταν από οικογένεια Αρμενίων εμπόρων στην Τουρκία που είχαν καταφέρει να ξεφύγουν από τη γενοκτονία του 1915. Έφθασαν στη Θεσσαλονίκη όπου το 1916 γεννήθηκε η αδελφή του Αζναβούρ.

Τον Ιανουάριο του 1961, ο Σαρλ Αζναβούρ στις δόξες του έφθασε στην Αθήνα για να εμφανιστεί σε κοσμικό κέντρο και σε κοσμικό χορό. Αναχωρώντας ο Γάλλος τραγουδιστής συναντήθηκε στο αεροδρόμιο με τη Νάνα Μούσχουρη, με την οποία συνεργάστηκε κιόλας.

Ήταν ο διασημότερος Γάλλος τραγουδιστής, με την τεράστια σταδιοδρομία και τα 1.200 τραγούδια. Το πραγματικό του όνομα ήταν Σαχνούρ Βαγκινάγκ Αζναβουριάν. Σε ηλικία εννέα ετών εγκατέλειψε το σχολείο, παρά την αντίδραση των γονιών του, προκειμένου να συνεχίσει τις καλλιτεχνικές παραστάσεις που είχε ξεκινήσει από τα πέντε του. Πλέον είχε το καλλιτεχνικό όνομα Αζναβούρ. Σε μία από εκείνες τις παραστάσεις τον γνώρισε η Εντίθ Πιάφ, η οποία και τον προσέλαβε στην καλλιτεχνική της ομάδα κατά τις περιοδείες της.

Ξεκίνησε να γράφει τραγούδια, από το ύφος των οποίων χαρακτηρίστηκαν «θλιμμένα τραγούδια». Ιδιαίτερες όμως παγκόσμιες επιτυχίες που σημάδεψαν τη δεκαετία του 1960 ήταν το “Λα Μάμμα” (1963) και το ”Μεσιέ Καρνιμπάλ” της ομώνυμης οπερέτας.

Πέρα από το ρεκόρ των 1.200 τραγουδιών που είχε πει, ο Charles Aznavourείχε λάβει μέρος σε περίπου 60 κινηματογραφικές ταινίες ενώ είχε πουλήσει περίπου 100.000.000 δίσκους του.

Παντρεύτηκε τρεις φορές και έκανε έξι παιδιά.

Στις 19 Σεπτεμβρίου 2018, η τελευταία συναυλία του πραγματοποιήθηκε στο NHK Hall στην Οσάκα. Η ίδια συναυλία στον ίδιο χώρο επρόκειτο να γίνει την 8η Οκτωβρίου 2018 και την 11η Ιανουαρίου 2019.

***

ΜΕ ΤΗ ΝΑΝΑ ΜΟΥΣΧΟΥΡΗ ΣΤΟ PLAISIR D’ AMOUR

***

ΜΕ ΤΗ ΝΑΝΑ ΜΟΥΣΧΟΥΡΗ ΣΤΟ “ΜΙΛΗΣΕ ΜΟΥ”

***

Η Σουρπ Αστβατζατζίν στη Θεσσαλονίκη

Στη Θεσσαλονίκη βρίσκεται η παλαιότερη οργανωμένη κοι­νό­τη­τα Αρ­με­νί­ων στην Ελ­λά­δα και η πρώ­τη με κα­τα­γε­γραμ­μέ­νο αρ­χεια­κό υ­λι­κό. Το αρ­χεί­ο της εκ­κλη­σί­ας στο ο­ποί­ο οι ε­πί­ση­μες καταγρα­φές άρ­χι­σαν το 1885, έ­χει ση­μα­ντι­κή α­ξί­α ό­χι μό­νο για την ι­στο­ρί­α της πα­ροι­κί­ας αλ­λά και για την ί­δια την πό­λη. Αυ­τό διε­σώ­θη α­πό τη με­γά­λη πυρ­κα­γιά του 1917 και υ­πάρ­χει ε­δώ και 133 χρό­νια. Ο πληθυ­σμός της κοι­νό­τη­τας πριν α­πό το 1922 έ­φθανε τα 300 ά­το­μα, ε­νώ όταν ήρθαν οι πρόσφυγες α­νέ­βη­κε στους 10.000 κα­τοί­κους.

Στη Θεσ­σα­λο­νί­κη υ­πήρ­χε εκ­κλη­σί­α α­πό το 1903 α­φιερω­μέ­νη στην Πα­να­γί­α. Λέγεται πως την ανέγερση της Αρμενικής Εκκλησίας, την ανέλαβε ο διάσημος Ιταλός αρχιτέκτονας Βιταλιάνο Ποζέλι, καθώς συνδεόταν στενά με οικογενειακούς και φιλικούς δεσμούς, με μέλη της παροικίας.

Η συγκεκριμένη εκκλησία είναι αφιερωμένη στην Παναγία Θεοτόκο (Σουρπ Αστβατζατζίν) και αποτελεί τον κύριο τόπο λατρευτικής έκφρασης της Αρμενικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης. Επίσης δίπλα στην εκκλησία βρίσκονται τα γραφεία της Κοινότητας, το Αρμενικό Πολιτιστικό Κέντρο, τα οποία βρίσκονται διαχρονικά στην ίδια περιοχή που βρισκόταν και η αρμενική παροικία, από την εποχή της οθωμανικής περιόδου. Μιας παροικίας που απαριθμούσε μερικές δεκάδες μέλη στα τέλη του 19ου αιώνα, και που μετά το 1922 γνώρισε μεγάλη αύξηση εξαιτίας της εισροής προσφύγων.

Με τον ε­πα­να­πα­τρι­σμό του 1925-1927 αλ­λά και τη με­τα­νά­στευ­ση προς τρί­τες χώ­ρες ο α­ριθ­μός της πα­ροι­κί­ας μειώ­θη­κε στις 6.000 λίγο πριν από τον πό­λε­μο, ε­νώ με­τά το 1947 κα­τέ­βη­κε στα 1.300 ά­το­μα. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό εί­ναι το γε­γο­νός ό­τι τη δε­κα­ε­τί­α του ’20 λει­τουρ­γού­σαν στην πό­λη πέ­ντε αρμε­νι­κά σχο­λεί­α. Σή­με­ρα, υ­πάρ­χουν πε­ρίπου 800 Αρ­μέ­νιοι και λει­τουρ­γεί ε­βδο­μα­διαί­ο σχο­λεί­ο.

***

ΚΙ ΕΔΩ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΠΟΥ ΤΟΝ ΕΚΑΝΕ ΔΙΑΣΗΜΟ…

***

Ο Σαρλ Αζναβούρ, ο Θεοδωράκης, ο Γκάτσος και η Χούντα

-Ο Aznavour είχε έρθει για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 1961. Τον Ιανουάριο εκείνης της χρονιάς (από τις 19 έως και τις 25), είχε τραγουδήσει σε κοσμικό κέντρο και στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρετανία», στο χορό αποφοίτων του Εθνικού Εκπαιδευτηρίου Αναβρύτων.

-Στη βιογραφία του Σαρλ Αζναβούρ, με τον τίτλο: Aznavour «Non, je n’ai rien oublie» που κυκλοφόρησε το 2011, διαβάζουμε ένα γεγονός από τον Αύγουστο του 1967. Τότε συγκεντρώνονταν υπογραφές από προσωπικότητες όλου του κόσμου με αίτημα την απελευθέρωση του Μίκη Θεοδωράκη ο οποίος είχε φυλακιστεί από τη Χούντα των συνταγματαρχών. Όταν η επιστολή δόθηκε στον Σαρλ Αζναβούρ, εκείνος αρνήθηκε να την υπογράψει λέγοντας: «Είμαι καλλιτέχνης, δεν είμαι πολιτικός. Προσπαθώ να τηρήσω την απόλυτη ουδετερότητα. Δεν θέλω να είμαι το όπλο σε κανένα πολιτικό κόμμα. Αν είχα υπογράψει θα υπηρετούσα τα συμφέροντα της ελληνικής αντιπολίτευσης», σχολίαζε στον γαλλικό Τύπο το 1967. «Από την άλλη δεν δέχτηκα να τραγουδήσω στην Ελλάδα: Αυτό θα ήταν σαν να παίρνω θέση υπέρ της παρούσας κυβέρνησης», συμπλήρωνε.

-Όμως – όπως γράφει το “Δισκορυχείον”– ο Aznavour ήρθε στην Αθήνα το 1969 κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας και πήρε μέρος – ως επίσημος καλεσμένος – στη 2α Ολυμπιάδα Τραγουδιού, στο Παναθηναϊκό Στάδιο (27-29 Ιουνίου), που ως διοργάνωση βρισκόταν υπό την αιγίδα του Υπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως.

***

Την εμφάνισή του αυτή (από το 06.58″) τη βλέπουμε στα «Ελληνικά Επίκαιρα» εκείνης της εποχής:

Ο ΑΖΝΑΒΟΥΡ ΤΟ 1969 ΣΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

***

-Το 1988 ο Αζναβούρ ήρθε πάλι στην Ελλάδα και τραγούδησε με την Αλέκα Κανελλίδου.

ΕΔΩ Ο ΑΖΝΑΒΟΥΡ ΜΕ ΤΗΝ ΑΛΕΚΑ ΚΑΝΕΛΛΙΔΟΥ

***

-Τέλος, στις 19 Δεκεμβρίου 2016 στην Πρεσβεία της Ελλάδας στο Παρίσι του απενεμήθη το «Βραβείο Νίκος Γκάτσος». Στην τελετή παρέστησαν μεταξύ των άλλων και η Πρέσβειρα κυρία Μαρία Θεοφίλη, η Helene Carrere d’Encausse Μόνιμος Γραμματέας της Academie Francaise, ο Πρέσβης της Αρμενίας στο Παρίσι, Viguen Tchitetchian και ο Alain Terzian Πρόεδρος της Ακαδημίας Cesar. Την απονομή έκανε η Νάνα Μούσχουρη.

ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΖΩΗ ΣΕ ΛΙΓΑ ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ