Στην καρδιά της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου υπάρχει η Πλατεία των Εβραίων Μαρτύρων και το Μνημείο του Ολοκαυτώματος.
Η Πλατεία Εβραίων Μαρτύρων, είναι ένας οδυνηρός χώρος που αποτελεί μια ζοφερή υπενθύμιση της πολύπλοκης και συχνά τραγικής ιστορίας της πόλης.
Αυτή η ήσυχη πλατεία, που βρίσκεται μέσα στην πρώην εβραϊκή συνοικία, αποτελεί μνημείο για την εβραϊκή κοινότητα της Ρόδου, πολλοί από τους οποίους εκτοπίστηκαν με τραγικό τρόπο σε ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Μια ιστορία απώλειας και ανθεκτικότητας
Η εβραϊκή κοινότητα της Ρόδου μπορεί να υπερηφανεύεται για την πλούσια και ζωντανή ιστορία της, που χρονολογείται αιώνες πριν. Για πολλές γενιές, οι Εβραίοι κάτοικοι συνέβαλαν σημαντικά στον πολιτιστικό, οικονομικό και κοινωνικό ιστό του νησιού.
Αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι του ζωντανού μωσαϊκού της πόλης, εμπλουτίζοντας την κοινωνική και πολιτιστική ζωή της. Ωστόσο, αυτή η ακμάζουσα κοινότητα αντιμετώπισε ένα καταστροφικό πλήγμα κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής της Ελλάδας, η εβραϊκή κοινότητα της Ρόδου, μαζί με την εβραϊκή κοινότητα της Κω, αντιμετώπισε διώξεις και τελικά την απέλαση.
Τον Ιούλιο του 1944, πάνω από 1.600 Εβραίοι κάτοικοι συγκεντρώθηκαν και εκτοπίστηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς – Μπίρκεναου. Τραγικά, μόνο ένα μικρό μέρος από αυτούς επέζησε από τη φρίκη του Ολοκαυτώματος.
Ένας τόπος μνήμης
Η Πλατεία Εβραίων Μαρτύρων δημιουργήθηκε ως μνημείο για τα θύματα αυτού του τραγικού γεγονότος. Αποτελεί μια συγκλονιστική υπενθύμιση του καταστροφικού αντίκτυπου του Ολοκαυτώματος στην εβραϊκή κοινότητα της Ρόδου και έναν θλιβερό φόρο τιμής στις ζωές που χάθηκαν.
Η Πλατεία Εβραίων Μαρτύρων διαθέτει ένα κεντρικό σιντριβάνι που κοσμείται από τρεις ιππόκαμπους, σύμβολο ελπίδας και ανθεκτικότητας.
Γύρω από το σιντριβάνι υπάρχουν πλάκες με τα ονόματα των Εβραίων μαρτύρων, που αποτελούν μόνιμο φόρο τιμής στη ζωή τους και την τραγική τους μοίρα. Η πλατεία παρέχει ένα χώρο περισυλλογής, μνήμης και δημοκρατίας, προσκαλώντας τους επισκέπτες να σταματήσουν και να αναγνωρίσουν τις βαθιές επιπτώσεις του Ολοκαυτώματος στις ζωές της εβραϊκής κοινότητας της Ρόδου.
Μνημείο Ολοκαυτώματος, πλατεία Εβραίων μαρτύρων μεσαιωνικής πόλεως Ρόδου
Το Μνημείο του Ολοκαυτώματος στήθηκε το 2002 στην πλατεία Εβραίων Μαρτύρων της μεσαιωνικής πόλεως Ρόδου. Την περίοδο πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στη θέση αυτή βρισκόταν η συνοικία των Εβραίων της Ρόδου. Στη μνήμη των Εβραίων που χάθηκαν στήθηκε το παρόν μνημείο.
Πρόκειται για μία εξάπλευρη κατασκευή από γρανίτη Zimbambue, η οποία εδράζεται σε στρογγυλή βάση επενδυμένη με μάρμαρο Royal και γρανίτη Zimbambue.
Σε κάθε μία από τις έξι πλευρές είναι χαραγμένη σε ισάριθμες γλώσσες (εβραϊκή, ελληνική, ιταλική, γαλλική, λαντίνο και αγγλική) η φράση «Μην ξεχάσεις ποτέ. Στη αιώνια μνήμη των 1.604 Εβραίων μαρτύρων της Ρόδου και της Κω που εξοντώθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα θανάτου».
Το μνημείο επιδιορθώθηκε το 2008 και το 2012 έπειτα από μία σειρά βανδαλισμών.
Ρόδος. Δευτέρα 28 Ιουλίου 2025. Λίγο πριν δέσει στο λιμάνι της Ρόδου το ισραηλινό κρουαζιερόπλοιο «Crown Iris», που μετέφερε Ισραηλινούς τουρίστες, διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα υπέρ της Παλαιστίνης, όπως «Δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη – Λευτεριά στην Παλαιστίνη» και «Ούτε στη Ρόδο, ούτε πουθενά – με την Παλαιστίνη ως τη λευτεριά», επιχειρώντας να φτάσουν στο λιμάνι. Το «Crown Iris» είχε 1.900 επιβάτες και πλήρωμα 600 άτομα.
