36.8 C
Athens
Παρασκευή 19 Ιουλίου 2024

Η Πέτρα φον Καντ και “τα πικρά της δάκρυα” δείχνουν το δρόμο της αγάπης

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

«Ο καθένας μπορεί να αποφασίσει για τον εαυτό του αν είναι καλύτερα να ζήσει μια ζωή σύντομη και περισσότερο ενδιαφέρουσα, παρά μια ζωή καθημερινή και αδιάφορη».
Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ (31 Μαΐου 1945 – 10 Ιουνίου 1982)

To Eθνικό Θέατρο παρουσιάζει, στο Μικρό Rex, το θεατρικό έργο του Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ «Τα πικρά δάκρυα της Πέτρα Φον Καντ», σε σκηνοθεσία Άντζελας Μπρούσκου. Το διάσημο θεατρικό έργο, που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον ίδιο τον Φασμπίντερ, αφορά τον ανεκπλήρωτο έρωτα μιας σχεδιάστριας μόδας με μια νεαρή γυναίκα, ο όποιος την οδηγεί στην απόλυτη παρακμή. Στα περισσότερα από τα έργα του ο Φασμπίντερ αιχμαλωτίζει την ψυχή της δυτικογερμανικής κοινωνίας από το 1960 μέχρι τις αρχές του 1980, απογυμνώνοντας την απελπισία αλλά και την αγριότητα που υποβόσκει στις καρδιές ενός κόσμου εγκλωβισμένου στις υλικές απολαύσεις.
«Η αγάπη είναι το καλύτερο, το πιο ύπουλο, το πιο αποτελεσματικό εργαλείο κοινωνικής καταπίεσης», λέει ο Φασμπίντερ.

 

H Πέτρα φον Καντ (Καρυοφυλλιά Καραμπέτη) είναι μια εξέχουσα σχεδιάστρια που ζει στη Βρέμη. Διαζευγμένη και μητέρα μιας κόρης γύρω στα δεκαοχτώ, την οποία σπάνια βλέπει, αλλά καθησυχάζει τον εαυτό της ότι η κόρη της είναι στο καλύτερο οικοτροφείο. Η πλοκή του έργου περιορίζεται στην κρεβατοκάμαρα του διαμερίσματός της, που είναι διακοσμημένη μινιμαλιστικά αλλά και εξεζητημένα. Ο πρώτος της σύζυγος ήταν ο μεγάλος της έρωτας. Πέθανε σε αυτοκινητικό δυστύχημα, ενώ η Πέτρα ήταν έγκυος.
Η Πέτρα τώρα ζει με τη Μαρλένε (Παρθενόπη Μπουζούρη), τη βοηθό της σχεδιάστρια, την οποία αντιμετωπίζει ως σκλάβα. Η συμπεριφορά της προς αυτή αποκαλύπτει τη σαδιστική πλευρά της και τη μεταξύ τους σχέση αλληλεξάρτησης. Βλέπουμε να την ξυπνά η Μαρλένε, να την ντύνει η Μαρλένε, να της ετοιμάζει το πρωινό η Μαρλένε. Η Πέτρα δέχεται την επίσκεψη της ξαδέλφης της και φίλης της Σιντονί Φον Γκράζεναμπ (Άντζελα Μπρούσκου). Αυτή της συστήνει μια πολύ θελκτική 23χρονη κοπέλα, την Κάριν (Γιούλικα Σκαφιδά), που μόλις έχει έρθει από την Αυστραλία. Δείχνει να ελκύεται από την κοπέλα και της προτείνει να γίνει μοντέλο της. Η Κάριν υπόσχεται να επιστρέψει την επόμενη μέρα. Εν τω μεταξύ η Μαρλένε λειτουργεί ως ο μόνος άνθρωπος που εργάζεται στο σπίτι και είναι πανταχού παρούσα.
Η Πέτρα ερωτεύεται τρελά. Την επόμενη μέρα η Μαρλένε δείχνει σαφείς ενδείξεις απογοήτευσης, αλλά εξακολουθεί να εργάζεται ακατάπαυστα και αδιαμαρτύρητα.
Η Κάριν έχει ένα βαρύ παρελθόν. Ο πατέρας της είχε απολυθεί από τη δουλειά του. Ύστερα από ένα γερό μεθύσι, σκότωσε τη μητέρα της και στη συνέχεια κρεμάστηκε. Η Κάριν εξομολογείται επίσης πως είναι παντρεμένη και ο άνδρας της παρέμεινε στο Σίδνεϊ. Η Πέτρα μόνο στιγμιαία θορυβείται από αυτή την αποκάλυψη.
Είναι σαφέστατη η ασυμβατότητα των δύο γυναικών. Η Πέτρα είχε μια ευτυχισμένη παιδική ηλικία και προέρχεται από ένα σπίτι όπου εκτιμούσαν τα καλά πράγματα. Η Κάριν πάντα ένιωθε παραμελημένη από τους γονείς της. Η Πέτρα αγαπούσε τα μαθηματικά και την άλγεβρα στο σχολείο, αλλά η Κάριν ποτέ δεν κατάλαβε τους αριθμούς. Η Πέτρα είναι πλούσια και αστή, καλλιεργημένη και εστέτ. Η Κάριν, λαϊκή και ακαλλιέργητη, φιλόδοξη και κυνική. Εκτός από ερωμένη γίνεται και μοντέλο της. Η Πέτρα, εγκαταλείποντας τους πάντες γύρω της, επενδύει απόλυτα σε μια άνιση σχέση, καθώς η κοπέλα δεν μοιράζεται τα ίδια συναισθήματα μ’ εκείνη.

Περίπου έξι μήνες θα περάσουν. Η Κάριν, πανέμορφη, ξεφυλλίζει ένα περιοδικό μόδας. Έχει ήδη ξεκινήσει μια επιτυχημένη σταδιοδρομία στο χώρο του μόντελινγκ.
Η Πέτρα ακυρώνει μια πτήση για Μαδρίτη από το τηλέφωνο, μια ενέργεια που η Κάριν θεωρεί άσκοπη. Η Πέτρα δίνει διαταγές στη Μαρλένε, ενώ η Κάριν παρατηρεί ότι φέρεται παράξενα. Η Πέτρα διαβεβαιώνει ότι η Μαρλένε την αγαπά. Η Κάριν δεν μπορεί να πει ότι κι αυτή αγαπάει την Πέτρα. Το προηγούμενο βράδυ ήταν έξω μέχρι τα ξημερώματα και παραδέχεται ότι κοιμήθηκε με έναν άνδρα, αν και αλλάζει συνεχώς τις λεπτομέρειες της ιστορίας της. Η Πέτρα ζηλεύει, φωνάζει, επιτίθεται. Ο σύζυγος της Κάριν τηλεφωνεί από τη Ζυρίχη. Προκύπτει ότι διατηρούν αλληλογραφία και πρόκειται να επανασυνδεθούν. Η Πέτρα την αποκαλεί «μικρή πόρνη». Η Κάριν γίνεται ωμή και χλευαστική. Ανταλλάσσουν προσβολές και εν τέλει η κοπέλα ζητά 500 μάρκα και μία θέση στην επόμενη πτήση για Φρανκφούρτη, όπου πρόκειται να συναντηθεί με τον άνδρα της. Η Πέτρα της δίνει το διπλάσιο ποσό και η Μαρλένε την οδηγεί στο αεροδρόμιο.
Ποτέ δεν γνωρίζει ο έρωτας το πραγματικό βάθος του ως την ώρα του χωρισμού. Η σχέση των δύο γυναικών έχει χροιά βαθιά κοινωνική. Είναι η σχέση που επιτρέπει στην Πέτρα να αναπαράγει άνετα το εξουσιαστικό μοντέλο της ανδροκρατίας και να το μιμείται. Στο έργο ανατέμνονται οι σχέσεις ισχύος μεταξύ των ερωτικών συντρόφων, ανεξαρτήτως σεξουαλικής ταυτότητας. Πώς οι διαμορφωμένες σχέσεις επιβάλλονται και διατηρούνται, στηριζόμενες σε κάποιο είδος συναλλαγής. Πώς αυτές ύστερα ανατρέπονται ή και αντιστρέφονται. Πώς συγκροτείται το πλέγμα των αλληλοεξαρτήσεων.
Η ανθρώπινη φθορά, ο πόνος, η αδυναμία έκφρασης των συναισθημάτων, η βία σε όλες τις εκφάνσεις της, βρίσκονται στο επίκεντρο του Φασμπίντερ με τις ηρωίδες του να ζουν άλλοτε καταπιεσμένες κι άλλοτε αντιμέτωπες με τα πάθη τους. O συγγραφέας και σκηνοθέτης εστιάζει στα αδιέξοδα των ανθρώπων ασκώντας παράλληλα μία δριμύτατη κριτική στην ηθική παρακμή της κοινωνίας στη μεταπολεμική Γερμανία.
«Η αγάπη είναι πιο ψυχρή κι από το θάνατο», λέει ο Φασμπίντερ σε μια άλλη του ταινία. Μπροστά στον έρωτα δεν υπάρχει αφέντης και σκλάβος. Κάλλιστα, ο αφέντης μπορεί να ερωτευθεί το σκλάβο του. Κυρίως όταν είναι τόσο ελκυστικός όσο η Γιούλικα Σκαφιδά.

Την ημέρα των γενεθλίων της, η Πέτρα βρίσκεται στο πάτωμα και φοράει ξανθιά περούκα, πίνει ασταμάτητα, ενώ ελπίζει ότι το αντικείμενο της αγάπης και του μίσους της θα τηλεφωνήσει. Έρχεται η κόρη της. Η Πέτρα ελάχιστη σημασία δίνει στο κορίτσι και στα προβλήματά του.
Εμφανίζεται η Σιντονί με ένα δώρο. Την πληροφορεί ότι η Κάριν βρίσκεται στη Βρέμη εκείνη την ημέρα. Η Πέτρα κατηγορεί τη μητέρα της, Βαλερί Φον Καντ (Ρίκα Διαλυνά), που παρευρίσκεται στα γενέθλια, ότι είναι μια πόρνη που δεν εργάστηκε ποτέ και ζούσε από το σύζυγό της. Εξευτελίζει, ταπεινώνει και συνθλίβει τη Μαρλένε που την υπηρετεί πιστά. Ισχυρίζεται πως όλες μαζί δεν αξίζουν ούτε το μικρό δάχτυλο της Κάριν. Η μητέρα της, που αγνοούσε την ύπαρξή της Κάριν, παθαίνει σοκ.
Η δύσκολη συμφιλίωση του Φασμπίντερ με το σεξουαλικό του προσανατολισμό, η μοναχική του ζωή, αλλά και η ροπή του προς τα ναρκωτικά, αποτέλεσαν για αυτόν μια μόνιμη πηγή προβλημάτων και διαταραχών, αλλά και έμπνευσης, θεματικές οι οποίες συχνά πυκνά μετουσιώθηκαν μέσα στο δημιουργικό του σύμπαν.
Ο πόνος από την απώλεια του έρωτα είναι ένα από τα πιο τραυματικά γεγονότα που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος. Όταν βιώσεις μία ιδιαίτερα αρνητική εμπειρία, είναι στην πραγματικότητα βλαβερό το να είσαι αισιόδοξος. Ο πόνος και οι εμμονές του χωρισμού αναγκάζουν τον πάσχοντα να κοιτάξει προς τα πίσω και να αναλύσει τον εαυτό του.
Στην Πέτρα, μία από τις αγαπημένες του ηρωίδες, ο Φασμπίντερ θα δώσει την ευκαιρία, μέσα από την τραυματική της εμπειρία, να αναθεωρήσει τις αντιλήψεις της για την αγάπη και για τους ανθρώπους που την περιβάλλουν. Επίσης θα βάλει τέλος και στην εξουσιαστική μανία της, γιατί η Πέτρα θα χύσει δάκρυα πικρά στο τέλος. «Το κλάμα μικραίνει το βάθος της θλίψης», λέει ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. Τα δάκρυα από συναισθηματική φόρτιση συνδέονται με το λεμφικό σύστημα του εγκεφάλου, το κέντρο ελέγχου των συναισθημάτων. Τα δάκρυα αποφορτίζουν και ανακουφίζουν. Παίζουν κι άλλον ένα ρόλο, είναι το σινιάλο προς τον περίγυρο ότι χρειάζεσαι στήριξη.
Στην ερωτική σχέση της Πέτρα και της Κάριν επαναλαμβάνεται ένα κυρίαρχο κοινωνικό μοντέλο που επικυρώνει τις κοινωνικές συμβάσεις της εποχής. Η Πέτρα εφαρμόζει στην ερωμένη της όσα απεχθανόταν η ίδια στη συμπεριφορά του συζύγου της και περιγράφει στην αρχή του έργου στη Σιντονί. Από την άλλη η νεαρή και όμορφη Κάριν δέχεται όχι μόνο την ερωτική προσφορά που της γίνεται αλλά και την οικονομική στήριξη. Εκμεταλλεύεται τη δυνατότητα κοινωνικής ανέλιξης, καθώς γίνεται επαγγελματικά γνωστή και χρησιμοποιεί τη σχέση ως εφαλτήριο για άνοδο. Εξαρτημένη πολλαπλά από την Πέτρα αρχικά, στην πορεία κατορθώνει να αντιστρέψει τους όρους της μεταξύ τους σύμβασης και να βρεθεί σε θέση ισχύος, καθώς δένει συναισθηματικά την ερωμένη της, την απατά και την πληγώνει εσκεμμένα και ανεπανόρθωτα. Οι σκηνές και η εξέλιξη της πλοκής είναι ένα αριστοτεχνικά δοσμένο όχημα έκφρασης που φανερώνει το βαθύ προβληματισμό του Φασμπίντερ πάνω στους μηχανισμούς εξάρτησης, καταπίεσης και υποταγής.

Oι ερμηνείες

Είναι η δεύτερη φορά που παρακολουθώ τη νεαρότατη και συμπαθέστατη Κωνσταντίνα Αγγελοπούλου. Η πρώτη ήταν στην «Ψύχωση». Είναι πολλά υποσχόμενη, με γερή τεχνική και εκφραστική κίνηση. Ως Γκάμπι ήταν τρυφερή, εφηβική, δροσερή, συγκινητική.
Η κυρία Ρίκα Διαλυνά στο ρόλο της Βαλερί Φον Καντ ήταν μια πραγματικά ευχάριστη έκπληξη. Μια χάρη επίγνωσης, ένα λευκό φως κινούμενο. Σαγηνευτική, γεμάτη ζωντάνια και φλόγα. Αποδεικνύει περίτρανα πως η ομορφιά δεν έχει ηλικία, όταν πηγάζει από την καρδιά. Είναι αξιαγάπητη, αριστοκρατική και θέλουμε να τη βλέπουμε σε παραστάσεις ρεπερτορίου.
Η Άντζελα Μπρούσκου, εκτός από τη σκηνοθεσία, επωμίστηκε και το σύνθετο ρόλο της Σιντονί Φον Γκράζεναμπ. Μια γυναίκα αινιγματική, επιβλητική, κομψή, αποφασιστική. Της έδωσε αμεσότητα, πρωτοτυπία και μυστηριώδη προσωπικότητα. Μοναδικές οι στιγμές που ρίχνει πύρινα βλέμματα στην Πέτρα και της υπόσχεται πως δεν θα ξεχάσει τις προσβολές της.
Η Παρθενόπη Μπουζούρη είναι η Μαρλένε. Ερμηνεύει χωρίς λέξεις αλλά με χυμούς ψυχής. Πιστή, αφοσιωμένη, ανεκτική, στωική, ίδια με εργατικό σκυλί, πάντα κοντά στην Πέτρα, μια βουβή υπηρέτρια για όλες τις δουλειές, ένας τέλειος σκλάβος… Απόλυτα εσωτερική στην ερμηνεία της, με το βλέμμα χαμηλωμένο, ταπεινή, υπομονετική, ερωτευμένη και ερωτεύσιμη. Στο πρόσωπό της βλέπεις όλους τους σκλάβους της οικουμένης καθρεφτισμένους, όλη την υπομονή, όλη την ταπείνωση. Ήταν συγκλονιστική και συγκινητική.
Η Γιούλικα Σκαφιδά υποδύεται την Κάριν, μια γυναίκα πανέμορφη, νέα, αλλά πολύ ταλαιπωρημένη, που θέλει να πετύχει πάση θυσία. Καιροσκόπος και “ολίγον πόρνη”, ενδίδει στις καταρχάς κατακτητικές ορέξεις της μεγαλύτερής της και επιτυχημένης Πέτρα, που αμέσως μετά θα γίνουν και ερωτικές ορέξεις. Ενδίδει και σε αυτές. Αφήνεται να αποπλανηθεί, γνωρίζοντας καλά τους κανόνες εμπορευματοποίησης των αισθημάτων. Επικεντρώνεται στο στόχο της που είναι ολοφάνερος. Η Γιούλικα Σκαφιδά πλάθει ένα γυναικείο χαρακτήρα ατίθασο, αδίστακτο και θρασύ. Έξοχη υποκριτικά, ερμηνεύει ενσυνείδητα, με νου, με φωνή, με σώμα. Η λάμψη της δεν τυφλώνει μόνο την Πέτρα αλλά και το κοινό που παρακολουθεί προσηλωμένο.
Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη ερμηνεύει την Πέτρα φον Καντ. Αυτό το κλασικό σύμβολο της αστικής ανίας και συχνά της αστικής αντίληψης για την Ιστορία. Στο σύγχρονο θέατρο δεν παρουσιάστηκε ποτέ με εξυπνότερο και λειτουργικότερο τρόπο αυτός ο γυναικείος τύπος. Λογική, ψύχραιμη και σκληρή στην αρχή. Σαρκαστική, απόλυτη, αυστηρή, άτεγκτη, υπεροπτική, γεμάτη αυτοπεποίθηση. Το όνομα Πέτρα που της δίνει ο Φασμπίντερ δεν είναι διόλου τυχαίο μέσα στην αλληγορική διάσταση της μυθοπλασίας. Όπως δεν είναι τυχαίο και το επώνυμο Καντ που παραπέμπει απευθείας στο Γερμανό φιλόσοφο του Διαφωτισμού Immanuel Kant, που συνέδεσε πρώτος τον ορθολογισμό και τον εμπειρισμό. Ο ορθολογισμός της Πέτρα όμως καταρρέει σαν χάρτινος πύργος από τη στιγμή που ο έρωτας τη χτυπά αλύπητα. Γίνεται ευάλωτη, μικρή, αυτοκαταστροφική, νευρωτική, ανίσχυρη. Ένας έρωτας, στην κυριολεξία καταλυτικός, τη μεταμορφώνει. Επιτέλους το τέρας εξανθρωπίζεται μέσα από την ερωτική κάθαρση. Ο πόνος από τον τερματισμό ενός έρωτα είναι πολύ δυνατός, ένα τραύμα στο μυαλό και το σώμα, το οποίο σε αρκετές περιπτώσεις δεν διαφέρει και πολύ από μια ψυχική ασθένεια. Τα συναισθήματα της Πέτρα – Καρυοφυλλιάς Καραμπέτη ρέουν επί σκηνής. Αποκρυσταλλωμένα, έρχονται σε επαφή με τη φωτιά της ζωής, λιώνουν και κυλούν με τη μορφή δακρύων. Τα δάκρυα αυτά αποτελούν μια ανακούφιση, ένα ξέσπασμα, μια συνειδητοποίηση. Συγκλονιστική η ηθοποιός στο μονόλογό της, μονόλογο ερωτικής απόγνωσης. Ανεπανάληπτη στη σκηνή που με απύθμενη αγωνία απαντά στα τηλεφωνήματα και επιστρέφει στη βαθιά της απογοήτευση, ζώντας με το φάντασμα της Κάριν. Όπιο μυαλού και σώματος γίνεται γι’ αυτήν η εμπειρία του έρωτα. Η Πέτρα της καταδύεται αθωράκιστη στα σκότη του έρωτα, αγγίζει τους κρυμμένους θησαυρούς του και τα κοράλλια του βυθού του. Άλλωστε έρωτας και σκοτάδι είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Σύμβολα

Μέσα στο εκπληκτικό σκηνικό του Σταύρου Λίτινα, με αναφορές στην αισθητική του 1970, πρωταγωνιστεί το αχανές κρεβάτι της Πέτρα. Εκεί καταστρώνονται τα σχέδια, εκεί λαμβάνουν χώρα οι πολιορκίες. Κάτι που έχει μεγάλη σημασία για σένα δεν το εγκαταλείπεις εύκολα. Η δράση αρχίζει σ’ αυτό, διαδραματίζεται πάνω ή κοντά σ’ αυτό, κορυφώνεται σ’ αυτό. Επίσης το διαχρονικό σύμβολο της κούκλας πλαισιώνει ταιριαστά το σύμβολο του κρεβατιού. Η σαγήνη που ασκεί η υπόστασή της επιτυγχάνει να την ανάγει σε κάτι που υπερβαίνει την αξία ενός άψυχου αντικειμένου. Ως παρακίνηση προς ένα συγκεκριμένο πρότυπο γυναικείας ομορφιάς, η κούκλα διαχρονικά ασκεί ακαταμάχητη γοητεία κι έλξη. Στην παράσταση μια ψυχρή, αλαζονική κούκλα γίνεται και η Πέτρα, αλλάζοντας πλήθος από κοστούμια, γούνες και τουαλέτες κατά τη διάρκειά της. Κατά μήκος της σκηνής και στο βάθος της βρίσκεται στρατηγικά τοποθετημένη η γκαρνταρόμπα με τα πολυτελή της ενδύματα, όλα προσωπικές της δημιουργίες. Με φώτα νέον προβάλλεται το λογότυπο – δείγμα κύρους της σχεδιάστριας μόδας.
Είμαστε φτιαγμένοι για να αγαπάμε. Για να ερωτευόμαστε. Ξανά και ξανά. Αυτό δεν αλλάζει. «Η αγάπη», όμως, «είναι πιο ψυχρή κι από το θάνατο», όπως λέει και ο τίτλος μιας άλλης ταινίας του Φασμπίντερ. Η Άντζελα Μπρούσκου «άκουσε» τον Φασμπίντερ και τον ακολούθησε. Κυρίως άκουσε τη μυστική συμβουλή του και τη σεβάστηκε. Το πρόβλημα δεν είναι η ομοφυλοφιλία, της είπε, «αλλά η αδυναμία να αγαπήσεις τον άλλο». Η Πέτρα φον Καντ με τα «πικρά της δάκρυα» μας δείχνει το δρόμο να πλησιάσουμε την αγάπη. Χωρίς έπαρση, με ταπεινοφροσύνη, ευγνωμοσύνη και γενναιότητα.

Συντελεστές

H κινηματογραφική “Πέτρα”
Μετάφραση Γιώργος Δεπάστας
Σκηνοθεσία – Ενδυματολογική επιμέλεια Άντζελα Μπρούσκου
Σκηνικά Σταύρος Λίτινας
Μουσική σύνθεση Nalyssa Green
Φωτισμοί Νίκος Βλασόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη Χριστίνα Παπαδοπούλου

Διανομή

Πέτρα Φον Καντ – Καρυοφυλλιά Καραμπέτη
Μαρλένε – Παρθενόπη Μπουζούρη
Σιντονί Φον Γκράζεναμπ – Άντζελα Μπρούσκου
Κάριν Τιμμ – Γιούλικα Σκαφιδά
Γκάμπι – Κωνσταντίνα Αγγελοπούλου
Βαλερί Φον Καντ – Ρίκα Διαλυνά

* Εθνικό Θέατρο – Μικρό Rex

Η “Πέτρα

* Να σημειωθεί ότι το 1987 είχα παρακολουθήσει το πρώτο ανέβασμα του έργου στο Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας, σε σκηνοθεσία Ρούλας Πατεράκη. Με τις Μπέτυ Αρβανίτη, Ρουμπίνη Βασιλακοπούλου, Μαρία Μαρτίκα, Νικολέττα Βλαβιανού, Σοφία Κακαρελίδου, Νινή Βοσνιάκου. Δεν ξέχασα ποτέ αυτή την παράσταση, όπως δεν θα ξεχάσω κι αυτό το ανέβασμα.

Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ

Ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ γεννήθηκε το 1945. Από το 1969, όταν γύρισε την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία με τίτλο “Η αγάπη είναι πιο κρύα από το θάνατο”, μέχρι το τραγικό του τέλος λόγω υπερβολικής δόσης το 1982, σε ηλικία μόλις 37 ετών, θα σκηνοθετήσει 41 ταινίες (όλες μεγάλου μήκους) μέσα σε 13 χρόνια – ρεκόρ ακατάρριπτο στην ιστορία του κινηματογράφου. Ο Φασμπίντερ ανήκε σε εκείνη τη γενιά Γερμανών σκηνοθετών που υπήρξαν πολύ διαφορετικοί μεταξύ τους και με εντελώς διαφορετικό έργο ο καθένας, οι οποίοι στα τέλη της δεκαετίας του 1960 αποτέλεσαν ένα κινηματογραφικό ρεύμα με την επωνυμία Νέος Γερμανικός Κινηματογράφος. Ο ίδιος υπήρξε επίσης σκηνοθέτης του θεάτρου, ηθοποιός και συγγραφέας θεατρικών έργων. Αυτή η ενασχόλησή του με το θέατρο -που υπήρξε σταθερή καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του- έχει σημαδέψει και την παρουσία του στο χώρο του κινηματογράφου: η θεατρικότητα είναι ένα μορφολογικό χαρακτηριστικό πολλών ταινιών του.
Το πρόσωπο που ίσως άσκησε τη μεγαλύτερη επιρροή στον Φασμπίντερ και το έργο του υπήρξε ο Ντάγκλας Σερκ, ένας σκηνοθέτης κορυφαίος στο είδος του μελοδράματος, στην κλασική εποχή του Χόλιγουντ. Γι’ αυτό και το μεγαλύτερο μέρος της εκτεταμένης φιλμογραφίας του Φασμπίντερ κινείται στο χώρο του μελοδράματος, αλλά σαφώς σε πιο σκοτεινούς τόνους, καθώς και σε μια μηδενιστική διάσταση. Οι ήρωές του -άνδρες και γυναίκες, ομοφυλόφιλοι ή ετεροφυλόφιλοι- ζουν καταπιεσμένοι στο περιθώριο και συχνά βρίσκονται σε κατάσταση απόγνωσης. Η ανθρώπινη φθορά, ο πόνος, η αδυναμία έκφρασης των συναισθημάτων, η βία σε όλες τις εκφάνσεις της, τα αδιέξοδα και με τραγική κατάληξη ερωτικά πάθη, είναι στην καρδιά του φασμπιντερικού μελοδράματος. Το έργο του Φασμπίντερ αποτελεί ένα σκληρό σχόλιο για την ηθική παρακμή της μεταπολεμικής Γερμανίας, για την κάθε είδους εξάρτηση, την εκπόρνευση, την προδοσία και την απιστία. Ο δημιουργός απεικόνισε, με ωμότητα αλλά και ιδιαίτερη ευαισθησία, το δράμα προσώπων που εγκλωβίζονται και ασφυκτιούν μέσα στις εξουσιαστικές δομές της κοινωνίας και τα οποία τελικά συντρίβονται από τις κοινωνικές προκαταλήψεις και την ανηλεή εκμετάλλευση (συναισθηματική ή υλική).
Αδιαφορώντας για την τεχνική τελειότητα (μόνο στις τελευταίες του ταινίες ενδιαφέρθηκε για την καλλιέπεια της εικόνας), ο Φασμπίντερ με επιμονή, πάθος και ακατάβλητη δημιουργικότητα,  εστιάζοντας στα προσωπικά αδιέξοδα των ατόμων, σκιαγράφησε σε ζοφερούς τόνους το συλλογικό αδιέξοδο μιας ολόκληρης κοινωνίας. Η σύντομη ζωή του υπήρξε βίαιη και ταραχώδης, αντίστοιχη μ’ αυτή ενός άλλου μεγάλου Ευρωπαίου δημιουργού, του Πιερ Πάολο Παζολίνι. Ζώντας συνεχώς στο κόκκινο και φλερτάροντας διαρκώς με τα όρια, ο Φασμπίντερ έζησε αντιμέτωπος τόσο με εσωτερικούς όσο και εξωτερικούς δαίμονες. Η δύσκολη συμφιλίωση με τη σεξουαλική του ταυτότητα, η μοναχική και καταπιεσμένη ζωή ενός ομοφυλόφιλου άνδρα, η ροπή του προς τα ναρκωτικά, αλλά και οι αυτοκαταστροφικές τάσεις του, αποτέλεσαν για τον Φασμπίντερ μια μόνιμη πηγή προβλημάτων και διαταραχών, οι οποίες όμως μετουσιώθηκαν σ’ ένα μοναδικό κινηματογραφικό έργο.
Πηγή βιογραφίας: http://e-didaskalia.blogspot.com/2014/06/37.html#ixzz3MUeYizB8

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -