Τα Πατήσια κάποτε ήταν η μικρή απόδραση των Αθηναίων· ένα χωριουδάκι γεμάτο νερά, περιβόλια και σκόνη από αμαξάκια και περιπάτους.
Κι όμως, ακόμη και σήμερα, πίσω από την κούραση της Πατησίων και τον θόρυβο της πόλης, μοιάζει να κρύβεται κάτι από εκείνη την παλιά ανάσα. Σαν να περπατούν ακόμη, αόρατα, άνθρωποι που «πήγαιναν ίσια» για λίγη δροσιά, λίγη άνοιξη, λίγη ζωή πιο αργή.
Το όνοµα τής ιδιαίτερα πυκνοκατοικηµένης πλέον περιοχής τού κέντρου των Αθηνών είναι αβέβαιου ετύµου. Συναντάται από τον 19ο αιώνα και στην απογραφή τού 1879 είναι χωριό µε 847 κατοίκους.
Για την προέλευσή του έχουν διατυπωθεί διάφορες απόψεις, όπως:
- προέρχεται από τον αρχαίο αττικό δήµο “Βατῆς” και ειδικότερα από τον επιρρηµατικό τύπο “Βατῆσι”, ο οποίος βρέθηκε σε επιγραφή τής στοάς τού Αττάλου (όμως, αν επρόκειτο για αναβίωση αρχαίου ονόµατος, θα επιβαλλόταν από τους λογίους µε τον σωστό εξαρχής τύπο)
2. προέρχεται από Τούρκο γαιοκτήµονα ονόµατι “Πατίς-αγά” (τουρκικό “Padiş-ağa”), ο οποίος είχε ιδιοκτησία στην περιοχή ή έµενε εκεί (όμως, δεν υπάρχει τέτοια ιστορική µαρτυρία)·
3. προέρχεται από την προσωνυµία “Πατισάχ” (από το τουρκικό “padişah” «σουλτάνος – βασιλιάς») από την επίσκεψη τού σουλτάνου Μωάµεθ τού Πορθητή στην Αθήνα (όμως, το τοπωνύµιο εµφανίζεται αιώνες αργότερα)
4. προέρχεται από παλαιότερη ονοµασία “Παραδείσια” (όμως, είναι αδύνατη τέτοια φωνητική εξέλιξη).
Καµία από τις προταθείσες ερµηνείες δεν είναι πειστική.
5. Μία από τις πρώτες αναφορές στο τοπωνύµιο είναι τού 1819 στο “Νέον λειµωνάριον” τού µητροπολίτη Μακαρίου Νοταρά, όπου αναφέρεται:
«… ἐπῆγαν διὰ νυκτὸς εἰς τὸ ἐν Πατησίοις εἰρηµένον
µονύδριον».
•Πληροφορίες από Γ. #Μπαμπινιώτη, Λεξικό Κυρίων Ονομάτων, ❝Ένα ταξίδι στη συναρπαστική ιστορία των ονομάτων❞
