21.5 C
Athens
Τετάρτη 18 Μαΐου 2022
 

Ο Έντγκαρ Άλαν Πόε, ο Πλούτωνας και τα φοβερά ζώα του

Toυ Γιάννη Μπαχά

Οι αναγνώστες του Έντγκαρ Άλαν Πόε γνωρίζουν κυρίως ως το πιο γνωστό ζώο που αναφέρεται στο έργο του, το θρυλικό «Κοράκι». Το εξαιρετικό αυτό ποίημα μπορεί κανείς να διαβάσει μαζί με το δοκίμιο του «Η φιλοσοφία της σύνθεσης» σε έκδοση της “Άγρας” και μετάφραση της Τζίνας Πολίτη που τελειώνει την εισαγωγή με τη διαπίστωση πως «το ίδιο το Κοράκι δραπετεύει από το χάος, την ταραχή και τις καταστροφικές δυνάμεις του φυσικού, έξω κόσμου και έρχεται να εγκατασταθεί μέσα στον ασάλευτο, καλαίσθητο χώρο της Ποίησης απ’ όπου δεν θα φύγει “Ποτέ ξανά”».

Πολλά ζώα περνάνε μέσα από τις ιστορίες του Πόε, σχεδόν πάντοτε όμως είναι ήρωες ιστοριών μυστηρίου και τρόμου, όπως ο ουρακοτάγκος στα «Εγκλήματα της οδού Μοργκ». Όμως το κοράκι και ο γορίλας δεν είναι ωδικό πτηνό ή κατοικίδιο ζώο και όσοι διαβάζουν αυτό το κείμενο θέλουν να γνωρίζουν για τα έργα του συγγραφέα με ήρωες γάτους ή σκύλους.

Ο Χ.Φ. Λάβκραφτ συμπεριέλαβε στο δοκίμιο του για τον «Υπερφυσικό τρόμο στη λογοτεχνία» (Αίολος) τον Ε. Α. Πόε και αναλύοντας τη λογοτεχνική του προσωπικότητα μας προετοιμάζει για να προσλάβουμε το έργο έχοντας υπόψη μας ότι ο συγγραφέας «αντιλήφθηκε την ουσιαστικά απρόσωπη στάση του πραγματικού καλλιτέχνη …και έχοντας από τον χαρακτήρα του μια τάση προς την κατήφεια και το παράξενο, αποφάσισε να γίνει διερμηνέας εκείνων των ισχυρών συναισθημάτων που συνοδεύουν τον πόνο μάλλον παρά την απόλαυση, την παρακμή παρά την ανάπτυξη, τον τρόμο παρά τη γαλήνη».

Έχοντας τα παραπάνω υπόψη μας, ας δούμε έναν ήρωα – γάτα στο ομώνυμο μακάβριο διήγημα του Πόε.

O Έντγκαρ Άλαν Πόε, σε πίνακα, με μια γάτα στον ώμο του.

Στα διηγήματά του, ο Χ. Φ. Λάβκραφτ λέει πως «επινόησε το διήγημα στην τωρινή του μορφή», εμφανίζονται κυρίως γάτες και στην περίπτωση του γνωστού «Ο Μαύρος Γάτος» έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Ο συγγραφέας εξομολογείται πως «προπαντός αγαπούσα τα ζώα, κι οι γονείς μου μ’ άφηναν να έχω διάφορα ζώα στο σπίτι. Τον περισσότερο καιρό μου τον περνούσα μαζί τους, κι η μεγαλύτερη ευτυχία μου ήταν να τα ταΐζω και να τα χαϊδεύω.

…Για όσους έχουν αγαπήσει ένα πιστό και έξυπνο σκυλί, περιττεύει να κοπιάσω για να εξηγήσω το είδος και το μέγεθος της ευχαρίστησης που νιώθει κανείς από ένα τέτοιο αίσθημα. Στην αγάπη μιανού ζώου, τη γεμάτη αλτρουϊσμό κι αυτοθυσία, υπάρχει κάτι που αγγίζει ολόισια την καρδιά εκείνου που είχε συχνά την ευκαιρία να δοκιμάσει τη σαθρή φιλία και τη χαλαρή πίστη του Ανθρώπου».

Παρά την εξομολόγηση της αγάπης του για τους σκύλους ο ήρωας φροντίζει έναν κατάμαυρο γάτο, τον Πλούτωνα. Ο ήρωας υποφέρει από αλκοολισμό (πάθος και του συγγραφέα) και σε μια άσκημη νύχτα μεθυσιού ο γάτος τον δαγκώνει. Ο ήρωας τον εκδικείται βγάζοντάς του το μάτι και «σαν τελειωτική και ανέκλητη κατάπτωση, φώλιασε μέσα μου το πνεύμα της ΔΙΑΣΤΡΟΦΗΣ» και τελικά τον σκοτώνει και το φάντασμά του τον στοιχειώνει. Ξορκίζει τις τύψεις του με την απόκτηση ενός αδέσποτου νέου γάτου και η διαστροφή του επανέρχεται και «η ζοφερή μου διάθεση αναπτύχθηκε σε μίσος για όλα τα πράγματα και για ολόκληρη την ανθρωπότητα».

Ο ήρωας προβαίνει σε ακόμη ένα έγκλημα, τη συζυγοκτονία, το οποίο πιστεύει πως καλύπτει με μαεστρία. Όμως ο γάτος που ο δολοφόνος έκτισε μέσα στον τοίχο του κελαριού τον προδίδει στην αστυνομία και επέρχεται η Νέμεσις.
Για συλλογές διηγημάτων και ποιημάτων του Ε.Α. Πόε συνιστώ τη δίτομη έκδοση του “Πλέθρου” αλλά και τις πιο προσιτές συλλογές «Η μάσκα του Κόκκινου Θανάτου» και «Αλλόκοτες Ιστορίες» των εκδόσεων “Γράμματα”.

* Δημοσιεύτηκε το Σάββατο 21 Ιουνίου 2014 στον ημερήσιο Τύπο.

Γιάννης Μπαχάς
hellasbachas@gmail.com

***

Ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε [Edgar Allan Poe], γεννήθηκε στη Βοστώνη στις 19 Ιανουαρίου του 1809 και έφυγε από τη ζωή στη Βαλτιμόρη στις 7 Οκτωβρίου 1849, κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες σε νοσοκομείο. Ήταν  ποιητής και πεζογράφος. Υπήρξε ένας από τους κύριους εκπροσώπους του αμερικανικού ρομαντισμού. Το λογοτεχνικό του έργο είχε σημαντική επίδραση στην παγκόσμια λογοτεχνία, αποτελώντας θεμέλιο λίθο για την εξέλιξη σύγχρονων λογοτεχνικών ειδών, όπως η αστυνομική λογοτεχνία ή οι ιστορίες τρόμου και φαντασίας.

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
694ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
- Advertisement -

Τελευταία άρθρα

Cat Is Art