Cat Is Art

Νορούζ. Η ιρανική Πρωτοχρονιά γιορτάζεται την Πέμπτη 21 Μαρτίου 2019 με χαρταετούς και samanak

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Η Νορούζ, η ιρανική Πρωτοχρονιά είναι μια αρχαία περσική γιορτή που γιορτάζεται στο Ιράν εδώ και 3.000 χρόνια. Σε αρμονία με την αναγέννηση της φύσης, ο εορτασμός του περσικού νέου έτους, αρχίζει πάντα την πρώτη μέρα της άνοιξης.

Έτσι η Πρωτοχρονιά εορτάζεται στις 21η Μαρτίου, δηλαδή κατά την Εαρινή Ισημερία. Ο λόγος είναι διότι την πρώτη μέρα της άνοιξης ξύπνα η φύση.

Οι τελετές της Νορούζ είναι συμβολικές αναπαραστάσεις δύο αρχαίων εννοιών: του τέλους και της αναγέννησης. Περίπου 3.000 χρόνια πριν η μεγάλη θρησκεία των Περσών ήταν ο Ζωροαστρισμός που ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του ιδρυτή του Ζωροάστρη και αναμφισβήτητα πρόκειται για την πρώτη μονοθεϊστική θρησκεία στον κόσμο. Οι Ζωροάστρες είχαν ένα φεστιβάλ που ονομαζόταν Φαρβαρντεγκάν (Φαρβαρδί) το οποίο διαρκούσε δέκα ημέρες και λάμβανε χώρα στο τέλος του ηλιακού έτους.

 

 

 

 

Φαίνεται ότι αυτό ήταν μια γιορτή της θλίψης και του πένθους που σηματοδοτούσε το τέλος θα ζωής ενώ το πανηγύρι της Νορούζ στις αρχές της άνοιξης σήμαινε την αναγέννηση και ήταν μια εποχή μεγάλης χαράς και γιορτής. Η Νορούζ αναγνωρίστηκε επίσημα από τον μυθικό Πέρση αυτοκράτορας Σαχ Τζαμσίντ από τη δυναστεία των Αχαιμενιδών (500 π.Χ.).

Η γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 2010 καθιέρωσε τη Διεθνή Ημέρα της Νορούζ για να τιμήσει την περσική αυτή γιορτή η οποία γιορτάζεται για πάνω από 3.000 χρόνια.

Η UNESCO πρόσθεσε επίσημα το Nowruz στη λίστα της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας το 2009.
Η λέξη Νορούζ αποτελείται από δυο λέξεις «Νο+ρουζ» που σημαίνει νέα μέρα και γιορτάζεται στις 21η Μαρτίου δηλαδή κατά την Εαρινή Ισημερία. Είναι η πρώτη μέρα της άνοιξης που ξυπνά η φύση.

 

***

 

 

Το γιορτινό τραπέζι του Nowruz που ονομάζεται sofreh.

 

 

 

Η προετοιμασία του Nowruz ξεκινά στις αρχές του Μαρτίου με την προσεκτική καθαριότητα του σπιτιού, το πλύσιμο των χαλιών, το βάψιμο του σπιτιού και το καθάρισμα της αυλής για να προετοιμαστεί το γλέντι. Στη συνέχεια ακολουθεί το kharid-e Nowruzi (αγορές για το Nowruz), που είναι μια οικογενειακή υπόθεση με στόχο να προετοιμαστούν τα παιδιά για τη γιορτή, καθώς όλα τα μέλη της οικογένειας πρέπει να αποκτήσουν καινούργια ρούχα, παπούτσια, καπέλα και να ψωνίσουν δώρα για τους συγγενείς.

 

Το γιορτινό τραπέζι του Nowruz που ονομάζεται sofreh (και σημαίνει το τραπεζομάντιλο πάνω στο οποίο στρώνουν τα φαγητά) απαιτεί επτά φαγητά, που οι ονομασίες τους έχουν ως αρχικό το γράμμα «σιν» και αυτό το ονομάζουν haft sin, καθώς και ιδιαίτερα γλυκίσματα, κεριά, φρούτα και ξηρούς καρπούς.

 

Σιμπ= Μήλο
Σερκε= Ξύδι
Σεν-Τζεντ = Τζιτζίφι
Σομάγ= Σουμάκ
Σαμανού = γλυκός χυλός από φύτρα σιταριού
Σονμπολ = Υάκινθος
Σιρ= Σκόρδο

 

Αυτά τα φυσικά στοιχεία συμβολίζουν τον χρόνο που τελειώνει και τον νέο που αρχίζει. Υπάρχουν ακόμα και τα Σέκε = κέρματα.

 

***

 

Ένας ειδικός τύπος μπισκότου μόνο για αυτή την περίοδο. Ονομάζεται kulcha-e Nowrozī.

 

Εκτός από όσα αγοράζουν, οι νοικοκυρές φουρνίζουν διάφορους τύπους γλυκού ψωμιού και ράβουν ρούχα για τα μικρότερα παιδιά. Νέα, γυαλιστερά νομίσματα και ατσαλάκωτα χαρτονομίσματα αποτελούν ευπρόσδεκτα δώρα και εκτίθενται επίσης στο sofreh.

Το ιδιαίτερο πιάτο που μαγειρεύουν έχει το όνομα «haft meewa» (επτά φρούτα) και το προσφέρουν στους καλεσμένους και στα μέλη της οικογένειας. Είναι μια φρουτοσαλάτα φτιαγμένη από επτά διαφορετικά είδη αποξηραμένων καρπών, σερβιρισμένων μέσα στο σιρόπι τους. Οι καρποί που χρησιμοποιούν είναι σταφίδες, senied, φιστίκια, φουντούκια, δαμάσκηνα, καρύδια και αμύγδαλα.

 

 

Sabzi chalaw, φαγητό φτιαγμένο από ρύζι και σπανάκι.

 

 

Την παραμονή της γιορτής μαγειρεύουν το sabzi chalaw, φαγητό φτιαγμένο από ρύζι και σπανάκι. Οι φούρνοι ετοιμάζουν έναν ειδικό τύπο μπισκότου μόνο για αυτή την περίοδο που ονομάζεται kulcha-e Nowrozī. Ένα άλλο παραδοσιακό πιάτο, το πιο δημοφιλές για πικ νικ, είναι το māhī wa jelabī (τηγανητό ψάρι και ξερό φρούτο jelabi). Το samanak είναι ένα άλλο περσικό δημοφιλές φαγητό του Nowruz, μια γλυκιά πάστα από σιτάρι που έχει αρχίσει να φυτρώνει λίγες μέρες πριν. Μαγειρεύεται από τις γυναίκες καθισμένες γύρω από μια μεγάλη κατσαρόλα που βράζει όλο το βράδυ στη φωτιά, ενώ εκείνες τραγουδούν τραγούδια. Σερβίρεται το πρωί μαζί με το τραγούδι: Samanak dar Josh o mā Kafcha zanem – Degarān dar Khwāb o mā Dafcha zanem.

 

 

 

 

Το πέταγμα του χαρταετού

Το Nowruz είναι μια ημέρα που γιορτάζεται απ’ όλη την οικογένεια στην εξοχή, ιδιαίτερα όμως τα παιδιά συμμετέχουν σε διαγωνισμούς χαρταετού. Το πέταγμα του χαρταετού είναι ένα παραδοσιακό έθιμο και το Nowruz ο ουρανός γεμίζει από πολύχρωμους χαρταετούς που πετούν πάνω από την πόλη και τους γύρω λόφους. Στην επαρχία η γιορτή είναι μια αφορμή για την αναβίωση του αρχαίου αθλήματος του buzkashi, ενός παιχνιδιού που απαιτεί τόλμη και γενναιότητα και είναι η παραδοσιακή αφγανική ιππασία αλόγου και μοιάζει με πρόδρομος του πόλο.

 

***

 

Η 21 Μαρτίου δεν είναι μέρα εορτής μόνο για τους Πέρσες, εορτάζεται και από άλλους λαούς στις ακόλουθες χώρες: Αφγανιστάν, Αλβανία, Ουζμπεκιστάν, Καζαχστάν, Αζερμπαϊτζάν, Τατζικιστάν, Γεωργία, Κουρδιστάν, Τουρκμενιστάν, Κιργιστάν και Κόσοβο.

 

 

Το μουσικό συγκρότημα Hamnavazi Taj.

 

 

Στο Μέγαρο το μουσικό συγκρότημα Hamnavazi Taj

 

Ο εορτασμός της ιρανικής Πρωτοχρονιάς άρχισε φέτος στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στην «Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος» τη Δευτέρα 18 Μαρτίου υπό τoυς ήχους του μουσικού συγκροτήματος Hamnavazi Taj.

Συμμετείχαν οι βραβευμένοι μουσικοί Vahid Taj (τραγούδι, μαέστρος), Hasan Mekaniki (νέι), Hamideh Ghanbari (τουμπερλέκι), Bahman Faryadras (λύρα), Ahman Sharian (ταρ) και Mehdi Siadati (σαντούρι).
Οι έξι δεινοί δεξιοτέχνες του σχήματος Hamnavazi Taj, που φημίζονται ως γνήσιοι εκπρόσωποι της ιρανικής παραδοσιακής μουσικής τόσο ως σολίστ όσο και ως συνθέτες, έχουν εμφανιστεί σε συναυλίες στην Ευρώπη και την Ασία, έχουν συμμετάσχει σε πολλά δισκογραφικά πρότζεκτ και έχουν στο ενεργητικό τους συνεργασίες με διακεκριμένους ιρανούς μουσικούς.

Η συναυλία είχε ενταχθεί στο πλαίσιο δημοφιλούς σειράς «Γέφυρες» (καλλιτεχνικός προγραμματισμός και επιμέλεια: Δημήτρης Μαραγκόπουλος) και πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.

Εκτύπωση
Παναγιώτης ΜήλαςΝορούζ. Η ιρανική Πρωτοχρονιά γιορτάζεται την Πέμπτη 21 Μαρτίου 2019 με χαρταετούς και samanak

Related Posts