27.4 C
Athens
Τρίτη 21 Μαΐου 2024

Νικόλας Κάλας: Από τα «πιο φωτεινά και τα πιο τολμηρά» μυαλά της εποχής του, κατά τον Αντρέ Μπρετόν

 

Μόνο μετά, αφού κατενοήθη η ματαιότητα
κάθε καινούργιας προσπάθειας
ο βίος έχει πιθανότητες να γίνει έξοχος
τα πράγματα, τα όντα αρχίζουνε και ζουν
μπορούν να καταλάβουν τη θέση που άλλοτε
η ελπίδα είχε κατακτήσει.

Νικόλαος Κάλας, Τετράδιο Γ’ (1933-36)
συλ. Οδός Νικήτα Ράντου

Ο Νικόλας Κάλας [1907-1988] στις αρχές της δεκαετίας του ’30 θα κυκλοφορήσει ποιήματά του σε τέσσερα ολιγοσέλιδα χρωματιστά τετράδια με το ψευδώνυμο Νικήτας Ράντος.

Υπάρχει και πολυθόρυβα κινείται ανάμεσά μας ένας νέος λόγιος, δηλαδή: ποιητής, κριτικός, αισθητικός, απολογητής του κινηματογράφου, άκριτος θιασώτης και κακός εφαρμοστής κάθε μοντερνισμού, του ιστορικού υλισμού, του φροϋντισμού και πλάστης φιλολογικών παραλογισμών. Είναι υπερμοντέρνος θορυβοποιός με αντιαισθητική ιδιοσυγκρασία… Υπερμοντέρνος λόγιος, άκριτος θιασώτης και κακός εφαρμοστής κάθε μοντερνισμού, πλάστης φιλολογικών παραλογισμών ανεύθυνος και κάποτε διασκεδαστικός, άμορφος σωρός από κακογραμμένες φράσεις, πλούσιος, κεφαλαιοκράτης, τα βάρβαρα, τα κακογραμμένα, τα παρδαλά, τ’ ασυνάρτητα ποιήματα που ξεφουρνίζει είναι τα συμβολικά λουλούδια της γενικής του κακομοιριάς, σερβίρει ρωσική σαλάτα, αμάθεια, έλλειψη γούστου, ανικανότητα, ουροπότιστη αισθητική, ο πιο αχαλίνωτος εκπρόσωπος της νεοελληνικής ποίησης. / Ανδρέας Καραντώνης / Ένας υπερμοντέρνος λόγιος / περ. Ιδέα / Αύγ. 1933

Στα τέλη της δεκαετίας του ’30 ο Νικόλας Κάλας θα φύγει οριστικά από την Αθήνα.

 

 

Ο Νικόλας Κάλας ή Νικήτας Ράντος (πραγματικό όνομα: Νικόλαος Καλαμάρης, 27 Μαΐου 1907 – 31 Δεκεμβρίου 1988) ήταν Έλληνας ποιητής. Χρησιμοποιούσε επίσης τα ψευδώνυμα Μ. Σπιέρος και N.Calas στα θεωρητικά και κριτικά του κείμενα. Είναι ένας από τους πρώτους ποιητές που χρησιμοποίησαν ελεύθερο στίχο στη δεκαετία του ’30.
Γεννήθηκε στη Λωζάνη της Ελβετίας το 1907 και ήταν γιος του Ιωάννη Καλαμάρη, εισοδηματία, και της Ρόζας Καρατζά. Από την πλευρά της μητέρας του καταγόταν από την παλιά φαναριώτικη οικογένεια Καρατζά ενώ ήταν απευθείας απόγονος του Γεώργιου Κουντουριώτη και του Μάρκου Μπότσαρη. Εγκαταστάθηκε μαζί με την οικογένειά του στην Αθήνα σε νεαρή ηλικία και σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Την περίοδο αυτή, δηλαδή μεταξύ 1924 με 1927, υπήρξε μέλος της Φοιτητικής Συντροφιάς. Το 1933 εξέδωσε ως Νικήτας Ράντος την πρώτη του συλλογή, Ποιήματα, και το 1934 αναχώρησε για το Παρίσι, όπου εντάχθηκε στην υπερρεαλιστική ομάδα. Στα προλεγόμενα ενός τρίτου μανιφέστου του υπερρεαλισμού, ο Αντρέ Μπρετόν τον κατέταξε στα «πιο φωτεινά και τα πιο τολμηρά» μυαλά της εποχής. Μέχρι το 1937 ζούσε ταξιδεύοντας ανάμεσα στην Αθήνα και το Παρίσι, όπου τελικά εγκαταστάθηκε μέχρι το 1939, όταν έφυγε για τη Λισαβόνα, όπου έμεινε για ένα χρόνο, και μετά μετέβη στη Νέα Υόρκη. Στη δεκαετία του ’60 και του ’70 ταξίδεψε στην Ελλάδα και παρέμεινε για μικρό χρονικό διάστημα, αλλά τελικά επέστρεψε στις ΗΠΑ, όπου έμεινε μέχρι τον θάνατό του το 1988.

Εκτός από το ποιητικό του έργο μετέφρασε Τ. Σ. Έλιοτ και Λουί Αραγκόν και συνεργάστηκε με ελληνικά και διεθνή περιοδικά όπου δημοσίευε θεωρητικά κείμενα και δοκίμια. Το 1977 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή του Οδός Νικήτα Ράντου, που είχε δημοσιεύσει με το ψευδώνυμο Νικόλας Κάλας. Υπήρξε πολιτικοποιημένος καλλιτέχνης, που ασπάστηκε τον τροτσκισμό, χωρίς δογματισμούς.

Κριτική

Υπήρξε ο πρώτος της γενιάς του που αναγνώρισε τη σημασία της ποίησης του Καβάφη ενώ έχει χαρακτηριστεί ως μια μοναχική φωνή πρωτοπορίας Μαρξιστών συνοδοιπόρων και των φίλων του αστών λογοτεχνών καθώς και ως αμφισβητίας. Γενικότερα ο Κάλας διαφοροποιήθηκε από τη γενιά του ’30, άσχετα με το αν συγκαταλέγεται σε αυτή, αμφισβητώντας την ελληνικότητα που εισήγαγε η γενιά αυτή.

Ο Κάλας εκφράζεται εδώ ως μάρτυρας και μέτοχος των πιο σημαντικών, βίαιων, ρηξικέλευθων και ανθεκτικών κινημάτων της πρωτοποριακής τέχνης και σκέψης του 20ού αιώνα: από το φουτουρισμό στον υπερρεαλισμό, πριν και μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, την ποίηση των μπιτ και την ποπ αρτ, με σταθερές συνιστώσες τον τροτσκισμό και τη διεπιστημονικότητα, δηλαδή το ευρύτατο φάσμα γνωστικών αντικειμένων και κριτικών ιδιωμάτων στο οποίο ανέκαθεν κινείτο η σκέψη και η γραφή του Κάλας.

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -