Του Παναγιώτη Μήλα
[email protected]
Οι γυναίκες που βουτούν αμέριμνες στη Λίμνη της Βουλιαγμένης ίσως δεν γνωρίζουν για τη νεράιδα η οποία, σύμφωνα με το θρύλο, παγιδεύει στο βυθό της τα παλικάρια. Γνωρίζουν όμως πόσο ευεργετικά για την υγεία είναι τα νερά της, γι’ αυτό την επισκέπτονται χειμώνα και καλοκαίρι.
Κυρίως όμως την επισκέπτονται φέτος το καλοκαίρι και για να «απελευθερώσουν» τα παλικάρια αλλά και για να δουν από κοντά αυτή την πανέμορφη νεράιδα. Η λίμνη είναι κοντά στην Αθήνα. Μόλις 21 χιλιόμετρα έξω από την πόλη. Όταν φθάσεις εκεί ξαφνικά βρίσκεσαι σ’ ένα επιβλητικό τοπίο με λαβυρίνθους από υπόγεια σπήλαια, υποβρύχιες σήραγγες και γεώμορφους σχηματισμούς.
Η Λίμνη της Βουλιαγμένης δεν αναφέρεται σε κανένα αρχαίο κείμενο. Οι αρχαίοι συγγραφείς δείχνουν να την αγνοούν. Πρόκειται για μυστήριο που εντείνει η ίδια η λέξη “Βουλιαγμένη”, η οποία παραπέμπει στο φαινόμενο της καθίζησης. Η αρχαία ονομασία της περιοχής δε συνδέεται με τη γεωλογία, αφού ονομαζόταν “Ζωστήρ”, δηλαδή ζώνη, ονομασία που προέρχεται προφανώς από τη μορφολογία του κλειστού κόλπου της Βουλιαγμένης. Εκεί βρισκόταν και το ιερό του Ζωστήρος Απόλλωνα, το οποίο ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.Χ.
Πέραν αυτού οι αρχαιολόγοι δεν έχουν ανακαλύψει μέχρι σήμερα κανένα άλλο εύρημα. Η λίμνη σχηματίστηκε μεταγενέστερα, πιθανότατα στους χριστιανικούς χρόνους, όταν κατέρρευσε η οροφή ενός τεράστιου υπόγειου σπηλαίου εξαιτίας κάποιου σεισμού. Στην εποχή της Τουρκοκρατίας η λίμνη αναφέρεται με το όνομα “Βουλιασμένος” ή “Καράτσι”, το οποίο σημαίνει “μαύρο νερό”.
Μια ιδιαίτερη παράσταση
Τώρα θα μου πείτε γιατί τα λέω όλα αυτά. Απλούστατον. Πρέπει να ξέρουμε την ιστορία του τόπου ο οποίος αυτό το καλοκαίρι φιλοξενεί μια ιδιαίτερη παράσταση. Πρόκειται για τη «Νεράιδα», το ονειρόδραμα του Ζαν Ζιρωντού. Το μικρό όνομα του Γάλλου συγγραφέα ήταν Ιππόλυτος. Όπως και άλλοι δραματουργοί της δεκαετίας 1930-1940, «ξαναέγραψε» τους αρχαίους ελληνικούς μύθους ιδωμένους από μια σύγχρονη οπτική. Αναμείγνυε το τραγικό και το ελαφρύ με ασυνήθιστες εικόνες απαράμιλλης κομψότητας και ποίησης.
O Ζαν Ζιρωντού (1882 – 1944) ήταν μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος, θεατρικός συγγραφέας και διπλωμάτης. Θεωρείται από τους σπουδαιότερους Γάλλους δραματουργούς του Μεσοπολέμου. Από τα πιο γνωστά του έργα είναι «Η τρελή του Σαγιό». Η γραφή του διακρίνεται για την κομψότητα του ύφους και την ποιητική φαντασία. Κυρίαρχο θέμα του είναι οι σχέσεις ανδρών – γυναικών ή σε ορισμένες περιπτώσεις ένα απραγματοποίητο ιδανικό.
Με λαμπρές σπουδές, ο Ζιρωντού δυο φορές πληγωμένος στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και Ιππότης της Λεγεώνος της Τιμής, υπηρέτησε σε διπλωματικές και διοικητικές θέσεις, συγγράφοντας συγχρόνως μυθιστορήματα. Στράφηκε τελικά προς το θέατρο, μετά τη γνωριμία του με τον κωμικό Λουί Ζουβέ, που σκηνοθέτησε και ερμήνευσε τα σπουδαιότερα έργα του.
Με τη Βάσω Μανωλίδου
Το παραμυθόδραμα «Νεράιδα» ανέβηκε για πρώτη φορά στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου το 1956 σε μετάφραση Οδυσσέα Ελύτη και σκηνοθεσία Αλέξη Σολωμού. Σκηνικά και κοστούμια από τον Ανδρέα Νομικό. Μουσική του Αργύρη Κουνάδη και χορογραφίες της Αγάπης Ευαγγελίδη. Στη διανομή εκείνης της παράστασης ήταν οι κορυφαίοι τότε ηθοποιοί του Εθνικού Θεάτρου με τους εξής ρόλους: Αυγουστής ο Χριστόφορος Νέζερ, Ευγενία η Αθανασία Μουστάκα, Ιππότης Χανς ο Γιώργος Παππάς, στο ρόλο της Νεράιδας η Βάσω Μανωλίδου. Σε άλλους ρόλους έπαιξαν οι: Μαρία Βούλγαρη, Βιβέτα Τσιούνη, Μάρω Κοντού, Μαρία Μουτσίου, Φλώρα Στυλιανέα, Δ. Κατσαρού, Τάκης Γαλανός, Νίκος Παρασκευάς, Άρης Βλαχόπουλος, Νίκος Βλαχόπουλος, Νίκος Παπακωνσταντίνου, Έλσα Βεργή, Πόπη Παπαδάκη, Μαρία Μοσχολιού, Άννα Μπέλλου, Αναστασία Χατζηδήμου, Βασίλης Κανάκης, Παντελής Ζερβός, Ελένη Χαλκούση, Βασίλης Παπανίκας, Νέλλη Μαρσέλλου, Λάμπρος Κωστόπουλος, Γιάννης Μαυρογένης, Κώστας Κοκκάκης, Άγγελος Γιαννούλης, Γκίκας Μπινιάρης, Νίκος Βοκάς, Γιάννης Αποστολίδης, Μιχάλης Καλογιάννης, Άκη Παναγιωτοπούλου, Ελένη Νενεδάκη, Δημήτρης Ντουνάκης, Γιώργος Μούτσιος, Στέλιος Παπαδάκης, Ιάκωβος Ψαρράς, Γιώργος Γεωργίου.
Στην αγκαλιά του ιππότη
«…Σαν όνειρο παράξενο, σαν παραμύθι αφού όλα έγιναν τότε… σε μια εποχή που οι νεράιδες, τα ξωτικά και οι άγγελοι ήταν ακόμα ορατοί και οι άνθρωποι αρρώσταιναν και πέθαιναν, ξεχνούσαν να ζουν… Μια νεράιδα κόρη του νεραϊδόκοσμου ερωτεύτηκε έναν κοινό θνητό, έναν ιππότη…».
Με σχεδόν εξαντλημένα τα εισιτήρια σε όλες τις παραστάσεις του πρώτου κύκλου, «Η Νεράιδα», θα συνεχίζει από τις 18 Αυγούστου να μαγεύει του θεατές της. Η σκηνοθέτις Φρόσω Λύτρα και η ομάδα «naan» υλοποιούν ένα θεατρικό – εικαστικό γεγονός σ’ ένα χώρο μοναδικού φυσικού κάλλους. Στο μαγευτικό περιβάλλον της λίμνης, νεράιδες και ιππότες ζωντανεύουν σ’ ένα παραμύθι για μεγάλους με την ταλαντούχα Βασιλική Τρουφάκου στον κεντρικό ρόλο.
Η «Νεράιδα» γράφτηκε το 1938 εν μέσω μιας κρίσιμης περιόδου για την Ευρώπη κατά τη διάρκεια της οποίας ο άνθρωπος αποκόπηκε από την ποιητική και πνευματική του διάσταση. Σήμερα που η σύγχρονη αντιστοιχία του πολέμου μεταφράζεται σε οικονομική και κοινωνική εξαθλίωση, ο άνθρωπος απομακρύνεται όλο και περισσότερο από την πραγματική του φύση.
Πριν από 10 χρόνια στην Καλαμάτα
Για τη σκηνοθέτιδα Φρόσω Λύτρα η επαφή με αυτό το έργο έγινε το 2004 στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καλαμάτας σε διασκευή Μαρίας Κυριάκη. Δέκα χρόνια μετά, η ίδια, μαζί με την ομάδα «naan», επιχειρεί να ανεβάσει το έργο με διαφορετική οπτική τοποθετώντας τη δράση στον οικείο τόπο του, σε ένα φυσικό τοπίο, στο ονειρικό περιβάλλον της λίμνης. Δεν το βάζει ο νους ότι πίσω από τα αποδυτήρια της Λίμνης Βουλιαγμένης και την πυκνή βλάστηση κρύβεται η μικρή αδελφή της, μια λίμνη ειδυλλιακή (με μήκος 50 μ., πλάτος 18 μ. και βάθος έως 5 μ.), λες και δραπέτευσε από σελίδες παραμυθιού. Η καινούργια διασκευή του κειμένου είναι της Ζέτης Φίτσιου και είναι βασισμένη στο κείμενο της Μαρίας Κυριάκη.
Εμπειρία μαγική σε ειδυλλιακό τοπίο
Η μικρή Λίμνη μας υποδέχθηκε στην αγκαλιά της. Ύστερα από έναν μικρό περίπατο στο χώρο πίσω από την μεγάλη Λίμνη, φθάσαμε στο χώρο που θα δινόταν η παράσταση. Τα καθίσματα βρίσκονται μια ανάσα από το νερό. Ακριβώς απέναντί μας στον κάθετο βράχο που βυθίζεται στα νερά της λίμνης η μουσική (Αλέξανδρος Χρηστάρας και Μιχάλης Νιβολιανίτης) και ο φωτισμός (Γιώργος Τέλλος) μας κερδίζουν από την πρώτη στιγμή. Ήχος και φως μας προδιαθέτουν για το ονειρικό ταξίδι που θα ακολουθήσει. Το σκηνικό (Μανόλης Παντελιδάκης) δεν μπορείς να διανοηθείς ότι είναι σχεδιασμένο από ανθρώπινο χέρι. Νομίζεις πως πρόκειται για κάτι αφημένο και ξεχασμένο εκεί στη μικρή λίμνη εδώ και πολλά χρόνια. Την αναμονή διακόπτουν δύο αιθέριες υπάρξεις (Σταυριάνα Γαρνάβου, Τατιάνα Δημητριάδη) που κυριολεκτικά προσφέρουν χορευτικές εικόνες εξαιρετικού κάλλους (χορογραφία: Σοφία Μιχαήλ). Η ενδυματολόγος Μαρία Καραπούλιου και ο Αχιλλέας Χαρίτος (μακιγιάζ) είναι από τους βασικούς συντελεστές αυτής της ονειρικής τοιχογραφίας. Όταν ολοκληρώνεται η ταξιθεσία, που γίνεται από ηθοποιό του θιάσου, εμφανίζονται στην υγρή σκηνή νεράιδες, ιππότες, βασιλείς, πριγκίπισσες, ψαράδες. Το παραμύθι ανοίγει τις σελίδες του και οι πρωταγωνιστές δίνουν τον αγώνα της ζωής και του έρωτα με μάχες σώμα με σώμα. Με λόγια ποιητικά. Με κινήσεις γεμάτες πάθος και δύναμη. Η ερωτική νεράιδα, Βασιλική Τρουφάκου, χωρίς ανάσα, κάνει άλλο ένα επιτυχημένο ερμηνευτικό μακροβούτι στην καριέρα της, ο Μάρκος Παπαδοκωνσταντάκης, ιδανικός ιππότης με χιούμορ και επιχειρήματα προσπαθεί να κερδίσει την αγαπημένη του, τους γονείς – ψαράδες υποδύονται με δεξιοτεχνία η Κορίνα Θεοδωρίδου και ο Νικόλαος Ζιάζιαρης (με τις ιδιαίτερες φωνητικές δυνατότητες), ο Γιάννης Ράμος (γνωστός μας από το «Ροτβάιλερ» του θεάτρου “Επί Κολωνώ”) πατάει γερά τα πόδια του ακόμη και στην επιφάνεια του νερού, προσθέτοντας άλλη μια μοναδική ερμηνεία στο βιογραφικό του. Στην ομάδα των συντελεστών χάρισαν δροσιά με τις ερμηνείες τους η Βάλια Παπακωνσταντίνου, ο Γιώργος Τσιάλος, η Νάντια Μαργαρίτη και η Έλενα Χαραλαμπούδη.
Ο σχεδιασμός των ευφάνταστων και τολμηρών κοσμημάτων από την Christina Brampti ήταν στα θετικά στοιχεία της παράστασης.
Η ώρα πέρασε χωρίς να το καταλάβουμε. Το παραμύθι μας χάρισε στιγμές ξεχωριστές και το ανταποδώσαμε με πλούσιο χειροκρότημα στο φινάλε.
Οι συντελεστές της νέας “Νεράιδας”
Σύλληψη – Σκηνοθεσία: Φρόσω Λύτρα
Βασισμένο στο έργο του Ζαν Ζιρωντού «Οντίν»
Διασκευή: Ζέτη Φίτσιου
Σκηνογραφία: Μανόλης Παντελιδάκης
Εικαστικοί καλλιτέχνες: Βασίλης Πέρρος και Έλενα Παπαδημητρίου
Μουσική: Αλέξανδρος Χρηστάρας και Μιχάλης Νιβολιανίτης (DNA)
Στίχοι Τραγουδιών: Φωτεινή Λαμπρίδη
Ενδυματολόγος: Μαρία Καραπούλιου
Σχεδιασμός κοσμημάτων: Christina Brampti
Σχεδιασμός φωτισμών: Γιώργος Τέλλος
Χορογραφία: Σοφία Μιχαήλ
Μακιγιάζ και Φωτογραφίες: Αχιλλέας Χαρίτος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Έλενα Χαραλαμπούδη
Κατασκευή Σκηνικού: Παναγιώτης Λαζαρίδης
Διεύθυνση Παραγωγής: Έβελυν Τρύφων – Πιτούλη
Executive Producer: Παναγιώτης Τρύφων
Παραγωγή: Ομάδα «naan», θέατρο Badminton
Πρωταγωνιστούν: Βασιλική Τρουφάκου, Μάρκος Παπαδοκωνσταντάκης, Γιάννης Ράμος, Βάλια Παπακωνσταντίνου, Γιώργος Τσιάλος, Νάντια Μαργαρίτη, Νικόλαος Ζιάζιαρης, Κορίνα Θεοδωρίδου, Έλενα Χαραλαμπούδη
Χορεύουν: Σταυριάνα Γαρνάβου, Τατιάνα Δημητριάδη
Τραγούδι: Νικόλαος Ζιάζιαρης
* Η ομάδα «naan» ιδρύθηκε το καλοκαίρι του 2011 με αφορμή την παράσταση «Αυτό το παιδί» του Joel Pommerat και τη σεζόν 2012-2013 πραγματοποίησε τη δεύτερη παραγωγή της «Η Άλλη Αίσθηση», παράσταση βασισμένη στη ζωή και το έργο του Guy de Maupassant. Τη θεατρική σεζόν 2013-2014 η ομάδα παρουσίασε την παράσταση «Καλώς ήλθατε Ντετέκτιβ Πουαρό» με τον Χρήστο Φερεντίνο στο Ελληνικό Μουσείο Αυτοκινήτου. Η σκηνοθέτις Φρόσω Λύτρα δημιούργησε μια μεγάλη καλλιτεχνική οικογένεια που αποτελείται από εικαστικούς και παραστατικούς καλλιτέχνες και performer που υπηρετούν διαφορετικά είδη τέχνης. Η ομάδα πειραματίζεται τόσο με τον τρόπο που παρουσιάζεται ένα έργο/δρώμενο όσο και με τον τρόπο θέασής του. Διερευνά τη συνεύρεση όλων των Τεχνών μέσα σε μια θεατρική πραγματικότητα, που δημιουργείται κάθε φορά σε διαφορετικό χώρο, κυρίως πέρα από τις συμβατικές θεατρικές αίθουσες και σκηνές.
Πληροφορίες για τη «Νεράιδα»
Κάθε Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη και Πέμπτη στις 9.15 μ.μ.
Διάρκεια Παράστασης: 90 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)
Τιμές Εισιτηρίων: 18 ευρώ / 14 ευρώ φοιτητικό
Τηλέφωνο κρατήσεων: 210 -88.40.600
Πρόσβαση στη Λίμνη:
Λεωφορείο Ε22 στάση Λίμνη Βουλιαγμένης
Τι άλλο μπορείτε να δείτε στη Λίμνη Βουλιαγμένης
Η λίμνη δημιουργήθηκε όταν τμήμα της οροφής ενός μεγάλου υπόγειου σπηλαίου κατέρρευσε πριν από περίπου 2.000 χρόνια λόγω της διάβρωσης και των τεκτονικών κινήσεων, και γι’ αυτό δεν υπάρχουν αναφορές από την αρχαιότητα, ούτε καν από τον Παυσανία. Το σπήλαιο βρίσκεται μέσα στα ασβεστολιθικά πετρώματα της περιοχής. Το εξερευνημένο μήκος του σπηλαίου είναι 3.123 μέτρα. Στο σπήλαιο υπάρχουν 14 σήραγγες, ενώ έχει βρεθεί και ένας μεγάλο υποθαλάσσιος σταλαγμίτης. Ο πυθμένας της λίμνης αποτελείται από λασπώδες υπόστρωμα πλούσιο σε θειούχες ενώσεις. Τα νερά της λίμνης έχουν αυξημένη περιεκτικότητα σε μέταλλα και ιχνοστοιχεία, όπως κάλιο, νάτριο, λίθιο, αμμώνιο, ασβέστιο, σίδηρος, χλώριο και ιώδιο. Τα νερά της λίμνης ενδείκνυνται για ρευματικές παθήσεις, αθλητικές κακώσεις, παθήσεις νευρικού συστήματος, δερματοπάθειες και γυναικολογικές παθήσεις. Η λίμνη είναι επισκέψιμη έναντι αντιτίμου και στη λίμνη λειτουργεί εστιατόριο – μπαρ.
Φωτογραφίες: cat is art
