27.7 C
Athens
Δευτέρα 16 Μαΐου 2022
 

Μια περήφανη Νυχτωδία στην Κρονστάνδη σκηνοθετεί ο Άρης Μπαλής στο Bios

 

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

– Ξέχειλα τὰ ὁράματά μας. Ἐμπλουτισμένοι ἀθανασία.
– Νυμφίοι τῆς ἐλπίδας ἀρουραῖοι.
[Λάμπουμε ὅλοι στὴν Κρονστάνδη. Στὴν πιὸ περήφανη γεωγραφία]

«Νεολιθική Νυχτωδία στην Κρονστάνδη» του Νίκου Καρούζου. Από τα τελευταία ποιητικά εγχειρήματα ενός σπουδαίου ποιητή της μεταπολεμικής γενιάς. Ο Νίκος Καρούζος, τρία χρόνια πριν μας αφήσει, είδε να δημοσιεύεται από τις Εκδόσεις Απόπειρα, ένα εκπληκτικά ονειρικό 22σέλιδο ποίημά του, η “Νεολιθική Νυχτωδία στην Κρονστάνδη”, το οποίο πρώτα, το 1985, είχε δημοσιευτεί με αναγνωστική επιτυχία στο περιοδικό “Σπείρα” (τεύχος 4-5, Άνοιξη-Καλοκαίρι 1985).

Η μελέτη της ποίησης του Καρούζου μας χαρίζει μια λαμπερή επαλήθευση του πιο αναπόφευκτου συμπεράσματος που κυοφόρησαν ποτέ οι σύγχρονες θεωρίες του Λόγου: πως η ποίηση δεν γίνεται με ιδέες, αλλά με λέξεις. Ο Νίκος Καρούζος δεν είναι ένας ποιητής που θυμάται, ούτε ένας ποιητής που μιλάει για το μέλλον, αλλά ένας ποιητής που επινοεί. Είναι μεγάλη χαρά να ανακαλύπτουμε, να μοιραζόμαστε, να ξαναδιαβάζουμε δημιουργήματα όπως τη «Νεολιθική Νυχτωδία στην Κρονστάνδη», παρακολουθώντας μια παράσταση βασισμένη στο ομώνυμο, σπουδαίο ποίημα του Νίκου Καρούζου σε σκηνοθεσία Άρη Μπαλή. Μια ιδιαίτερα ευφάνταστη παράσταση που παρατείνεται έως τις 16 Απριλίου 2019 στο Bios Main.

Την παρακολούθησα πρόσφατα και ως θεατρικό δρώμενο σου αφήνει μια απόλαυση η οποία λειτουργεί στη λογική επεξεργασία των νοημάτων αλλά ταυτόχρονα έχει κι ένα επίπεδο «εξακτινωτικό», όπως λέει κι ο ίδιος ο ποιητής. Έχει αμφισημίες και ταυτόχρονα πολλές σημασίες μαζί. Σου επιτρέπει να κάνεις ταξίδια σε παράλληλα σύμπαντα ταυτόχρονα, κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον.

 

 

Ένας αέναος κύκλος

Ο σκηνοθέτης Άρης Μπαλής και η ομάδα των ηθοποιών, που αποτελείται από τους ταλαντούχους Δήμητρα Βλαγκοπούλου, Παναγιώτη Εξαρχέα, Βασίλη Μαγουλιώτη, Δήμητρα Μητροπούλου, Ελίνα Ρίζου, πέρασαν ένα αρκετά μεγάλο διάστημα μαζί κατά το οποίο υπήρξαν συνεχείς διάλογοι, ζυμώσεις και σκέψεις πάνω στο ποίημα. Με αφορμή αυτό έρχονταν στην έμπνευσή τους παράλληλα κείμενα, υλικά, συζητούσαν, διάβαζαν το ποίημα ξανά και ξανά μέχρι να καταλήξουν στην όψη μιας παράστασης η οποία υπήρξε καταλυτική.

Η εξέγερση της Κροστάνδης ήταν η πρώτη και τελευταία ανταρσία που σημειώθηκε στη διάρκεια της Οκτωβριανής Επανάστασης, στα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης. Αν και καταπνίγηκε στο αίμα, έχει δώσει μια απάντηση. Και ο Καρούζος έχει δώσει τις δικές του απαντήσεις για την ίδια τη ζωή. Η «Νεολιθική Νυχτωδία στην Κρονστάνδη» μοιάζει με μια μελέτη για το σε ποια φάση της ζωής μας βρισκόμαστε. Είναι ένα ποίημα για την ύπαρξη, την εξέγερση, την επανάσταση. Σαν ένας αέναος κύκλος όπου καταθέτεις τις επιθυμίες σου.

Ο Καρούζος επέλεξε να συνθέσει ένα συναρπαστικό αντι-ντοκουμέντο για μιαν ιστορική στιγμή που πολλοί γνώριζαν, λίγοι ανέλυαν, ελάχιστοι κατάλαβαν βαθιά πόσο κρίσιμη υπήρξε η σημασία της για το χειραφετησιακό («αριστερό»;) πρόταγμα, και ένας μονάχα, ο ίδιος ο Καρούζος, την ύψωσε σε Ποίημα, ή και σε Μανιφέστο Ζωής. Ολόκληρη η «Νεολιθική Νυχτωδία στην Κρονστάνδη» αποτελεί μιαν ανόθευτη απάντηση στο ερώτημα «προς τι οι ποιητές;» και στις απόψεις περί μη-νοήματος στην ποίηση του Καρούζου. Κάθε στίχος αυτής της σύνθεσης του ώριμου Καρούζου αποτελεί αμόλυντο τεκμήριο της έγνοιας του ποιητή να πει, με τον τρόπο του πάντα, τι είναι αληθές, και όχι μονάχα να επιδίδεται σε νοηματικές ακροβασίες και λεκτικές επιδείξεις.

«Τραυλίζοντας οικουμένη καθώς
η πραγματικότητα χωλαίνει κι όπως
ασπροφωλιάζει η λευτεριά στον άστοργο πάγο
περικαλιόμαστε τη σώτειρα τήξη.

(Να ιδούμε αν η Άνοιξη θα συνδράμει τα όνειρά μας.)»

Βαθιά πάσχων πολίτης ο Καρούζος, ήξερε πολύ καλά να επισημαίνει τις αποφασιστικές καμπές της Ιστορίας, την πανουργία της, τα τεχνάσματά της και τις επιπτώσεις όλων αυτών στη ζωή μας. Και όντας ποιητής, ήξερε επίσης να μας τα λέει με τρόπους ποιητικούς, τόσο ποιητικούς μάλιστα που αμφισβητούσαν και την ποίηση την ίδια: «Παλιοκούρελο η ποίηση· θα ’λεγα σολιασμένα βάσανα. Πάει καλά. Μήπως όμως βλέπουμε την επανάσταση σε διάθλαση; μήπως δεν έχει πραγματικά στραβώσει;».

 

 

Σ’ ένα “υπόγειο”

Η παράσταση εμβαθύνει στον κατασκευασμένο εαυτό, την αλήθεια, τις καταστάσεις, το βίωμα, τις σχέσεις. Εικόνες που αποσπάσθηκαν από κάθε όψη της ζωής, συγχωνεύονται σε μια κοινή πορεία.

Πέντε νέοι περί τα 30, σήμερα, σ’ ένα «υπόγειο», συναληθεύοντας το ποίημα του Νίκου Καρούζου και το ίδιο το ιστορικό γεγονός της εξέγερσης των ναυτών της μικρής αυτής νησιωτικής πόλης, μέσα από τους στίχους του ποιητή, οικοδομούν τη δικιά τους «εξακτινωτική» Κρονστάνδη. Αδυνατώντας να δεχτούν τον κυρίαρχο Λόγο που θέλει να συνθλίψει την ύπαρξή τους και με μόνη γνώση τους την απέραντη επιθυμία για κατάφαση απέναντι στη Ζωή, αναμένουν να ιδούν αν η Άνοιξη θα συνδράμει τα όνειρά τους.

Το 1985 δημοσιεύεται για πρώτη φορά στο περιοδικό Σπείρα το συνθετικό ποίημα Νεολιθική Νυχτωδία στην Κρονστάνδη, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Απόπειρα το 1987. Έργο πολιτικό και ταυτόχρονα υπαρξιακό, το οποίο ο Νίκος Καρούζος επεξεργαζόταν χρόνια. Μια «νυχτωδία» για κάθε λογής χαμένη επανάσταση. Όπως χαρακτηριστικά έλεγε ο ίδιος, «την εξέγερση της Κρονστάνδης τη φέρνω μέσα μου σαν δικό μου βίωμα… Το ποίημα αυτό το αγαπώ πολύ». Την επόμενη χρονιά, για τη Νεολιθική Νυχτωδία στην Κρονστάνδη, ο ποιητής βραβεύεται με το Κρατικό Λογοτεχνικό Βραβείο Ποίησης.

 

 

Η προσδοκώμενη Άνοιξη

Η Κρονστάνδη είναι μια μικρή νησιωτική πόλη στο βάθος του Φινλανδικού Κόλπου, 30 χιλιόμετρα δυτικά της Αγίας Πετρούπολης. Οι ναύτες της Κρονστάνδης, στυλοβάτες της Οκτωβριανής Επανάστασης, τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1921, εξεγέρθηκαν ενάντια στο καθεστώς που υπερασπίζονταν λίγα χρόνια πριν, απαιτώντας περισσότερη ελευθερία.

Στις 7 Μαρτίου, ύστερα από καθημερινές απειλές και τελεσίγραφα για άνευ όρων παράδοση, 50.000 άνδρες του Κόκκινου Στρατού δημιούργησαν έναν κλοιό γύρω από την Κρονστάνδη και άρχισαν να την πολιορκούν. Υπό κανονικές συνθήκες, η καταστολή της εξέγερσης θα ήταν αδύνατη, γιατί ο στόλος της Κρονστάνδης ήταν πανίσχυρος. Όμως, ήταν Μάρτιος, η θάλασσα παγωμένη και η Κρονστάνδη ενωμένη με την απέναντι στεριά. Οι ναύτες, μην μπορώντας να χρησιμοποιήσουν τα πλοία τους, αναγκάστηκαν να περιμένουν, σε καθεστώς πολιορκίας, την επερχόμενη Άνοιξη, για να λιώσουν οι πάγοι.

Η προσδοκώμενη αυτή Άνοιξη, όμως, δεν ήρθε ποτέ και στις 17 Μαρτίου ο Κόκκινος Στρατός φορώντας άσπρους μανδύες για να μη διακρίνεται στο λευκό τοπίο, περπάτησε πάνω στον παγωμένο Φινλανδικό Κόλπο και κατέλαβε ολοκληρωτικά την Κρονστάνδη, καταστέλλοντας την εξέγερση.

Ο πάγος και το χιόνι στα πεζοδρόμια βάφτηκαν με αίμα. Ήταν αδύνατο πια να μετρήσεις τους νεκρούς και τους τραυματίες που έπεφταν κι απ’ τη μια και απ’ την άλλη πλευρά.

«Καθώς κοιτάζαμε να κυλούν οι τελευταίες μέρες, βρισκόμασταν μέσα σ’ ένα σκηνικό που θα εξαφανιστεί, απορροφημένοι από ομορφιές που δεν θα ξαναρθούν. Θα πρέπει σύντομα να την εγκαταλείψουμε, αυτήν την πόλη που για μας υπήρξε τόσο ελεύθερη, αλλά που θα πέσει ολοκληρωτικά στα χέρια των εχθρών μας», λέει ο συγγραφέας, κινηματογραφιστής και ιδρυτής των κινημάτων «Λεττριστική Διεθνής» («Lettrist International») και «Καταστασιακή Διεθνής» («Situationist International» ή SI) και για ένα μικρό διάστημα μέλος της ομάδας «Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα» («Socialisme ou Barbarie»), ένα από τα ανατρεπτικότερα πνεύματα του 20ου αιώνα, Guy Debord.

Άλλα αποσπάσματα

Στην παράσταση χρησιμοποιούνται αποσπάσματα από το Τώρα της Αόρατης Επιτροπής, σε μετάφραση Μυρτώς Ράις και Ρούλας Δημοπούλου (Εκδόσεις Opportuna, 2018) και απόσπασμα του μυθιστορήματος του Χούλιο Κορτάσαρ “Κουτσό” σε μετάφραση Αχιλλέα Κυριακίδη (Εκδόσεις opera, 2018).

Το «Τώρα» είναι ένα Μανιφέστο, ίσως το πιο δυνατό μανιφέστο από ριζοσπαστική σκοπιά του 21ου αιώνα. Μέσα του κρύβει τους Καταστασιακούς (Ντελέζ, Γκαουνταρί, Ντεμπόρ), τον Ντεριντά, το Φουκώ, τον Αγκάμπεν.

Ένα πολιτικό μανιφέστο-δοκίμιο πολιτικής φιλοσοφίας από μία συλλογικότητα με αισθητή πολιτική δράση αλλά και ευδιάκριτο πολιτικό λόγο στη Γαλλία, η οποία διατηρεί ως προς την πατρότητα των κειμένων της το καθεστώς του ανώνυμου συγγραφέα. Με σαφείς αναφορές στις νέες μορφές δυσφορίας στον πολιτισμό, από την κρατική βία και την αστυνομία, την εργατική εκμετάλλευση και την παγκοσμιοποίηση, έως την ψυχοπαθολογία της καθημερινής ζωής και κυρίως την παθολογία της συλλογικής αντίδρασης, συντάσσει μία ολοκληρωμένη μπροσούρα «αποθεσμοποίησης» και «επαναμάγευσης» του κόσμου.

Το «Κουτσό» του Χούλιο Κορτάσαρ αποτελείται από τρία μέρη και κύριος πρωταγωνιστής του είναι ο Οράσιο Ολιβέιρα. Ένας Αργεντινός, μποέμ, διανοούμενος, ένας απίστευτα καλλιεργημένος άνθρωπος, ο οποίος διαρκώς αναζητάει κάτι που ποτέ δε βρίσκει. «Τον πονάει η χαώδης αταξία του κόσμου», αλλά και το χάος του μυαλού του, θεωρεί τον εαυτό του αποτυχημένο και βρίσκεται σε μία αδιάλειπτη πάλη με τον εαυτό του και τους γύρω του. Στο «Κουτσό» τον παρακολουθούμε να ανάβει το φιτίλι και να χαζεύει τη φωτιά από όλες τις μεριές.

 

 

Ευλογημένες λέξεις

Ποίηση εξαρθρωμένη, ποίηση φυσική και όχι μεταφυσική, ποίηση δυσπρόσιτη, με πραγματική δυσκολία στην αποκρυπτογράφησή της. «Ευλογημένες οι λέξεις που περιμένουν τον αναγνώστη τους για χρόνια», έγραψε ο Ευγένιος Αρανίτσης.

Η εξέγερση της Κρονστάνδης ήταν μία αυθόρμητη λαϊκή πράξη η οποία έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια του 1921. Ο κόσμος μην μπορώντας άλλο την εξαπάτηση και απαιτώντας αυτό που του είχαν υποσχεθεί -εξουσία στα σοβιέτ- εναντιώθηκε στους κομισάριους και στον γραφειοκρατικό δεσποτισμό του Λένιν. Μέσα από τα γεγονότα της Κρονστάνδης αποκαλύπτεται μία από τις μεγαλύτερες σφαγές στην ιστορία των μπολσεβίκων εναντίον του λαού που τους υποστήριξε. Ακόμα μία φορά, ξεδιπλώνεται σε όλη του την έκταση ο μηχανισμός παραπληροφόρησης, η απανθρωπιά και η αθλιότητα των εξουσιαστών καθώς και η κτηνωδία των «πεφωτισμένων» ηγετών της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης. Ένας λαός έχει έναν μόνον επικίνδυνο εχθρό: την κυβέρνησή του.

ΕΝΑΣ ΝΑΥΤΗΣ: Το μυαλό πώς μαλακώνει στα Ουράλια;
ΕΝΑΣ ΑΛΛΟΣ ΝΑΥΤΗΣ: Τι θέλεις να πεις; Δεν κατάλαβα.

μουχλιάζει το τηλέφωνο· ευδαιμονία

– Η εξουσία ολάκερη στα Σοβιέτ! Αυτό είν’ όλο.

Γνήσια προοδευτικός άνθρωπος, ο Νίκος Καρούζος ούτε έγινε «ποιητής της ήττας» σβήνοντας κάθε επαναστατική προοπτική στ’ όνομα της ήττας της επανάστασης· ούτε, πάλι, έγινε ο τραγουδοποιός του σταλινισμού, του πρωταίτιου της ήττας. Έμεινε μέχρι τέλους κομμουνιστής και γι’ αυτό ασυμβίβαστος αντισταλινικός. Αναζήτησε όλα τα γιατί και πώς, επέστρεψε ξανά και ξανά στο έπος και την τραγωδία της Οκτωβριανής Επανάστασης, ανοίχτηκε προς όλα τα ρεύματα του εργατικού κινήματος, προς όλες τις επαναστατικές εμπειρίες και τους αγώνες, όλες τις περιπέτειες του ανθρώπου και του ανθρώπινου πνεύματος.
Έζησε με τον Μακρυγιάννη, με τον Σολωμό και τον Παπαδιαμάντη, με τον Ηράκλειτο και τον Κάφκα, με τον Λένιν και τον Τρότσκι, τους μπολσεβίκους, τους ναύτες της Κρονστάνδης, τον Γκεβάρα, τον δολοφονημένο απ’ τους φασίστες του Σαλβαντόρ αρχιεπίσκοπο Ρομέρο, τους Μακρονησιώτες και τους εξόριστους της Ικαρίας, τους ταπεινούς και τους εξεγερμένους όπου γης. Ήταν οικουμενικός στην Τέχνη και στην Επανάσταση, στα βάθη της παράδοσης και στις πιο απόκρημνες κορυφές της πρωτοπορίας.

Τραυλίζοντας οικουμένη καθώς
η πραγματικότητα χωλαίνει κι όπως
ανσπροφωλιάζει η λευτεριά στον άστοργο πάγο
περικαλιόμαστε τη σώτειρα τάξη.

Να ιδούμε αν η Άνοιξη θα συνδράμει τα όνειρά μας.

Η παράσταση και οι συντελεστές

Το ποιητικό έργο μεταφέρεται σε μια ουτοπική σφαίρα όπου ο γρίφος της έννοιας αφήνεται να λυθεί και αναθρώσκει το άρωμα των λέξεων –σαν ανάμνηση των στίχων. Λες και πραγματικά το ποίημα απουσιάζει, έστω και αν στα αριστουργηματικά κομμάτια του μεταφέρει σαν ερεθιστική μνήμη τους χρωματικούς υπαινιγμούς του ποιητή. Ιστούς πολύπλοκους υφαίνουν οι ηθοποιοί ως παρατηρητές των επίγειων, των δευτερολέπτων, του χρόνου, που απλώνει το καινούργιο του υφάδι. Μια μαύρη τηλεφωνική συσκευή του ’60, διαχρονικότητα, βίντεο να προβάλλονται στους τοίχους, στρατιωτάκια έτοιμα για την αναπαράσταση της μάχης, χάρτες και σχεδιαγράμματα, μια φωτογραφία του Κιούμπρικ με τη γάτα του…

Η παράσταση γονιμοποιεί τη φαντασία του ευεπίδεκτου θεατή. Σ’ αυτήν συναντήσαμε εικαστικότητα και πνευματικότητα, αισθητική, ευαισθησία και αισθαντικότητα. Συνδυάζει τη δημιουργική φαντασία με το ρεαλισμό, έχει ρυθμό και αποκαλυπτικότητα, είναι φιλοσοφική και μεταφυσική, εκείνα όμως που κυρίως τη χαρακτηρίζουν είναι το χιούμορ, η περιέργεια, το δέος, η κατάπληξη, το ενδιαφέρον, η αφοσίωση, αναζητητικά της ρίζας της ποίησης.

Λόγος, κίνηση, υπαινικτικότητα, αίσθημα, δραματικές εξάρσεις τέλειες από τους εκπληκτικούς Δήμητρα Βλαγκοπούλου, Παναγιώτη Εξαρχέα, Βασίλη Μαγουλιώτη, Δήμητρα Μητροπούλου, Ελίνα Ρίζου.

Απλότητα και αλήθεια, μαγεία και θεατρικότητα στη μουσική δραματουργία και πρωτότυπη σύνθεση του Κορνήλιου Σελαμσή.
Εντυπωσιακά τα σκηνικά και διαχρονικά νεανικά τα κοστούμια της Άρτεμης Φλέσσα. Σε σύμπνοια με τη σκηνοθετική γραμμή οι φωτισμοί του Δημήτρη Μπαλτά.

Δημιουργικά άρτια η σκηνοθεσία του εξαίρετου Άρη Μπαλή.

Μια υποδειγματική θεατρική πρόταση για το πώς μπορεί να μεταφερθεί γόνιμα η ποίηση στη θεατρική σκηνή.

***

– Ἄννα, τί συμβαίνει;

– Ἄρχισε ἡ ἐπίθεση.

– Ἄννα, ἔχε γειά, θὰ πεθάνουμε.

– Νικολάι, σ᾿ ἀγαποῦσα ὁλόκληρη.

– Μίαν ἄλλη φορά, θὰ ξαναγίνει, Ἄννα

 

 

 

Ο Νίκος Καρούζος του Δημήτρη και της Κωνσταντίνας, το γένος Πιτσάκη, γεννήθηκε στις 17 Ιουλίου του 1926 στο Ναύπλιο και πέθανε στις 28 Σεπτεμβρίου του 1990 στην Αθήνα. Ο πατέρας του ήταν δάσκαλος. Στρατευμένος στο Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο, διώχτηκε κατά τη διάρκεια του εμφυλίου και εξορίστηκε μετά τη συνθηκολόγηση της Βάρκιζας.
Η μητέρα του ήταν κόρη ιερωμένου και δασκάλου. Κατά τη διάρκεια των γυμνασιακών του χρόνων, ο Καρούζος έδρασε στην ΕΠΟΝ και εξορίστηκε στην Ικαρία (1947) και στη Μακρόνησο (1951), από όπου έφυγε τελικά το 1953 μετά το νευρικό κλονισμό. Παντρεύτηκε δύο φορές, το 1955 τη Μαρία Δαράκη, με την οποία έζησε λίγους μόλις μήνες και το 1963 τη Μαίρη Μεϊμαράκη, από την οποία χώρισε το 1980. Από το 1981 και ως το τέλος της ζωής του, τον συντρόφεψε η Εύα Μπέη. Σπούδασε νομικά και πολιτικές επιστήμες στην Αθήνα, δεν ολοκλήρωσε όμως τις σπουδές του, καθώς ήδη από το 1941 είχε στραφεί στην ποίηση.
Το 1949 πραγματοποίησε την πρώτη επίσημη εμφάνιση του στο χώρο των γραμμάτων με τη δημοσίευση του ποιήματός του «Σίμων ο Κυρηναίος» στο περιοδικό «Ο Αιώνας μας». Η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Η επιστροφή του Χριστού» εκδόθηκε το 1954.
Στους λογοτεχνικούς κύκλους έγινε πιο γνωστός στη δεκαετία του 60’ με τις συλλογές «Η έλαφος των άστρων», «Ο υπνόσακκος» και «Πενθήματα». Ακολούθησαν πολλές ακόμη συλλογές και συγκεντρωτικές εκδόσεις των ποιημάτων του, ως τη συγγραφή του τελευταίου του ποιητικού έργου «Αιώρηση», γραμμένου στις 29 Αυγούστου 1990 στο νοσοκομείο, όπου ο ποιητής νοσηλευόταν τα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του, άρρωστος από καρκίνο. Συνεργάστηκε με πολλά περιοδικά, ενώ με τιμήθηκε με το Β’ Κρατικό Βραβείο ποίησης (1963), το βραβείο της ομάδας των Δώδεκα (1963), το Α’ Εθνικό Βραβείο ποίησης, από κοινού με τους Τάκη Βαρβιτσιώτη και Μίλτο Σαχτούρη (1972) και το Α’ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1988).

***

Οι συντελεστές ευχαριστούν θερμά τον κ. Αλέξιο Σαββίδη για την πολύτιμη βοήθειά του, τον κ. Χρήστο Παρασκευόπουλο και τη Γερμανική Εκκλησία Αθηνών για την παραχώρηση του εκκλησιαστικού οργάνου για την ηχογράφηση της μουσικής της παράστασης.

Ταυτότητα παράστασης

Κείμενο: Νίκος Καρούζος
Σκηνοθεσία: Άρης Μπαλής
Δραματουργία: η ομάδα
Σκηνικά και Κοστούμια: Άρτεμις Φλέσσα
Φωτισμοί: Δημήτρης Μπαλτάς
Μουσική Δραματουργία και Πρωτότυπη Σύνθεση: Κορνήλιος Σελαμσής
Φωτογραφίες, Trailer: Γιώργος Κυβερνήτης
Βοηθός Σκηνοθεσίας: Εύα Βλασσοπούλου
Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Ελεάννα Γεωργίου

Ερμηνεύουν: Δήμητρα Βλαγκοπούλου, Παναγιώτης Εξαρχέας, Βασίλης Μαγουλιώτης, Δήμητρα Μητροπούλου, Ελίνα Ρίζου

Παραστάσεις: Δευτέρα και Τρίτη από 25 Φεβρουαρίου έως 16 Απριλίου 2019
Ώρα έναρξης: 21.00
Τιμή Εισιτηρίου: 10 ευρώ (ενιαίο)
Διάρκεια: 70 λεπτά
προσφορά του Καρούζου στην τέχνη, τεράστια, ανυπολόγιστη. Πρόκειται για μιαν ανεκτίμητη δωρεά.

Bios. Main
Πειραιώς 84,
10435, Αθήνα
Τηλ.: 210 3425335

Trailer:

 

 

Facebook:Νεολιθική Νυχτωδία στην Κρονστάνδη του Νίκου Καρούζου

Instagram: kronstandi

ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ: ΕΔΩ

viva.gr, 11876, SevenSpots, Reload Stores, Media Markt, Βιβλιοπωλεία Ευριπίδης, Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, Αθηνόραμα, VivaKiosk

Ελεάννα Γεωργίου
Γραφείο Τύπου & Επικοινωνίας
M.: elcgeorgiou@gmail.com

Παράταση παραστάσεων: 8, 9 και 15, 16 Απριλίου 2019

***

 

 

Η Κρονστάνδη (Кронштадт, Κρονστάτ, από το γερμανικό Kronstadt, Κρόνσταντ, “πόλη του στέμματος”) είναι νησιωτική πόλη της βορειοδυτικής Ρωσίας. Διοικητικά αποτελεί διαμέρισμα της Ομοσπονδιακής Πόλης της Αγίας Πετρούπολης, της οποίας αποτελεί το σπουδαιότερο λιμάνι. Αποτελεί επίσης την έδρα του ρωσικού Στόλου της Βαλτικής.

Είναι κτισμένη επάνω στο νησί Κότλιν, στο κέντρο του Κόλπου της Φινλανδίας. Η θέση της τής προσέδωσε εξαιρετική στρατηγική σημασία από τα μεσαιωνικά κιόλας χρόνια, αφού ελέγχει την κυκλοφορία των πλοίων μεταξύ Βαλτικής – Νέβα και αργότερα Αγίας Πετρούπολης.

Το Κότλιν πρωτοεμφανίζεται στην ιστορία ως ενδιάμεσος σταθμός της εμπορικής οδού Βαράγγων – Βυζαντινών στις αρχές του 9ου αι. μΧ. Οι Βαράγγοι έμποροι περνούσαν από εκεί πριν μπουν στον ποταμό Νέβα, με προορισμό το Νόβγκοροντ, το Κίεβο και τελικά την Κωνσταντινούπολη.

Η ίδρυση της Κρονστάνδης

Από την εποχή του Κράτους των Ρως μέχρι και το 17ο αιώνα, η τύχη του Κότλιν είναι συνυφασμένη με την ιστορία της Ίνγκριας, δηλαδή της ευρύτερης περιοχής των τότε ρωσο-σουηδικών συνόρων. Σημείο – τομή για τη νεότερη ιστορία του είναι η Συνθήκη του Στόλμποβο (1617), με την οποία κατακυρωνόταν στη Σουηδία. Θέλοντας να εκμεταλλευθούν τη θέση του, οι Σουηδοί θεμελίωσαν την «Κρόνσταντ» (Πόλη του Στέμματος στα γερμανικά) με σκοπό τη δημιουργία ενός μόνιμου οικισμού.

Οι Ρώσοι ανέκτησαν το Κότλιν το 1703, μεσούντος του Μεγάλου Βορείου Πολέμου που ξεκίνησε ο τσάρος Πέτρος ο Α’ το 1700 κατά των Σουηδών. Ο έλεγχος του νησιού ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για την εκπλήρωση του οράματός του να κτίσει στο δέλτα του Νέβα τη νέα ρωσική πρωτεύουσα, την Αγία Πετρούπολη.

Η μετατροπή της σε πόλη

Αμέσως μετά την ανάκτηση του Κότλιν, ο Πέτρος ξεκίνησε οχυρωματικά έργα για να αποκρούσει ενδεχόμενη αντεπίθεση από το σουηδικό ναυτικό, χρησιμοποιώντας την εξής τεχνική: Καθώς το χειμώνα τα ρηχά νερά (περ. 4 μέτρα) γύρω από το Κότλιν παγώνουν, οι Ρώσοι έχτισαν τα οχυρά επάνω στον πάγο. Έτσι, όταν μπήκε η άνοιξη και οι πάγοι έλιωσαν, τα οχυρά βούλιαξαν και η βάση τους πακτώθηκε στον πυθμένα της θάλασσας! Με αυτόν τον τρόπο σε λίγους μόνο μήνες ήταν έτοιμο το φρούριο Κρόνσλοτ, το οποίο εγκαινιάσθηκε στις 18 Μαΐου 1704. Έκτοτε η Κροστάνδη άρχισε να μεγαλώνει, με αποτέλεσμα πόλη και νησί να γίνουν πια συνώνυμα.

Ο πόλεμος τελείωσε το 1721 αλλά η Κρονστάνδη ανέλαβε ένα νέο ρόλο, αυτόν του αβύθιστου πλοίου που θα προστατεύει τη νέα πρωτεύουσα από πιθανές απειλές. Στα χρόνια που ακολούθησαν προστέθηκαν στο νησί πολεμικά και εμπορικά λιμάνια, ναυπηγείο, νέα φρούρια. Επίσης δημιουργήθηκαν δύο γραμμές θαλάσσιων οχυρών προς τα ηπειρωτικά εδάφη, μία προς βορρά και μία προς νότο, οι οποίες απέκλεισαν κάθε δυνατότητα κατάπλου στην Αγία Πετρούπολη, εάν πρώτα το πλοίο δεν περνούσε από την Κρονστάνδη.

Το ναυπηγείο Πετρόφσκι

Η κατακόρυφη αύξηση του προσωπικού (στρατιωτικού και πολιτικού) των εγκαταστάσεων οδήγησε στην ανέγερση νέων ιδιωτικών και δημοσίων κτηρίων. Έτσι στα τέλη του 19ου αι. η Κροστάνδη ήταν πια μια πόλη που έσφυζε από ζωή, με νεοκλασική αρχιτεκτονική, πάρκα, σχολεία, ναούς. Ταυτόχρονα μετατρεπόταν σε πόλο έλξης για εκατοντάδες επιστήμονες κάθε ειδικότητας, οι οποίοι κατέφθαναν από όλη τη Ρωσία για να εργασθούν στα ερευνητικά και εκπαιδευτικά προγράμματα που αφειδώς χρηματοδοτούσε ο στρατός.

Μερικά ονόματα επιστημόνων παγκοσμίου κύρους που εργάσθηκαν στα προγράμματα, τόσο επί τσαρικής όσο και σοβιετικής περιόδου, είναι αυτά των Μπουτάκοφ και Σίλινγκ (τηλεγραφία), Γιάκομπι, Μακάροφ, Εμμανουήλ και Άλφρεντ Νομπέλ (εκρηκτικές ύλες), Αλεξαντρόφσκι (τορπίλες), Μέσνικοφ (ιατρική). Επίσης εκεί δημιουργήθηκε το πρώτο παγοθραυστικό – το Pilot από το ναυπηγό Μπρίτνεβ.

Ο στόλος της Κρονστάνδης ήταν από τις κύριες δυνάμεις που στήριξαν την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917, ήταν όμως και αυτοί που αμφισβήτησαν “εκ των έσω” το καθεστώς που διαμορφώθηκε από αυτήν, μαζικότερα από κάθε άλλον.

Αμφισβήτηση του καθεστώτος

Την 1/3/1921 περίπου 16.000 ναύτες, στρατιώτες και πολίτες της Κροστάνδης οργάνωσαν ανοικτή συνέλευση, η οποία ομόφωνα απαίτησε περισσότερες πολιτικές ελευθερίες, τερματισμό του πολεμικού κομμουνισμού, ελευθερία δράσης για τα μικρότερα σοσιαλιστικά κόμματα και περιορισμό των μέτρων κατά της μικρής ατομικής ιδιοκτησίας. Επρόκειτο για ευθεία αμφισβήτηση του νέου καθεστώτος από τις ίδιες τις δυνάμεις που το ανέδειξαν. Η απάντηση των μπολσεβίκων ήταν δυναμική: έξι ημέρες αργότερα ο Λέων Τρότσκι, παρά το γεγονός ότι μειοψήφησε στην ψηφοφορία της Κεντρικής Επιτροπής όντας αντίθετος με την επέμβαση, ως αρχηγός του Κόκκινου Στρατού πειθάρχησε στην απόφαση του Κόμματος, κι έτσι έστειλε στην Κρονστάνδη δύναμη 50.000 ανδρών από το Πέτρογκραντ (Αγία Πετρούπολη) υπό τη διοίκηση του Μιχαήλ Τουχατσέφσκι. Υπό κανονικές συνθήκες η κατάληψη του νησιού θα ήταν αδύνατη, δεδομένης της απόλυτης ναυτικής υπεροχής των εξεγερμένων. Αλλά η παγωμένη θάλασσα τους στέρησε αυτό το πλεονέκτημα, δίνοντας στους άνδρες του Τουχατσέφσκι τη δυνατότητα να κινηθούν επάνω στον πάγο ως στρατός ξηράς.

Οι μάχες κράτησαν έως τις 17 Μαρτίου, όταν ο Κόκκινος Στρατός κατέλαβε την πόλη με βαρύτατες απώλειες (περίπου το 1/5 της δύναμής του). Μεγάλος αριθμός εξεγερμένων εκτελέσθηκε επιτόπου ή μεταφέρθηκε σε στρατόπεδα στη Σιβηρία, ενώ άλλοι διέφυγαν στη Φινλανδία. Παρά την ήττα του όμως, ο φόβος για νέα κινήματα σαν αυτό της Κρονστάνδης ήταν ένας από τους λόγους που οδήγησαν το Λένιν να προβεί σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις (Νέα Οικονομική Πολιτική).

Η Κρονστάνδη σήμερα

Στις μέρες μας η Κροστάνδη ζει τα πρώτα της χρόνια ως ανοιχτή πόλη – μέχρι πρότινος, η είσοδος επιτρεπόταν μόνο σε όσους ήταν μόνιμοι κάτοικοι και στο προσωπικό του Στόλου ή των ιδρυμάτων που στέγαζε.

Παρά τις αλλαγές, η καθημερινότητα της Κρονστάνδης συνεχίζει να είναι άμεσα δεμένη με τον στόλο. Αν και αναμενόταν πως θα ερημώσει μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και τις περικοπές στις στρατιωτικές δαπάνες, κατάφερε να παραμείνει ζωντανή. Μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της εργάζεται επίσης στη βιομηχανική ζώνη της Αγίας Πετρούπολης, η οποία βρίσκεται στο σημείο που το βόρειο φράγμα συναντά την ηπειρωτική Ρωσία.

Η πόλη δεν διαθέτει δικές της τουριστικές υποδομές και εξυπηρετείται από αυτές της Αγίας Πετρούπολης, με την οποία συνδέεται οδικώς και ακτοπλοϊκώς. Παρ’ όλα αυτά, οι ναοί (με κυριότερο τον Καθεδρικό της Θάλασσας), τα πάρκα και οι ναυτικές εγκαταστάσεις της αποτελούν αγαπημένο προορισμό των κατοίκων και των επισκεπτών της μεγαλούπολης.

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
695ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
- Advertisement -

Τελευταία άρθρα

Cat Is Art