Η «Μέριμνα» γιορτάζει τα 30 της χρόνια με το Συμπόσιο «Η αξία και το νόημα της ζωής» το Σάββατο 15 Νοεμβρίου 2025, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
***
Για το Συμπόσιο αυτό και εκ μέρους του ΔΣ, έστειλαν το μήνυμα που ακολουθεί η Πρόεδρος του ΔΣ της Μέριμνας Δανάη Παπαδάτου, Ομότιμη Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και η Επιστημονικά Υπεύθυνη του Συμποσίου Ζαΐρα Παπαληγούρα, αφ. Καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
«Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι,
Η «Μέριμνα» γιορτάζει τα 30 χρόνια λειτουργίας της. Εδώ και τριάντα χρόνια βρίσκεται κοντά σε παιδιά, οικογένειες, σχολικές και ευρύτερες κοινότητες που βιώνουν ανατρεπτικές εμπειρίες ζωής εξαιτίας μιας απώλειας ή απειλητικής για τη ζωή ασθένειας.
Στο Συμπόσιο «Η Αξία και το Νόημα της Ζωής», έχουμε την τιμή να φιλοξενούμε διακεκριμένους επιστήμονες από το χώρο της ανακουφιστικής φροντίδας και του πένθους καθώς και τον Έλληνα σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά, με αφορμή την πρόσφατη ταινία του «Τελευταία Πνοή».
Σας καλωσορίζουμε και ευχόμαστε αυτή η επιστημονική εκδήλωση να αποτελέσει μια ακόμα ευκαιρία να αφυπνιστούμε όσον αφορά τις προτεραιότητες που θέτουμε στη ζωή, τις αξίες που μεταδίδουμε στα παιδιά, τους νέους και τα εγγόνια μας αλλά και στις σχέσεις που διαμορφώνουμε σε έναν κόσμο που ραγδαία αλλάζει».
***
ΣΥΜΠΟΣΙΟ
30 χρόνια Mέριμνα,
«Το Νόημα και η Αξία της Ζωής»
Σάββατο 15 Νοεμβρίου 2025
Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Αίθουσα Banquet
***
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Σάββατο 15 Νοεμβρίου 2025
*Προσέλευση-Επιβεβαίωση προεγγραφής (09:00-10:00)
*Χαιρετισμοί (10:00-10:30)
*Από την κυρία Ζαΐρα Παπαληγούρα, αφ. Καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής του Συμποσίου.
*«30 χρόνια Mέριμνα: Το Νόημα και η Αξία της Ζωής» από την κυρία Δανάη Παπαδάτου. Ομότιμη Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πρόεδρο του Δ.Σ. «Μέριμνα».
*
ENOTHTA 1. (10:30 – 13:00)
H Aνακουφιστική Φροντίδα και το Πένθος. Είναι Υπόθεση Όλων μας
*Συντονισμός: Ζαΐρα Παπαληγούρα, αφ. Καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Μέλος Δ.Σ. «Μέριμνα»
Διάλεξη
*«Συμπονετικές κοινότητες – Η στήριξη στο τέλος της ζωής είναι ευθύνη όλων μας». Από τον Allan Kellehear, PhD, FacSS. Καθηγητή Υγείας και Κοινωνικής Φροντίδας, Northumbria University in Newcastle-upon-Tyne, U.K.
Βραβείο
*Βραβείο Ανθρωπιάς και Πολιτισμού, στον Κώστα Γαβρά. Τον διεθνώς αναγνωρισμένο σκηνοθέτη και σεναριογράφο. Στις 15:30 θα ακολουθήσει η προβολή της ταινίας “Τελευταία Πνοή” και η συζήτηση για την ανακουφιστική φροντίδα.
*Ντοκιμαντέρ: «20 χρόνια μετά: Το χρονικό της διαδρομής μέσα από το πένθος μιας σχολικής κοινότητας». Από την Ντίνα Τσελεπή, ΜSc. Ψυχολόγο, Διευθύντρια Συμβουλευτικού Κέντρου Στήριξης Παιδιών και Οικογενειών που Πενθούν – Θεσσαλονίκη, «Μέριμνα».
***
Διάλειμμα-Ελαφρύ γεύμα 13:00 – 13:30
***
ENOTHTA 2. (13:30 – 15:00)
Ιστορίες Απώλειας και Ζωής
Συντονισμός: Ιωάννα Γιαννοπούλου
Αναπλ. Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Διάλεξη
*«Ζώντας με την ασθένεια και την απώλεια: Τι μπορούν να μας διδάξουν τα παιδιά». Από την Barbara Sourkes, PhD. Ομότιμη Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Stanford University, ΗΠΑ.
Διάλεξη
*«Διαταραχή παρατεταμένου θρήνου: Το ιστορικό και οι μελλοντικές προοπτικές μιας νέας έννοιας». Από τον Paul Boelen, PhD. Καθηγητή, Διευθυντή του Τμήματος Κλινικής Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης, Ολλανδία.
Διάλειμμα-καφές
ENOTHTA 3. (15:30 – 18:00)
Ταινία «Τελευταία Πνοή» & Σεμινάρια
«Τελευταία Πνοή»
Σκηνοθεσία: Κώστα Γαβρά
Συζήτηση
*Συντονισμός: Δανάη Παπαδάτου
Ομότιμη Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας, ΕΚΠΑ. Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για την Ανακουφιστική Φροντίδα
–Ελισάβετ Πατηράκη, Καθηγήτρια, Συστήματα Νοσηλευτικής Φροντίδας-Ανακουφιστική Φροντίδα, Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, ΕΚΠΑ
–Δημήτριος Πρωτόγηρος, Επιστημονικός Συνεργάτης Υπουργείου Υγείας, Γραμματέας της Εθνικής Επιτροπής για την Ανακουφιστική Φροντίδα, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας για την Ανακουφιστική Φροντίδα Παιδιών και Εφήβων.
–Δημήτρης Τρυφωνόπουλος, Διευθυντής Παθολογικού-Ογκολογικού Τμήματος, «Άγιος Σάββας» Γενικό Αντικαρκινικό-Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών.
–Βενετία-Σοφία Βελονάκη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Νοσηλευτικής Ηθικής και Νομικής Ευθύνης, Σχολή Επιστημών Υγείας, Τμήμα Νοσηλευτικής, ΕΚΠΑ
ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ (Μόνο για φοιτητές και επαγγελματίες υγείας κατόπιν προεγγραφής)
ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ 1. – Αίθουσα MC 3.3
«Μετά την Απώλεια: Οι Μεταβάσεις της Οικογένειας»
*Ντίνα Τσελεπή, Διευθύντρια Συμβουλευτικού Κέντρου Στήριξης Παιδιών και Οικογενειών που Πενθούν, «Μέριμνα», Θεσσαλονίκη
*Αλεξάνδρα Καλαϊτζάκη, Ψυχολόγος Συμβουλευτικού Κέντρου Στήριξης Παιδιών και Οικογενειών που Πενθούν, «Μέριμνα», Θεσσαλονίκη
-Η απώλεια μέλους της οικογένειας επιφέρει βαθιές αλλαγές τόσο στο ατομικό όσο και στο συλλογικό βίωμα των μελών της. Ο θρήνος αποτελεί πολυδιάστατη και δυναμική διεργασία που αναδιαμορφώνει ρόλους, σχέσεις και αφηγήσεις, αφήνοντας αποτυπώματα στο σύνολο της οικογένειας.
Σκοπός του σεμιναρίου είναι η ανάδειξη των «μεταβάσεων» που βιώνει το οικογενειακό σύστημα στη διαδικασία της σταδιακής αναδόμησης της δυναμικής του, καθώς και των ρόλων και των σχέσεων στην οικογένεια. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί και στις εμπειρίες των παιδιών και των εφήβων που επηρεάζονται τόσο στην ψυχοσυναισθηματική τους ανάπτυξη όσο και στη θέση τους μέσα στο οικογενειακό σύστημα.
ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ 2. – Αίθουσα MC 3.2
«Η ζωή μετά από Βίαιο Θάνατο: Παρεμβάσεις Στήριξης»
*Ελευθερία Ράλλη, Υπεύθυνη Συμβουλευτικού Κέντρου Στήριξης Παιδιών και Οικογενειών που Πενθούν, «Μέριμνα», Αθήνα
*Χάιδω Ζαρδαβά, Ψυχολόγος Συμβουλευτικού Κέντρου Στήριξης Παιδιών και Οικογενειών που Πενθούν, «Μέριμνα», Αθήνα
-Επιδημιολογικά δεδομένα υποστηρίζουν την αυξητική τάση των βίαιων θανάτων διεθνώς, ενώ έρευνες υπογραμμίζουν την ανάγκη για εξειδικευμένες παρεμβάσεις που να ανταποκρίνονται στον εν δυνάμει τραυματικό χαρακτήρα αυτών των απωλειών.
Σκοπός του σεμιναρίου είναι η ανάδειξη των ιδιαιτεροτήτων ψυχολογικής υποστήριξης ατόμων που θρηνούν την απώλεια αγαπημένου προσώπου μετά από βίαιο θάνατο (αυτοκτονία, ανθρωποκτονία, τροχαίο δυστύχημα) που βιώνεται τραυματικά.
Με αφετηρία το έργο των George Bonanno και του Edward Rynearson για την ανθεκτικότητα, τη συναισθηματική ευελιξία και την ανακατασκευή αφήγησης θα παρουσιαστούν οι βασικές αρχές στήριξης όσων πενθούν μετά από βίαιο θάνατο.
***
ΒΡΑΒΕΙΟ ΑΝΘΡΩΠΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
Στον Κώστα Γαβρά για την ταινία «Τελευταία Πνοή».
Ο Κώστας Γαβράς είναι Ελληνο-Γάλλος βραβευμένος σκηνοθέτης και σεναριογράφος, διεθνώς αναγνωρισμένος για τις πολιτικά προσανατολισμένες ταινίες του, όπως το «Ζ» (1969).
Ζει και εργάζεται στη Γαλλία από τις αρχές της δεκαετίας του1960.
ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙ ΟΜΙΛΗΤΕΣ
Professor Allan Kellehear
Compassionate Communities – because support at the end of life is everyone’s responsibility. Allan Kellehear, PhD, FAcSS, Professor, Health & Social Care, Department of Social Work, Education and Community Wellbeing, Faculty of Health and Life Sciences, Northumbria University, Newcastle, United Kingdom.
Allan Kellehear is Professor in Health & Social Care at Northumbria University in Newcastle-up on-Tyne in the UK. He has worked as a full professor in Australia, Japan, the UK, and the USA. He is widely recognized as founder and one of the leading advocates of the international public health movement in palliative care, also known as the ‘compassionate community’ or the ‘health promoting palliative care’ approach. With Julian Abel, he is co-editor of the recently published Oxford Textbook of Public Health Palliative Care (2022) and Wellbeing at the End-of-Life (2025), and a contributing author to the Lancet Commission Report on the Value of Death (2022). A medical and public health sociologist, he is an elected Fellow of the Academy of Social Sciences (UK) and is an honorary professor in theology and religion at Durham University and in family medicine at McMaster University Medical School in Canada. He serves as patron to the national doula associations in Australia, New Zealand, and the UK.
Professor Emerita Barbara Sourkes
Living with Illness and Loss: What Children Can Teach Us
Barbara M. Sourkes PhD, Professor of Pediatrics, Emerita, Stanford University School of Medicine Division of Pediatric Critical Care Medicine, Palo Alto, California USA. Barbara Sourkes PhD, a child psychologist, is currently Professor Emerita of Pediatrics at Stan ford University. She was the founding Director of the Palliative Care Program at Packard Children’s Hospital Stanford (2001-2023). In that role, she established and led an interdisciplinary team dedicated to providing optimal care for children living with serious illness and their families, as well as education and support for clinicians and trainees. Throughout her career, in Canada and the United States, her focus has been on the psychological impact of life-threatening illness and bereavement – and the unique contribution of psychotherapy in comprehensive care. She has always incorporated the arts into her work. She has authored three books and is the co-editor, with Drs. Joanne Wolfe and Pamela Hinds, of Interdisciplinary Pediatric Palliative Care.
The American Psychosocial Oncology Society chose Dr Sourkes for their Outstanding Clinical Care Αward in 2011. In 2014, the American Academy of Hospice and Palliative Medicine awarded her their Humanities Award and in 2024 named her as a Visionary in Pediatric Palliative Care.
Professor Paul Boelen
Prolonged Grief Disorder: History of a Νovel Concept and Directions for Future Research and Care Paul A. Boelen, PhD Professor at the Department of Clinical Psychology, Utrecht University, Utrecht, The Nethelands.
Prof. Paul A. Boelen is full professor at the Department of Clinical Psychology at Utrecht University. He also works as a psychotherapist at ARQ Centrum’45 and as a researcher at ARQ National Psychotrauma Centre. Paul is licensed supervisor and cognitive behavioral therapist with the Dutch Association for Cognitive and Behavioural Therapy. He has been conducting bereavement research and care, for over 20 years. He developed and studied a cognitive behavioral therapy for complicated grief (now referred to as prolonged grief disorder; PGD) in adults, as well as a similar treatment for children who struggle to cope with loss. More recently, he has been involved in the development and evaluation of online interventions for PGD tailored to specific target groups, including people who lost loved ones in traffic accidents. He has (co-)authored more than 250 publications in the field of grief and psychotraumatology.
ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΕΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ
Nτίνα Τσελεπή
Διευθύντρια Συμβουλευτικού Κέντρου Στήριξης Παιδιών και Οικογενειών που Πενθούν, “Μέριμνα”, Θεσσαλονίκη
Η Ντίνα Τσελεπή είναι ψυχολόγος και συστημική θεραπεύτρια. Ολοκλήρωσε τις προπτυχιακές και μεταπτυχιακές της σπουδές στην Ψυχολογία στο Κρατικό Πανεπιστήμιο «Λομονόσoφ» της Μόσχας και συνέχισε την εκπαίδευσή της στη Συστημική Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία στο Συστημικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης (Σ.Ι.Θ.). Έχει ειδικευτεί στη στήριξη παιδιών και εφήβων που θρηνούν, ενώ έχει εκπαιδευτεί και στην αντιμετώπιση ψυχικού τραύματος και μετατραυματικού στρες με τη μέθοδο Eye Movement Desensitization and Reprocessing (E.M.D.R.). Από το 1999 εργάζεται ως ψυχολόγος, συνεργαζόμενη με δήμους, συμβουλευτικούς σταθμούς και φορείς υποστήριξης κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων. Έχει διατελέσει ψυχολόγος σε ΚΕΔΥ και από το 2004 αποτελεί ενεργό μέλος της ομάδας ψυχοκοινωνικής παρέμβασης της Μέριμνας σε καταστροφικά ή τραυματικά γεγονότα της κοινότητας. Από το 2013 είναι Διευθύντρια στο Συμβουλευτικό Κέντρο της Μέριμνας στη Θεσσαλονίκη, υπεύθυνη για τα εκπαιδευτικά προγράμματα, συντονίστρια ομάδων και δράσεων στήριξης παιδιών, εφήβων και οικογενειών που πενθούν. Είναι μέλος της Συστημικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος.
Αλεξάνδρα Καλαϊτζάκη
Ψυχολόγος, Συμβουλευτικό Κέντρο Στήριξης Παιδιών και Οικογενειών που Πενθούν, “Μέριμνα”, Θεσσαλονίκη.
Η Αλεξάνδρα Καλαϊτζάκη είναι απόφοιτος του Τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Βαλένθιας στην Ισπανία στην αποκατάσταση και κοινωνική ενσωμάτωση ατόμων με σοβαρή ψυχική διαταραχή.
Στη συνέχεια, ολοκλήρωσε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στη Συστημική Οικογενειακή Θεραπεία στο Ινστιτούτο Συστημικής Σκέψης και Ψυχοθεραπείας καθώς και εκπαιδευτικό πρόγραμμα στην θεραπεία τραύματος με τη μέθοδο EMDR. Έχει εργασθεί ως ψυχολόγος σε μη-κυβερνητικές οργανώσεις για νέους πρόσφυγες και σε πρόγραμμα εκπαίδευσης παιδιών Ρομά του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ. Από το 2018 είναι στέλεχος της ομάδας των ψυχολόγων στο Συμβουλευτικό Κέντρο Στήριξης Παιδιών και Οικογενειών που Πενθούν της Μέριμνας στη Θεσσαλονίκη και συμμετέχει στο συντονισμό ομάδων, στη διεξαγωγή καταρτίσεων και σε δράσεις στήριξης παιδιών, εφήβων και οικογενειών.
Ελευθερία Ράλλη
Υπεύθυνη Συμβουλευτικού Κέντρου Στήριξης Παιδιών και Οικογενειών που Πενθούν, “Μέριμνα”, Αθήνα
Η Ελευθερία Ράλλη διαθέτει πτυχίο Ψυχολογίας από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Bachelor of Arts in Psychology από το Deree College, καθώς και μεταπτυχιακό δίπλωμα σπουδών στη Συμβουλευτική Ψυχολογία από το City University του Λονδίνου. Έχει εξειδικευτεί στη συστημική ψυχοθεραπεία, στην τραυματοθεραπεία EMDR και στο αναπτυξιακό τραύμα με βάσει τη μέθοδο NARM (NeuroAffective Relational Model). Έχει συνεργαστεί με σχολικές κοινότητες που έχουν υποστεί καταστροφές (σεισμοί, πυρκαγιές) και παρέχει συμβουλευτική σε καταστάσεις υγείας, απώλειας και διαταραχών άγχους. Επί 13 χρόνια ήταν εξωτερική συνεργάτης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Στη Μέριμνα εργάζεται ως ψυχολόγος από το 1998 ενώ το 2014 ανέλαβε καθήκοντα Υπεύθυνης του Συμβουλευτικού Κέντρου Στήριξης Παιδιών και Οικογενειών που Πενθούν, στην Αθήνα. Είναι μέλος επιστημονικών συλλόγων, μεταξύ αυτών και του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων και της Συστημικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδας.
Χάιδω Ζαρδαβά
Ψυχολόγος, Συμβουλευτικό Κέντρο Στήριξης Παιδιών και Οικογενειών που Πενθούν, “Μέριμνα”, Αθήνα.
Η Χάιδω Ζαρδαβά είναι ψυχολόγος MSc και συστημική θεραπεύτρια. Σπούδασε Ψυχολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.) και συνέχισε την κλινική της κατάρτιση στο πρόγραμμα μετεκπαίδευσης στην Κλινική Ψυχολογία στην Α’ Ψυχιατρική Κλινική του Α.Π.Θ. Ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιατρική Σχολή Αθηνών στη «Διασυνδετική Ψυχιατρική: Απαρτιωμένη Φροντίδα Σωματικής και Ψυχικής Υγείας» και στη «Ψυχική Υγεία και Ψυχιατρική Παιδιού και Εφήβου». Εκπαιδεύτηκε στη συστημική θεραπεία ενηλίκων, παιδιών και εφήβων στο Κέντρο Συστημικής Μελέτης και Θεραπείας (ΚΕ.Σ.ΜΕ.Θ.). Από το 2015 έως το 2022 εργάστηκε σε Μ.Κ.Ο. και σε Διεθνείς Οργανισμούς ως ψυχολόγος στο πεδίο, με αιτούντες άσυλο και δικαιούχους διεθνούς προστασίας. Από το 2022 εργάζεται στο Συμβουλευτικό Κέντρο Στήριξης στο Πένθος της Μέριμνας στην Αθήνα.
Περπατήστε το Λαβύρινθο…
Ο Λαβύρινθος είναι ένας προσωπικός και ταυτόχρονα συλλογικός χώρος τον οποίο καθένας αξιοποιεί όπως επιθυμεί. Μπορεί να είναι μια αναζωογονητική εμπειρία, ή ένα παιχνίδι, ή ακόμα μια διαδρομή που γεννά σκέψεις, συναισθήματα, ιδέες, ελπίδα, συνειδητοποιήσεις, ακόμα και αλλαγές στον τρόπο που κάποιος σκέφτεται ή αντιλαμβάνεται πτυχές της ζωής του.
Αφεθείτε ελεύθερα στη διαδικασία της διαδρομής χωρίς καμία προσδοκία και απολαύστε ό,τι προκύψει. Δεν υπάρχει σωστός ή λάθος τρόπος να περπατήσετε το λαβύρινθο. Αρκεί το ένα βήμα να ακολουθεί το άλλο.
Εάν θελήσετε η διαδρομή αυτή να αποτελέσει μια ευκαιρία περισυλλογής, τότε…
1.Όταν ξεκινήσετε τη διαδρομή: Σκεφτείτε την πορεία της ζωής σας και πώς φτάσατε στο σημείο που βρίσκεστε σήμερα. Τι ήταν σημαντικό για εσάς; Τι σας βοήθησε; Τι επιδιώξατε; Από πού αντλήσατε δύναμη, κουράγιο, υπομονή;
2.Όταν φτάσετε στο κέντρο: Σταθείτε σιωπηλά και αναλογιστείτε το παρόν: Τι είναι σημαντικό για εσάς; Τι έχει νόημα, και αξία στη ζωή σας; Τι σας γεμίζει ως άνθρωπο;
3.Όταν πορευτείτε προς το σημείο από το οποίο ξεκινήσατε: Αναλογιστείτε το μέλλον σας. Προς τα πού πορεύεστε στη ζωή; Τι ελπίζετε; Σε ποιους προσωπικούς στόχους προσβλέπετε; Τι επιθυμείτε να αλλάξετε και τι να αφήσετε πίσω; Μπορεί στο διάβα σας να βρείτε κάτω μια λέξη που ταιριάζει στον αναστοχασμό σας. Πάρτε την μαζί σας. Ίσως παρακάτω να την αφήστε για να μαζέψετε μια άλλη.
Κρατήστε τη λέξη που είχε νόημα για εσάς σήμερα.
Καλή διαδρομή.
«Μέριμνα»
Παπανικολή 2Α, Χαλάνδρι
Τηλέφωνο: 210 646 3367
www.merimna.org.g
