Το Λύκειον Επιδαύρου, ένας πολυαναμενόμενος θεσμός, έρχεται. Η πρώτη παρουσίασή του θα γίνει το Σάββατο 30 Ιουλίου, στις 11:00 στο ξενοδοχείο “Ξενία” της Επιδαύρου. Εκεί, το Ελληνικό Φεστιβάλ και ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος θα ανακοινώσουν το πρόγραμμά τους για το νέο του θεσμό: το Λύκειον Επιδαύρου.
Πρόκειται για ένα Διεθνές Θερινό Σχολείο Αρχαίου Δράματος, που πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Δήμο Επιδαύρου και άλλους τοπικούς φορείς και θα αρχίσει να λειτουργεί από το καλοκαίρι του 2017. Λεπτομέρειες για τη λειτουργία του θα ανακοινωθούν για πρώτη φορά το επόμενο Σάββατο στην Επίδαυρο.
* Ο όρος “Λύκειο” προέρχεται από έναν παραπλήσιο σε ένα γυμνάσιο βορείως του Ολυμπίου Διός ναό του Λυκείου Απόλλωνος, στο οποίο σύχναζε -σύμφωνα με ιστορικές πηγές- ο Σωκράτης.
* Η ονομασία “Λύκειο” σχετίζεται ετυμολογικά με τη λέξη “λύκος”.
Η επωνυμία Λύκειος δεν σχετίζεται με την περιοχή της Λυκίας στη Μικρά Ασία, αλλά προκύπτει από την περιοχή Λύκειο στα ανατολικά της Αθήνας κατά την αρχαιότητα, όπου το ιερό του Λύκειου Απόλλωνα προϋπήρχε πριν από την ίδρυση της σχολής του Αριστοτέλη στο ίδιο σημείο κατά τον 4ο αιώνα π.Χ. με την ονομασία Λύκειο. Ο συγγραφέας του 2ου αιώνα μ.Χ. Λουκιανός αναφέρει πως ένα από τα γλυπτά με αυτή την παράσταση βρισκόταν εντός της ομώνυμης σχολής.
Το κύριο χαρακτηριστικό της παράστασης παρουσιάζει τον Απόλλωνα να κρατά ένα τόξο στο αριστερό του χέρι ενώ το δεξί του αναπαύεται πάνω από το κεφάλι του. Ένα παρόμοιος τύπος αγάλματος με τέτοια παράσταση είναι και ο Απόλλωνας των Μεδίκων στο μουσείο Ουφίτσι στη Φλωρεντία, όπου ο θεός αναπαύεται γέρνοντας πάνω σε έναν κορμό δέντρου και το δεξί του χέρι αγγίζει την κορυφή της κεφαλής του, με τα μαλλιά του να διαθέτουν πλεξούδες νεαρού εφήβου. Η απόδοση στον Πραξιτέλη στηρίζεται στις επιμήκεις αναλογίες, την κομψή σύνθεση, και τον κάπως θηλυπρεπή σωματότυπο της παράστασης του γλυπτού. Οι εκτιμήσεις αυτές πηγάζουν ουσιαστικά από τον Απόλλωνα των Μεδίκων, του οποίου οι αναλογίες της κεφαλής είναι παρόμοιες με αυτές της Αφροδίτης της Κνίδου, και στην οποία η ευδιάκριτη εφαρμογή της τεχνικής του σφουμάτο υποστηρίζει περαιτέρω την υπόθεση πως πρόκειται για τεχνοτροπία του Πραξιτέλη.
Ωστόσο, υπάρχουν και εναλλακτικές προτάσεις σχετικά με την πατρότητα της καλλιτεχνικής αυτής παράστασης όπου εικάζεται πως ο αρχικός δημιουργός ενδεχομένος να είναι ο καλλιτέχνης Ευφράνωρ ο οποίος επίσης έζησε κατά τον 4ο αιώνα π.Χ., ή υπάρχει και το ενδεχόμενο πως πρόκειται για μια παράσταση που πρωτοεμφανίστηκε κατά τον 2ο αιώνα π.Χ.
Η παράσταση του Λύκειου Απόλλωνα αναπαράχθηκε σε πολλά έργα τέχνης κατά την αρχαιότητα. Μερικά χαρακτηριστικά δείγματα είναι αυτά του τύπου αγάλματος του Απόλλωνα των Μεδίκων ο οποίος θεωρείται ως δείγμα του ύστερου κλασικισμού, καθώς και ο ανδριάντας του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού στη Λέπτις Μάγκνα (ελληνιστική Νεάπολη) κατά τον 1ο αιώνα μ.Χ.
Η ίδια παράσταση εμφανίζεται επίσης και σε αγάλματα άλλων θεοτήτων και μορφών της μυθολογίας, όπως στο Διόνυσο με πάνθηρα και σάτυρο ένα ρωμαϊκό γλυπτό του 2ου αιώνα μ.Χ., καθώς και στα ελληνικά γλυπτά των Αμαζόνων της Εφέσου (5ος αιώνας π.Χ.) και αυτό της κοιμώμενης Αριάδνης (2ος αιώνας π.Χ.) από την Πέργαμο ως χαρακτηριστικό ανάπαυσης.
* Περιπατητική Σχολή ονομάσθηκε συμβατικά η φιλοσοφική σχολή την οποία ίδρυσε ο Αριστοτέλης στην Αθήνα το 355 π.Χ. Βρισκόταν κοντά στο ναό του Λυκείου Απόλλωνα, ανάμεσα στο Λυκαβηττό και στον ποταμό Ιλισό. Εκεί βρισκόταν και το Γυμναστήριο Λύκειον, το οποίο έδωσε αρχικά την ονομασία σε ολόκληρη τη σχολή· αργότερα το Λύκειο του Αριστοτέλη ονομάστηκε Περίπατος, από τη συνήθεια του δασκάλου και των μαθητών του να συζητούν περπατώντας στη στεγασμένη πλευρική στοά τα μέλη της σχολής ονομάστηκα περιπατητικοί.
