34 C
Athens
Δευτέρα 15 Ιουλίου 2024

«Πνιγμονή» στο σπίτι της «Μπερνάρντα» Άλντα…

Πάνω: Αθηνά Τσιλίρα

Του Παναγιώτη Μήλα
[email protected]

(Σ’ ένα άγονο χωριό της Ανατολικής Τουρκίας, μετά το λιτό, βραδινό φαγητό, οκτώ γυναίκες βρίσκονται στο καθιστικό. Είναι καλοκαίρι. Ο τόπος βράζει και τα παράθυρα είναι όλα κλειστά).
Σκηνή πρώτη
Μετά τον θάνατο του άνδρα της, η Χαντισέ επιβάλλει στις πέντε κόρες της, Νουράν, Φαντιμά, Αΐσα, Γιαγκμούρ και Νάσμα οκταετή κατ’ οίκον εγκλεισμό λόγω πένθους. Στο σπίτι ζουν επίσης η Ουλβιγιέ, η οικονόμος, κι η Ζαφίρα, μητέρα της Χαντισέ.

Γιάννα Σταυράκη

Ειρήνη Σταματίου

Αλεξάνδρα Ούστα

Μελισάνθη Μάχουτ

Κική Μαυρίδου

Η αυταρχική μάνα, η Χαντισέ,  έχοντας στερηθεί τον έρωτα και εγκλωβισμένη σε έναν τόπο που μισεί, αρνείται να παντρέψει τις κόρες της με κάποιον από τους συγχωριανούς της, θεωρώντας τους υπαίτιους για τον άδικο λιθοβολισμό των δύο αδελφάδων της.
Στον νόμο που επιβάλλει η Χαντισέ μόνο η μεγαλύτερη και η μικρότερη γυναίκα τολμούν φανερά να αντιτεθούν.
Η Χαντισέ τους διαβάζει. Όλες παρακολουθούν με ενδιαφέρον, ακουμπισμένες στις πολύχρωμες μαξιλάρες. Μόνον η Νάσμα δείχνει πως όλο αυτό το τελετουργικό την ενοχλεί.
– Καλά εσύ τι είσαι; Επαναστάτρια; Εγώ δεν τα σηκώνω αυτά. Δεν είμαι σαν τον πατέρα σου που τον καλόπιανες.
– Δεν μπορώ να ακούω παραμύθια. Αυτά μόνο στο θέατρο συμβαίνουν.
– Βρε Νάσμα, όλα όσα διαβάζει η μάνα μας δεν σου θυμίζουν λίγο και τη δική μας ζωή;
– Παράτα μας Γιαγκμούρ. Όλο το μέρος της παίρνεις.
Οι υπόλοιπες παρακολουθούν αυτόν τον μικρό καβγά όταν η Φαντιμά, σηκώνεται για να μιλήσει.
– Ησυχία τώρα. Συνέχισε να μας διαβάζεις Χαντισέ. Σε ακούμε…
Η Νάσμα θυμωμένη σηκώνεται και με γρήγορα βήματα κατευθύνεται προς την κρεβατοκάμαρα όταν ακούγεται η βροντερή φωνή της Χαντισέ.
-Γύρνα πίσω και κάθισε με τις άλλες. Περιμένουμε επισκέπτη.
Όλες έκπληκτες κοιτάνε η μία την άλλη. Τα κρυφά χαμόγελα τα παγώνει η μάνα.
– Θα έρθει ένας γείτονας. Ένας του θεάτρου από την Ελλάδα. Θέλει να γράψει την ιστορία μας. Την ιστορία της οικογένειας. Τι λες τώρα Νάσμα; Θα καθίσεις τώρα μαζί μας;
– Θα καθίσω και θα τα πω όλα. Όλα. Θα του μιλήσω για τα εγκλήματα τιμής, τον θρησκευτικό φανατισμό, τον πουριτανισμό της κοινωνίας και την απάνθρωπη καταπίεση των γυναικών και στην Τουρκία και στις άλλες μουσουλμανικές χώρες. Εσύ Ζαφίρα δεν θα μιλήσεις;
– Και βέβαια. Τα έχω όλα έτοιμα στο μυαλό μου. Θα του πω για τη σκληρή ζωή και τη βουβή απελπισία των γυναικών στα ορεινά χωριά μας όπου η ηθική είναι συνδεδεμένη με το αίμα και τον θάνατο και το περιβάλλον, οι φυλετικοί και οικογενειακοί κανόνες ορίζουν την καθημερινή ζωή, τη συμπεριφορά και τη μοίρα όλων των γυναικών. Το δικαίωμα της γυναίκας στη ζωή καθορίζεται από το πόσο συμμορφώνεται με τον «κοινωνικό» της ρόλο, αφού οποιαδήποτε παρέκκλιση τιμωρείται με θάνατο.

Θεοδώρα Σιάρκου

Κική Αναστασίου

Η Ζαφίρα με όπλο την τρέλα της φωνάζει δυνατά όλα εκείνα που και οι κόρες επιθυμούν αλλά νιώθουν μια «πνιγμονή» και δεν μπορούν να βγάλουν άχνα. Νιώθουν κάτι σαν ασφυξία που προκαλείται λόγω στραγγαλισμού ή πνιγμού.
Η Νουράν, η μεγαλύτερη κόρη της Χαντισέ από τον πρώτο της γάμο, κληρονομεί την περιουσία του πατέρα της κι έτσι προσελκύει το ενδιαφέρον ενός μνηστήρα, του Καρίμ Αμέρ. Τον Καρίμ όμως ποθούν κι η Νάσμα, η μικρότερη κόρη, που αρνείται να υποταχθεί στις απαιτήσεις της μητέρα της και συνάπτει παράνομη ερωτική σχέση μαζί του, αλλά κι η Γιαγκμούρ, που τη ζηλεύει για κάτι που η ίδια δεν μπορεί να αποκτήσει. Ανάμεσα στις κόρες αναπτύσσονται σχέσεις ακραίου ανταγωνισμού, που επειδή αδυνατούν να εναντιωθούν στους περιορισμούς της τυραννικής μητέρας, αλληλοσπαράζονται με ανταγωνισμούς, λογομαχίες, κατηγορίες και φαρμακερά υπονοούμενα.
Τη στιγμή που η Χαντισέ ετοιμάζεται να συνεχίσει την ανάγνωση ακούν χτύπημα στην πόρτα. Η Ουλβιγιέ τρέχει να ανοίξει. Ακούγεται μια συνομιλία. Η Ουλβιγιέ επιστρέφει με κομμένη την ανάσα.
– Τι συμβαίνει Ουλβιγιέ; Γιατί είσαι τόσο αναστατωμένη; Ποιος είναι στο κατώφλι μας;
– Κυρά μου, είναι ο άνθρωπος του θεάτρου από την Ελλάδα. Εσένα ζήτησε. Τον λένε Δημήτρη. Δημήτρη Καρατζιά. Τι να του πω;
– Πες του να περάσει. Μην αργείς άλλο. Θα είναι κουρασμένος από το ταξίδι. Εσύ Νουράν ετοίμασε το τσάι. Έχουμε πολλά να του πούμε και να μας πει…
– Περάστε κύριε…
– Χαιρετώ. Λέγομαι Δημήτρης Καρατζιάς.
– Καλώς μας ήρθες. Εγώ είμαι η Χαντισέ Άλντα. Πρόσεξε πώς θα το γράψεις. Άλντα και όχι Άλμπα, ούτε Μπερνάρντα όπως με φωνάζουν όσοι με μισούν πίσω από την πλάτη μου ακόμη και στο ίδιο μου το σπίτι…

Σκηνή δεύτερη
(Κάπου στην Ανατολή Τουρκία, καλοκαίρι του 2013).
Πρόκειται για μια εκδοχή του “σπιτιού της Μπερνάρντα Άλμπα”, όπου το αριστούργημα του Federico García Lorca μεταφέρεται από την Ισπανία του 1936 στην Τουρκία, με αφορμή τα εγκλήματα τιμής.
Το 40% και πλέον του γυναικείου πληθυσμού της Τουρκίας είναι θύμα τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του «σκληρής βίας», συνήθως άγριο ξύλο, πλήγματα με μαχαίρι, πυρωμένο σίδερο κ.λπ. από μέρους στενών συγγενών. Στοιχεία τα οποία έδωσε η αστυνομία και η χωροφυλακή και τα οποία αφορούν αποκλειστικά περιπτώσεις που καταγγέλθηκαν στις Αρχές αναφέρουν συγκεκριμένα 48.264 πράξεις ωμής βίας κατά «γυναικών της οικογένειας» το 2008 αλλά σχεδόν διπλάσιες, 80.398, το 2011.
Διακόσια και πλέον εγκλήματα τιμής διαπράττονται κάθε χρόνο στην Τουρκία, τα περισσότερα στις ανατολικές επαρχίες Μπατμάν, Ντιγιαρμπακίρ και Μαρτίν.
Εγκλήματα τιμής δεν διαπράττονται φυσικά μόνο στην Τουρκία αλλά και σε άλλες μουσουλμανικές χώρες (Αίγυπτος, Ιορδανία, Λίβανος, Μαρόκο, Πακιστάν, Συρία, Υεμένη…) καθώς και σε δυτικές χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία…) στις κοινότητες των μεταναστών.
Οι δολοφονίες, όπου τα θύματα είναι γυναίκες αυξήθηκαν στην Τουρκία κατά 1.400% μεταξύ 2002 και 2009!
Το 2011, 257 γυναίκες δολοφονήθηκαν και 220 τραυματίστηκαν από τους συζύγους ή άτομα που συζούσαν!
Κατά τους πρώτους 6 μήνες του 2012, σχεδόν 100 γυναίκες έχουν σκοτωθεί!
Τα τελευταία 8 χρόνια ο αριθμός των Τουρκίδων που σκοτώθηκαν, ανήλθε στις 5.000.
Πέντε χιλιάδες υπολογίζουν τον αριθμό των γυναικών που πέφτουν θύματα εγκλημάτων τιμής κάθε χρόνο σε ολόκληρο τον κόσμο, σύμφωνα με το Ταμείο Πληθυσμού του ΟΗΕ, όμως οι μη κυβερνητικές οργανώσεις και οι ομάδες γυναικών στη Μέση Ανατολή και τη ΝΑ Ασία θεωρούν πως ο αριθμός των θυμάτων ξεπερνάει τα 20.000 ετησίως. Σε πολλές περιπτώσεις οι δολοφονίες δεν καταγράφονται, καθώς αρκετές γυναίκες υποχρεώνονται από τους συγγενείς τους να καταπιούν ποντικοφάρμακο ή να αυτοπυρποληθούν και έτσι τα εγκλήματα θεωρούνται αυτοκτονίες.
Σκηνή τρίτη
(Χαμηλός φωτισμός σε ένα μπαρ. Στο φουαγιέ ενός θεάτρου).
Στις αφίσες διάβασα ότι εδώ ανεβάζεται το θεατρικό έργο «Πνιγμονή». Την ώρα που πήγα η παράσταση είχε αρχίσει. Μάλλον βρισκόταν προς το τέλος της. Ρώτησα και μου είπαν ότι το έργο παίζεται Παρασκευή και Σάββατο στις 9 μ.μ. και την Κυριακή στις 6 το απόγευμα. Ζήτησα μια μπίρα. Η μουσική ήταν καταπληκτική. Κάθισα να την απολαύσω αφού δεν πρόλαβα την παράσταση. Ύστερα από ένα τέταρτο άκουσα τις πρώτες συνομιλίες. Ήταν οι θεατές που έβγαιναν από την αίθουσα. Όλοι… μάλλον όλες και όλοι είχαν να πουν κάτι. Βγήκαν με πρόσωπα που έδειχναν ικανοποίηση. Μάλλον έδειχναν θαυμασμό. Ίσως έδειχναν και έκπληξη. Κρυφάκουσα. Έλεγαν τα καλύτερα για την παράσταση. Έλεγαν τα καλύτερα για τις ηθοποιούς που πρωταγωνιστούσαν. Βλέπετε είναι ένα έργο με 8 πρωταγωνίστριες. Χάρηκα για όσα άκουσα. Η δουλειά των συντελεστών δεν πήγε χαμένη. Δεν θα μπορούσε κι άλλωστε να συμβεί αυτό μιας και όλοι είναι έμπειροι και ξέρουν να κερδίζουν τα δύσκολα στοιχήματα. Το μόνο που μένει είναι να κλείσω θέση για το απόγευμα της Κυριακής…
Σκηνή τέταρτη
(Κάπου στον Βοτανικό. Σε ένα ήσυχο δρόμο. Στην οδό Μελενίκου 26. Μόνο 8 λεπτά με τα πόδια από τον Σταθμό του μετρό «Κεραμεικός»).
Στον Πολυχώρο Vault, ο Δημήτρης Καρατζιάς παρουσιάζει κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 9 μ.μ. και κάθε Κυριακή στις 6 μ.μ. το έργο του «Πνιγμονή».
Συντελεστές:
Κειμένο / σκηνοθεσία: Δημήτρης Καρατζιάς
Βοηθός σκηνοθέτη: Δήμητρα Κολλά
Πρωτότυπη Μουσική σύνθεση: Μάνος Αντωνιάδης
Σκηνικά/ Επιμέλεια κοστουμιών: Σίμος Παπαναστασόπουλος
Φωτισμοί: Βαγγέλης Μούντριχας
Επιμέλεια κίνησης: Βιβή Ρωμανά
Φωτογραφίες / teaser παράστασης: Βασίλης Μεντόγιαννης (UFRteam)
Παραγωγή: Καλλιτεχνικές Επιχειρήσεις “BackUp”
Διανομή:
Αθηνά Τσιλύρα (Χαντισέ Άλντα)
Γιάννα Σταυράκη (Ζαφίρα)
Θεοδώρα Σιάρκου (Ουλβιγιέ)
Κική Μαυρίδου (Νουράν)
Αλεξάνδρα Ούστα (Φαντιμά)
Νίκη Αναστασίου (Αΐσα)
Ειρήνη Σταματίου (Γιαγκμούρ)
Μελισάνθη Μαχούτ (Νάσμα)
Διάρκεια: 90 λεπτά
Τιμές εισιτηρίων:
Γενική είσοδος: 15 ευρώ
Μειωμένο: 10 ευρώ (Φοιτητές/ Μαθητές / Σπουδαστές/ Κάτοχοι Κάρτας Πολυτέκνων (ΑΣΠΕ)/ ΑμΕΑ/Κάτοχοι Κάρτας Ανεργίας (ΟΑΕΔ).
Τηλέφωνα: 213 – 035.64.72 και 6945 – 99.38.70
(για τηλεφωνικές κρατήσεις 11:00 – 14:00 και 17:00 -21:00)
Η παράσταση παρουσιάζεται υπό την Αιγίδα της Unesco Πειραιώς και Νήσων.

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -