Προκάλεσε πολλές αντιδράσεις από σχολεία και γονείς η παράσταση μπαλέτου «Μότσαρτ», του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, που παρουσιάζεται στο θέατρο «Απόλλων» της πόλης.
Κυρίως ο λόγος των αντιδράσεων προκλήθηκε εξαιτίας των σκηνών όπου η χορεύτρια Μαρία Κίκινα – ως «Μότσαρτ» – παντρεύεται μια άλλη γυναίκα χορεύτρια, τη φιλάει και ανταλλάσσει μαζί της όρκους αιώνιας πίστης και αγάπης.
Για το θέμα αυτό θέλησε να δώσει εξηγήσεις ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του ΔΗΠΕΘΕ Λουκάς Θάνος.
Συγκεκριμένα, ο ίδιος μιλώντας στην εφημερίδα «Πελοπόννησος» [peloponnisos.gr] ανέφερε:
«Η επιλογή μου να βάλω γυναίκα στον ρόλο του Μότσαρτ, δεν είχε καμία απολύτως σκοπιμότητα. Έγινε απλά και μόνο, διότι δεν μπορούσα να βρω άνδρα χορευτή, με τη μικροσκοπική σωματοδομή και την παιδικότητα στην όψη που απαιτείται να έχει κάποιος για να αναπαραστήσει πειστικά τον Μότσαρτ, ο οποίος ήταν στην πραγματικότητα μικροσκοπικός. Φυσικά άνδρα θα διάλεγα για τον ρόλο, αλλά δεν είχα χορευτή, με αυτές τις προδιαγραφές. Προσπάθησα να φέρω κάποιους από την Αθήνα, αλλά δεν μπορούσαν.
Καταλαβαίνω τις αντιδράσεις των γονέων. Έχουν ένα δίκιο. Γιατί πραγματικά σας λέω, δεν ήταν πρόθεσή μου να βάλω μια γυναίκα, να κάνει τον Μότσαρτ. Δεν βρήκα όμως κατάλληλο άνδρα. Φυσικό είναι να αντιδράσουν έτσι κάποιοι γονείς. Καταλαβαίνω ότι κάποιους ανθρώπους τούς ενοχλεί. Ειδικά στη σκηνή εκείνη του γάμου, που η Μαρία Κίκινα, ως Μότσαρτ, κάνει χειροφίλημα στη σύζυγό της. Όμως δεν ήθελα να προκαλέσω. Και δεν θα το έκανα ούτε σε πειραματική σκηνή, πόσω μάλλον σε μία παράσταση που απευθύνεται σε παιδιά.
Αγοράσαμε περούκες για τους χορευτές, οπότε σε αυτή την περίπτωση και η εικόνα της Μαρίας Κίκινα ως Μότσαρτ, θα ήταν εντελώς διαφορετική. Θα είχε μεταμορφωθεί σε αγοράκι. Αλλά την ‘‘πατήσαμε’’, γιατί δυστυχώς, τεχνικά δεν ήταν δυνατόν να χρησιμοποιηθούν οι περούκες. Και αυτό, γιατί με τη διαρκή κίνηση των χορευτών στη σκηνή, έπεφταν συνεχώς από τα κεφάλια τους! Μας έχουν μείνει οι περούκες στο θέατρο.
Δεν έχω κανένα πρόβλημα με την ομοφυλοφιλία, αλλά έχω μεγάλο πρόβλημα να την προκρίνω. Το να παροτρύνεις και να πιέζεις ένα άτομο να γίνει ομοφυλόφιλο, επειδή ίσως είναι της μόδας, έχει μεγάλη απόσταση και σε καμία περίπτωση δεν με βρίσκει σύμφωνο. Εγώ έχω ανάγκη να βλέπω ξεχωριστά τα φύλα στη σκηνή και δεν έχω ποτέ άνδρες χορευτές θηλυπρεπείς».
***
Για τις απόψεις του διευθυντή του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας τοποθετήθηκε ο δικηγόρος Βασίλης Σωτηρόπουλος, ο οποίος τόνισε στο peloponnisos.gr τα εξής:
«Αυτά που είπε ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας έχουν τις εξής διαστρωματώσεις:
1) «Δεν έχω κανένα πρόβλημα με την ομοφυλοφιλία, αλλά έχω μεγάλο πρόβλημα να την προκρίνω».
Προσέξτε τώρα, αυτό από μόνο του αν το έλεγε οποιοσδήποτε πολίτης θα ήταν μια ομοφοβική άποψη. Όταν όμως το λέει στέλεχος δημόσιου οργανισμού, συνιστά συνθήκη με βάση την οποία, ενδεχομένως (δηλαδή απομένει να αποδειχθεί), ασκεί τις αρμοδιότητες στο εργασιακό περιβάλλον που φέρει διευθυντική θέση.
2) «Το να παροτρύνεις και να πιέζεις ένα άτομο να γίνει ομοφυλόφιλο, επειδή ίσως είναι της μόδας, έχει μεγάλη απόσταση και σε καμία περίπτωση δεν με βρίσκει σύμφωνο».
Εδώ, ας πούμε, παρουσιάζει έναν σεξουαλικό προσανατολισμό ως επιδεχόμενο «κατήχησης», «προπαγάνδας» ή και μόλυνσης. «Να γίνει ομοφυλόφιλο». Λες και τα άτομα «γίνονται» ο προσανατολισμός, δεν τον φέρουν. Αδιαμφισβήτητα μισαλλόδοξος λόγος εμπλουτισμένος με τεράστια άγνοια για το θέμα.
3) «Εγώ έχω ανάγκη να βλέπω ξεχωριστά τα φύλα στη σκηνή και δεν έχω ποτέ άνδρες χορευτές θηλυπρεπείς».
Εδώ πια, έχουμε την κανονική αθέμιτη διάκριση στο εργασιακό περιβάλλον, ακριβώς όπως την απαγορεύει ο Ν.4443/2016, αλλά και η ενωσιακή νομοθεσία, δηλαδή η Οδηγία 2000/78: ο καλλιτεχνικός διευθυντής δημόσιου οργανισμού ομολογεί πανηγυρικά ότι «δεν έχει ποτέ», δηλαδή δεν απασχολεί επαγγελματικά, άτομα με κριτήριο την έκφραση φύλου τους, δηλ. τον εικαζόμενο σεξουαλικό προσανατολισμό τους ως ομοερωτικά άτομα.
Προσέξτε, δεν είναι απλώς η «γνώμη του», είναι μια συνθήκη που έχει συγκεκριμένες επιπτώσεις στα επαγγελματικά δικαιώματα των χορευτών.
Το 2013 το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δίκασε την εξής δήλωση από παράγοντα ποδοσφαιρικής ομάδας: “Δεν θα προσλάμβανα στην ομάδα έναν ομοφυλόφιλο ακόμα και αν επρόκειτο να διαλυθεί ο σύλλογος FC Steaua. Οι φήμες είναι φήμες, πώς όμως καθίσταται τούτο είδηση και μάλιστα πρωτοσέλιδη; Ενδέχεται να είναι ψευδές ότι είναι ομοφυλόφιλος. Αν όμως τούτο αληθεύει; Στην οικογένειά μου δεν έχει καμία δουλειά ένας gay και ο σύλλογος FC Steaua είναι η οικογένειά μου. Αντί με έναν gay, καλύτερο θα ήταν να παίζαμε με έναν παίκτη της ομάδας των εφήβων. Για μένα δεν υφίσταται ζήτημα δυσμενούς διακρίσεως. Ουδείς μπορεί να με υποχρεώσει να εργαστώ με οποιονδήποτε. Όπως αυτοί έχουν δικαιώματα, έτσι και εγώ έχω το δικαίωμα να εργάζομαι με όποιους μου αρέσουν.
Με την απόφαση C‑81/12 το Δικαστήριο της Ε.Ε. έκρινε ότι τέτοιες δηλώσεις εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας για την απαγόρευση των διακρίσεων στον εργασιακό τομέα και ότι επιδέχονται τον χαρακτηρισμό των «πραγματικών περιστατικών από τα οποία τεκμαίρεται η ύπαρξη δυσμενούς διακρίσεως» όσον αφορά επαγγελματικό ποδοσφαιρικό σύλλογο, ενώ οι επίδικες δηλώσεις προέρχονται από πρόσωπο εμφανιζόμενο και εκλαμβανόμενο από τα μέσα ενημερώσεως αλλά και από την κοινωνία ως ο κύριος διευθύνων τον εν λόγω σύλλογο, χωρίς πάντως να διαθέτει κατ’ ανάγκη τη νομική ικανότητα να τον δεσμεύει και να τον εκπροσωπεί επί θεμάτων προσλήψεων.
Ερωτάται, λοιπόν, η διοίκηση του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας (Πάτρας of all places!) τι ακριβώς σκοπεύει να πράξει μετά από αυτές τις δηλώσεις του Καλλιτεχνικού Διευθυντή.
Ερωτάται επίσης και το αρμόδιο Υπουργείο Πολιτισμού τί σκοπεύει να πράξει μετά από αυτές τις δηλώσεις».
Στο μεταξύ – σύμφωνα με το peloponnisos.gr – διευθυντές σχολείων της Πάτρας, μετά από οργισμένες αντιδράσεις γονέων, αποφασίζουν να μην στείλουν τις τάξεις τους, στις καθημερινές παραστάσεις της παιδικής σκηνής, ενώ και εκπαιδευτικοί φαίνεται να διαφωνούν με την επιλογή ανάθεσης ανδρικού ρόλου, σε γυναίκα.
Διευθυντής σχολικού συγκροτήματος της Πάτρας, που για ευνόητους λόγους θέλει να κρατήσει την ανωνυμία του, μιλώντας στην «Π», εξηγεί:
«Μας τηλεφωνούν μαμάδες και μας ρωτούν με αγωνία και ενόχληση, τι θα πρέπει να απαντήσουν στα παιδιά τους που έχουν δει την παράσταση, όταν τους ρωτούν «γιατί ο Μότσαρτ, είναι γυναίκα;» και «πώς γίνεται μία γυναίκα, να παντρεύεται μια άλλη γυναίκα;». Έχουμε έρθει σε πολύ δύσκολη και αμήχανη θέση. Και πώς μπορείς να δώσεις μια κατάλληλη εξήγηση για το ευαίσθητο αυτό θέμα, σε παιδιά ηλικίας 6 και 8 χρόνων; Όπως καταλαβαίνετε, άλλο είναι το μοντέλο της οικογένειας που έχουν ως πρότυπο τα παιδιά. Εκτός κι αν γίνεται εσκεμμένα, ακριβώς για να αλλάξουν στα μάτια και την συνείδηση των παιδιών, αυτά τα πρότυπα, στο όνομα της αμφισεξουαλικότητας και της ομοφυλοφιλίας…».
