26.1 C
Athens
Κυριακή 14 Απριλίου 2024

Πολύ «Ευτυχισμένες Μέρες» σε σκηνοθεσία Λίνας Ζαρκαδούλα με Γουίνι τη Ναταλία Τσαλίκη

«Το έργο μου είναι ζήτημα βασικών ήχων δοσμένων όσο το δυνατόν πιο γεμάτα και αρνούμαι την ευθύνη για οτιδήποτε άλλο. Αν ο κόσμος θέλει να πονοκεφαλιάσει για να βρει αρμονικούς, είναι ελεύθερος να το κάνει κι ας προμηθευτεί μόνος του ασπιρίνη»,  έγραφε κάποτε ο Μπέκετ και η Λίνα Ζαρκαδούλα με τη Ναταλία Τσαλίκη φαίνεται πως γνώριζαν καλά αυτή την άποψη του συγγραφέα γι’ αυτό και την ακολούθησαν πιστά.
Το έργο του Σάμουελ Μπέκετ «Ευτυχισμένες Μέρες» παρουσιάζεται από τη Ναταλία Τσαλίκη σε σκηνοθεσία Λίνας Ζαρκαδούλα, στο Θέατρο Τέχνης – Φρυνίχου.

Πλοκή που θυμίζει γρίφο

Ο Μπέκετ είναι άναρχος, απόλυτα αινιγματικός και παράδοξος σε όλα τα επίπεδα του έργου του. Την παραληρηματική του γλώσσα συντροφεύουν οι έντονες, μεταφυσικές εικόνες, μια απροσδόκητη χρονική αυθαιρεσία, οι κατακερματισμένες προσωπικότητες των ηρώων του και η πλοκή που περισσότερο θυμίζει γρίφο. Παρόλο που η λογική δε λείπει από τον Μπέκετ, πολλοί έχουν αποκαλέσει το έργο του «θέατρο του παραλόγου». Ωστόσο, κάθε απόπειρα να καταλήξει κανείς σε μια ξεκάθαρη ερμηνεία και ένα βέβαιο ορισμό για το τι είναι ο συγγραφέας Μπέκετ, θα αποτελούσε παράδοξο. Η προσπάθεια κατηγοριοποίησής του είναι ακριβώς το παράλογο.
Η Γουίνι, μια ξανθιά πενηντάρα καλλονή είναι θαμμένη στην άμμο. Ένα κουδούνι χτυπάει επίμονα και την ξυπνάει. Ο σύντροφός της, ο Γουίλι, δεν της δίνει και πολλή σημασία, αλλά συζητάει μαζί της. Η Γουίνι έχει ένα πιστόλι στην τσάντα της και θέλει να το χρησιμοποιήσει. Στη δεύτερη σκηνή η Γουίνι είναι βυθισμένη στην άμμο τόσο πολύ που μόνο το κεφάλι της ξεπροβάλλει. Ο σύντροφός της, ο Γουίλι, είναι σε χειρότερη μοίρα. Οι δυο τους συζητούν, η Γουίνι μονολογεί ενώ ο Γουίλι απαντά μονολεκτικά, ή με αποσπάσματα από την εφημερίδα που κρατά. Προσπαθεί να τραγουδήσει, αλλά σιωπά. Η Γουίνι αναρωτιέται αν ο σύντροφός της πέθανε, ή μουγκάθηκε, μέχρι που λίγα λεπτά πριν από το τέλος του κομματιού ο Γουίλι κάνει την επανεμφάνισή του, αφού σέρνεται μπρούμυτα και καλοντυμένος έρχεται μπροστά της, ενώ αυτή είναι σχεδόν σκεπασμένη κάτω από την άμμο.
Η Γουίνι ρέει και γλιστρά, στο κέντρο ενός αμμόλοφου, ο καυτός ήλιος πέφτει πάνω στη ζωή της, την καταδιώκει και η ημέρα που θα σβήσει αρχίζει. Μόνη έξω και μέσα, σε ένα καταφύγιο τελευταίο.

«Μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας»

«Οι ευτυχισμένες μέρες» είναι ένα έργο από τα πιο δυσνόητα του Μπέκετ. Υποτίθεται ότι παρουσιάζει τον άνθρωπο «μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας», κάπου μεταξύ ζωής και θανάτου. Η άμμος που περιβάλλει τη Γουίνι και η αγκύλωση του Γουίλι είναι δείγματα τραγικά και συγχρόνως κωμικά της ανθρώπινης ύπαρξης. Πότε πότε βγαίνουν στην επιφάνεια ψήγματα αναμνήσεων της παλιάς εποχής. Δύο πρώην άνθρωποι έχουν γίνει υπολείμματα της ύπαρξής τους. Δύο άνθρωποι που υπήρξαν ερωτευμένοι ως νέοι, αν και πια είναι δυο ξένοι. Δύο άνθρωποι που  αναγκάζονται να ζουν μαζί εξαιτίας της ανασφάλειας που αισθάνονται λόγω της προχωρημένης ηλικίας τους. Πιθανόν ο Σάμουελ Μπέκετ είναι ο σημαντικότερος συγγραφέας τραγωδίας μετά την αρχαία τραγωδία.

Εκρηκτικό ενδιαφέρον

Η σκηνοθέτις της παράστασης Λίνα Ζαρκαδούλα, μετά την αριστουργηματική “Βασιλική” που μας έχει παρουσιάσει,  πολύ ευφυώς συνδυάζει τη μεταφυσική αγωνία του έργου με την απόλυτη λιτότητα. Υπηρετεί με πολλή προσήλωση και σεβασμό ένα από τα πιο δύσκολα, πιο σημαντικά και πιο συναρπαστικά κείμενα του σύγχρονου θεάτρου. Ένα έργο που η μελέτη και η έρευνα για το νόημα του λόγου του δεν έχει σταματήσει ποτέ. Εγχείρημα απαιτητικό αλλά απολύτως πετυχημένο για τη νέα και υποσχόμενη σκηνοθέτιδα. Η αλαφράδα, το κέφι, το νεανικό ύφος, τα ευρήματα, η παιγνιώδης αίσθηση, με τα οποία προσέγγισε το έργο, απογείωσαν την παράσταση και της προσέδωσαν εκρηκτικό ενδιαφέρον, έναντι της μονοτονίας με την οποία παρουσιάζονται συνήθως οι «Ευτυχισμένες μέρες».

Ονειροπαρμένος κλόουν

Η Ναταλία Τσαλίκη έκανε έναν ερμηνευτικό άθλο. Μας έδωσε έναν ονειροπαρμένο κλόουν που χτίζει όνειρα πάνω στο τίποτα. Η πλήρης συνείδηση του κενού είναι η τραγική του μοίρα. Απόλυτα κυρίαρχη του κειμένου, με ελάχιστες κινήσεις, μικρές κοφτές φράσεις, ανάλαφρη και ταυτόχρονα δυναμική. Έξοχη, συγκινητική και κωμική όσο έπρεπε, καθηλωτική. Μια ιδεώδης υποκριτική δουλειά. Τελικά ναι, υπάρχει η Ελληνίδα που μπορεί να συναγωνιστεί τη Φιόνα Σο, που είδαμε προ ετών να παίζει το ίδιο έργο στην Επίδαυρο. Η Ναταλία Τσαλίκη, κατά τη γνώμη μου, μπορεί να σταθεί επί ίσοις όροις πλάι σε όσες μεγάλες έχουν υποδυθεί αυτό τον εξαιρετικό ρόλο.

Θεατρικό ποίημα

Ο σπουδαίος Ιρλανδός συγγραφέας Σάμουελ Μπέκετ στο δρύινο γραφείο του, άνοιξε ένα κρεμ, σκληρόδετο σημειωματάριο και έγραψε: «Θεατρικό Έργο. Γυναικείο σόλο. 8.10.60. Ussy».
Κάπως έτσι άρχισε να γράφει τις «Ευτυχισμένες Mέρες» τον Οκτώβριο του 1960 και τις ολοκλήρωσε το 1961. Το έργο έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στη Νέα Υόρκη στις 17 Σεπτεμβρίου του 1961 στο Cherry Lane Theatre. Σε σκηνοθεσία του Alan Schneider, με την Ruth White ως Γουίνι και τον John C. Becher ως Γουίλι. Κι έπειτα στο Λονδίνο, στο Royal Court Theatre το 1962 και στο Παρίσι, στο Théâtre de l’Odéon το 1963.
Ο Μπέκετ έφτιαξε ένα σύμπαν απογυμνωμένο κι έρημο, μέσα σε αυτό έπλασε και τοποθέτησε κοιμισμένους τη Γουίνι, μια γυναίκα «μισοθαμμένη» μέσα στη γη και τον άνδρα της Γουίλι.
Η ακινητοποιημένη Γουίνι, υπόδουλη στο επιτακτικό χτύπημα του ρολογιού, έρχεται αντιμέτωπη με τον ατερμάτιστο χρόνο αλλά και με την απέραντη μοναξιά. Ο Γουίλι, μια φιγούρα σχεδόν ανύπαρκτη, είναι απαραίτητος για εκείνη. Μοναδικά της εφόδια η προσευχή, η ομπρέλα, η μεγάλη της μαύρη τσάντα με το περιεχόμενό της, και τέλος… οι λέξεις. Μονολογεί ακατάπαυστα, το στόμα της μια πηγή που αναβλύζει απλές σκέψεις, στίχους κλασικών, θραύσματα αναμνήσεων, φόβους και την αδιάκοπη επιθυμία της να ζήσει «άλλη μια ευτυχισμένη μέρα». Παρά τον εγκλωβισμό της, η Γουίνι είναι εύθυμη, φιλάρεσκη, με χιούμορ, υπομονετική, γενναία, αισιόδοξη.

Αιχμηρή πένα

Σ’ αυτό το «θεατρικό ποίημα» περιγράφονται γλαφυρά η αγωνία της ανθρώπινης ύπαρξης, η φθορά του χρόνου, οι γεμάτες αποξένωση σχέσεις, η καθημερινή απογοήτευση και η ανυπέρβλητη μοναξιά. Η Γουίνι εύχεται να μην είχε ανάγκη να την ακούει κάποιος αλλά είναι ανθρώπινο… Ένα συγκινητικά τρυφερό έργο όπως μόνον η αιχμηρή και ταυτόχρονα στοργική πένα του Μπέκετ ήξερε να δημιουργεί.
Πένα με μια εκτενή και περίεργη αίσθηση του χιούμορ, με παλλόμενο ρυθμό, με διαβρωτική διάθεση. Λίγο πριν διολισθήσει στο δράμα,  αποκαλύπτει την καρικατούρα. Εκεί που μας ταράζει η μοναξιά προκύπτει η ειρωνεία κι εκεί που μας απελπίζει η ανημπόρια προβάλλει η οικειότητα με αξεπέραστη υπνωτιστική δύναμη. Όταν η αγωνία προχωρά και σκληραίνει, η πρόκληση του χαμόγελου έρχεται με το μουσικό κουτί της Γουίνι να παίζει το βαλς από την «Εύθυμη Χήρα» του Φραντς Λέχαρ και το «Ο θάνατος και η κόρη» του Φραντς Σούμπερτ εναλλάξ.
Τελικά ίσως έχει δίκιο ο Ιρλανδός, τίποτα δεν είναι πιο διασκεδαστικό από τη δυστυχία. Η δυστυχία είναι το πιο κωμικό πράγμα στον κόσμο τούτο, η πιο αστεία ιστορία, τόσο γελοία που μόλις πάμε να γελάσουμε το γέλιο στέκεται διστακτικό σαν κόμπος στο λαιμό μας.

«Ένα πουλί με λαδωμένα φτερά»

Η Γουίνι και οι «Ευτυχισμένες μέρες» καταφέρνουν να μας εμφυσήσουν ελπίδα, χαμόγελο και δύναμη να αντιμετωπίσουμε ό, τι είναι για τον καθέναν από μας πηγή εγκλωβισμού. Γιατί, όπως είχε πει ο Μπέκετ, η Γουίνι είναι «ένα πουλί με λαδωμένα φτερά», στο τέλος όμως τη νιώθουμε να πετάει!
Θα τελειώσω με όσα ο Χάρολντ Πίντερ γράφει για τον Μπέκετ: «Είναι ο πιο θαρραλέος, αδίστακτος συγγραφέας που γνωρίζω και όσο πιο πολύ τρίβει τη μύτη μου στα σκατά τόσο πιο ευγνώμων του είμαι. Δεν με κοροϊδεύει, δεν με παραπλανά, δεν μου κλείνει το μάτι, δεν μου πλασάρει γιατρειά ή σωτηρία, δεν μου πουλάει τίποτε που δεν θέλω να αγοράσω – δεν δίνει δεκάρα αν θ’ αγοράσω ή όχι. E, λοιπόν, θα αγοράσω από την πραμάτεια του, αγκίστρι, πετονιά και βαρίδι, γιατί δεν αφήνει πέτρα που να μην τη γυρίσει και κανένα σκουλήκι στην ησυχία του. Φέρνει στο φως ένα σώμα ομορφιάς. Το έργο του είναι όμορφο».

* Τη Γουίνι ερνηνεύει η Ναταλία Τσαλίκη
* Τον Γουίλι ο Δημήτρης Κανέλλος

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Λίνα Ζαρκαδούλα
Μετάφραση: Ερρίκος Μπελιές
Σκηνικά-Κοστούμια: Κωνσταντίνος Ζαμάνης
Φωτισμοί: Γιάννης Δρακουλαράκος
Μουσική: Θοδωρής Οικονόμου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Ελένη Βλάχου
Συμπαραγωγή: «Θέατρο Τέχνης» – Ναταλία Τσαλίκη

Πληροφορίες

Θέατρο Τέχνης – Φρυνίχου
Φρυνίχου 14, Πλάκα
Η πρεμιέρα πραγματοποιήθηκε στις 18 Οκτωβρίου.
Τηλέφωνο: 210 3222464-3236732
Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Παρασκευή-Σάββατο 21.15, Κυριακή 20.00
Τιμές εισιτηρίων: Παρασκευή: 15 €,   10 € (Φοιτητικό – Γκρουπ – Σύλλογοι – Άνεργοι με κάρτα ανεργίας) 
Σάββατο – Κυριακή: 18 €,  15 € (Φοιτητικό – Γκρουπ – Σύλλογοι –  Άνεργοι με κάρτα ανεργίας) 

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -