Παρακολούθησα αυτή την παράσταση πριν από δύο μήνες αλλά τα συναισθήματα που μου δημιούργησε δεν μπορώ να τα ξεχάσω. Επανέρχονται σχεδόν καθημερινά. Το έργο αυτό είναι σύμφυτο με την ανθρωπιά και την αξιοπρέπεια. Το ερώτημα που τίθεται μετά τη θέαση, εκτός από αυθόρμητο, είναι και αυτονόητο: Καλύτερα έργα είναι αυτά που ασχολούνται με τους ανθρώπους ή αυτά που ασχολούνται με τις ιδέες; Ο ίδιος ο Ράττιγκαν ήταν κάθετος. «Από τον Αισχύλο μέχρι τον Τενεσί Ουίλιαμς, μόνο τα έργα που στηρίζονται στους χαρακτήρες και την αφήγηση είναι σημαντικά…», έγραφε. Και η «Εκδοχή του Μπράουνινγκ» άλλωστε είναι μια άλλη ανάγνωση της τραγωδίας «Αγαμέμνων» του Αισχύλου. «Η Εκδοχή του Μπράουνινγκ» του Τέρενς Ράττιγκαν, σε σκηνοθεσία Ελένης Σκότη, παρουσιάζεται στο θέατρο “Εμπορικόν”.
Μπορεί ο συγγραφέας κάποια εποχή να έπεσε σε δυσμένεια επειδή στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 τα έργα του δεν αναφέρονταν στην πάλη των τάξεων, στους εργάτες και στην πολιτική επικαιρότητα, ο ίδιος όμως δεν έπαψε ποτέ να πιστεύει στη δύναμη των συναισθημάτων και των ηθικών αξιών. Το έργο του επιβίωσε και εκ των υστέρων θεωρείται ως ένας σημαντικός συνδετικός κρίκος μεταξύ της παλαιάς και της νέας γενεάς θεατρικών συγγραφέων.
Ο Τέρενς Ράττιγκαν, κατά τη γνώμη μου, είναι συγγραφέας μοντέρνος και διαχρονικός. Εκτός από την ιστορική, ψυχολογική και φιλοσοφική αξία του, ο ουμανισμός του, η απλότητα του ύφους του και της πλοκής του, που αγγίζει ενίοτε τον λακωνισμό, η ορθή κρίση του, ο ισορροπημένος λόγος του, η λεπτή ειρωνεία του, η διανοητική συγκίνηση που προσφέρει είναι στοιχεία που πάντα θα εκτιμώνται από το σκεπτόμενο θεατή.
Ο Δημήτρης Καταλειφός που κρατά τον πρωταγωνιστικό ρόλο τελεί τον άθλο της τέχνης με υπερηφάνεια και σεμνότητα. Βλέποντάς τον στη σκηνή ως Άντριου Κρόκερ – Χάρις, καθηγητή της κλασικής φιλολογίας, δεν μπορείς παρά να πεις «να ένας άνθρωπος άρτιος». Ένας άνθρωπος που πολεμά να υποτάξει τη μικρότητα, την εμπάθεια, τη φιλοδοξία. Κλεισμένος στον εαυτό του, αλτρουιστής και ανώτερος πάντων. Χαρακτήρας σπάνιος, επιβλητικός, μεγαλειώδης.
Η Μαρία Καλλιμάνη, στο ρόλο της Μίλυ Κρόκερ – Χάρις, συζύγου του Άντριου, είναι απλώς εξαιρετική. Αυτάρεσκη, μοχθηρή, φιλόδοξη και φιλήδονη. Στενοκέφαλη, παράλογη, ειρωνική, ψυχρή, ωστόσο τόσο βαθιά ανασφαλής, ευάλωτη και δειλή. Θύμα και η ίδια ίσως; Σπουδαία ερμηνεία.
Έκπληξη της παράστασης ο νεαρός ηθοποιός Κυριάκος Ψυχαλής, που υποδύεται τον Τζον Τάπλοου, μαθητή του Κρόκερ – Χάρις. Ρόλο πολύ σημαντικό για την εξέλιξη της ιστορίας. Στέκεται στη σκηνή με φυσικότητα, θάρρος και νεανική ζωηράδα. Είναι εμφανές ότι διαθέτει θεατρικό ταλέντο και εκρηκτικότητα. Αν διαθέτει και αφοσίωση, θα συζητήσουμε ξανά γι’ αυτόν.
Η Λουκία Μιχαλοπούλου, αν και κρατά το μικρό ρόλο της κυρίας Γκίλμπερτ, δεν μπορεί να κρύψει τη λάμψη της. Διαθέτει ουσία ποιητική, όσο λίγες της γενιάς της.
Τη διανομή συμπληρώνουν οι ικανότατοι ηθοποιοί Άγης Εμμανουήλ, Βύρων Σεραϊδάρης, Αλέξανδρος Μαυρόπουλος, στους ρόλους του Φρανκ Χάντερ, του Δρ. Φρόμπισερ και του Πίτερ Γκίλμπερτ. Δεν θα μπορούσε να είναι καλύτεροι. Πειστικοί, άψογοι τεχνικά, θαυμάσιοι ακόμη και ως παρουσίες στις σιωπές τους.
Η παράσταση είναι δουλεμένη με τη γνωστή προσεγμένη δομή και τη λεπταίσθητη δεξιοτεχνία της Ελένης Σκότη. Είναι λιτή, ρεαλιστική και ξεκάθαρη. Ο ρυθμός της παρασύρει τον θεατή, ο οποίος την παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα και ταυτίζεται με τους ήρωες. Μια παράσταση που προκαλεί σκέψεις, προβληματισμούς και συζητήσεις. Με την υπέροχη μουσική του Σταύρου Γασπαράτου να την απογειώνει. Μια υπέροχη ψυχαγωγία.
Πρώτη φορά στην Ελλάδα
«Η εκδοχή του Μπράουνινγκ» (1948), το πιο αντιπροσωπευτικό έργο του Τέρενς Ράττιγκαν, είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζεται στην Ελλάδα.
Ο ίδιος ο συγγραφέας είχε δηλώσει γι’ αυτό το έργο: «Αν ποτέ με καλούσαν στο ουράνιο δικαστήριο για να υπερασπιστώ την ιδιότητά μου του θεατρικού συγγραφέα, αυτό το έργο θα επέλεγα για μάρτυρα υπεράσπισης, ως το πιο αντιπροσωπευτικό της καριέρας μου».
Νατουραλισμός και απλότητα
«Η Εκδοχή του Μπράουνιγκ» είναι το έργο που στερέωσε τη φήμη του Τέρενς Ράττιγκαν σαν ένα σοβαρό και ώριμο συγγραφέα. Πρόκειται για ένα από τα καλύτερα έργα του αλλά και ένα από τα καλύτερα μονόπρακτα που έχουν γραφτεί ποτέ, φόρος τιμής στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
«Η Εκδοχή του Μπράουνιγκ» αφορά τη ζωή του Άντριου Κρόκερ – Χάρις ενός κλασικού φιλολόγου σ’ ένα αγγλικό κολέγιο. Ο καθηγητής δεν είναι αρεστός ούτε στη γυναίκα του, ούτε στους μαθητές του, ούτε στους συναδέλφους του. Μια αυθόρμητη πράξη καλοσύνης από ένα παιδί, γίνεται η αφορμή να ξετυλιχτούν οι περίπλοκες σχέσεις των ενήλικων ηρώων, που δεν τολμούν να αντιμετωπίσουν με ειλικρίνεια τη ζωή τους.
Ο Ράττινγκαν εμπνεύστηκε τον χαρακτήρα και την ιστορία από ένα κλασικό φιλόλογο που είχε στο σχολείο του ως μαθητής. Η πλοκή του έργου, ενώ διατηρεί τον απολύτως πειστικό νατουραλιστικό χαρακτήρα της και το χαρακτηριστικό εγγλέζικο, συγκρατημένο αν και δηκτικό ύφος της, είναι απατηλά απλή.
Ο συγγραφέας
Ο Σερ Τέρενς Μέρβιν Ράττιγκαν (1911-1977) έγραψε το πρώτο έργο του που ανέβηκε στο θέατρο το 1933, φοιτητής ακόμα στην Οξφόρδη. Κατά τη διάρκεια των σαράντα και πλέον χρόνων της καριέρας του (πενήντα, αν συνυπολογίσουμε και τις νεανικές δημιουργίες του), δημιούργησε είκοσι τέσσερα θεατρικά και περισσότερα από τριάντα σενάρια για τον κινηματογράφο, το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Τα έργα του Ράττιγκαν όχι μόνο δεν έχουν σταματήσει να παίζονται με τεράστια επιτυχία μέχρι και στις μέρες μας, αλλά πλέον θεωρείται ένας καθοριστικός κρίκος μεταξύ της παλαιάς και της νέας γενιάς συγγραφέων.
«Η Εκδοχή του Μπράουνινγκ» μεταφέρθηκε δύο φορές στον κινηματογράφο: την πρώτη, το 1951, σε σκηνοθεσία Άντονι Άσκουιθ, κέρδισε τα βραβεία Σεναρίου (Τέρενς Ράττιγκαν) και Α’ Αντρικού Ρόλου (Μάικλ Ρεντγκρέιβ) στο Φεστιβάλ των Κανών∙ τη δεύτερη, το 1994, σε σκηνοθεσία Μάικ Φίγκις και με πρωταγωνιστές τους Άλμπερτ Φίνεϊ και Γκρέτα Σκάκι.
Συντελεστές
Μετάφραση: Δήμος Κουβίδης
Σκηνοθεσία: Ελένη Σκότη
Σκηνικά – κοστούμια: Εύα Μανιδάκη
Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη: Ελένη Παργινού
Φωτογραφίες παράστασης: Νικόλας Κομίνης
Παραγωγή: Ελληνική Θεαμάτων
Παίζουν:
Δημήτρης Καταλειφός, Μαρία Καλλιμάνη, Άγης Εμμανουήλ, Βύρων Σεραϊδάρης, Λουκία Μιχαλοπούλου, Αλέξανδρος Μαυρόπουλος, Κυριάκος Ψυχαλής.
Πληροφορίες
Θέατρο «Εμπορικόν»
Σαρρή 11, Ψυρρή
Τηλ.: 210 3211750
Ημέρες και Ώρες Παραστάσεων:
Τετάρτη 20:00
Πέμπτη 21:00
Παρασκευή 21:00
Σάββατο 18:00, 21:00
Κυριακή 20:00
Τιμές Εισιτηρίων:
Πλατεία: 18€, Φοιτητικό:12€, Ανέργων: 10€ (απαραίτητη η προσκόμιση της ταυτότητας και του δελτίου ανεργίας, αγορά μόνο από το ταμείο του θεάτρου και το ταμείο του Παλλάς)
Προπώληση:
Στα ταμεία του Παλλάς, CityLink, Βουκουρεστίου 5, Τ.: 210 3213100
Θέατρο Εμπορικόν, Σαρρή 11, Ψυρρή, Τ.: 210 3211750
Με πιστωτική κάρτα: 210 8938100
Κρατήσεις μέσω Internet: www.ellthea.gr και στο www.tickethour.com
