Ύστερα από περίπου δύο μήνες δοκιμών στην Κωνσταντινούπολη, με πολλή τρέλα, αγώνα και πείσμα, όπως λέει και η ίδια, η Ελληνοπολωνέζα σκηνοθέτις Αλεξάνδρα Καζάζου κάνει την πρώτη ανοιχτή παρουσίαση της παράστασης “Τρωάς” του Δημήτρη Δημητριάδη στο Kadıköy Theatron, στις 10 Σεπτεμβρίου 2016. Ερμηνεύουν τρεις εξαιρετικοί Τούρκοι ηθοποιοί, οι Kerem Karaboga, Salich Usta, Cem Yigit Uzumoglu. Το trailer της παράστασης είναι του Karol Jarek.
Η “Τρωάς” είναι ένα τρίδυμο, τρεις μονόλογοι σε τρία μέρη. Στο πρώτο, το καθένα από τα τρία πρόσωπα, Πρίαμος, Έκτωρ, Αστυάναξ, μιλά για το πώς βίωσε τον πόλεμο. Στο δεύτερο, το κάθε πρόσωπο μιλά ως ένας από τους άλλους τρεις. Στο τρίτο, μιλά η Τρωάς με τα λόγια και των τριών: μία φωνή που εμπεριέχει και τις τρεις γενιές και που τις υπερβαίνει οδηγώντας σε μία ολική και τελική σύνοψη.
Η Αλεξάνδρα Καζάζου σκηνοθετεί το έργο με ευθύτητα και με μια rock θεατρική διάθεση, πέρα από κάθε φόβο.
Εν τω μεταξύ, το ίδιο έργο -ως θεατρικός μονόλογος αυτή τη φορά- πρόκειται να παρουσιαστεί από τον Φεβρουάριο του 2017 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου και ερμηνεία Δαυίδ Μαλτέζε.
* Ο Δημήτρης Δημητριάδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1944. Το 1963, με υποτροφία του βελγικού κράτους, σπούδασε θέατρο και κινηματογράφο στις Βρυξέλλες, στο Εθνικό Ινστιτούτο Τεχνών Θεάματος (INSAS). Το 1966 έγραψε, αρχικά στα γαλλικά, το πρώτο θεατρικό του έργο, Η τιμή της ανταρσίας στην μαύρη αγορά, το οποίο ανέβηκε στο Παρίσι λίγο μετά τα γεγονότα του Μάη του ‘68, στο Théâtre de la Commune d’Aubervilliers, από τον κορυφαίο Γάλλο σκηνοθέτη Patrice Chéreau, με τον ίδιο τον Chéreau να ερμηνεύει τον βασιλιά του έργου.
Θα ακολουθήσουν πολλά ακόμη πεζά, ποιητικά και, βέβαια, θεατρικά έργα, μεταξύ των οποίων και τα: Η Νέα Εκκλησία τού Αίματος (1983), Το Ύψωμα (1991), Η Άγνωστη Αρμονία του Άλλου Αιώνα (1993), Η Αρχή της Ζωής (1995), Η ζάλη των ζώων πριν τη σφαγή (2000), Λήθη και άλλοι τέσσερις μονόλογοι (2002), Διαδικασίες Διακανονισμού Διαφορών (2003), Οδυσσέας (2003), Ιθάκη (2004), Ο κυκλισμός τού τετραγώνου (2006), Ομηριάδα (2006), Insenso (2007), Χρύσιππος (2008), Το άγγιγμα του βυθού (2008), O Ευαγγελισμός της Κασσάνδρας (2009), Τόκος (2009). Τα έργα του κυκλοφορούν κυρίως από τους εκδοτικούς οίκους Σαιξπηρικόν, Ίνδικτος, Νεφέλη και Άγρα.
Από το 1971, ο Δημητριάδης ασχολείται επαγγελματικά και με τη μετάφραση. Μεταξύ άλλων έχει μεταφράσει: Jean Genet, J.-P. Sartre, Maurice Blanchot, Georges Bataille, Κώστα Αξελό, W. Gombrowicz, Molière, Michel Butor, W. Shakespeare, D. de Nerval, Marguerite Duras, G. Courteline, M. Maeterlinck, H. de Balzac, B.-M. Koltès, P. D. la Rochelle, Samuel Beckett, Julien Green, E.M. Cioran, T. Williams, Alain Robbe-Grillet, καθώς και αρχαίο δράμα: Αισχύλο (Ορέστεια) και Ευριπίδη (Φοίνισσες, Ιππόλυτος, Ελένη, Ιφιγένεια εν Ταύροις).
Το 1978 δημοσιεύεται το πρώτο του πεζογράφημα Πεθαίνω σαν χώρα (Εκδόσεις Άγρα) και προκαλεί σάλο, παραμένοντας μέχρι σήμερα ένα κείμενο-ορόσημο για τον ελληνικό νεωτερισμό. Έγραψε τότε γι’ αυτό στην εφημερίδα Le Monde ο συγγραφέας, μεταφραστής και ελληνιστής Μισέλ Βόλκοβιτς: «Η Ιστορία της Λογοτεχνίας σηματοδοτείται, κατά καιρούς, από κάποια μοναχικά έργα, που μια τελειότητα στην έκφραση της απελπισίας ή της φρίκης τα κάνει να λάμπουν σαν μαύρα διαμάντια. Το Πεθαίνω σαν χώρα ανήκει σε αυτήν την εντυπωσιακή οικογένεια. Γίνεται να βυθιστούμε πιο βαθιά απ’ όσο αυτό το βιβλίο στα έγκατα του ανθρώπου;»
Το 2010, ο Δημητριάδης ήταν το τιμώμενο πρόσωπο στο περίφημο παρισινό θέατρο Odéon-Théâtre de l’Europe, το οποίο, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Olivier Py, τον αναγόρευσε Σύγχρονο Ευρωπαίο Συγγραφέα της Χρονιάς. Στο πλαίσιο του αφιερώματος παρουσιάστηκαν το Πεθαίνω σαν χώρα, σε σκηνοθεσία του Μιχαήλ Μαρμαρινού, Η ζάλη των ζώων πριν τη σφαγή σε σκηνοθεσία της Ιταλίδας Caterina Gozzi και δόθηκε η πρεμιέρα του (ανέκδοτου τότε ακόμη στα ελληνικά) έργου Ο κυκλισμός του τετραγώνου σε σκηνοθεσία του Ιταλού Giorgio Barberio Corsetti (παγκόσμια πρεμιέρα).
Τον Οκτώβριο 2011 του απονεμήθηκε το μετάλλιο Chevalier dans l’ordre des Arts et des Lettres. Η απονομή έγινε, ύστερα από απόφαση τού τότε υπουργού Πολιτισμού της Γαλλίας Frédéric Mitterand, στο Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης, από τον Γάλλο πρέσβη Christophe Farnaud.
Παράλληλα, από τον Ιανουάριο έως το Μάιο του 2013 πραγματοποιήθηκε στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση μεγάλο αφιέρωμα, που περιελάμβανε μια σειρά εκδηλώσεων με αναλόγια έργων του, καθώς και αναμεταδόσεις από το κανάλι France Culture.
Στο Festival της Avignon (επίσημο πρόγραμμα) παραστάθηκε το καλοκαίρι του 2014 Ο Κυκλισμός του τετραγώνου, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καρατζά. Στο ίδιο Festival, το 2015, στην Opéra Grand Avignon, ανέβηκε η Ομηριάδα, σε μουσική Martin Romberg με την ORCHESTRE RÉGIONAL AVIGNON-PROVENCE.
Το ιστολόγιό του στο Διαδίκτυο είναι: http://dimitrisdimitriadis.wordpress.com.
