«Οι ιστορίες του παππού Αριστοφάνη», ο Δημήτρης Ποταμίτης, η Νανά Νικολάου και ο… πρωθυπουργός

Επιμέλεια: Παναγιώτης Μήλας

Σε μια συνέντευξή του ο Δημήτρης Ποταμίτης έλεγε ότι «με το θέατρο για παιδιά, προετοιμάζεται ο αυριανός καλός θεατής, ο αυριανός ευσυνείδητος πολίτης, αλλά κυρίως ο αυριανός πρωθυπουργός της Ελλάδος».

Βέβαια μόνιμο παράπονο του ηθοποιού, σκηνοθέτη, ποιητή και συγγραφέα που έδινε τον μοναχικό του αγώνα, ήταν ότι το επίσημο κράτος τον αγνοούσε ή τον υποτιμούσε. Έτσι τον Νοέμβριο του 2002, ύστερα από 30 χρόνια λειτουργίας, το έργο της ζωής του, το «Θέατρο Έρευνας» (στην οδό Ιλισίων 41 στο Ζωγράφου), τελικά, το έκλεισε.

Μάλιστα έγραφε στο λεύκωμα για τα «20 χρόνια» του Θεάτρου: «Ονειρεύτηκα το ρόλο ενός μύστη, όχι την τάξη ενός επαγγελματία ή το ρομαντισμό ενός ερασιτέχνη».

***

 

Ο Δημήτρης Ποταμίτης (1945 – 2003) στο “Θέατρο Έρευνας”.

Μια παγωμένη νύχτα, τον Ιανουάριο του 1983 και ενώ οι καταρράκτες του ουρανού είχαν πλημμυρίσει την πρωτεύουσα, επιλέξαμε να πάμε να δούμε επιθεώρηση που ανέβαζε ένας ηθοποιός που δεν είχε καταγραφεί στη συνείδησή μας ως επιθεωρησιακός.

Ο τίτλος της ήταν «Αψού και γείτσες…». Συγγραφέας ο Νίκος Βαΐτσης και επικεφαλής του θιάσου ο Δημήτρης Ποταμίτης. Στην αίθουσα – που ήταν σαν καταψύκτης – δεν θυμάμαι να ήταν περισσότερα από… 5 άτομα. Το πολύ να ήταν μόλις 7… Λόγω της απίστευτης παγωνιάς και της απουσίας θεατών, περίμενα να αναβληθεί η παράσταση. Όμως ο Δημήτρης Ποταμίτης έπαιξε σαν να ήταν μπροστά σε χιλιάδες κόσμου.

***

 

σ
Όλα και όλοι παίρνουν τον δρόμο τους. Η πρώτη ανάγνωση με τις “Ιστορίες του παππού Αριστοφάνη”. Με χαμόγελα το δυναμικό ξεκίνημα… και με τη συμπαράσταση του μικρού συνεργάτη τους στο βάθος που αποφεύγει την κάμερα και συνεχίζει να ζωγραφίζει.

 

 

Αυτό το ασίγαστο πάθος του Ποταμίτη το διαθέτει και η Νανά Νικολάου η οποία ασχολείται με το θέατρο για παιδιά από το 1981, όταν ίδρυσε μαζί και με άλλους νέους συναδέλφους της την ομάδα «Θίασος ‘81». Η Νικολάου υπήρξε από τους βασικούς συνεργάτες του Δημήτρη Ποταμίτη, είτε ως ηθοποιός, είτε ως βοηθός σκηνοθέτη.

Όπως αναφέρει η ίδια: «Τριάντα επτά χρόνια μετά εξακολουθώ να πιστεύω πως το θέατρο για παιδιά – όταν γίνεται σωστά και σοβαρά – έχει μέγιστη χρησιμότητα, καθώς χαράζεις πάνω σε άγραφο χαρτί. Στις παραστάσεις έρχονται και πολύ μικρές ηλικίες παιδιών, κάποια ίσως για πρώτη φορά. Είναι μεγάλη ευθύνη, λοιπόν, να τα κάνεις να θέλουν να ξαναπάνε θέατρο. Πρέπει να βρεις τον τρόπο να τα κερδίσεις και να τα γοητεύσεις. Άλλωστε, πιστεύω ότι το θέατρο είναι η μόνη τέχνη που περιέχει όλες τις τέχνες. Και γι’ αυτό στις παραστάσεις μου η μουσική, το τραγούδι και ο χορός παίζουν καθοριστικό ρόλο».

 

***

 

Ο Μέμος Μπεγνής (αριστερά) και ο Νίκος Ορφανός πρωταγωνιστούν στις “Ιστορίες του παππού Αριστοφάνη”.

 

Έτσι φέτος η Νανά Νικολάου για να τιμήσει τον δάσκαλό της επέλεξε να παρουσιάσει τις «Ιστορίες του παππού Αριστοφάνη» στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού με πρωταγωνιστές σε έναν θίασο 12 εξαιρετικών ηθοποιών τον Μέμο Μπεγνή και τον Νίκο Ορφανό.

Από το Σάββατο 20 Οκτωβρίου 2018 στη θεατρική σκηνή του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» ο Αριστοφάνης έρχεται για να πει τις ιστορίες του. Το διαχρονικό έργο του Δημήτρη Ποταμίτη ανεβαίνει σε απόδοση και σκηνοθεσία Νανάς Νικολάου.

 

***

 

Και η Ίρις Πανταζάρα στις “Ιστορίες”.

 

Όμως τι έχει να πει σήμερα ο Αριστοφάνης στα παιδιά;

 

Το έργο ανέβηκε για πρώτη φορά το 1978 από την παιδική σκηνή του «Θεάτρου Έρευνας» και από τότε έχει κατακτήσει τις καρδιές μικρών και μεγάλων. Χαρακτηρίζεται από την ευστροφία του, την απλότητα και το χιούμορ του. Τέσσερα έργα του Αριστοφάνη – «Ειρήνη», «Αχαρνής», «Πλούτος», «Όρνιθες» – συνδιαλέγονται μεταξύ τους παρουσιάζοντας στα ματιά των θεατών τα αιώνια και τόσο σύγχρονα θέματα που απασχολούν τις κοινωνίες και αφορούν: την κοινωνική δικαιοσύνη, τη δίκαιη κατανομή του πλούτου, τον ρόλο των συκοφαντών και των κολάκων στους κυβερνώντες, τον πόλεμο και την αγωνιώδη αναζήτηση των ανθρώπων για την ειρήνη και -τέλος- τον καταλυτικό ρόλο της κάθε μορφής εξουσίας στη διαμόρφωση των κοινωνιών και κατ’ επέκταση στη ζωή των ανθρώπων, με τη συνήθη «αριστοφανική προσέγγιση» της διακωμώδησης των κακώς κειμένων. Ο Δημήτρης Ποταμίτης δεν επέλεξε τυχαία αυτά τα τέσσερα έργα και κατάφερε στη διάρκεια μίας μόνο παράστασης να αναδείξει όλα αυτά τα καίρια και σύγχρονα ζητήματα με τα οποία καταπιάνεται ο Αριστοφάνης.
Η μουσική και τα τραγούδια της παράστασης είναι του Γιάννη Ζουγανέλη και θεωρούνται πια «κλασικά» στο χώρο της παιδικής δισκογραφίας. Η παράσταση είναι διαδραστική και τα παιδιά έχουν ισχυρό λόγο και συμμετοχή. Το έργο έχει παρουσιαστεί σε πάνω από 12 χώρες και διδάσκεται στο Ανθολόγιο Λογοτεχνικών Κειμένων της Ε’ και ΣΤ’ Δημοτικού.
Το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού ετοιμάζει για τον παππού Αριστοφάνη μια υπερπαραγωγή με πλούσια σκηνικά, κοστούμια, πρωτότυπη μουσική και video art εφαρμογές.

 

***

 

Ο Άγγελος Μπούρας συμμετέχει στον 12μελή θίασο.

 

Οι στόχοι του Αριστοφάνη είναι κατανοητοί και ξεκάθαροι σε θεατές κάθε ηλικίας και οι ήρωες των έργων του είναι πρόσωπα-σύμβολα και αναγνωρίσιμα για περισσότερα από 2.500 χρόνια τώρα.
Στο πρώτο μέρος της παράστασης παρουσιάζονται τα έργα «Η Ειρήνη» και οι «Αχαρνής», τα οποία αναφέρονται στην «ειρήνη» και τον «πόλεμο», θέματα επίκαιρα και καθοριστικά για τον κόσμο μας. Στην «Ειρήνη» ο καλοκάγαθος Τρυγαίος προσπαθεί να απελευθερώσει την Ειρήνη από τη σπηλιά, όπου την έχει φυλακίσει ο Πόλεμος, ενώ στους «Αχαρνής» ο ειρηνόφιλος Δικαιόπολις δίνει μάχη ενάντια στον πολεμοχαρή στρατηγό Λάμαχο. Στο δεύτερο μέρος, παρουσιάζεται «Ο Πλούτος», όπου ο Αριστοφάνης παραδίδει μαθήματα πολιτικής οικονομίας, καθώς ο ομώνυμος ήρωας είναι τυφλός και δεν βλέπει πού δίνει τα αγαθά του, με αποτέλεσμα να χαρίζει πλούτη στους κακούς. Όμως, όταν ξαναβρίσκει το φως του, γίνεται δίκαιος, κάνοντας μόνο τους καλούς να πλουτίσουν. Τέλος, παρουσιάζονται οι «Όρνιθες»: Δύο Αθηναίοι, ο Ευελπίδης και ο Πεισθέταιρος, απογοητευμένοι από τη ζωή της πόλης, ψάχνουν έναν ήσυχο τόπο. Πηγαίνουν στη χώρα των πουλιών, ιδρύουν μαζί μ’ αυτά μια φανταστική πολιτεία, την Ουρανούπολη, μια κοινωνία ελεύθερη, δίκαιη, με φαντασία, ανοιχτή για όλους στο όνειρο και τις ευκαιρίες.

 

***

 

Ο θίασος της Νανάς Νικολάου, στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού.

 

Ταυτότητα παράστασης

«Οι ιστορίες του παππού Αριστοφάνη»,
Του Δημήτρη Ποταμίτη

 

Απόδοση κειμένου – σκηνοθεσία: Νανά Νικολάου

Η Νανά Νικολάου, υπογράφει τη διασκευή και τη σκηνοθεσία.

Μουσική: Γιάννης Ζουγανέλης
Σκηνικά – κοστούμια: Μανόλης Παντελιδάκης
Χορογραφίες: Αρετή Μώκαλη
Video art: Αντώνης Δελαπόρτας
Πρωταγωνιστούν: Μέμος Μπεγνής, Νίκος Ορφανός
Παίζουν: Γιάννης Στεφόπουλος, Άγγελος Μπούρας, Κώστας Τερζάκης, Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, Ίρις Πανταζάρα, Θοδωρής Ανθόπουλος, Κλεάνθης Βαρσαμούλης, Δανάη Σδούγκου, Χρήστος Ντόβας, Δήμητρα Βήττα.

***

Κρατήσεις για σχολεία και ομάδες

 

Μαρία Καζάντζα: 6975662779
e-mail: markazantza@gmail.com
Τμήμα Κρατήσεων και Εισιτηρίων Ελληνικού Κόσμου
Τηλέφωνο: 212 254 0300
Παραγωγή
Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού
Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος»
Πειραιώς 254, Ταύρος

***

Διατίθεται δωρεάν χώρος στάθμευσης

 

***

 

Πληροφορίες πρόσβασης

Λεωφορείο: 049 (Πειραιάς-Ομόνοια),
Λεωφορείο: 914 (Ομόνοια-Πειραιάς-Παλαιά Κοκκινιά), στάση ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ
Τρένο (γραμμή ΗΣΑΠ): ηλεκτρικός σταθμός Καλλιθέας στάση ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ

 

***

 

Το Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», διαθέτει πρόσβαση για άτομα με ειδικές ανάγκες (ΑMEΑ) σε όλους τους χώρους του καθώς και θέσεις στάθμευσης ΑMEΑ.

 

***

ΕΔΩ, ΚΡΑΤΗΣΗ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ ΜΕ ΚΑΡΤΑ…

 

***