Η ιστορία της κοσμηματοποιίας στο Μουσείο Ηλία Λαλαούνη (ΜΚΗΛ)

15

 

Το Μουσείο Κοσμήματος Ηλία Λαλαούνη (ΜΚΗΛ), στις 23 Μαΐου 2018 και ώρα 19.30, εγκαινιάζει τη νέα περιοδική έκθεση Νέοι Ορίζοντες – Από το Κόσμημα στη Γλυπτική.

Οι καλλιτέχνες στην εποχή της Αναγέννησης, έπρεπε να δοκιμαστούν, σε διαφορετικές τέχνες, τεχνικές και εργαστήρια, πριν αποφασίσουν σε ποια τέχνη θα εξειδικευτούν. Ο Ιταλός καλλιτέχνης της Αναγέννησης, Benvenuto Cellini, αναγνωρίστηκε ως χρυσοχόος, γλύπτης, μουσικός και ποιητής. Βασικός ανταγωνιστής του ήταν ο Cristofor Foppa, γνωστός ως Caradosso. Ο Caradosso, όπως οι περισσότεροι καλλιτέχνες του ιταλικού Νότου, μαθήτευσε σε διαφορετικά εργαστήρια, ενώ ήταν εξαιρετικός γλύπτης και ζωγράφος, πριν ξεχωρίσει στην τέχνη της κοσμηματοποιίας. Ιδιαιτερότητα της εποχής, το διαφορετικό υπόβαθρο των καλλιτεχνών και η ποικιλομορφία των εξειδικεύσεών τους. Στην ανάδειξη νέων καλλιτεχνών και ιστορικών έργων, στην εποχή της Αναγέννησης, καθοριστικό ρόλο έπαιξαν κληρικοί και αξιωματούχοι, αναθέτοντας ειδικές παραγγελίες για δώρα προσωπικά ή κρατικά σε καλλιτέχνες που ξεχώριζαν για τις τεχνικές τους γνώσεις.

 

Νέοι Ορίζοντες – Εικαστικά Έργα Τέχνης

Σήμερα, αντίστροφα με την εποχή της Αναγέννησης, οι καλλιτέχνες ξεκινούν από μια τέχνη και καταλήγουν να πειραματιστούν με διαφορετικές τεχνικές στη διάρκεια της καριέρας τους, ενώ η επιτυχία τους απαιτεί επιμόρφωση, εξάσκηση και δυναμική προβολή. Η ευόδωση συχνά έρχεται από τη στήριξη ισχυρών Οργανισμών και Μουσείων. Η τέχνη, συχνά, ακολουθεί τα ίχνη των περιστάσεων, τις συγκυρίες ή τις ειδικές παραγγελίες που δέχονται οι καλλιτέχνες. Οι κοινωνικο – πολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν την κοινωνία και ακολούθως τα προϊόντα της. Οι προσωπικές εμπειρίες του καλλιτέχνη έρχονται να ολοκληρώσουν το αποτέλεσμα της δημιουργίας, για να αφήσουν τα ίχνη του στην ιστορία της τέχνης. Μια ομαδική έκθεση κρίνεται από την Ιστορία που δεκαετίες αργότερα τοποθετεί τα έργα στην εποχή τους, παραθέτοντας τη συμβολή τους στον παγκόσμιο χάρτη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Στην έκθεση «Νέοι Ορίζοντες» καταξιωμένοι γλύπτες, πρωτοεμφανιζόμενοι και έμπειροι/ βραβευμένοι εικαστικοί κοσμήματος αποδεικνύουν πως η διαδικασία δημιουργίας ενός σύγχρονου κοσμήματος δεν απαιτεί μόνον την εκτεταμένη μόρφωση, εμπειρία ή υπάρχουσα αναγνώριση του καλλιτέχνη. Οι καλλιτέχνες αφήνουν τα χέρια τους να χαράξουν την προσωπική τους εμπειρία και ανατρέπουν το κατεστημένο των συμβατικών φορέσιμων κοσμημάτων. Χωρίς δισταγμό ή το βάρος ενός απαιτητικού παραγγελιοδόχου και με έναυσμα την ελευθερία, οι καλλιτέχνες ανταποκρίθηκαν στην πρόκληση του Μουσείου Κοσμήματος Ηλία Λαλαούνη και πειραματίστηκαν με φόρμες και υλικά, διαμορφώνοντας νέες τάσεις με φορητά, μνημειώδη έργα ή installations (εγκαταστάσεις).
Τα έργα έχουν κατασκευαστεί από ανθεκτικά, πολύτιμα, ανακυκλωμένα ή εύθραυστα υλικά, ενώ ορισμένες κατασκευές μετά την έκθεση μπορεί να διαλυθούν, ώστε η εμπειρία της δημιουργίας τους να μετουσιωθεί σε άλλο σχηματισμό. Χρηστικά, διακοσμητικά, φορητά ή γλυπτά, τα έργα ανανεώνουν τις προοπτικές για μελλοντική ανάπτυξη. Το εικαστικό κόσμημα παρουσιάζεται για άλλη μια φορά με ισχυρή δυναμική και έρχεται να αναδείξει ισχυρά πολιτικά, κοινωνικά ή και προσωπικά μηνύματα και να θέσει τα θεμέλια για μια νέα «Αναγέννηση» στην ιστορία της ελληνικής καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Αρωγός

“Σήμερα, με οδηγό τα «Αναγεννησιακά» πρότυπα, το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος στέκεται αρωγός και στυλοβάτης του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού. Ευχαριστούμε το ΙΣΝ για τη  σημαντική στήριξη που προσφέρει στο Μουσείο Κοσμήματος Ηλία Λαλαούνη και στο εγχείρημά του, να συνεχίσει να πρωτοπορεί με προγράμματα που ωφελούν τη σύγχρονη κοινωνία με νέες μουσειολογικές δράσεις που προωθούν και προβάλλουν τη νέα ελληνική εικαστική δημιουργία του καλλιτεχνικού κοσμήματος στην Ελλάδα και διεθνώς”, μας λέει η
Ιωάννα Η. Λαλαούνη.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΚΟΣΜΗΜΑΤΟΣ

ΒΑΛΣΑΜΑΚΗ ΆΡΤΕΜΙΣ • ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΜΑΡΙΑ • ΖΑΡΑΡΗ ΣΟΦΙΑ • ΚΑΛΑΟΓΛΟΥ ΜΑΡΙΑ
ΚΟΥΤΟΥΖΗ ΚΟΡΙΝΝΑ • ΛΕΙΒΑΔΑ ΙΟΛΗ • ΜΠΑΧΛΑΒΑ ΣΟΦΙΑ • ΜΠΟΥΚΟΓΙΑΝΝΗ ΝΤΟΛΥ
ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ • ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ • ΤΟΥΛΟΥΜΙΔΗ ΒΙΒΗ
ΤΣΙΜΠΙΣΚΑΚΗ ΜΑΡΙΑ • ΧΑΪΔΕΜΕΝΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ

ΝΕΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

ΒΛΑΧΟΥ ΝΕΛΛΑ • ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ ΑΘΗΝΑ • ΓΙΑΝΝΟΥΤΣΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ • ΖΕΡΒΟΥ ΕΛΕΝΗ
ΜΑΧΑΙΡΑ ΉΛΙΑ • ΜΠΟΥΛΗ ΠΑΝΑΓΟΥΛΑ • ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΈΦΗ • ΤΣΑΛΑΠΑΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΤΣΟΥΤΣΟΠΛΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

ΓΛΥΠΤΕΣ

ΒΑΡΩΤΣΟΣ ΚΩΣΤΑΣ • ΛΙΤΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ • ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ • ΣΤΡΑΤΟΥ ΔΑΝΑΗ

***

ΒΑΛΣΑΜΑΚΗ, ΑΡΤΕΜΙΣ
Καρφίτσα (αρχική φωτογραφία)
“Catch me if you can”, 2018
Χαλκός, λάδι σε καμβά, ακρυλικό χρώμα
Άρτεμις Βαλσαμάκη
Η επιθυμία της να εκφράσει τις σκέψεις και τις ανησυχίες της, μέσα από το κόσμημα, της δημιουργεί την ανάγκη να μοιραστεί την εσωτερικότητά της με το κοινό. Αποζητά τη σύνδεση του νου με το σώμα, υπερπηδώντας τις προκλήσεις που τίθενται κάθε φορά στη διαδικασία της δημιουργίας. Χωρίς να φοβάται, αναζητά τις θεματικές της και βρίσκει την έμπνευσή της μέσα στις ανθρώπινες σχέσεις, τον ονειρικό κόσμο και τη μυθολογία. Με όπλο και ασπίδα τη φαντασία, που αρνείται να τιθασεύσει, κρύβει στα έργα της μηνύματα και μια ιστορία που πρέπει να φορεθεί.


ΒΑΡΩΤΣΟΣ, ΚΩΣΤΑΣ
Δαχτυλίδι
«Μονόπετρο», 2018
Σίδερο, γυαλί
Κώστας Βαρώτσος
Θεωρείται ο πλέον αναγνωρισμένος Έλληνας γλύπτης, ενώ ζει, αναπνέει και εργάζεται, από επιλογή, στον ελλαδικό χώρο. Σε μια προσπάθεια ανάδειξης της υπαίθριας γλυπτικής εναρμονίζει το σύγχρονο design με το αστικό και φυσικό τοπίο. Από τον «Δρομέα», έργο ορόσημο για την πόλη της Αθήνας, μέχρι τον «Ορίζοντα» στο Γεράκι Λακωνίας, τα έργα του συνδυάζουν τη Γλυπτική τέχνη με τις θετικές επιστήμες και τους νόμους της φυσικής. Παρόλο που τα έργα του προορίζονται, συνήθως, για εξωτερικούς χώρους, το μικρό για τα δεδομένα του, γλυπτό κόσμημα που δημιούργησε για την έκθεση, έρχεται να μας θυμίσει ότι ένας δημιουργός οφείλει να ξεφεύγει από τα όρια της τέχνης του δοκιμάζοντας τον εαυτό του και τις δημιουργίες του, σε μέγεθος και σχήμα και να πειραματίζεται δημιουργώντας μοναδικές, πρωτόγνωρες φόρμες. Το γυαλί, πάντα πιστός του σύντροφος, μετουσιώνεται μαζί με τον καλλιτέχνη και γίνεται το μέσο έκφρασης και η υπογραφή του καλλιτέχνη. Ο Κώστας Βαρώτσος, το 1999, εξελέγη καθηγητής στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Αριστοτελείου
Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου έκτοτε, διδάσκει Εικαστικές Τέχνες.


ΒΛΑΧΟΥ, ΝΕΛΛΑ
Κόσμημα Σώματος
«Τo Φαινόμενο της Πεταλούδας», 2018
Χάλκινο και ασημένιο επίχρυσο, πετονιά
Νέλλα Βλάχου
Θεωρώντας το σώμα ένα νοητό σύνορο που χωρίζει τον εσωτερικό κόσμο από το περιβάλλον και κινούμενη πάντοτε στο δίπολο «συναίσθημα και λογική», αποδίδει στη δημιουργία της, αιθέριες φόρμες. Ως μια εκ των πρώτων καλλιτεχνών που συμμετείχαν στο JaIR (Jewerly Artist in Residence program στο ΜΚΗΛ 2017- 2018), η Νέλλα συνεπιδρά με το έργο του Ηλία Λαλαούνη, και την εικαστική του ματιά, ανοίγοντας νέους ορίζοντες δημιουργίας. Αφήνει στην άκρη, για λίγο, τα οικεία στοιχεία της πεπατημένης οδού, και πειραματίζεται με νέες, για αυτήν, τέχνες και τεχνικές, αναγεννώντας, σαν «πεταλούδα» την καλλιτεχνική της φύση.


ΖΑΡΑΡΗ, ΣΟΦΙΑ
Περιδέραιο
“Hybrid 2”, 2018
Μπρούντζος επαργυρωμένος, αιματίτης, μαργαριτάρι, περίδοτο, ανακυκλωμένο πλαστικό, μετάξι, περισυλλεγμένα αντικείμενα
Σοφία Ζαράρη
Η Σοφία Ζαράρη, μεταφέρει προσωπικές μνήμες και σύγχρονα κοινωνικά θέματα, μέσα από το έργο της, χρησιμοποιώντας τις τεχνικές του collage και του assemblage. Με σπουδές στις Πολιτικές Επιστήμες και αργότερα στο κόσμημα, η Σ. Ζαράρη, επιτυχημένα, υπερβαίνει τη μικροκλίμακα και τους κανόνες της τέχνης του κοσμήματος. Τα πετυχημένα φορετά – φορητά, κοσμήματά της αναβιώνουν αρχέγονες πρακτικές, αποκωδικοποιώντας σύμβολα που η ίδια μπορεί να εξηγεί σαν να αφηγείται ένα παραμύθι επιστημονικής φαντασίας. Παρόλο που διατηρεί ένα υπερβολικά χαμηλό προφίλ, τα έργα της βρίσκονται σε σημαντικές ελληνικές και ξένες συλλογές.


ΛΙΤΗ, ΑΦΡΟΔΙΤΗ
Γλυπτό
«Κυκλικές Συναντήσεις», 2018
Μπρούτζος, ψηφίδες murano
Αφροδίτη Λίτη
Πληθωρική, σαν χαρακτήρας και σαν καλλιτέχνης. Η δοτικότητά της, της επιτρέπει να μοιράζεται τη δουλειά της με το κοινό και κυρίως, να μεταφέρει την έμπνευση και τις τεχνικές της γνώσεις σε μαθητές στην ΑΣΚΤ. Σπάνια φύση καλλιτέχνη που το «είναι» της μετουσιώνεται σε έργα αγάπης και απέραντης δημιουργίας. Ακούραστα, προσφέρει απεριόριστα το χρόνο της στην κατασκευή πελώριων μνημειωδών έργων που, ενώ αξιολογούνται ως γλυπτά, λειτουργούν και σαν γλυπτά – κοσμήματα. Το κόσμημα γίνεται το σώμα και το σώμα μπορεί να τρυπώσει μέσα στο κόσμημα. Άλλη μια σειρά από τα γλυπτά δακτυλίδια της Αφροδίτης Λίτη έρχονται στο ΜΚΗΛ, για να θαυμάσουμε τη συνέργεια του μετάλλου με τις ψηφίδες σε κυκλικές διασκεδαστικές συναντήσεις εντόμων και ερπετών.


ΜΠΑΧΛΑΒΑ, ΣΟΦΙΑ – ΣΤΑΜΟΥΛΗ, ΒΑΣΙΛΗΣ
Δαχτυλίδια
«Συμφωνικές Φόρμες», 2018
Ασήμι, ανθρακόνημα, οπτικές ίνες, ρητίνες
Σοφία Μπαχλαβά – Βασίλης Σταμούλης
Η Σοφία Mπαχλαβά και ο Βασίλης Σταμούλης αποτελούν ένα και μοναδικό δίδυμο δημιουργίας κοσμημάτων. Ζουν και εργάζονται στη Λαμία, από όπου η αρμονία της φύσης και η φωτιά στα καμίνια τους εμπνέει σε νέες φόρμες. Με την ευαισθητοποίησή τους σε κοινωνικά-πολιτικά ζητήματα, συχνά μας εκπλήσσουν με κατασκευές που άπτονται σε σύγχρονα θέματα, εκφράζοντας τη διαμαρτυρία τους με δημιουργικό και ειρηνικό τρόπο. Χωρίς να χάνουν την επαφή τους με τη σύγχρονη μόδα, αυτή τη φορά, ακολουθούν το νεωτερισμό των γλυπτών δακτυλιδιών, ή κατά την ιστορία gimmel rings. «Οι συμφωνικές φόρμες», το δακτυλίδι της έκθεσης, είναι τρισδιάστατο και κατασκευασμένο από ασήμι, ρητίνες, οπτικές ίνες και ανθρακώνημα. Για άλλη μια φορά η συνεργασία τους ισορροπεί ανάμεσα στην έμπνευση και την τεχνική, με ένα κόσμημα που μπορεί να φορεθεί ή να τοποθετηθεί σε μουσειακή
βιτρίνα. «Από το κόσμημα στη γλυπτική», αυτό το έργο θα μπορούσε εύκολα να μεγεθυνθεί και σε υπέροχο γλυπτό.


ΧΑΪΔΕΜΕΝΑΚΗΣ, ΤΑΣΟΣ
Γλυπτό Βραχιόλι,
Μέδουσα, 2018
Ασήμι, κόκαλο
Τάσος Χαϊδεμενάκης
Το σχέδιο, η φόρμα και τα υλικά είναι οι βασικές προϋποθέσεις που υπογραμμίζουν τον άξονα στον οποίο, ο Τάσος Χαϊδεμενάκης, θα υποτάξει ένα γλυπτό κόσμημα. Έλληνας σχεδιαστής, που ζει και εργάζεται ανάμεσα στην Ταϊλάνδη και την Κρήτη, οδοιπόρος που εξερευνά νέα υλικά για να στολίσει με τη φαντασία του δεκάδες νέα σχέδια κάθε χρόνο. Βασικό του υλικό, το ασήμι και η ημιπολύτιμη πέτρα «λαριμάρ», η οποία εξορύσσεται μόνο στη Δομινικανή Δημοκρατία της Καραϊβικής. Το γαλάζιο αυτό πέτρωμα, θυμίζει την ανοιχτόχρωμη πέτρα τυρκουάζ ή το σκούρο γαλάζιο χαλαζία που χρησιμοποιείται στα περισσότερα αντικείμενα του, γίνεται η αφορμή για το μέγεθος, το σχήμα, ή τη φόρμα που θα πάρει το κόσμημά του. Ύστερα από 30 χρόνια δημιουργίας, ο καλλιτέχνης δεν φοβάται το μεγάλο μέγεθος στα κοσμήματά του, που συχνά θυμίζουν κοσμήματα της Art Nouveau. Φίδια, μέδουσες, λουλούδια εμψυχώνουν το κόσμημα, ενώ στο φινίρισμα, τους δίνεται ιδιαίτερη έμφαση, ώστε να γλυπτά- κοσμήματα να γίνονται τρισδιάστατα για τον θεατή και τον φέροντα.

Πληροφορίες

ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΟΣΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΙΑ ΛΑΛΑΟΥΝΗ
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ

«ΝΕΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ»
Από το Κόσμημα στη Γλυπτική
23 Μαΐου – 23 Αυγούστου 2018

Ωράριο Μουσείου

ΤΡΙΤΗ – ΣΑΒΒΑΤΟ: 9.00 π.μ. – 3.00 μ.μ., ΤΕΤΑΡΤΗ 9.00 π.μ. – 9.00 μ.μ., ΚΥΡΙΑΚΗ: 11.00 π.μ. – 4.00 μ.μ.
Κλειστά σε επίσημες αργίες και κάθε Δευτέρα
Ελεύθερη είσοδος: κάθε Σάββατο και Τετάρτη 3.00 μ.μ. – 9.00 μ.μ.
Επιστημονικό Τμήμα ΜΚΗΛ, Πολιτιστικά Προγράμματα
Ξεναγήσεις, special tours και εκπαιδευτικά προγράμματα
Η έκθεση είναι επισκέψιμη με το γενικό εισιτήριο Μουσείου
Είσοδος ελεύθερη κάθε Σάββατο και κάθε Τετάρτη 3.00 μ.μ.– 9.00 μ.μ.
Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε:
Ιωάννα Η. Λαλαούνη
Διευθύνων Σύμβουλος και Επιστημονική Διευθύντρια
ioannalalaounis@lalaounis-jewelrymuseum.gr
Ελένη Μάστορα
Διεύθυνση Διοίκησης
administration@lalaounis-jewelrymuseum.gr
Βύρων Βαφειάδης
Επιμελητής
educational@lalaounis-jewelrymuseum.gr
Άντζυ Νομικού
Δημόσιες Σχέσεις
angienomikou@gmail.com