Του Παναγιώτη Μήλα
Προσπαθούσα να βρω ένα θέμα για το σημερινό φύλλο. Ένα θέμα κάπως επίκαιρο, αλλά χωρίς να αγγίζει τις αναλύσεις και εκτιμήσεις των ειδικών για τη σημερινή κατάσταση και για την επόμενη μέρα. Ο Δεκέμβριος ήταν πάντα «καυτός» μήνας για την Ελλάδα και την Ιστορία της.
Ο πιο «κοντινός» μας ήταν αυτός του 2008, με τις γνωστές ταραχές στην πρωτεύουσα, αλλά και σε όλη την Ελλάδα. Ο αμέσως επόμενος σε ένταση ήταν πριν από 68 χρόνια, σαν σήμερα, όταν άρχισαν τα αιματηρά «Δεκεμβριανά».
Ώρες χαράς πρόσφερε η πρώτη ημέρα του Δεκεμβρίου του 1913, τότε που υψώθηκε στο φρούριο του Φιρκά, στα Χανιά, η ελληνική σημαία.
Ώρες πόνου και περισυλλογής το 1922, όταν ο Τούρκος ηγέτης, Ισμέτ Πασάς, διατάζει να εξοριστούν ένα εκατομμύριο Έλληνες από την Τουρκία.
Σχετική με τη σημερινή εποχή, η 1η Δεκεμβρίου του 1893, τότε που ο πρωθυπουργός Χαρίλαος Τρικούπης δηλώνει στη Βουλή: «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν».
Τελικά, όμως, θέμα δεν έβρισκα. Ευτυχώς μια βόλτα στο βιβλιοπωλείο της γειτονιάς μού έδωσε τη λύση. Ένα βιβλίο στη βιτρίνα με τον τίτλο «Ατζέντα Τζεδίν» και την υπογραφή του δημοσιογράφου Γιώργη Μωραΐτη. Ήταν ο πρώτος μου αρχισυντάκτης… Το πήρα και αμέσως άρχισα το διάβασμα, όταν έπεσα σε μια σελίδα. Εκεί κάτω από τη λέξη «Λεβεντιά», ήταν δύο τετράστιχα του συγγραφέα. Σας τα μεταφέρω:
*
Καλόδεχτες / οι συμβουλές / για το πώς / πολεμάνε…
Στο διάολο! / οι ορμήνειες / για το πώς / …προσκυνάνε.
*
Δύο τετράστιχα, γραμμένα τον Δεκέμβριο του 1968, στον 4ο όροφο της Γενικής Ασφάλειας, στην οδό Μπουμπουλίνας, όπου ήταν κρατούμενος. Καλόδεχτες οι συμβουλές, λοιπόν, σήμερα από εκείνους που έχουν όραμα. Καλόδεχτες οι συμβουλές από όσους θέλουν να κόψουν τον γόρδιο δεσμό με τον οποίο είναι δεμένοι όλοι οι τομείς και οι δραστηριότητες στο χώρο της οικονομίας. Στο διάολο! οι ορμήνειες για το πώς… προσκυνάνε. Καλόδεχτες οι συμβουλές μόνο από αυτούς που θέλουν να δουν και πάλι τη χώρα να μεγαλουργεί.
***
Το παραπάνω κείμενο με το τίτλο «Καλόδεχτες οι συμβουλές»… δημοσιεύθηκε με την υπογραφή μου στην εφημερίδα «Ναυτεμπορική», τη Δευτέρα 3 Δεκεμβρίου 2012 στη σελίδα 56.
***
Πρωταγωνιστής του κειμένου ο Γιώργης Μωραΐτης, ο πρώτος μου αρχισυντάκτης στην εφημερίδα «Ριζοσπάστης». Ήταν ο πρώτος που πήρε στα χέρια του τις γελοιογραφίες μου την Μεγάλη Τρίτη 29 Απριλίου 1975, όταν τα γραφεία της εφημερίδας βρίσκονταν στα Εξάρχεια στις αρχές της οδού Μαυρομιχάλη. Επί 3 χρόνια, μετά το κλείσιμο της εφημερίδας στο τυπογραφείο, στην Αναξαγόρα γυρίζοντας στο σπίτι του, στου Ζωγράφου, με άφηνε πρώτα στη γειτονιά μου, στον Νέο Κόσμο. Ήταν πρώτα φίλος και μετά αρχισυντάκτης, γι’ αυτό και μας τίμησε με την παρουσία του στο γάμο μας, με την Ειρήνη Αϊβαλιώτου. Συχνά – πυκνά, πριν από λίγα χρόνια, τον συναντούσα στα γραφεία της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης, στην οδό Μαυρομματαίων.
***
Ο πάντα ήπιος και σχολαστικός δάσκαλος έφυγε από τη ζωή στα 91 του, τη Δευτέρα 24 Σεπτεμβρίου 2018.
Γεννήθηκε στη Μενδενίτσα Φθιώτιδας το 1927. Γιος του Νίκου και της Ρηνούλας. Η καταγωγή του εργατοαγροτική. Σπουδές γυμνασιακές σε Λαμία, Λάρισα, Αμφίκλεια. Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής πήρε μέρος στην Αντίσταση ως αντάρτης στον ΕΛΑΣ και αργότερα στο Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας (ΔΣΕ). Για τη δράση του αυτή καταδικάστηκε «δις εις θάνατον» το 1957. Τελικά η ποινή του μετατράπηκε και έμεινε στη φυλακή έως το 1966. Το 1966 και το 1967 εργάζεται στις εφημερίδες «Αυγή» και «Δημοκρατική Αλλαγή».
Με την κήρυξη της δικτατορίας, αν και περνάει στην παρανομία, εξακολουθεί να δημοσιογραφεί στις παράνομες εφημερίδες «Αδούλωτη Αθήνα» και «Ριζοσπάστης», στις οποίες είχε και την ευθύνη έκδοσής τους. Από το Νοέμβριο του 1968 έως τον Ιούνιο του 1973 φυλακίζεται, αλλά παρ’ όλα αυτά ακόμη και από την απομόνωση στέλνει ειδήσεις, ανταποκρίσεις και χρονικά σε εφημερίδες των Ελλήνων του εξωτερικού αλλά και σε ραδιοφωνικούς σταθμούς όπως η «Φωνή της Αλήθειας», «Ντόιτσε Βέλε» κ.α. Η χούντα, για τη δημοσιογραφική του δραστηριότητα τού επιφύλαξε πλήθος τιμωριών ενώ το στρατοδικείο του επέβαλε εικοσαετή κάθειρξη. Για τη δράση του αυτή ήταν ένας από τους τρεις δημοσιογράφους που βράβευσε η Παγκόσμια Οργάνωση Δημοσιογραφίας κατά τη διάρκεια της επταετίας. Με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974 και έως τη συνταξιοδότησή του εργάστηκε στην αρχισυνταξία του «Ριζοσπάστη».
Παράλληλα με τη δημοσιογραφία ο Γιώργης Μωραΐτης έγραψε πλήθος βιβλίων. Αναφέρουμε ενδεικτικά: «Ατζέντα Τζεδίν», «Με κομμένη ανάσα» (νουβέλα), «Βοδονίτσα-Το κάστρο των Θερμοπυλών» (ιστορική μελέτη), «Πίσω από τα σίδερα» (χρονικό φυλακών), «Ρεπορτάζ κάτω από τις Ερπύστριες» (ρεπορτάζ από την παρανομία επί Χούντας), «Κόντρα στη Χούντα» (άρθρα και άλλα δημοσιεύματα), «Εκάς οι βέβηλοι-Το κατηγορώ του Πλουμπίδη» (άρθρα), «Αναμνήσεις ενός αντάρτη Τομ. Α΄», «Αναμνήσεις ενός αντάρτη Τομ. Β΄».
Ήταν μέλος της Ένωσης Συντακτών, της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης, του Πανελλήνιου Συνδέσμου Δημοσιογράφων Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης, του Συνδέσμου Φυλακισθέντων – Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974 και της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών.
***
Διακρίσεις: Μετάλλιο από το Ανώτατο Σοβιέτ στα σαραντάχρονα της Αντιφασιστικής Νίκης το 1985· μετάλλιο της FIR από το Συνέδριο Βιέννης το 2011· μετάλλιο από τη Διεθνή Οργάνωση Δημοσιογράφων, Πράγα 1971· βραβείο από την Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών για το Αναμνήσεις ενός Αντάρτη το 1991· μετάλλιο από το ίδρυμα Δημητρόφ, Σόφια 2012.
***
Την Πέμπτη 27 Σεπτεμβρίου 2018 στις 4 μ.μ. στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου Αμαρουσίου (Βασιλίσσης Σοφίας 9 και Δημ. Μόσχα, Τ.Κ. 151 24 Μαρούσι, τηλέφωνο: 213 – 203.8000), θα πραγματοποιηθεί η πολιτική τελετή αποχαιρετισμού του Γιώργη Μωραΐτη. Μετά την τελετή θα ακολουθήσει η ταφή στο νεκροταφείο Αμαρουσίου.
