29.8 C
Athens
Δευτέρα 20 Ιουλίου 2026

Φράνκα Ράμε, αγωνίστρια και «ανεπιθύμητη»

Αυτή είναι η ιστορία της Franca Rame, της Ιταλίδας ηθοποιού, ακτιβίστριας και συντρόφου επί σχεδόν 65 χρόνια του θεατρικού συγγραφέα Ντάριο Φο που δυστυχώς λίγοι τη γνωρίζουν:
Για κάποιους ήταν «λέαινα», για άλλους ήταν «μάγισσα», για τους περισσότερους,
τους φασίστες και τη χούντα των βιομηχάνων του Ιταλικού Βορρά, ήταν «πόρνη». Η Φράνκα που δύο μήνες μετά το βιασμό και τον βασανισμό της από τους παρακρατικούς φασίστες που ενεργούσαν για λογαριασμό υψηλόβαθμων στελεχών της αστυνομίας του Μιλάνου, ανέβηκε στη σκηνή για να παίξει. Με τους φασίστες βιαστές της να ομολογούν κοντά δεκαπέντε χρόνια αργότερα. Να ομολογούν ότι λειτουργούσαν με εντολές της αστυνομίας περιγράφοντας το κλίμα τη βραδιά που ο βιασμός της Rame έγινε γνωστός στο αστυνομικό τμήμα ως εορταστικό. Ο διοικητής μάλιστα είχε πει «καιρός ήταν». Αλλά είχαν περάσει χρόνια, είπε η δικαιοσύνη και τα αδικήματα είχαν παραγραφεί. Η Φράνκα που την αφόρησε το Βατικανό, της απαγόρευσαν την είσοδο στις ΗΠΑ το ’84 ως «ανεπιθύμητη» κι έζησε μόνιμα στο στόχαστρο όλων των καθαρμάτων των θεσμών. Δεν θα τη δείτε ποτέ σε εξώφυλλα περιοδικών, ούτε σε αναφορές στα μίντια. Δεν θα μπορούσε να χωρέσει στην ημέρα της γυναίκας. Η Φράνκα Ράμε δεν πρέπει να υπάρχει πουθενά. Δεν θα βρεις και πολλά στις μηχανές αναζήτησης. Γιατί η ζωή της θα ήταν το μέτρο κάθε άξιας να αναφερθεί αντίστασης. Δεν θα μπορούσαν ούτε να την κάνουν μόδα. Και γι’ αυτό η Franca Rame νίκησε.
Και για αυτό στον τάφο της πιο όμορφης γυναίκας στον κόσμο είναι χαραγμένες δύο λέξεις: Bella Ciao.
Εξελέγη γερουσιαστής με το κεντροαριστερό κόμμα Ιταλία των Αξιών από το 2006 μέχρι το 2008. Είχε προταθεί και για υποψήφια Πρόεδρος της Ιταλίας. Αρωγός των Ελλήνων στον αγώνα κατά της δικτατορίας των συνταγματαρχών.
Καταπληκτική γυναίκα, απασχολούσε συχνά τα μέσα με ακτιβισμούς τύπου «δεν πληρώνω» και θεατρικές παραστάσεις που έκαναν πάταγο («Όλο σπίτι κρεβάτι και εκκλησία»).
Γεννήθηκε το 1929 στο Παραμπιάγκο, κοντά στο Μιλάνο της Ιταλίας. Εμφανίστηκε στο θέατρο σε πολύ μικρή ηλικία. Το 1954 παντρεύτηκε τον Ντάριο Φο και τρία χρόνια αργότερα έφτιαξαν τον πρώτο τους θίασο, στις παραστάσεις του οποίου ο Φο έγραφε τα κείμενα και η ίδια ήταν η κύρια ερμηνεύτρια.
Το 1968 ίδρυσαν την «Ένωση Νέα Σκηνή», ανεβάζοντας παραστάσεις σε χώρους στους οποίους θα μπορούσαν να προσεγγίσουν το μη θεατρόφιλο κοινό. Συμμετείχε ενεργά στα κοινωνικά κινήματα που εμφανίστηκαν μετά το 1968. Πέθανε τον Μάιο του 2013.

H ηθοποιός και θεατρική συγγραφέας Φράνκα Ράμε εκτόξευε πυρά προς πάσα κατεύθυνση: Ιταλική κυβέρνηση, ρωμαιοκαθολική εκκλησία και πατριαρχία.

*Φωτογραφία: fondazioneforame

Θα ορκιζόταν κανείς, διαβάζοντας το έργο της, από το «Όλο σπίτι, κρεβάτι και εκκλησία» μέχρι το «Ο τυχαίος θάνατος ενός αναρχικού» ότι επρόκειτο για μια σχέση αμοιβαία εχθρική.

Η γυναίκα με τα ξανθά μαλλιά, το έντονο eyeliner -το οποίο αποτελεί σύμβολο πολιτικής αντίστασης, από το Ιράν μέχρι τη Μεξικανο-αμερικανική κοινότητα Chola- και τα θεόρατα γυαλιά, αποτέλεσε ένα σύμπλεγμα παράδοξων οπτικών: Ήταν διάσημη ηθοποιός αλλά ισχυριζόταν ότι δεν της άρεσε να είναι ηθοποιός, διέπρεψε στην γκροτέσκα κωμωδία γράφοντας για τραγικές καταστάσεις, υποστήριζε σθεναρά τα δικαιώματα των γυναικών και απέρριπτε τις κοινωνικές νόρμες που συνθλίβουν τις θηλυκότητες ενώ παράλληλα απέκλειε από το οπτικό της πεδίο τον όρο «φεμινίστρια».

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά: Τι έχει να μας διδάξει το «Όλο σπίτι, κρεβάτι και εκκλησία»

«Εμείς οι γυναίκες εδώ και χρόνια αγωνιζόμαστε για την απελευθέρωσή μας. Ζητάμε ίσα δικαιώματα με τους άνδρες, κοινωνική ισότητα. Αμήν και πότε!», έγραψε η Ράμε στον πρόλογο του θεατρικού έργου «Όλο σπίτι, κρεβάτι και εκκλησία» που αποτελείται από έξι μέρη: «Μια γυναίκα μόνη», «Το ξύπνημα», «Η μαμά φρικιό», «Έχουμε όλες την ίδια ιστορία», «Μήδεια»,«Contrasto για μια μόνο φωνή».

Το φεμινιστικό μανιφέστο του ζεύγους Ράμε – Φο -στο οποίο πρωταγωνιστεί η ανδρική τυραννία- ανέβηκε για πρώτη φορά στο θεατρικό σανίδι, το 1977 στο Palazzina Liberty στο Μιλάνο.

Η Ράμε, η οποία ήταν ενεργό μέλος  του Soccorso Rosso, ενός δικτύου για τη στήριξη των φυλακισμένων που προέρχονταν από τον αναρχικό χώρο και την αριστερά, παρουσίασε το έργο σε κάθε γωνιά της γης με σκοπό να προσφέρει χείρα βοηθείας στο φεμινιστικό κίνημα και τις μυριάδες ανάγκες του. Ενδεικτικά, ένα μέρος των εσόδων των παραστάσεων που οργάνωναν επαναστατικές ομάδες υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών, δόθηκαν για την επισκευή της οροφής του «Σπιτιού της Γυναίκας», το οποίο βρίσκονταν στην οδό Governo Vecchio στη Ρώμη, ενώ το θεατρικό έπος ταξίδεψε και στη Φρανκφούρτη με σκοπό την υποστήριξη των Ιταλών κρατουμένων της Γερμανίας.

Τη δεκαετία του ’80, σρους Φο και Ράμε δεν επετράπη να εισέλθουν στις ΗΠΑ λόγω της συμμετοχής τους στο Soccorso Rosso. Όταν όμως τελικά έλαβαν την αμερικανική τους βίζα, τα θέατρα και τα πανεπιστήμια υποκλίνονταν στην αντιφασιστική, αντισεξιστική, αλληλέγγυα, συγγραφική και υποκριτική μαεστρία τους.

Διαβάζοντας για τη σεξουαλική εργασία της γυναίκας και την ταπεινότατη θέση της στην κοινωνία τη δεκαετία του ’70 στο έργο, καταννούμε ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει σε κάποιο βαθμό- αλλά ο δρόμος που έχουμε να διανύσουμε προς την ισότητα, είναι μακρύς.

Οι γυναίκες είναι οι πρώτες που θα απολυθούν όταν η επιχείρηση έχει φθίνουσα πορεία, ο κοινωνικός καθωσπρεπισμός στραγγαλίζει την ύπαρξη των γυναικών και η ευχαρίστηση του ανδρικού μορίου κυριαρχεί.

Η Φράνκα Ράμε, δεκαετίες πριν, θέλησε να μας προειδοποιήσει για όλα τα παραπάνω: «Πόσες φορές το έπαιξα [το όλο σπίτι κρεβάτι και εκκλησία στα θέατρα]; Πάνω από 3.000. Αυτό το έργο παίχτηκε και παίζεται ακόμα σε πάνω από τριάντα χώρες, τόσο σε θέατρα όσο και σε πανεπιστήμια: δυστυχώς, η κατάσταση της γυναίκας είναι παντού η ίδια. Ο πρωταγωνιστής αυτού του θεατρικού έργου με θέμα τη γυναίκα είναι ο άντρας-ή, καλύτερα το φύλο του!».

«Ο τυχαίος θάνατος ενός αναρχικού»

Η Φράνκα Ράμε και ο σύντροφός της Ντάριο Φο, υπήρξαν ένα καλλιτεχνικό δίδυμο που συνεργάστηκε τόσο άρτια, ώστε έργα που πιστώνονται αποκλειστικά στον έναν ή στην άλλη – συμπεριλαμβανομένων των αριστουργημάτων του Φο «Μίστερο Μπούφο» «Τυχαίος θάνατος ενός αναρχικού» και «Δεν πληρώνω, δεν πληρώνω!», μαζί με πολλά από τα φεμινιστικά έργα της Ράμε να φέρουν τη σφραγίδα και των δύο.

Το πιο διάσημο έργο τους είναι ο «Τυχαίος θάνατος ενός αναρχικού» ο οποίος προκάλεσε πυρετό και ρίγη στο ιταλικό κατεστημένο του 1970, κατηγορώντας ανοιχτά την αστυνομία ότι πέταξε τον αναρχικό εργάτη των σιδηροδρόμων Τζουζέπε Πινέλι από το παράθυρο του τέταρτου ορόφου ενός αστυνομικού τμήματος και στη συνέχεια ισχυρίστηκε ότι αυτοκτόνησε.

Το έργο γνώρισε πρωτοφανή επιτυχία στην Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ. Η εξουσία άρχισε τότε να διψά για εκδίκηση.

Ο Ντάριο Φο δέχθηκε επίθεση και φυλακίστηκε.

Όσο για τη Φράνκα Ράμε, στις 9 Μαρτίου του 1973, νεοφασίστες που φέρονται να είχαν λάβει εντολή από υψηλόβαθμους αξιωματούχους των καραμπινιέρων (ιταλική χωροφυλακή) του Μιλάνου απήγαγαν τη Φράνκα Ράμε, την απείλησαν με όπλο και την πέταξαν σε ένα φορτηγάκι. Τη βίασαν επανειλημμένα, τη χτύπησαν, την έκαψαν με τσιγάρα, την έκοψαν με ξυραφάκια και την εγκατέλειψαν σε ένα πάρκο.

Μήνες αργότερα, η αγωνίστρια Ράμε, επέστρεψε με το θεατρικό έργο «Lo Strupo» (Βιασμός) και πλήθος αντιφασιστικών έργων.

«Η πιο αισχρή πτυχή είναι το τελετουργικό τρομοκρατίας στο οποίο υποβάλλεται μια γυναίκα από αστυνομικούς, γιατρούς, δικαστές και εισαγγελείς, όταν έχει υποστεί βιασμό και όταν παρουσιάζεται στις αρχές με την ψευδαίσθηση ότι απαιτεί δικαιοσύνη και με την ψευδαίσθηση ότι περιμένει να την\ λάβει. Πρόκειται για ένα ολόκληρο βρώμικο, χλευαστικό τελετουργικό εμπαιγμού», έγραψε στην εισαγωγή του «Lo Strupo».

Πηγή πληροφοριών: In.gr

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -