Η σπάνια Ανδρομάχη, οι εξαίρετοι μονομάχοι και οι …ανώνυμοι φυγομάχοι

Του Παναγιώτη Μήλα

Παρασκευή, 8 Αυγούστου 2025. Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου. Παρουσιάστηκε η Ανδρομάχη (ευτυχώς), παρουσιάστηκαν οι Μονομάχοι (ευτυχώς), παρουσιάστηκαν και οι … φυγομάχοι (δυστυχώς).

*Η «Ανδρομάχη» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία της Μαρίας Πρωτόπαππα. Σπάνιο έργο, σπάνια παράσταση.

*Οι Μονομάχοι: Δημήτρης Πιατάς, Αργύρης Ξάφης, Μαρία Πρωτόπαππα, Γιάννης Νταλιάνης, Στέλλα Γκίκα, Κωνσταντίνος Πασσάς, Σάκης Μπιρμπίλης, Λόλεκ, Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου. Υπήρξαν εξαίρετοι…

*Οι …φυγομάχοι. Κάποιοι ελάχιστοι ανώνυμοι που θα παραμείνουν ανώνυμοι. Εκείνη και εκείνοι που επέλεξαν να κλωτσήσουν την καρδάρα και να χύσουν το γάλα που χάρισε η αγελάδα.

*

Η δυναμική εισαγωγή από τη Γυναίκα – Μαρία Πρωτόπαππα, (στις 21:09) μάς έφερε αντιμέτωπους με το έργο του Ευριπίδη. Ένα έργο που σπάνια παρουσιάζεται αν και βασικά εμπεριέχει θέματα εξουσίας και πολιτικής ευθύνης.

Ακολούθησε η Ανδρομάχη – Αργύρης Ξάφης, σε μια συγκλονιστική ερμηνεία.

Η Θέτιδα – Στέλλα Γκίκα με σπάνιες φωνητικές δυνατότητες – μοναδική απόλαυση.

Ο Μενέλαος – Γιάννης Νταλιάνης, σταθερή αξία και πυλώνας της παράστασης.

Ο Κωνσταντίνος Πασσάς – Τροφός, με στιβαρή εμφάνιση και πολυεπίπεδη ερμηνεία.

Σκηνικά – Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης. Λιτά σκηνικά που σεβάστηκαν το χώρο και ανέδειξαν τη σκηνική δράση. Φωτισμοί που αποκάλυψαν με τον τρόπο τους το αριστούργημα του Ευριπίδη.

Μουσική: Λόλεκ. Κορυφαία συμβολή του μουσικού, στο εντυπωσιακό εγχείρημα της Μαρίας Πρωτόπαππα.

(Τα μικρόφωνα – ψείρες, μάς στέρησαν τη δυνατότητα να απολαύσουμε την αυθεντική φωνή και την από καρδιάς ερμηνεία των ηθοποιών).

Στην Κίνηση ο Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου ο οποίος πέτυχε να χορογραφήσει ακόμα και τις ανάσες των ηθοποιών.

Χορός: Δημήτρης Γεωργιάδης, Νώντας Δημόπουλος, Δημήτρης Μαμιάς, Γιάννης Μάνθος, Κωνσταντίνος Πασσάς, Γιώργος Φασουλάς. Μεγάλο δώρο η εμφάνισή του συγκεκριμένου χορού. Στη σκηνή του πυρρίχιου χειροκροτήθηκε. Μάλλον καταχειροκροτήθηκε. Τούς άξιζε.

Όμως το χειροκρότημα – την ώρα της παράστασης – συνόδευσε και τη σαρωτική ερμηνεία του Δημήτρη Πιατά. Ως Πηλέας ο Πιατάς δίδαξε. Η ερμηνεία του θα μείνει στην ιστορία του Αρχαίου Θεάτρου. Θα μείνει αξέχαστη. Τέτοιο χειροκρότημα έχω ξεχάσει πόσα χρόνια έχω να ακούσω την ώρα της παράστασης. Χειροκρότημα – επιβράβευση σε αυτόν τον άξιο εργάτη του θεάτρου μας.

Όλα τα παραπάνω, είναι η καρδάρα με το γάλα.

Όλα τα παραπάνω, είναι όλα όσα μας προσέφερε απλόχερα και με ευρηματικό τρόπο η Μαρία Πρωτόπαππα.

Όλα τα παραπάνω, τα χαρήκαμε και με την υπογραφή της Κατερίνας Ευαγγελάτου που είχε την Καλλιτεχνική Διεύθυνση του Φεστιβάλ (30 Αυγούστου 2019 – 30 Αυγούστου 2025).

*

Όλα τα παραπάνω, ήρθε εκείνη η στιγμή και εκείνη – που ενδεδυμένη στολήν μεγάλην (Keffiyeh) – μετέφερε τη σημαία της Παλαιστίνης και την παρέδωσε στους …φυγόμαχους.

Σε κάποιους ελάχιστους ανώνυμους εκ των ηθοποιών που θα παραμείνουν ανώνυμοι. Εκείνη (με την Keffiyeh) και εκείνοι επέλεξαν να κλωτσήσουν την καρδάρα και να χύσουν το γάλα που χάρισε η αγελάδα.

Σήκωσαν – μάλλον προσπάθησαν να τη σηκώσουν – για κάποια δευτερόλεπτα, μιας και την περισσότερη ώρα την είχαν μισόκλειστη.

Δεν είχαν το θάρρος ούτε καν να τη σηκώσουν ψηλά.

Δεν είχαν το θάρρος να την κρατήσουν στο κέντρο της ομάδας των ηθοποιών.

Ή ακόμα καλύτερα να την κρατήσει ο πρωταγωνιστής. Θα ήταν πιο τίμιο.

Την κράτησαν δειλά – σαν να μην ήταν σίγουροι γι’ αυτό που κάνουν – την κράτησαν στην άκρη της άκρης. Προσπάθησαν να πείσουν ένα κοινό νοήμον. Ένα νοήμον κοινό που δεν έχει ανάγκη από τον βιασμό της άποψής του.

Ένα κοινό που έκανε 280 χιλιόμετρα να πάει στην Επίδαυρο και να γυρίσει στην Αθήνα.

Ένα κοινό που έδωσε ώρες από τον πολύτιμό χρόνο του.

Ένα κοινό που σε καιρό ακρίβειας, πλήρωσε ακριβά για να κοινωνήσει το πνευματικό αγίασμα στον ιερό χώρο της Επιδαύρου.

Ένα κοινό που δεν περίμενε να πάρει το μήνυμα από κάποιους φοβισμένους…
Κάποιους δειλούς που δεν είχαν το θάρρος να κάνουν αυτή τη δράση πριν αρχίσει η παράσταση.

Να κάνουν συγκέντρωση και πορεία στους δρόμους, εκεί που περίμενε ο κόσμος πριν ανοίξουν οι πόρτες (στις 20:00).

Εκεί έπρεπε να μοιράσουν μπροσούρες, να πιάσουν έναν έναν τους θεατές, Έλληνες και ξένους και να τους μιλήσουν. Άξιζε να το κάνουν αυτό μιας και το μήνυμα που ήθελαν να διαδώσουν είναι απολύτως δίκαιο. Αν έκαναν κάτι τέτοιο οπωσδήποτε θα έπιανε τόπο. Είναι δοκιμασμένη και αποτελεσματική αυτή η δράση.

Όμως προτίμησαν την εύκολη λύση. Σου λέει: Τους έχω απέναντί μου και αυτή τη στιγμή θα κάνω το σόου για να δώσω και την απόδειξη για την καλή πράξη της ημέρας και τα διαπιστευτήρια στους ομοϊδεάτες…

Το σόου ήταν φτηνιάρικο και το αποτέλεσμα επιεικώς οικτρό: Ούτε ένα χειροκρότημα συμπαράστασης. ΟΥΤΕ ΕΝΑ…

Μα, ούτε ένα βρε παιδιά. Τέτοια θλιβερή αποτυχία; Σκεφτείτε το πάλι…

Καταφέρατε ένα δίκαιο αίτημα να το κάνετε …χαρτοπόλεμο. Ο νεανικός ενθουσιασμός δεν αρκεί. Χρειάζεται και μυαλό…

Αντιθέτως σας θυμίζω ότι την Παρασκευή 15 Ιουλίου 2022, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, πριν ξεκινήσει η παράσταση των Περσών του Αισχύλου, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καρατζά, οι θεατές ανταποκρίθηκαν θερμά όταν κάποιοι από το κοινό σήκωσαν ένα πανό με τη φράση «Βιαστής είναι» την ώρα που μέλος του θιάσου διάβαζε σχετική ανακοίνωση του ΣΕΗ.

Όμως την Παρασκευή 8 Αυγούστου 2025 (στις 22:30) το αποτέλεσμα ήταν θλιβερό όταν σήκωσαν (;) τη σημαία: Δεν ακούστηκε ούτε ένα χειροκρότημα συμπαράστασης. ΟΥΤΕ ΕΝΑ… επειδή όπως λέει ο σοφός λαός το πολύ το κυρ’ ελέησον το βαριέται κι ο παπάς.

***

ΥΓ. Οπωσδήποτε το αίτημα για Ελεύθερη Παλαιστίνη είναι απολύτως σωστό, όμως ο τρόπος για να μεταδοθεί το μήνυμα – όπως αποδείχθηκε περίτρανα στην Επίδαυρο – ήταν και λανθασμένος και καταστροφικός, αφού η ανταπόκριση του κοινού την Παρασξευή ήταν μηδενική.

Της Ανδρομάχης οι φυγομάχοι λοιπόν, αντί για καλό πέτυχαν το αντίθετο.