Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου
΄Αρτιο στυλ, καθαρή αρχιτεκτονική, απόκοσμο φως, φιλοσοφική σύλληψη, δυνατή αισθητική, κινηματογραφική ποίηση. Οι ασπρόμαυρες μοντερνιστικές εικόνες του Γιώργου Δρίβα ξεπερνούν τα όρια μιας συγκεκριμένης κοινωνίας και ενός συγκεκριμένου τόπου. Επεκτείνονται, διαθλώνται, έρχονται σε αντιπαράθεση με την κλασική κινηματογραφική γραφή και μετατρέπονται σε σινεμά οικουμενικό. Μεταφέρουν τη μοναξιά και την αποξένωση των σύγχρονων αστικών κέντρων. Δεν θα ισχυριστώ πως πρόκειται για εύκολη ψυχαγωγία, η φιλμική του αντίληψη απαιτεί την απαγρύπνηση του θεατή και την προσωπική του συμμετοχή αλλά εν τέλει τον γοητεύει. Με την τέχνη του ψυχρού, αφαιρετικού, κλινικά κρύου καρέ το οποίο τεμαχίζεται, διακόπτεται και αποσυντίθεται, διηγείται αποσπασματικά και ρεαλιστικά ιστορίες που διαδραματίζονται σε δυτικές μεγαλουπόλεις. Άλλοτε στο Βερολίνο, άλλοτε στη Νέα Υόρκη κι άλλοτε στην Αθήνα. Αν και μυθοπλασίες οι περισσότερες, διεκδικούν μια στενή σχέση με την καθημερινότητα. Δεν ενδιαφέρεται τόσο για την πιστή μεταφορά τους, όσο για τη συμβολική και σημειολογική εμπειρία των ηρώων του. Όπως και στην περίπτωση του “Empirical Data”, όπου τα εμπειρικά δεδομένα του ηθοποιού Δαβίδ Μαλτέζε οδηγούν τον Γιώργο Δρίβα να ερευνήσει τα κοινωνικά χαρακτηριστικά στη σχέση ενός ατόμου με ένα περιβάλλον ξένο αλλά πιθανότατα και εχθρικό. Η ταινία πρόσφατα βραβεύτηκε στο London Greek Film Festival. Τα κινηματογραφικά του έργα επιδιώκουν να ενοποιήσουν τον κόσμο πέρα από χρονικά όρια ή γεωγραφικές διαφορές και κουβαλούν την αίσθηση ενός έρωτα που δεν μπορεί να υπάρξει πουθενά. Θα μπορούσα να τον χαρακτηρίσω και κοινωνιολόγο αφηγητή, έναν σύγχρονο παγκόσμιο παραμυθά που παλεύει με το συναίσθημα, τον πειραματισμό, την υπαρξιακή αγωνία του ατόμου. Τον Φεβρουάριο του 2011 θα κάνει πρεμιέρα, στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση, η νέα του ταινία που αντλεί υλικό από την κρίση ως ιστορικό συμβάν και ως ανθρώπινη τραγωδία. Αναζητήστε επίσης τις ταινίες του “Beta Test”, “Case Study”, καθώς και το βίντεο “Η απόφαση”, εμπνευσμένο από το ομώνυμο ποίημα του Μανώλη Αναγνωστάκη. Κι ύστερα απαντήστε: “…υπέρ ή κατά; Σκεφτείτε το καλά. Θα περιμένω”.
Διαβάστε τη συνέντευξη που μου παραχώρησε.
Σε ποιο συγκεκριμένο πλαίσιο μπορούμε να τοποθετήσουμε το έργο σας;
* Επειδή κινούμαι ανάμεσα στον χώρο των εικαστικών και του πειραματικού κινηματογράφου δεν νομίζω ότι θα με ενδιέφερε να τοποθετήσω το έργο μου σε ένα πιο συγκεκριμένο πλαίσιο.
΄Εχω παρακολουθήσει τις ταινίες σας και έχω αντιληφθεί μια πειραματική διάθεση απέναντι στον κινηματογράφο.
* Ενώ πλησιάζω με τα έργα μου όλο και περισσότερο, θα έλεγε κανείς, μια κλασική κινηματογραφική γραφή, αυτό που ταυτόχρονα με χαρακτηρίζει είναι μια συνεχής, μόνιμη πειραματική διάθεση απέναντι στο μέσο που αναφέρομαι. Όσο πιο πολύ πλησιάζω τον κινηματογράφο τόσο πιο πολύ εντείνω την αντιπαράθεση μαζί του. (Πάνω, φωτογραφία από την ταινία “Beta Test”).
Ποιος είναι ο στόχος σας κάθε φορά που προετοιμάζετε μια νέα παραγωγή;
* O στόχος στην παραγωγή κάθε νέου μου έργου είναι πάντα διπλός. Από τη μια αποσυνθέτω την κινούμενη εικόνα μια που πολύ συχνά την “τεμαχίζω”, τη διακόπτω, στηριζόμενος συχνά σε παγωμένα καρέ παρά σε μια διαρκή κίνηση, βασιζόμενος δηλαδή στη στατική φωτογραφία που είναι η απαρχή του κινηματογράφου και της κινούμενης εικόνας εν γένει. Aπό την άλλη αποσυνθέτω συχνά την ίδια την ιστορία που θέλω να διηγηθώ απομονώνοντας μόνο κάποια στοιχεία της και αφαιρώντας χαρακτηριστικά ρεαλιστικών αναφορών και σεναριακής συνέχειας τόσο από αυτήν την ίδια όσο και από τους ήρωές της.
Πείτε μου για την τελευταία σας ταινία η οποία, όπως πληροφορηθήκαμε, βραβεύτηκε στο Λονδίνο.
* H τελευταία μου ταινία, που πρόσφατα βραβεύθηκε στο London Greek Film Festival, λέγεται “Empirical Data” και πραγματεύεται τη σχέση ενός ατόμου με ένα περιβάλλον ξένο και συχνά εχθρικό. Tο σενάριο είναι εμπνευσμένο από την προσωπική εμπειρία του ηθοποιού Δαβίδ Μαλτέζε (φωτογραφία) ως μετανάστη στην Ελλάδα, και την πορεία του από την είσοδο στη χώρα μέχρι τη στροφή του προς τη δραματουργία. Ο πρωταγωνιστικός ρόλος ενσαρκώνεται από τον ίδιο. Αυτό που με ενδιέφερε στην ταινία δεν ήταν να αναπαράγω πιστά την προσωπική εμπειρία του πρωταγωνιστή – ηθοποιού, αλλά να απομονώσω από αυτήν τόσο σεναριακά όσο και τεχνικά – φωτογραφικά, αυτά ακριβώς τα στοιχεία που θεωρούσα ενδιαφέροντα σε ένα επίπεδο περισσότερο συμβολικό πέραν της οποιασδήποτε πιστής μεταφοράς μιας αληθινής ιστορίας.
Σε τι περιβάλλον μεγαλώσατε και πώς σας επηρέασε αυτό;
* Μεγαλώνοντας στο αστικό περιβάλλον της Αθήνας δεν θα μπορούσα να μην επηρεαστώ άμεσα από αυτό ως προς τα θέματα που αργότερα θα με απασχολούσαν και στο έργο μου: το αστικό τοπίο, οι σχέσεις και η ανωνυμία της καθημερινότητας, η υπαρξιακή αγωνία όλων των σύγχρονων πόλεων. Ταυτόχρονα, το μέσο της κινηματογραφικής εικόνας αρχίζει να με γοητεύει ήδη από πολύ μικρή ηλικία.
Τα έργα σας κατά πόσον είναι μυθοπλασίες και κατά πόσον αντλούν από την πραγματικότητα;
*Τα έργα μου έχουν παραχθεί κυρίως σε μεγάλα αστικά κέντρα, όπως στο Βερολίνο και την Αθήνα αλλά και τη Νέα Υόρκη και είναι μυθοπλασίες που όμως διεκδικούν μια στενή σχέση με την πραγματικότητα. Αυτή η πραγματικότητα όπως εγώ την αντιλαμβάνομαι, η τρέχουσα καθημερινότητά μου κατά κάποιον τρόπο, με εμπνέει στο βαθμό που επιλέγω να μιλήσω για εκείνα τα χαρακτηριστικά της που θεωρώ σχεδόν οικουμενικά και που ξεπερνούν τα όρια μιας συγκεκριμένης κοινωνίας και ενός συγκεκριμένου τόπου και χρόνου. Αν και ζω ανάμεσα στην Αθήνα και το Βερολίνο, δύο εντελώς διαφορετικές πόλεις, αυτό που με ενδιαφέρει να πω είναι αυτό που θεωρώ ότι αφορά και συμβαίνει και στις δύο πόλεις αλλά και σε πολλές άλλες.
Πού σας οδηγούν οι εμπνεύσεις σας;
* Οι όποιες εμπνεύσεις μου, όσο τοπικές και αν είναι, γρήγορα με οδηγούν στο να ερευνήσω εκείνα τα χαρακτηριστικά τους που ενοποιούν τον κόσμο γύρω μου και ξεπερνούν τις όποιες γεωγραφικές ή χρονικές διαφορές του. Οι εικόνες μου κουβαλούν τη μοναξιά μιας οποιαδήποτε μεγαλούπολης, την ένταση μιας ρετροφουτουριστικής ανησυχίας πέρα από οποιοδήποτε παρελθόν ή μέλλον, την αίσθηση ενός έρωτα που δεν μπορεί να υπάρξει πουθενά. (Πάνω, φωτογραφία από την ταινία “Case Study”).
Τι επιρροές είχατε; Από ποιους συγγραφείς, καλλιτέχνες και σκηνοθέτες;
* Είναι πολύ δύσκολο να απαριθμήσω συγκεκριμένες επιρροές ή καλλιτέχνες, συγγραφείς και ταινίες που να μνημονεύω συχνά, γιατί υπάρχει πληθώρα τέτοιων και οποιαδήποτε αναφορά θα αδικούσε ίσως κάποιον. Εντελώς ενδεικτικά και δεδομένου του ότι σπούδασα φιλμ στο Βερολίνο δεν θα μπορούσα να αμελήσω τη γοητεία που πάντοτε ασκούσαν πάνω μου κάποιοι πολύ γνωστοί Γερμανοί ή γερμανόφωνοι κινηματογραφιστές όπως ο Φριτς Λανγκ, ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ και ο Μίκαελ Χάνεκε. Σε κάθε περίπτωση όμως «αγαπημένος» είναι κάθε φορά εκείνος που θα δω ή θα ξαναδώ και θα μείνει για πολύ καιρό στη μνήμη μου άλλοτε για να με προβληματίζει κι άλλοτε για να με κάνει να βλέπω την πραγματικότητα υπό ένα άλλο πρίσμα.
Στις αρχές του 2011 θα κάνει πρεμιέρα το νέο σας έργο.
* Βεβαίως. Αυτήν τη στιγμή βρίσκομαι στο στάδιο της παραγωγής του νέου μου έργου που θα κάνει πρεμιέρα στο πλαίσιο μιας ομαδικής έκθεσης εικαστικών με τον τίτλο “Πολυγλωσσία”, η οποία θα εγκαινιαστεί στα τέλη Φεβρουαρίου του 2011 στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, το νέο κτίριο του Ιδρύματος Ωνάση.
Τι πραγματεύεται;
* Το νέο μου έργο πραγματεύεται την έννοια της κρίσης όταν αυτή περνά από το συστημικό επίπεδο στο υπαρξιακό, όταν από ιστορικό συμβάν γίνεται προσωπική τραγωδία, όταν αυτό που καταρρέει είναι περισσότερο οι ρόλοι μας παρά το σύστημα που μας περιβάλλει και που κατά κάποιον τρόπο μάς τους επέβαλε.
Ξεχωρίζετε κάποια από τις ταινίες σας;
* Παρόλο που κάθε φορά που ετοιμάζω ένα νέο έργο είμαι απόλυτα απορροφημένος αν όχι και απόλυτα γοητευμένος από αυτό, σίγουρα δεν θα μπορούσα να ξεχωρίσω κάποια από τις ταινίες μου ούτε καν αυτήν που ετοιμάζω τώρα μια που δεν υπάρχει καμιά που να μην αγάπησα και να μην αγαπώ περισσότερο από όλες τις άλλες.
Πείτε μου για το έργο σας “Η απόφαση”.
* “Η απόφαση” είναι ένα βίντεο που έχω κάνει με αφορμή το ομώνυμο ποίημα του Μανώλη Αναγνωστάκη και έχει βραβευτεί με Εύφημο Μνεία στο Φεστιβάλ Πειραματικού Κινηματογράφου “Παράξενη Οθόνη”, το οποίο διοργανώνεται από το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Θεσσαλονίκης. (Στη φωτογραφία ο Γιώργος Δρίβας στην ταινία του “Η απόφαση”).
